امروز : سه شنبه ۱۶ آذر ۱۳۹۵ - 2016 December 6
۰۴:۴۵
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 101963
تاریخ انتشار: ۱۷ مرداد ۱۳۹۳ - ساعت ۰۶:۰۰
تعداد بازدید: 33
 به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; ، کتاب «فلسفه هستی سیال؛ بنیادی‌ترین اصل فلسفه برگسن» به قلم محمدجواد پیرمرادی که

 به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; ، کتاب «فلسفه هستی سیال؛ بنیادی‌ترین اصل فلسفه برگسن» به قلم محمدجواد پیرمرادی که اخیراً از سوی انتشارات سروش منتشر شده است، درباره ماجرای پیدایش فلسفه دیرندی یا فلسفه هستی سیال است.

برگسن فیلسوف شهودگرای فرانسوی با اصل هستی سیال یا فلسفه دیرندی در واقع بنیاد تمدن جدید یعنی علوم تحصیلی و فلسفه جدید را نشانه گرفته است. وی با نقد کانت افتخار احیاگر نوین متافیزیک را به نام خویش ثبت می‌کند و به عنوان یکی از منابع تحقیق مکتب سنت گرایی مورد توجه قرار می‌گیرد که از قضا بیشتر متفکران آن مسلمان و از منتقدان جدی تمدن جدید غرب هستند.

برگسن در دورانی که غالب غریب به تمام دانشگاه‌های جهان مسحور علم و فلسفه جدید و بر این گمان بودند که بهشت موعود انبیا(ع) در سایه علم و اندیشه جدید محقق شده است بر این رأی بود که علم و فلسفه جدید نه تنها معرفت بخش نیست که اساساً چنین رسالتی ندارد، ولی آنچه کرده تحریف واقعیت بوده است و صد البته در این ویرانگری فیلسوفان یونان باستان نیز سهیم هستند.

ذات جهان هستی سرشار از سیلان و حیات است اما روش شناسی حاکم بر اندیشه‌های فلسفی و علمی عصر جدید اساساً از درک این سیلان فارغ است و روح و حرکت را از جهان و انسان می‌گیرد و نوعی جبر و ایستایی را به ارمغان می‌آورد. درحالیکه برای رسیدن به این حقیقت سیال باید همدلانه با آن زیست و در درون این اقیانوس ژرف غوطه ور شد و غواصی کرد، وگرنه با تماشای حقیقت از دور نمی‌توان به درکی واقعی از آن رسید.

مؤلف در این اثر با توصیف و تحلیل آراء انقلابی برگسن، نگریستن به جهان و انسان از زاویه‌ای دیگر را پیشنهاد می‌کند و این نگرش نوین، ما را از فضای غلت زای برخاسته از تمدن مادی‌گرای عصر جدید بار دیگر به ساحتی معنوی و عارفانه می‌برد که بی واسطه به سرچشمه هستی متصل است.

آراء فیلسوف هانری برگسن را می‌توان زمینه‌ساز اندیشه‌های سنت گرایانه متفکرانی همچون رنه گنون، فیرتهوف شوان، سیدحسین نصر و مارتین لینگز دانست که جملگی مسلمان بوده‌اند و از منتقدان تمدن کمیت‌گرا و تقدس زدای غرب بعد از دوران نوزایی به شمار می‌آیند.

علاوه بر اینها برگسن هر چند درد انسان معاصر را تشخیص داده بود اما اینکه آیا توانسته باشد نسخه‌ای شفابخش برای درمان او ارائه کند، محل تأمل است! روش برگسن برای کشف واقعیت آن چنان که هست فلسفه او را گرفتار تناقضی آشکار می‌کند که بسیاری از منتقدانش آن را گوشزد کرده‌اند.

جنبه‌های سلبی فلسفه برگسن هشدارهایی درس آموز برای تمام اندیشمندان در علم و فلسفه جدید بوده است. روش همدلی برای درک حقیقت در فلسفه برگسن برای فهم بسیاری از امور انسانی به ویژه در جامعه‌شناسی کارآمد است و می‌توان از آن در نقد اندیشه‌های خشک پوزیتویستی در شناخت فرهنگ جوامع بهره جست. 

انتقادهای برگسن از علم گرایان و پوزیتویست‌های تجربه گرا تماماً صائب است و در کشور ایران اسلامی کسانی که دغدغه تولید علوم انسانی بومی را در سر می‌پرورانند، می‌توانند از آن بهره‌برداری کنند و زمینه ساز تلاش برای بهره‌گیری از منابع دینی خودی بدین منظور خواهد بود.

فصل اول و دوم این نوشتار سخن از مفهوم حرکت و زمان و فضا در عصر جدید به عنوان پیش درآمدی برای ورود به فلسفه برگسن گفته و فصل سوم متکفل زیرساخت‌های اندیشه برگسن است و بخش‌های چهارم و پنجم به دیدگاه برگسن در باب حرکت و زمان و نظریات زمان، دیرند و شور و خیزش حیاتی و سرانجام بخش ششم به بهره‌های فلسفه دیرندی توجه کرده است.

نتایجی که از نظریه دیرند در این نوشتار استخراج و تشریح شده عبارت‌اند از اختیار، بطلان راسیونالیسم، بطلان ماتریالیسم، بطلان تلقی سازوکاری از جهان، انتقاد از غایت‌انگاری و سرآنجام اینکه انسان غایت تحول حیات است.
انتهای خبر/و

منبع : فارس

برچسب ها:
آخرین اخبار