امروز : یکشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۵ - 2016 December 3
۰۰:۲۵
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 103008
تاریخ انتشار: ۲۱ مرداد ۱۳۹۳ - ساعت ۱۶:۳۹
تعداد بازدید: 126
به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; ، سیزدهمین «عصرانه ادبی فارس» پاسداشت «پروانه نجاتی»، بانوی شاعر شهدا عصر دوشنبه 20 ...

به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; ، سیزدهمین «عصرانه ادبی فارس» پاسداشت «پروانه نجاتی»، بانوی شاعر شهدا عصر دوشنبه 20 مرداد با حضور غلامرضا کافی، حمیدرضا شکارسری، اسماعیل امینی، رضا اسماعیلی، کامران شرفشاهی، میلاد عرفان‌پور، علی داودی، حبیب‌الله رزمجویی، شراره کامرانی و جمعی از علاقه‌مندان به شعر و ادبیات انقلاب اسلامی با اجرای حسین قرایی مدرس دانشگاه در پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; برگزار شد.

*شعر نجاتی رشد مثبت داشته است

غلامرضا کافی در این نشست گفت: نجاتی دارای آثار متفاوتی است و تصور غالب در مورد ایشان بیشتر معطوف به کارهای دفاع مقدس ایشان است. اما وی دارای کارهای شاخص اجتماعی نیز هست. که در نظر دارم در این جلسه به اشعار اجتماعی وی اشاره کنم. این شاعر دارای یک سیر کیفی و موضوعی از اولین مجموعه تا آخرین مجموعه به صورت پیوسته است که دارای یک رشد مثبت بوده است.
 


 

*نجاتی سودایی جز انتقال باورها ندارد

وی افزود: نجاتی از نظر موضوع رشد در خور توجهی داشته است. ایشان از شعر عاشقانه شروع کرده و بعد از گذر از گونه‌های مختلف به شعر اعتراض اجتماعی رسیده است. نجاتی از نظر شعری در محورهای مضمونی دارای یک جایگاه رفیع است و سودایی جز انتقال باورهای خود در سر ندارد. صورت‌های شعر وی ویژه است و هیچگاه اسیر موج نشده  که هر چند ممکن است برخی تازگی‌ها را در شعرشان نبینیم.

*نجاتی یک مجموعه مستقل با موضوع اجتماعی دارد

کافی ادامه داد: شعر نجاتی دارای ردپای خاص نیست و تحت تاثیر شعر کسی نیست حتی از شعرای مرد نیز در شعرش وجود ندارد. وی حتی با تنوع بخشیدن به موضوعات و مضامین قالب شعری را جبران کرده است. کمتر شاعری سراغ داریم که یک مجموعه مستقل با موضوعات اجتماعی داشته باشد اما نجاتی در مجموعه «زیر پوست شهر» که سوره مهر آن را چاپ کرده است یک مجموعه اشعار اجتماعی با موضوعات فقر، ایدز، فرار و ... است.

*شعر نجاتی معناگرا است

این استاد دانشگاه افزود: در غزل‌های اجتماعی نجاتی دارای یک خط روایی است و تصرف‌های غزل متفاوت و هنجارشکن در این اشعار به چشم می‌خورد. نجاتی بیشتر معناگرا است و در حوزه مضمون کار می‌کند و کمتر شعر صوری دارد ولی در اشعار اجتماعی وی ما صورت نیز می‌بینیم بعلاوه اینکه این اشعار معنا را نیز در خود دارد.



 

*وی از اجتماع سفارش گرفته است

وی اضافه کرد: بازی زبانی در شعر وی  بسیار ظریف است ضمن اینکه این اشعار به شدت تجلی نجاتی است. یعنی اگر کارهای دیگر نجاتی را سفارشی بپنداریم اما در اینجا نمی‌توان این موضوع را پذیرفت بلکه او در اشعار اجتماعی‌اش از اجتماع سفارش گرفته است، با این عبارت سفارشی بلایی بر سر فرهنگ ما آورده‌اند که نمی‌شود بیان کرد در حالیه بیشتر آثار اروپا سفارشی است.

*زنانگی مرسوم در اشعار وی به چشم نمی‌خورد

کافی گفت: در اشعار نجاتی زنانگی مرسوم در اشعار زنان را نمی‌بینیم اما سروده‌های اجتماعی وی زنانه است، و آسیب‌های اجتماعی حول محور زنان می‌گردد.
 



وی گفت: اعتراض در اشعار نجاتی به شیوه خود اعتراضی بیان شده‌ است، زیرا با این روش از زهر اعتراض کاسته می‌شود. وقتی انسان خود را مخاطب اتهام و اعتراض قرار می‌دهد تاثیر آن بیشتر می‌شود، که این خود اتهامی دارای مضمون گسترده در ادبیات انقلاب اسلامی است. اما باید به این نکته اشاره کنم دایره واژگانی ایشان همیشه مورد نقد بوده است که بارها به ایشان تذکر داده‌ام.

*حضور بی‌شمار زنان در شعر امروز

در ادامه سیزدهمین عصرانه ادبی فارس، شراره کامرانی‌ منتقد ادبی گفت: شعر زنان در ادبیات معاصر از جنبه‌های مختلف قابل بررسی است، که من این نقش شاعری زنان را به این شکل تقسیم بندی می‌کنم که زنان در شعر به عنوان تولید کننده و یا سوژه خلق اثر قرار می‌گیرند، انقلاب اسلامی و دفاع مقدس در نقش زنان در جامعه تاثیر داشته است که به نقش آفرینی‌آنها منجر شده است. از همین منظر شعر معاصر دارای تفاوت‌های اساسی است که یکی از آنها حضور بی شمار زنان در شعر امروز است، این حضور خاص و روح جامعه است که در مورد زنان پر رنگ و جلب توجه کننده است.



 

*اشعار نجاتی دارای راز است

وی افزود: ذات هنر فراتر از این است که در زمان، مکان و ایدئولوژی محدود شود و هنر فراگیر است. بسیاری از شعرهای نجاتی دارای فراگیری بسیاری است و خاستگاه شعر وی حتی سیاسی ترین آنها فقط شعر است، شعر «عاقد دوباره گفت وکیلم» دارای یک رازی است که تا این اندازه مورد توجه گروه‌های مختلف علاقه‌مند به شعر قرار گرفته است که آن راز نهفته در قدرت شعر در چارچوب‌های شعری است. اشعاری از این دست در حافظه جمعی خواهد ماند.

*اشعار اجتماعی نجاتی دارای ویژگی است

کامرانی گفت: یکی از وجوه شعر نجاتی که بسیار با اهمیت است مقوله جنگ است. این موضوع از وجوه مختلف قابل بررسی است. اما فقط جنگ در اشعار وی مورد توجه نیست بلکه مسائل دیگر چون آسیب‌های اجتماعی نیز در شعر وی وجود دارد. توجه به مسائل اجتماعی در میان زنان بسیار کم‌رنگ است ولی ایشان اصلا به این موضوعات بی‌توجه نبوده‌اند. اشعار اجتماعی ایشان دارای یک ویژگی هیستند. ایشان در اشعارشان عواطف و احساسات را مورد اشاره قرار داده است. رویکرد عهده نجاتی در شعر استفاده از روایت است و در کنار این عنصر عاطفه را به صورت قوام یافته استفاده کرده‌اند و همین عنصر عامل ماندگاری شعر ایشان است. توصیف یک ویژگی داتی شعر ایشان است و این موضوع به شدت در شعرشان وجود دارد که این موجب می‌شود که شعرشان نرم شود و از سختی‌های ایدئولوژیک کاسته شود.

*شعر نجاتی با فرهنگ عامه پیوند دارد

وی اضافه کرد: بهره مندی از عاطفه زنانه ویژگی شعر ایشان است که با تسلط از آن بهره برده شده است. شعر نجاتی پیوند خاصی با فرهنگ عامه دارد و از این پیوندها استفاده شده که موجب نزدیکی خواننده با شعرش می‌شود. با وجود نگاه شدید ایدئولوژیک ایشان در اشعارشان ما شاهد یک شعر خاص از ایشان هستیم که رد پای وی در شعرش وجود دارد و اشعارش خاص خودش است.

*نجاتی در برابر جریان‌های مختلف ایستادگی کرده است

اسماعیل امینی در ادامه این نشست گفت: برخی از باورها و گذاره‌ها و تحلیل‌ها اندازه‌ای تکرار شده که کسی در قطعی بودن آنها تردید نمی‌کند. یکی از این مباحث این است که انگار شعر مرد با شعر زن فرق دارد و این موضوعی است که جریان شعر روشنفکری، انقلابی، سنتی و ... بر آن اتفاق نمی‌دارند. این دعوایی بود که بر سر اشعار پروین به چشم می‌خورد، زیرا معتقد بودند که شعر پروین مردانه است زیرا حکمت با خود دارد که این سخن باطل است. شعر می‌تواند نگاه مردانه یا زنانه یا نگاه فلسفی یا عاطفی به جهان داشته باشد و نکته شگفت‌تر آن است که جریان دینداری که هیچ‌گاه دیندار نبوده و جریان روشنفکر که هرگز روشنفکر نبوده، هر دو بر این اتفاق دارند و رویاروی این موضوع ایستادن کار سختی است که نجاتی این سختی را بر خود وارد کرده است. ایشان در شعر و زندگی خود این موضوع را تجلی داده است.
 


 

وی افزود: موضوع دیگر که دارای شگفتی است و دو طیف منتقد و مخالف جمهوری اسلامی و موافقان این نظام بر آن اتفاق دارند این است که اگر شاعری، ارزش‌ها را ستود دیگر حق انتقاد دیگران را از خود سلب کرده است و این شاعر مسئول روابط عمومی نظام است که باید فقط خوبی‌ها را نشان دهد. گویی کسی که شعر اعتراض گفت باید به چیزی انتقاد کند که دیگران برای ما تعیین می‌کنند و در تبلیغات رسمی همه چیز خوب است و نباید نقد کرد. امروز اعتیاد میان سنین پائین را انکار می‌کنند زیرا این با وجنات ساخته شده برای ایشان فرق دارد.

*نجاتی چون با موج‌ها همراه نیست نادیده گرفته شده است

امینی ادامه داد: شعر اعتراضی سرودن از نظر برخی، مخالفت با انقلاب تلقی می‌شود و کسی که معترض است باید به همه چیز اعتراض کند و عرف جامعه را زیر سؤال ببرد و کسی که اینطور نباشد از هر دو طیف مورد بی‌توجهی قرار می‌گیرد و کسی برای او دست نمی‌زند. به نظر باید ایشان بیشتر احجام هندسی باشند تا در قفسه‌های از پیش تعیین شده قرار بگیرند. نجاتی چون با موج‌ها همراه نیست نادیده گرفته شده است.

*نجاتی شاعر انقلابی است

وی افزود: نجاتی شاعر انقلابی است و اصلاً شاعر انقلاب یعنی کسی که به کاستی‌های اجتماعی معترض باشد و در عین حال همراه انقلاب باشد. قیصر شاعر انقلابی است زیرا هیچ وجهی از عناد با نظام ندارد و همزمان وجهی از همراهی با مشکلات را نیز ندارد و معترض است.
 


 

امینی در پایان سخنانش گفت: رسانه‌ها شعرا را در قالب‌های شعری ایشان بشناسند نه به صورت تقسیم‌بندی شده و از پیش تعیین شده و نگاه کنند.

*زبان نجاتی فخیم است

حمیدرضا شکارسری در ادامه این عصرانه ادبی گفت: عنوان شاعر حرفه‌ای به کسی اطلاق می‌شود که دارای برخی مشخصه‌ها باشد. اولین مشخصه تداوم است. علی‌رغم اینکه اوضاع شخصی و ... یک شاعر تغییر می‌کند اما شعر وی تغییر نمی‌کند که این موضوع قابل صرف‌نظر کردن نیست. دومین وجه بارز شاعر حرفه‌ای این است که در کارش عناصر تکرار شونده‌ای که به آثارش نظام می‌بخشد در شعرش ظاهر می‌شود و این مشخصه یک شاعر حرفه‌ای است که به یک ثبات در زبان، محتوا و ... دسترسی پیدا می‌کند. حضور موتیف در کارهای نجاتی قابل بررسی است. غزل را می‌توان از موتیف‌های شعر ایشان دانست و شخصیت شعر ایشان در غزل شکل گرفته است به لحاظ زبان که موضوعات در آن به روز است دارای فخامت است.
 


 

*من در شعر نجاتی یک منِ جمعی است

وی افزود: مخاطب با محتوایی روبرو است که ممکن است از نظر زبان ناهمگون باشد ولی در برخی اوقات هماهنگی‌ها به چشم می‌آید. نوعی زبان فخیم در شعر وی به چشم می‌آید. موتیف دیگر شعر ایشان تظاهرات شخصی و فردی است که در شعرش وجود ندارد. بلکه من شعر نجاتی من فردی نیست بلکه یک من جمعی است. وجود این موتیف‌ها در اشعار نجاتی یک نظام به کار ایشان داده است که بعد از تداوم از نشانه‌های حرفه‌ای شدن شعری است که برخی آثار ایشان ممکن است به شخصیت شعری وی لطمه بزند.

*«بانوی شعر خانواده شهدا» به جای «بانوی شعر شهدا»

شکارسری ادامه داد و گفت: تقیدات ایدئولوژیک ایشان گاهی وی را از شخصیت شعری دور کرده است و برای نمونه در اشعار دفاع مقدس وی عنصر برجسته‌ای برخلاف اشعار اجتماعی نجاتی دیده نمی‌شود. «بانوی شعر خانواده شهدا» لقب بهتری است به جای «بانوی شعر شهدا» و علت این نکته هم پرداختن به خانواده‌ها و مسائل خانواده‌های شهدا است. زوایای دید ایشان به خانواده شهدا از موتیف‌های شعری است.

*انتشار کتاب به جای مجموعه شعر نشان حرفه‌ای شدن است

وی اضافه کرد: آخرین موضوعی که می‌تواند شاعر را به حرفه‌ای شدن نزدیک کند انتشار کتاب شعر به جای مجموعه شعر است. کتاب القاکننده که حس و حال خاصی است ولی مجموعه شعر این طور نیست. در مجموعه شعر ما هم شعر «ممد نبودی...» می‌بینیم هم «گل پری جون...» که نشان از حالت مشخص شعری شاعر ندارد ولی در کتاب اینطور نیست و نشان می‌دهد شاعر به یک پختگی رسیده است که شعرش را در هر کتابی خرج نکند.

کامران شرفشاهی ضمن اشاره به اهمیت وجود یک نشریه که به صورت علمی نقد ادبی نماید گفت: خانم ها سرنوشت شعری شان با آقایان متفاوت است. درخشش بانوان در آسمان شعر مانند درخشش یک شهاب است ولی نجاتی توانسته پیوسته در این آسمان بدرخشد.

* عرفان‌پور: لهجه زنانه و مادرانه وجه بارز شعر نجاتی است

میلاد عرفانپور گفت: لهجه زنانه و مادرانه وجه بارز شعر ایشان است و نگاه مادرانه به جایگاه دفاع مقدس و پایداری از شاخص‌های شعر ایشان است. جاری بودن زندگی، خط شکن بودن در برخی موضوعات، موضع داشتن در مسائل روز از ویژگی‌های شعر نجاتی است. ایشان معلم است که همین موضوع نقش مهمی در تربیت شعرای جوان دارد و نوزده سال است که در منزلشان جلسات شعر برگزار می‌کنند.

وی افزود: ایشان در بزنگاه‌ها نیز حضور خود را نشان داده‌اند حتی شاعرانی که نان انقلاب را خورده‌اند سکوت کردند ولی ایشان سکوت نکرده و در مواقع حساس موضع گرفتند و شعر سرودند.

عرفانپور اضافه کرد: خانم نجاتی در نسل خودش پرمخاطب‌ترین بانوی شعر ایران است و در این موضوع شکی نیست.
 



علی داودی در این نشست گفت: روز به روز شعر گفتن سخت می‌شود. با وجود تمام پیشرفت‌های ابزاری و تکنیکی اما به همین نسبت شعر گفتن سخت‌تر شده است و همین موجب کم‌کاری برخی شاعران حرفه‌ای شده است. با توجه به شخصیت نجاتی و حضور فعال اجتماعی وی، شعر گفتن ایشان در این شرایط یک پارادوکس است که واقعا ستودنی است.
 


 

*ذوق شعر امانت الهی است

پروانه نجاتی در این نشست گفت: ذوق شعری بنده لطف خداداد است و امانتی است که پروردگار در بنده به ودیعه گذاشته است و معتقدم که من شعر نمی‌گویم بلکه شعر من را می‌گوید.

وی افزود: بعد از کتاب «زیر پوست شهر» ارشاد به سوره مهر اعتراض کرد که چرا این اشعار را چاپ کردید. کتاب «داغ و دغدغه» کارنامه دفاع مقدس من است. همسرم در این مسیر من را پشتیبانی کرده است.

*نجاتی به ما پاسداری از ارزش‌ها را آموخت

فاطمه نانی‌زاد در ادامه سیزدهمین «عصرانه ادبی فارس» یادآور شد: نجاتی برای نوجوانان دهه هفتاد و در آن هیاهوهای اجتماعی و فرهنگی به ما آموخت که می‌توان پاسدار ارزش‌ها بود و حضور فعال در عرصه‌های مختلف نیز داشت.
 
 


 

*نجاتی برای شاعران شیرازی بسیار تلاش کرده است

حبیب‌الله رزم‌جویی نیز به سخنی کوتاه در مورد نجاتی اشاره کرد و گفت: نجاتی برای شاعران شیرازی تلاش‌های بسیاری کرده است که از این تلاش‌ها باید قدردانی نمود.
 


 

در پایان سیزدهمین «عصرانه ادبی فارس» از پروانه نجاتی از سوی پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; ، سازمان هنری رسانه‌ای اوج و حوزه هنری، موسسه شهرستان ادب تقدیر بعمل آمد.
انتهای پیام/و

منبع : فارس

برچسب ها:
آخرین اخبار