امروز : چهارشنبه ۷ تیر ۱۳۹۶ - 2017 June 28
۱۷:۱۵
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 105595
تاریخ انتشار: ۱ شهریور ۱۳۹۳ - ساعت ۱۹:۱۹
تعداد بازدید: 42
به گزارش خبرنگار اعزامی آیین و اندیشه پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; به همدان، نخستین نشست علمی همایش «عقلانیت در حکمت سینوی» با حضور و سخنرانی ...

به گزارش خبرنگار اعزامی آیین و اندیشه پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; به همدان، نخستین نشست علمی همایش «عقلانیت در حکمت سینوی» با حضور و سخنرانی کریم مجتهدی، غلامرضا اعوانی، نجفقلی حبیبی، حجت‌الاسلام قاسم کاکایی و منصور غلامی، اساتید و چهره‌های برجسته فلسفه کشور در مرکز همایش‌های دانشگاه علوم پزشکی همدان برگزار شد.

*مجتهدی: یکی از اصیل‌ترین شاگردان ابن سینا، بهمنیار است

در ابتدای این نشست کریم مجتهدی با ارائه شرحی از مقاله «شرح حی بن یقظان ابن سینا» عنوان کرد: خوشحالم که می‌توانیم از ابن سینا نام ببریم و او را بشناسیم، عقل را یک مطلب صوری ندانیم، بلکه عقل مراتب و درجات دارد، چند شرح از حی بن یقظان وجود دارد، حی بن یقظان ابن طفیل نیز وجود دارد، یک چیز عجیبی او در رساله خود ثابت کرده که نشانه رشد طبیعی انسانی که در جامعه انسانی مستقر است، این رشد در نهایت بدون اینکه نیاز به اکتسابات باشد، او را با حقیقت یعنی خداوند روبه رو می‌کند، یعنی این اثر یک پژوه مستقل است، این رساله خیلی مهم است و تفسیرهایی هم از آن می‌کنند، این رسالش با رساله ابن سینا فرق دارد و حتی عمیق‌تر از رساله ابن سینا است.

وی افزود: شرح رساله ابن سینا هم نویسنده‌اش مشخص نیست، بنده اولین بار که خواندم حتی به ذهنم نیامد که قلم سهروردی است، اولین کسی که در ایران راجع به نویسنده مجهول این شرح نوشته‌ای دارد، مرحوم ملک الشعرای بهار است، او در کتابش احتمال می‌دهد که این شرح توسط جرجانی شاگرد ابن سینا که زندگی‌نامه‌اش مشخص است، انجام گرفته است، افراد دیگری از جمله در ایران مهدی بیانی نیز همین فرضیه را نشان می‌دهند، البته ممکن است این رساله کار بهمنیار هم باشد.

مجتهدی بیان داشت: یکی از اصیل‌ترین شاگردان ابن سینا، بهمنیار است، به طور کلی به نظر می‌رسد اکثر محققان نظرشان این است که این رساله بر اساس شرح جرحانی است و اگر تفاوتی با شرح عربی آن دارد، در مجالس خصوصی این شرح خوانده می‌شد و شاید هم ابن سینا در آن زمان زنده بوده باشد، در هر صورت اگر هم نبوده باشد، بلافاصله بعد از فوت ابن سینا، این شاگردان یا برای دلخوشی خود یا یادبود استاد این شرح را می‌خواندند.

وی در ادامه با قرائت چند شرح کوتاه از شروع رساله ابن سینا گفت: شایستگی که قابلیت دانشجو شدن است، همین قابلیت دانشجویی است و خواستن دانستن است، دیدن توانستن است، در کتاب سبک شناسی مرحوم بهار در این باره مثال‌هایی می‌آورد که یک مقدار هم با سنت‌های دستوری زبان‌های اروپایی می‌تواند تطبیق داشته باشد.

*شمال‌اف: ابن سینا شک فلسفی و علمی داشت/شک غزالی دینی است

عبدالواحد شمال اف استاد فلسفه تاجیکستان و رئیس انجمن فلسفه تاجیکستان با بررسی مقایسه‌ای شک فلسفی در نزد ابن سینا، غزالی و دکارت گفت: ابن سینا به واقع فرزند شهیر مردم ایران زمین، فرزند مشترک ما و شماست، او در افشانه بخارای شریف و سمرقند پا به عرصه وجود نهاده است و در همدان ایران بزرگ مدفون شده است.

وی افزود: در سال آینده مردم تاجیکستان و همه دنیا با قرار یونسکو هفتصدمین سالگرد سیدعلی همدانی را تجلیل می‌کند، او هم زاده همدان است، این دو ستاره درخشان شرق و جهان هستند که یکی در تاجیکستان و دیگری در ایران مدفون شده است، درود بر روان پاک ابن سینا که امروز ما و شما را اینجا جمع کرد، از جانب رئس جمهور ایران پیشنهاد شد فرهنگ علم و عقل‌گرایی باید ظهور یابد، ما هم تشکر می‌کنیم.

شمال اف نخستین اقدام بنیاد ابن سینا را همین تجلیل از ابن سینا به شمار آورد و بیان داشت: امروز روز جشن شهر همدان است و در این روز روی آوردن به فرهنگ و تمدن گذشته این ملت را فال نیک می‌دانیم، این روز را به یکایک بزرگان و اساتید تبریک می‌گوییم، مردم ایران با فرهنگ و تمدن خود باید به این مشترکات با تاجیکستان روی بیاورند.

وی با بیان اینکه تفکر فلسفی از نخستین روزهای خلقت همزاد شک است، ادامه داد: یکی از مهم‌ترین این مسائل ظهور و بروز شک در فرآیند فلسفه‌ورزی است، با تغافل از فاصله زمانی چند صد ساله بین سه متفکر شرق و غرب ابن سینا، غزالی و دکارت به شباهت‌های حیرت انگیزی در اندیشه‌های انسان در باب تردید و شک فلسفی می‌رسیم.

رئیس انجمن فلسفه تاجیکستان ابراز داشت: البته این وجوه شباهت بین غزالی و دکارت بیشتر است، اما با توجه به نقش چشمگیر ابن سینا در تکوین فلسفی غربی و به طور خاص تفکر دکارتی و مدرنیته غربی در این مقاله کوشش شده است که ابعاد مشابه و متفاوت شک‌اندیشی‌های این سه متفکر از حیث وجود شناسی، معرفت شناسی و روش شناسی مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد، ابن سینا شک فلسفی و علمی داشت، همین دلیل است که نه تنها جهان شرق بلکه غرب را نیز تحت تصور اندیشه‌های خود قرار داد، اما شک غزالی، دینی است و تفاوت این دو زیاد است، اما غیر مستقیم جهان‌بینی ابن سینا و دکارت و ... تأثیر بسیار بزرگی بر اندیشه ما گذاشته است.

وی ادامه داد: استاد بزرگ شما درباره مرکز سیناشناسی در تاجیکستان گفتند که این مرکز از سال 2005 میلادی تا به امروز فعالیت می‌کند و ترجمه‌های زیادی انگلیسی ـ عربی توسط فیلسوفان هم صورت گرفته و درباره ابن سینا به دست آمده است، آنچه امروز به ما پیشنهاد شده بیش از 20 مجلد آثار ابن سینا را به تدوین برسانیم که تا کنون 14 جلد تدوین کردیم و کتاب بزرگ ابن سینا «شفا» به زبان تاجیکی و روسی ترجمه کردیم که این ابتکار بسیار بزرگ است.

*کاکایی: شرط لازم فهم حکمت ملاصدرا، فهم حکمت ابن سینا است

حجت‌الاسلام قاسم کاکایی استاد دانشگاه شیراز درباره عقلانیت و عرفان؛ فیلسوف ایرانی از نگاه عارف آلمانی عنوان کرد: ابن سینا به عنوان شیخ‌الرئیس هزار سال است بر تدارک فلسفه می‌درخشد، او فلسفه مشایی را تفسیر کرد و بیان کرد آن چنان که باید به جهانیان شناساند، حتی حکمت اشراق با همه عظمتش حاشیه‌ای به اندیشه‌های ابن سینا است و شرط لازم و کافی برای فهم سهروردی دانستن حکمت ابن سینا است، همچنین شرط لازم برای فهم حکمت ملاصدرا هم فهم حکمت ابن سینا است، بدون او نمی‌توان چیزی فهمید آنجا که پای کلام عقلی به میان آمد، ما به تجویدالاعتقاد روی می‌آوریم.

وی افزود:‌ اکنون بحث عارف آلمانی است، مایستر اکهارت که از بزرگ‌ترین عرفای قرون وسطای مسیحی و شاید بزرگ‌ترین عارف نظریه‌پرداز مسیحی است، در این مقاله گوشه‌ای از اندیشه او را می‌بینیم، اما استفاده از متفکری غیر مسیحی آن هم تفکری که پس از ظهور مسیحت پا به عرصه هستی گذاشته و معتقد به دینی باشد که بزرگ‌ترین جنگ‌های مسیحیت در زمان اکهارت تحت عنوان جنگ‌های صلیبی با پیروان آن دین صورت گرفته باشد، خود بسیار عجیب و درس آموز است.

استاد دانشگاه شیراز خاطرنشان کرد:‌ ابن سینا در چشم اکهارت منزلتی بس رفیع دارد، اکهارت در تبیین بسیار از قواعد فلسفی هم چون قاعده الواحد و قاعده بسیط الحقیقه و حتی در بحث وحدت وجود از ابن سینا استفاده شایان می برد، در مباحث نفس‌شناسی مدیون ابن سینا است، حتی در تفسیر آیات کتاب مقدس به دیدگاه‌های ابن سینا استناد می‌کند.

وی ادامه داد: اکهارت قرائتی اشراقی و عرفانی از ابن سینا دارد، این مقاله به طور مبسوط به موارد فوق و تأثیرات اکهارت از ابن سینا در نظام‌پردازی عرفانی می‌پردازد و نشان می‌دهد که نظریه‌پردازان بزرگ عرفان را نه تنها با عقلانیت در تضاد نمی‌دیده‌اند، بلکه آن را به نوعی مبتنی بر عقلانیت می‌دانست، اکهارت گرایشی نوافلاطونی از ابن سینا دارد.

*موحد: بوعلی به روایت تاریخ، بزرگترین منطق‌دان قرون وسطی است

ضیاء موحد عضو مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران درباره «ابن سینا و عقلانیت منطقی» عنوان کرد: اگر این عنوان را عقلانیت گذاشتم، به این معنی بوده که چند معنی برای عقلانیت قائل هستیم، هر کدام از ما مجموعه‌ای باورها داریم، انسان عقلانی فردی است که نخست این‌ باورها سازگار با یکدیگر باشد و ثانیاً به تبعات منطقی این باورها متعهد باشد.

وی افزود: عقلانیت در نظر و عمل بحثی گسترده با تعریف‌های متفاوت و حتی متعارض است، در این مقاله با محدود کردن آن به قید منطقی تنها به بخشی از این بحث می‌پردازم، به خصوص که موضوع اصلی عقلانیت منطقی در آثار ابن سینا است، ابن سینا جایی که درباره تحصیلات خود می‌نویسد و شاگردش نیز نقل می‌کند، می‌گوید من از منطق تحصیلاتم را آغاز کردم و بعد به هندسه پرداختم و بعد از فراغت به پزشکی پرداختم که علم بسیار ساده‌ای بود.

موحد با بیان اینکه شهرت ابن سینا بیشتر به خاطر پزشکی او است، افزود: طبق آمار معروف‌ترین فرد جهان «ابن سینا» است، اگر این آمارگیری درست باشد، بیشتر به خاطر پزشکی اوست، به این علت که در قرون وسطی کتاب «قانون» اصل طب بود و مردم به تعلیم نیاز دارند و کسانی هم که به دنبال ابن سینا بودند، به خاطر طب او بود و خلفا عاشق حکمت و فلسفه نبودند.

وی ادامه داد: در نهایت به روایت تاریخ منطق‌نویسان معاصر غربی، «ابن سینا» بزرگ‌ترین منطق‌دان قرون وسطی است و نوآوری‌ها و آثار منطقی او بر منطق‌دانان پس از او کم کم بیش از پیش کشف شده است.

*رحمتی: در تعبیر ابن سینا ملائکه کارکرد تکوینی دارند

انشاءالله رحمتی استاد فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی با عنوان سخنرانی «فرشته شناخت ابن سینا و سهروردی» توضیح داد: بحث فرشته‌شناختی ابن سینا، سهروردی و دیگر فیلسوفان یک وجهی از عقلانی کردن دین در اندیشه آن‌ها است، اگر قائل باشیم که دین و فلسفه هر دو از منبع واحد گرفته شده‌اند، نتیجه تأمل عقلانی است که فرق نمی‌کند فردی در حوزه دین یا فلسفه باشد.

وی در ادامه گفت: ما در قرآن و دیگر نصوص دینی اشاره به ملائکه داریم، از جمله در سوره نساء اعتقاد به ملائکه از اعتقادات اصلی ما مسلمانان به شمار می‌رود، معمولاً ما در یک نگاه اولیه دو وجه برای ملائکه در نظر می‌گیریم، نخست اینکه ملائکه صرفاً رسولان خدا هستند و پیام خداوند را به رسولان می‌رسانند و به معنای دیگر کارگزاران خدا در عالم هستند و همین تلقی بال‌دار بودن فرشتگان را وقتی در نظر می‌گیریم، به نوعی ملائکه را جسمانی می‌کند، حتی در تصاویر ما از ملائکه هم آن‌ها دارای بال هستند و البته منظور شاید جسم لطیف باشد.

استاد فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی بیان داشت: اینکه ملائکه بال‌دار هستند، به تعبیر علامه طباطبایی در المیزان را باید به معنای عدم تجسد بلکه تمثل و نوعی تجلی گرفت، اما اینکه چرا ملائکه بال‌دار تصور شده‌اند، در واقع در جهان شناسی حکمی ما نه تنها حکمت اسلامی، جهان ما بالا و پایین دارد و همیشه آسمان صرف‌نظر از جهان‌شناسی جدید، طیران و بال‌داری هم رمز تعالی و خدایی بودن است.

وی ادامه داد:‌ در تعبیر ابن سینا ملائکه دیگر کارکرد تشریعی ندارند، بلکه نقش تکوینی دارند، به ویژه در نگاه ابن‌سینا زمانی او نظریه جهان پیدایی خود را مطرح می‌کند، ابن سینا به عنوان یک فیلسوف مقید است، مباحثش سازگاری منطقی داشته باشد، لذا زمانی که می‌خواهد نحوه پیدایش خداوند در عالم را تبیین کند، صرفاً به قدرت مطلق خدا استناد نمی‌کند، چرا که قدرت مطلق خدا کامل است.

رحمتی گفت:‌ ابن سینا می‌گوید که صدور وجود از خداوند نتیجه تعقل است، وجود صادر شده که ابن سینا اسم عقل را بر آن می‌گذارد، به معنای عقل مصطلح ما هم هست و هم نیست، این عقل هم به عنوان یک قوه معرفتی در درون ما نیست، بلکه عقل اینجا معادل روح است، بنابراین فردی چون هانری کربن چنین چیزی را با دقت به کار می‌برد که معادلش ملک مقرب می‌شود.

به گزارش فارس، در انتهای این بخش از سخنرانی‌ها از سخنرانان نشست تقدیر و تجلیل شد.

انتهای پیام/

منبع : فارس

برچسب ها:
آخرین اخبار
پربازدید ها