امروز : دوشنبه ۲۷ دی ۱۳۹۵ - 2017 January 16
۲۱:۵۴
ادموند
کمک مالی
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 108031
تاریخ انتشار: ۱۱ شهریور ۱۳۹۳ - ساعت ۱۴:۱۳
تعداد بازدید: 28
«حسین اسوبعلی‌اف» رئیس مرکز تحلیلی «راه حل‌های عاقلانه» در قرقیزستان در گفت‌وگو با فارس اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران باید برنامه بلندمدت حضور ...

«حسین اسوبعلی‌اف» رئیس مرکز تحلیلی «راه حل‌های عاقلانه» در قرقیزستان در گفت‌وگو با فارس اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران باید برنامه بلندمدت حضور سیاسی، اقتصادی و فرهنگی خود در آسیای مرکزی را طراحی و دنبال کند.

این کارشناس سیاسی و مذهبی منطقه، ضمن پرداختن به بررسی دلایل عدم حضور فعال ایران در کشورهای آسیای مرکزی، گفت: یک سری عوامل وجود دارد که در شکل‌گیری افکار عمومی در جهت پذیرش ایران در این منطقه مشکل ایجاد کرده و به نوعی موانعی بر سر راه حضور فعال جمهوری اسلامی در آسیای مرکزی دانسته می‌شود.

وی ادامه داد، شاید اعمال تحریم‌ها و همچنین سیاست مهار ایران توسط کشورهای غربی که تبلیغات ضد ایرانی در آن نقش جدی بازی کرده، منجر به آن شده که هر گونه اقدام تهران برای توسعه همکاری‌ها با آسیای مرکزی با مشکلاتی مواجه شود.

به اعتقاد اسوبعلی‌اف، به دلیل تبلیغات گسترده رسانه‌های غربی و همسویی آن‌ها در فضای شوروی سابق هنوز در آسیای مرکزی این تفکر پابرجاست که ایران از نظر صنعتی و تکنولوژیکی کشوری ضعیف بوده و متاسفانه تعداد افرادی که در خصوص ایران امروز و دست‌آوردهای واقعی آن اطلاع دارند، بسیار محدود بوده و در متن اخبار و گزارش‌های روزمره موجود در کشورهای منطقه صدای آن‌ها تقریبا شنیده نمی‌شود.

وی با بیان اینکه رقبای جمهوری اسلامی در منطقه فعال شده و برنامه‌هایی را روی دست گرفته‌اند، تصریح کرد: در آسیای مرکزی تبلیغات مذهبی با هدف برجسته کردن تفاوت‌های میان شیعه و سنی سال به سال شتاب بیشتری به خود می‌گیرد.

به گفته وی، این اتفاق در حالی می‌افتد که از نگاه تاریخی اختلاف بین شیعه و سنی هیچ گاهی برای آسیای مرکزی موضوعیت خاصی نداشته و فقط به بحث آموزش و مطالعات اسلامی در موسسات مربوطه دینی مرتبط بوده است.  با توجه به رشد افکاری سلفیت و تکفیری در منطقه، اختلافات سنی و شیعه تقریبا به عامل اصلی تبلیغات گروه‌های مختلف تکفیری تبدیل شده است.

رئیس مرکز تحلیلی «راه حل های عاقلانه» اظهار داشت: وجود فاصله جغرافیایی با کشورهای آسیای مرکزی (ایران با ترکمنستان مرز مشترک زمینی و با قزاقستان از طریق دریای خزر مرز آبی دارد) نیز یکی از موانع مهم برای تامین روابط نزدیک‌تری با کشورهای منطقه به شمار می‌رود. البته عدم توسعه زیرساخت‌های ارتباطی منطقه برای دسترسی به جمهوری اسلامی هم از عوامل به اصطلاح مهار ایران در آسیای مرکزی دانسته می‌شود.

به گفته وی، در نهایت عامل موثر دیگری که مانع حضور فعال ایران در این منطقه شده است، عدم تضمین امنیت سرمایه تجار خارجی از سوی دولت‌های آسیای مرکزی می‌باشد. با اینکه آسیای مرکزی منطقه جنگ و درگیری نمی‌باشد اما باز هم به دلیل عدم پایبندی ساختارهای رسمی کشورهای منطقه به قانون بسیاری از تجار و سرمایه‌گذاران خارجی را نگران و متضرر کرده است.

اسوبعلی‌اف با تاکید بر آنکه ایران برخلاف وجود موانع باید به فکر تقویت حضور خود در آسیای مرکزی باشد، افزود: البته در برابر موارد فوق نمی‌توان چشم پوشی کرد ولی درست نخواهد بود چنانچه عدم حضور فعال ایران در منطقه را فقط متاثر از وجود این عوامل بدانیم.

وی افزود: تجارت کوچک و میانه ایران با ترکمنستان، تاجیکستان و قزاقستان وجود داشته و قطع نظر از محدود بودن میزان مبادله تجاری با این کشورها، باز هم روابط بازرگانی جمهوری اسلامی با آن‌ها به صورت نسبتا ثابت حفظ شده است.

البته این سوال نیز وجود دارد که آیا خود ایران علاقه‌مند به توسعه مناسبات با کشورهای این منطقه هست؟ آسیای مرکزی در اولویت‌بندی‌های سیاست خارجی تهران مثلا در قیاس با خاورنزدیک و میانه و یا کشورهای واردکننده هیدروکربن ایران و سایر محصولات فن‌آوری بالا، از چه جایگاهی برخوردار است؟

** فقدان برنامه مدون از سوی ایران و استفاده ترکیه از فرصت‌ها

وی ادامه داد: به عنوان مثال با مقایسه وضعیت تجار ایرانی با ترکیه در آسیای مرکزی می‌توان شاهد این واقعیت بود که برخلاف فاصله بیشتر جغرافیایی با این منطقه، آنکارا به مراتب موفق‌تر از تهران عمل کرده و در این کشورها مواضع مناسب‌تری در اختیار دارد.

البته نزدیکی قومی، زبانی و مذهبی مردم ترکیه و آسیای مرکزی، برای دولت و تجار ترکی انگیزه قوی ایجاد می‌کند ولی در کشور تاجیکستان که از نظر زبانی و نژادی خیلی نزدیک به ایران است، ترکیه نه‌تنها حضور فعال دارد بلکه در برخی از موارد رقیب ایران به شمار می‌رود.

به گفته وی، گذشته از این، فقدان قانون و فساد گسترده در کشورهای آسیای مرکزی نمی‌تواند عامل جدی بازدارنده برای تجار و سرمایه‌گذاران ایرانی تلقی شود، زیرا در کشورهای به مراتب بی‌ثبات‌تری چون عراق، افغانستان، پاکستان و لبنان حضور تجاری و اقتصادی تهران به مراتب پر‌رنگ‌تر می‌باشد.

رئیس مرکز تحلیلی «راه حل های عاقلانه» در بخش دیگری از گفت‌وگوی خود با فارس، تصریح کرد: به اعتقاد من مانع اصلی برای گسترش مناسبات ایران با کشورهای آسیای مرکزی عدم وجود انگیزه برای تجار و سرمایه‌گذاران ایرانی است. اگر ما در مورد چگونگی انگیزه فکر می‌کنیم، پس لازم نیست تا آن به صورت حتمی با مسئله قرابت مذهبی و فرهنگی مردم ایران و آسیای مرکزی ارتباط داشته باشد.

وی ادامه داد: البته این قرابت وجود داشته و همیشه وجود خواهد داشت، چرا که تاریخ را نمی‌توان انکار کرد. اما بر این اعتقادم بحثی که باید انگیزه اصلی برای ایران در آسیای مرکزی دانسته شود، تحقق دست‌آوردهای علمی، تکنولوژیکی و صنعتی در منطقه است. اقتصاد و فن‌آوری و جستجوی بازارهای جدید عرضه کالا بدون مرتبط کردن این موضوع با فرهنگ، دین و ایدئولوژی، می‌تواند قدرت اصلی ایران در منطقه باشد.

وی ادامه داد: متناسب با این بحث، باید نوع تبلیغ ایران در منطقه نیز تغییر کند. مثلا در کنار آشنا کردن کشورهای منطقه با تاریخ و فرهنگ ایران، تبلیغ دست‌آوردهای علمی و فنی جمهوری اسلامی در عرصه‌های مختلف (از کشاورزی و پزشکی گرفته تا نانوتکنولوژی) نیز باید به عنوان وظیفه مهم دانسته شود.

به گفته وی، ایران باید فرصت‌هایی را که برای توسعه و رفاه مشترک با کشورهای آسیای مرکزی در اختیار دارد، به نمایش بگذارد. تنها عامل علمی و فنی و تبلیغ دقیق و حساب‌شده آن می‌تواند منجر به تغییر نظر و دیدگاه‌های مردم آسیای مرکزی نسبت به ایران شده و آن‌ها را معتقد به توسعه روابط نزدیک با ایران کند.

این صاحب‌نظر مسائل سیاسی و مذهبی در قرقیزستان، با اشاره به بحث نشست قریب‌الوقوع سران سازمان همکاری‌های شانگهای در دوشنبه و احتمال طرح موضوع گسترش اعضای اصلی، بیان کرد: شرایط سیاسی‌ که در پی رویارویی‌های روسیه با غرب به میان آمده‌ به صورت طبیعی شانس عضویت ایران در سازمان همکاری‌های شانگهای را افزایش داده است. البته من شخصا این اعتقاد را ندارم که روسیه و چین به طور جدی و صادقانه بحث عضویت کامل ایران در این سازمان را پیگیر باشند.

به گفته وی، بدون تردید این موضوع نیز وجود دارد که با توجه به تلاش‌های غرب برای در انزوا قرار دادن روسیه، مسکو بیش از هر زمان دیگری نیاز به حمایت‌های سیاسی دارد.

با توجه به آنکه مسکو بسیاری از تصمیمات را با نگاه به شرایط موجود خواهد گرفت، احتمال حل و فصل مسائل مهمی در زمینه‌های تسلیحات، همکاری‌های انرژی و حمایت از تهران در بحث برنامه هسته‌ای بعید نخواهد بود.

این کارشناس قرقیز افزود: در هر صورت نشست آتی سران سازمان همکاری‌های شانگهای برای ایران فرصتی است تا با استفاده از آن بتوان اراده واقعی مسکو و پکن برای تحکیم همکاری‌ها و اقدامات مشترک در شرایط افزایش فشارهای غرب روی روابط بین‌المللی را تشخیص داد.
انتهای پیام/

منبع : فارس

برچسب ها:
آخرین اخبار