امروز : دوشنبه ۸ خرداد ۱۳۹۶ - 2017 May 29
۲۱:۱۱
ادموند
کمک مالی
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 109449
تاریخ انتشار: ۱۷ شهریور ۱۳۹۳ - ساعت ۰۶:۰۰
تعداد بازدید: 5
به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; ، در آستانه سالمرگ جلال آل احمد، نشستی با عنوان نشست «مردی که بلند فکر می کرد» که ...

به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; ، در آستانه سالمرگ جلال آل احمد، نشستی با عنوان نشست «مردی که بلند فکر می کرد» که به همت بنیاد شعر و ادبیات داستانی و با حضور سید عباس صالحی معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مهدی قزلی مدیر عامل بنیاد شعر و ادبیات داستانی و نویسنده کتاب «جای پای جلال»، محمدرضا جوادی یگانه جامعه شناس و اکبر جباری پژوهشگر در حوزه فلسفه و ادبیات عصر امروز یکشنبه 16 شهریور در مرکز مشارکت‌های فرهنگی هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران برگزار شد.

* قزلی: شجاعت و عقلانیت توأمان جلال گاهی برای افرادی تلخی ایجاد می‌کرد

بر اساس این گزارش، مهدی قزلی مدیر عامل بنیاد شعر و ادبیات داستانی در سخنانی جلال آل احمد را شخصیتی چند بعدی توصیف کرد و اظهار داشت: مهدی قزلی مدیرعامل بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان که بانی این مراسم بود در سخنانی گفت: شخصیت و آثار جلال این فرصت را فراهم کرد تا نیم قرن پس از مرگش نیز بتوان درباره آثارش حرف زد به گونه‌ای که احساس کهنگی درآن وجود نداشته باشد.
وی ادامه داد: جلال به شدت اهل تفکر و تعقل بود این ویژگی او را از سایر افراد متمایز می‌کرد او شجاعت داشت که آنچه با عقلانیت به آن رسیده بود اعلام کند و در معرض استفاده دیگران قرار دهد. این شجاعت و عقلانیت توأمان جلال گاهی برای افرادی تلخی ایجاد می‌کرد اما حریت و آزادگی جلال موجب شد تا همه از او به خوبی یاد کنند.
قزلی تصریح کرد: آنچیزی که یک روشنفکر واقعی به آن احتیاج دارد تا از مردم عادی متمایز باشد تلاقی این سه خصلت است. و به جرأت می‌توان گفت در کمتر کسی این سه خصلت یعنی شجاعت، عقلانیت و آزادگی بایکدیگر دیده می‌شود.

پس از سخنان خود پوستر نشست را امضا کرد. اما قرار بود در این مراسم علی دهباشی نیز حضور داشته باشد و به ایراد سخن بپردازد اما وی در این نشست حضور نیافت.

* در این مراسم کلیپی درباره زندگی جلال آل احمد برای حاضران پخش شد.

مجری برنامه همچنین یکی از یادداشت‌های منتشر نشده جلال آل احمد که از سوی خواهرزاده این نویسنده فقید در اختیار مسئولان نشست قرار گرفته بود، قرائت کرد.

* صداهایی که مشابه کمتری دارند بهتر می‌مانند جلال آل احمد از این دسته است

سید عباس صالحی معاون فرهنگی وزیر ارشاد دیگر سخنران این برنامه بود که در سخنانی با بیان اینکه جلال صدای متفاوت زمانه ما بود به ویژگی‌های روشنفکران اشاره و با بیان اینکه جلال بیشتر آن ‌ها را داشت، گفت: جلال آل احمد از تعصب ایدئولوژیک فاصله روشن داشت او در دوره حصار ایدئولوژیک حصار شکنی کرد.

وی با بیان اینکه جلال در زمانه‌ای می‌زیست که سه دهه اتفاقات سنگین در این مرز و بوم رخ داده بود، ادامه داد: آل احمد از گذر ایدئولوژی‌ها گذر کرد و توانست یک چهره متفاوتی را نشان دهد، نکته دوم اینکه او از تفنن‌های روشنفکرانه فاصله روشن داشت. او همواره به سنت حرمت قائل بود در عین اینکه سیر زندگی او را نقد سنت می‌دانیم در عین همه آن دوره تند، آل احمد که خیلی چیزها را کنار گذاشته بود اما ریشه‌های سنت در او زنده بود.

به گفته معاون فرهنگی وزیر ارشاد: اینطور نیست که وقتی می‌خواهیم از آل احمد صحبت کنیم قصدمان این باشد که از او قدیس بسازیم ، او جزو نسل سوخته روشنفکری نبود کسی بود که زنده است و نفس می‌کشد، آنچه باعث شد جامعه ایرانی اور ار روشنفکر ببیند و بشناسد اینکه ریشه‌ها را در سنت نسوزاند. نمی‌توان گفت که او مرده است او در فضاهای مختلفی حضور داشته و نفس می‌کشد.

صالحی به ویژگی دیگر یعنی مردمی بودن آل احمد اشاره و تاکید کرد: او هرگز فاصله خود را با مردم قطع نکرد، بر خلاف جریان روشنفکری که پایگاهش در طبقات مرفه بود آل احمد در فضاهای مختلف طبقات اجتماعی حضور جدی و ارتباطی فعال داشت.
این مقام مسئول ضمن تاکید به این مطلب که جلال از معدود روشنفکرانی بود که هم ضد استبداد بود و هم ضد استعمار و این نگاه او با نگاه روحانیت قرابت داشت، تصریح کرد: زیست و بیان ادبیات آل احمد ارتباطی با لایه‌های اجتماعی بود این توان را ایجاد کرد که با مردم به معنای توده ارتباز برقرار کند.
این مقام مسئول با بیان اینکه جلال با محافظه کاری فاصله داشت، گفت: ادبیات جلال روشن و شفاف بود از دیگر ویژگی‌ها می‌توان به ارتباط او با نسل سوم و چهارم زمانه خود اشاره کرد. او از رویکردهای خشک و آکادمیک دور بود، یکی از امتیازات او این بود که از دانشگاه و آکادمی گریز داشت.
صالحی با بیان اینکه این موارد در مجموع صداهای متفاوت از آل احمد نشان داد اینگونه نبود که تریبون‌های رسمی از آن حفاظت کند  البته بی تاثیر هم نبود اما این صداها مشابه کمتری دارد و صداهایی که مشابه کمتری دارند بیشتر می مانند.

* جوادی یگانه: جلال رهبری ادبیات ایران را از سالهای ابتدایی دهه 40 به صورت مطلق در دست می‌گیرد

محمدرضا جوادی یگانه استاد ارتباطات دانشگاه تهران نیز دیگر سخنران این مراسم بود که با این پرسش سخنان خود را آغاز کرد و گفت: اگر جلال امروز حضور داشت کجا بود؟ او ویژگی‌هایی دارد که اگر کلیات آن را ندانیم قطعا از او شناخت کافی نخواهیم داشت.
وی ابراز داشت: آثار جلال هیچ یک به تنهایی او را جلال نکرده است بلکه این کلیت جلال بود که از او جلال آل احمد ساخت. اگر بخواهیم روی ادبیت جلال تأکید کنیم باید بگوییم جلال ادیبی بود که در دوره طلایی ادبیات ایران رمان نوشت. عده ای جلال را ستیهنده می‌دانند چرا که او تلخ صحبت می‌کرد اما بیش از اینکه این تلخی درباره دیگران باشد درباره خودش کاربرد داشت تقریبا هیچ کدام از ما حتی پیش روان پزشکمان نیز این اندازه اعتراف نخواهیم کرد. اما جلال صریح بود و راه شناخت برای خود را باز کرد. این چیزی است که باید از جلال یاد بگیریم به عبارت دیگر جلال امروز باید از اسم به فعل تبدیل شود و ما جلال بودن و جلالیت را یاد بگیریم.
جوادی یگانه تصریح کرد: جلال با خود صریح بود و اشتباهات خود را بیان می‌کرد این راه مهمی است که جلال رفت و ما نیز باید ادامه دهیم. جلال خود می‌گوید "من نفس نفی وضع موجود هستم" جلال در همه قصه‌هایش در اصل خود را روایت می‌کند اما ما اینکه صریح باشیم را از جلال نیاموخته‌ایم.
وی با بیان اینکه دوستان ما معمولا یاد گرفته‌اند که از همه افشاگری کنند اما جلال درباره خود و دوستانش افشاگری می‌کرد، عنوان داشت: این فضایی است که ما امروز به شدت به آن نیاز داریم اما آن را نداریم.
جلال رهبری ادبیات ایران را از سالهای ابتدایی دهه 40 به صورت مطلق در دست می‌گیرد، او درباره همه چیز نوشته است اما مسلط و از پرت نویسی پرهیز کرده است. بنابراین نوعی رهبری ادبی در جلال وجود دارد.
این استاد دانشگاه ضمن بیان اینکه جلال ادبیات ایران را در ابتدایی دهه 40 رهبری می‌کند اما اکنون کسی نیست که از حقوق نویسندگان دفاع کند، ابراز داشت: ویژگی دیگر جلال نیز این است که جلال آزاده بود او وجدان خود را پایمال نکرد حتی یک جاهایی توضیح می‌دهد که زمین خورده و یا پولی را گرفته است و این یعنی همان صراحت او را نشان می‌دهد.

* انتقاد از جلال آل احمد/ بنیانی از جلال بنا نمی‌شود چون از مفهوم قصه خارج شده و در مفهوم رمان و داستان وارد می‌شود/ جلال فهم سطحی از غرب داشت

اکبر جباری کارشناس فلسفه دیگر سخنران این نشست بود که با نگاه انتقادی به جلال و آثارش سخنان خود را درباره مفهوم غرب زدگی از دیدگاه جلال ارائه کرد.

این استاد دانشگاه ضمن بیان اینکه آنچه از جلال مهم است تفکر و اثری است که از او به یادگار مانده است باید ببینیم این آثار چه هست و چه می‌خواست باشد که نشد، پیرامون عنوان برنامه مردی که بلند فکر می‌کرد، گفت: وقتی این عبارت را به کار می‌بریم گویی تعبیر متعالی داریم اما به نظر من باید کمی در به کار بردن این اصطلاح احتیاط کنیم. چرا که بزرگی افراد در این است که تأثیری بزرگ در زیست جهان آدمیان پس از خود به جای بگذارند. اما وجهی که مورد توجه من درباره جلال است مفهوم غرب زدگی است. کتاب غرب زدگی جلال در 30 سال گذشته منشأ آثار بسیاری در جامعه ما بوده است من می‌خواهم درباره مفهوم غرب زدگی جلال حرف بزنم اینکه جلال از این مفهوم چه فهمید؟
وی ادامه داد: جلال خود می‌گوید مفهوم غرب زدگی را از شخص دیگری دارد آن شخص نیز یعنی سیداحمد فردید نیز به صراحت گفته است که این عنوان را جلال از من قاپید اما آن چیزی که من می گفتم بیان نکرد شاعران و ادیبان بنیانگذاران تاریخند و بنیانی می‌گذارند که در دیگران ذیل آن بنیان نفس می‌کشند. جلال به یک معنا نویسنده بود اما آیا توانست بنیانی بگذارد که در آن پس از او تاریخ متأثر باشد بنده معتقدم خیر و تردید دارم جلال توانسته باشد بنای شاعرانه‌ای بگذارد که ما ذیل آن بیاندیشیم. چرایی این موضوع را باید در مفهوم غرب زدگی که جلال خود به آن پرداخته بررسی کرد.
جباری با بیان اینکه سیداحمد فردید مدعی بود که این مفهوم از آن من است و جلال معنای اصلی آن را نفهید چون آنچه من از غرب می‌گویم غرب سیاسی فرهنگی و حتی جغرافیایی است این درحالی است که جلال از غرب زدگی از غرب فرهنگی و  سیاسی حرف می‌زند،افزود: جلال در مقابل آن شرقی را ترسیم می‌کند که تمنای غرب داد و این تمنای غرب داشتن یعنی همان غرب زدگی. این تصویر جلال از غرب زدگی در سی سال گذشته مورد سوء استفاده‌هایی صورت گرفته و سرکوب‌هایی بین نویسندگان و اهل فکر انجام شده است. که اینها به غرب زدگی مورد اشاره جلال مرتبط است نه غرب زدگی واقعی که مد نظر فردید بوده است.
این کارشناس فلسفه تصریح کرد: فردید وقتی از غرب حرف می‌زد منظورش عالم بود نه غرب جغرافیایی و سایس او می‌گفت عالم غعالم غرب زده است نه اینکه من چون یک سبک زندگی خاصی را انتخاب کرده ام غرب زده باشم. آیا ما می‌توانیم امروز جلال را مواخذه کنیم و بگوییم چرا او این مفهوم غرب زدگی را به ساحتی آورد که می‌تواند منشأ کنش‌هایی در سطح سیاست و جامعه شود قطعا نمی‌توانیم اما ما به عنوان یک مخاطب در عصر امروز وظیفه داریم این مفهوم را به ریشه و اصلش بازگردانیم.
وی در ادامه با بیان این پرسش که چرا من جلال را پایه گذار یک دوره و بنیان نمی‌دانیم، ابراز داشت: پاسخ در این نهفته است که او فهم بسیار سطحی از غرب داشت. وقتی کسی از زمانه خود به صرف تظاهرات و تجملات سیاسی اجتماعی و فرهنگی نتواند به عمق برود بنیانگذار نیست به نظر می‌رسد سیمین دانشور از جهاتی در یک عالم دیگر بنیانگذار است چون عالم خود را که در آن فکر می‌کند و نفس می‌کشد عمیقا درک کرده است پس آثار سیمین منشأ اثر در تاریخ معاصر ما خواهند بود.
جباری ضمن بیان این مطلب که بنیانی از جلال بنا نمی‌شود برای این است که از مفهوم قصه خارج می‌شود و در مفهوم رمان و داستان وارد می‌شود که دقیقا همان قالب مدرن است، خاطرنشان کرد: وقتی از غصه خارج می‌شویم و وارد داستان می‌شویم اولا در عالم مدرن ورود کرده‌ایم که در کتاب غرب زدگی می‌خواستیم آن را نقدی کنیم چنان که سییمن وارد شد اما سمینی تمنای نقد غرب زدگی را نداشت ولی جلال داشت.
این استاد دانشگاه ضمن انتقاد از اینکه مطلبی که عنوان شد درست همان پارادوکسی است که اغلب نویسندگان متعهد انقلاب دچار آن هستند، ادامه داد: آنها می‌خواهند رمان بنویسند و عقاید خود را در این قالب بریزند این تناقص است چرا که عقاید آنها باید در قالب قصه بیان شود نه رمان که یک غالب مدرن است چون تمنای اصل سنت را دارند  این تناقص نتیجه‌اش پادرهوا شدن نویسندگان متعهد است. این تناقص در جلال نیز از همان ابتدا وجود داشت.
این کارشناس فلسفه در پایان صحبت‌های خود گفت: ورود به صاحبت سیاست و اجتماع برای کسی که می‌خواهد عالمی را برای ما باز کند متفاوت از من شهروند به عالم سیاست است شاعر و اندیشمند باید مرور متفاوتی به عالم سیاست داشت اما ورود جلال ورودی کاملا لخت و عریان بود که به مبانی کار نداشت.
انتهای پیام/

منبع : فارس

برچسب ها:
آخرین اخبار
پربازدید ها