امروز : دوشنبه ۲۷ دی ۱۳۹۵ - 2017 January 16
۱۶:۳۵
ادموند
کمک مالی
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 113746
تاریخ انتشار: ۳۱ شهریور ۱۳۹۳ - ساعت ۰۶:۰۰
تعداد بازدید: 8
پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; ـ راهبرد فرهنگ: پنجمین دوره آموزشی ـ تشکیلاتی اتحادیه امت واحده با حضور فعالان ایرانی وحدت و جهان اسلام از هفدهم ...

پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; ـ راهبرد فرهنگ: پنجمین دوره آموزشی ـ تشکیلاتی اتحادیه امت واحده با حضور فعالان ایرانی وحدت و جهان اسلام از هفدهم تا بیست و دوم شهریور در اردوگاه شهید هاشمی‌نژاد مشهد برگزار شد.

در این دوره شش روزه اساتید شیعه و سنی ایرانی و خارجی به ارائه مباحث خود درباره موضوعاتی چون بررسی تاریخی زمینه‌های اجتماعی شکل گیری سلفی‌گری، پاسخ به شبهات وحدت از منظر سیره اهل‌بیت(ع)، نقش وحدت اسلامی در تجربه تمدنی مسلمین، ماهیت شناسی داعش، آخرین وضعیت منطقه و ... پرداختند.

حجت الاسلام و المسلمین ابوالحسن نواب، رییس دانشگاه ادیان و مذاهب با حضور در برنامه اختتامیه پنجمین دوره آموزشی تشکیلاتی امت واحده، راهکارهای تقریب بین شیعه و سنی و ضرورت ساخت «امت واحده اسلامی» را بیان کرده و تجربیات خود در این عرصه را بیان کرد.

متن زیر سخنرانی وی است:

 

برای من باعث کمال توفیق و افتخار است که در پنجمین اجلاس امت واحده شرکت کنم و اگر هم فراموش کنند که ما را دعوت کنند خودجوش می‌آییم و امیدواریم این خودجوش بودن تا آخر حفظ شود و این کار را وظیفه می‌دانیم و توقعی هم از کسی نداریم. من تشکر جدی و از بن دندان می‌کنم از برگزار کنندگان این مراسم خیلی خوب. این برادران دارند پایه گذاری یک حرکت درست و اساسی را انجام می‌دهند. همچنین تشکر جدی‌تر می‌کنم از افراد شرکت کننده. چون اگر این‌ها جلسه تشکیل بدهند و شما نیایید فایده ندارد. رهبری با امتش به درد می‌خورد.

راه هم فقط و فقط همین است. یعنی راه بدیلی نداریم. وحدت و اتحاد و انسجام و تقریب و هر اسمی که رویش بگذارید هیچ چیزی ایجاد نمی‌شود مگر به خواست خودمان. همین طوری که انقلاب اسلامی هم انجام نشد مگر به خواست مردم. وحدت هم در این کشور بین شیعه و سنی بر قرار نمی‌شود مگر به خواست خودمان و خواست خودمان هم به کار فرهنگی است. یعنی زمینه‌هایش باید جور شود. و شما فقط خواهش می‌کنم که از طول راه خسته نشوید. فرانسوی‌ها ضرب المثل دارند می‌گویند وقتی می‌خواهید راه طولانی را با مرکب بروی، صاف ننشین که دو خستگی پیدا کنی هم راه پیمودن و هم دیدن طول راه. کج بنشین که طول راه را نبینی. همین جمع امت واحده باید به یک ایران تبدیل شود. و این چقدر مسیر طولانی‌ای، هیچ چاره‌ای هم غیر از این نداریم. من عرض کنم که اگر یک رهبر کاملاً تقریبی بخواهید الان داریم. اگر رییس جمهور تقریبی هم بخواهیم الان داریم. رییس تشخیص مصلحت کاملاً تقریبی هم بخواهیم الان داریم. رییس مجلس کاملاً تقریبی هم داریم. ولی تقریب نداریم. این نشان می‌دهد که تقریب از بالا به پایین نیست. نشان می‌دهد تقریب دستوری و ابلاغی و بخشنامه‌ای نیست. و هر چقدر هم افراد و اشخاص تقریبی باشند ولی زمینهٔ فرهنگی‌اش موجود نباشد کاری از پیش نمی‌رود. و نمونهٔ بارزش کشور ما است. یا نمونه دیگر، هیئت حاکمه دولت عراق است. این‌ها حزب الدعوه‌ای هستند و این حزب، رهبر فکری‌اش سیدمحمدباقر صدر است که در نامه‌اش نوشته است:‌ای فرزندان علی و عمر.‌ای فرزندان ابوبکر و حسن.‌ای فرزندان... یکی از ائمه شیعه و یکی از خلفای اربعه. ولی این تفکر شهید صدر بود و الان هم شاگردان فکری و فرهنگی و روحی ایشان بچه‌های حزب الدعوه دارند عراق را اداره می‌کنند. ولی تا زمینه‌های فرهنگی در مردم ایجاد نشود وحدتی حاصل نخواهد شد و این زمینه هم ایجاد نمی‌شود مگر با کار یک یک شما.

 

* تا کار فرهنگی و جهادی نکنید وحدت امت اسلامی شکل نخواهد گرفت

 

اگر یک یک شما کار فرهنگی نکنید و این کار را جهادی و جدی پی گیری نکنید، به این راحتی با بخشنامه و ابلاغیه و دستور وحدتی شکل نخواهد گرفت و مشکلی از مشکلات امت حل نخواهد شد. امت واحده در ذهن من فقط به خاطر همین خیلی اهمیت دارد. و اتفاقاً یک برادر عزیز طلبه‌ای که پیش من می‌آید و قدری در راه وحدت گام برداشته، نمی‌دانید چقدر شوق و شور مرا فرامیگیرد که حرکت دارد راه می‌افتد. اصلا هم ناامید نمی‌شوم و فکر نمی‌کنم این تعداد که نسبت به هفتاد میلیون ایرانی تعدادشان کم است.

نگاه می‌کنم به اینکه مگر در سال 42 که انقلاب امام (ره) آغاز شد چقدر پای کار بودند؟ همین الان که علما دارند مرحوم می‌شوند، معلوم نیست در آن روز سن‌شان از برادران طلبه حاضر در اینجا بیشتر بوده باشد. مثلا رهبر انقلاب در 42، 24 سال‌شان بوده است.

ولی نهضتی شروع شد وادامه یافت و کار شد و به نتیجه رسید و نتیجه‌اش را همگی دیدیم. راه فرهنگی راهِ دور و دراز و سخت و انرژی بر، ولی نتیجه ده است. محصول کار فرهنگی سخت و زمان بر است ولی به نتیجه می‌رسد.

شما هم الان به جمعیت کم‌تان نگاه نکنید ولی به شرطها و شروطها؛ شرطش این است که این جمعیت کم عزمش جدی باشد. اگر این جمعیت کم عزمش جدی باشد به نتیجه می‌رسد. من خودم زندگی طلبگی خودم را می‌بینم. الان 44 سال است طلبه هستم. حداقل هم 30 سال است که به طور جدی در مسیر وحدت قدم برداشته‌ام. روزهای بسیار بسیار سختی بر من گذشته است. الان که خیلی بلبل زبان شده‌ام و زبانم باز شده با توجه به شرایط زمان و اینکه آقای ظریف می‌گوید بزرگ‌ترین مسئله امنیتی جهان معاصر، مسئله شیعه و سنی است. دیگر هیچ جا جنگی نیست مگر در خاور میانه. در هیچ قاره‌ای دیگر. جنگ حاضر در خاورمیانهٔ عربی و غرب آسیا در پاکستان و افغانستان و عراق و سوریه و لبنان و بحرین است با محوریت شیعه و سنی. موضوع اصلی بحث همین شیعه و سنی است.

 

* رهبری در سن 19 سالگی در کوچه‌های نجف دنبال دفتر اخوان بوده‌اند که با اخوان المسلمین آشنا شوند

 

امنیتی‌ترین مسئله جهان الان این است. مسئله شیعه و سنی مسئله‌ای است که همه دنیا را الان به خودش مشغول کرده است و این مسئله راه حلّ قطعی، جدی، فوری و دستوری ندارد. شما دیگر رهبری از آیت الله خامنه‌ای، تقریبی‌تر سراغ نخواهید داشت. کسی از ذهن ایشان فعال‌تر نیست. در 19 سالگی در کوچه‌های نجف دنبال دفتر اخوان بوده‌اند که با اخوان المسلمین آشنا شوند. ذهنی در این حد از فعالیت. از نجف به بغداد می‌آید که دفتر اخوان را پیدا کند. رهبری از این تقریبی‌تر نمی‌یابید. این دولت هم که سر کار است، با شعار همکاری اقوام و فرق و مذاهب و... سرِ کار آمده است.





 

اما هیچ معجزه‌ای هم صورت نمی‌گیرد، چون این کار به یک زمان طولانی و یک همت و عزم جدی نیاز دارد. ولی مسیر تبدیل فکری یک جامعه به جامعه‌ای که همه گستره‌اش را وحدت فراگیرد طولانی‌ای است و باید عزم جدی داشت. من تئوری‌های پیش رو برای تقریب را برایتان بیان خواهم کرد.

6 راه برای تقریب پیشنهاد شده است. ما به آن می‌گوییم جریان‌شناسی تقریب. ما با کدام اصل تمسک کنیم و تقریب را با کدام پشتوانه ایدئولوژیک پیش ببریم؟ این راه‌ها را باهم مرور می‌کنیم.

 

*راه حل سکولار بودن و پلورالیستی و بلامذهبی برای تقریب راه حل درستی نیست

 

بعضی‌ها برای راه حل تقریب، سکولار شدن را پیشنهاد کرده‌اند. گفته‌اند اگر دولت‌ها سکولار باشند مسئله تقریب حل می‌شود. مثال هم می‌زنند. مثلا در مصر حسنی مبارک که دولت سکولار بود دعوای شیعه و سنی نبود و به محض آنکه مرسی ایدئولوژیک بر سر کار آمد دعوا شروع شد، راست هم می‌گویند. شاهد عینی آن من هستم. 9 بار مصر رفته‌ام. 8 بار در زمان مبارک، که کسی از گل نازک‌تر به ما نگفت. زیارت هم رفتیم و چیزی نشد ولی در زمان مرسی هم زیارت رفتیم، دم در راس الحسین به ما فحاشی کردند. و سوالات بی‌ربط پرسیدند.

این‌‌ همان ایامی بود که شیخ الازهر آن سوالات را از آقای احمدی‌نژاد پرسید.‌‌ همان دفتردار شیخ الازهر که خودش اهانت دیگری بود. بیانیه‌ای خواند و حرف‌هایی زد که می‌دانید.

در زمان قذافی هم کسی در لیبی به تشیع اهانت نمی‌کرد، در زمان بن علی در تونس هم همین بود. چون حکومت‌ها سکولار بودند. یک راه حلی که پیشنهاد می‌شود این است که سکولار باشید تا تقریب را برقرار کنیم.

ما عرض می‌کنیم که این راه حل درستی نیست. دلیلش این است که سکولاریسم می‌خواهد اصل حاکمیت دین از جامعه را بزداید و اصل حاکمیت دینی را خدشه کند و اگر قدرتمند شود نه شیعه را می‌گذارد نه سنی را. در ‌‌نهایت با حکومتی مثل حسنی مبارک دین تقویت نمی‌شود بلکه بی‌دینی و بی‌اخلاقی و بی‌عفتی مرسوم می‌شود.

پس ما این تئوری برای حل مسئله شیعه و سنی را قبول نداریم چون در ‌‌نهایت با اصل دین مخالف است و آن را نابود خواهد کرد.

راه حل دوم، جریان پلورالیسم است یعنی همه به نجات می‌رسند. کسی حق نیست و کسی روی حقانیت خودش تکیه نکند. کسی این ادعا را نداشته باشد. پلورالیسم دینی یعنی همه ادیان حقند و طرق وصول الی الله هستند یا اینکه بگوییم درون دین، همه مذاهب حقند. نه شیعه نه سنی نگوید من حق هستم و تاکید بر حقانیت نکند.

این راه هم برای حل مشکل درست نیست، چون نهایتاً به این می‌رسد که کسی انگیزه دفاع جدی از عقاید خودش نداشته باشد و به بی‌خاصیتی همه می‌انجامد. در حالی که ما معتقدیم شیعه، شیعه باشد و سنی سنی بماند و به افکار و عقایدش عمل کند ولی به جایی هم لطمه نخورد. این هم یک تئوری است که این هم رد می‌شود و موفق نیست.

گروه دیگری می‌گویند اسلام بلا مذاهب داشته باشیم. در مصر هم کتاب برایش نوشته شده و هم طرفدارانی دارد. ابراهیم شلکه کتاب اسلام بلا مذاهب را نوشته است و می‌گوید اسلام وُلِدَ بلا مذاهب. حالا هم نباید مذهب داشته باشیم.‌‌ همان طور که در زمان پیامبر (ص) یکی بودند الان باید مذاهب حذف شوند. این راه هم عملی نیست. برای اینکه از سال 150 هجری در زمان فوت جناب ابوحنیفه، 1300 سال است که اهل سنت بر مبنای تفکر ایشان زندگی و اقامه واجبات کرده‌اند و بعد از این مدت طولانی دیگر این برگرداندنی نیست. به هم زدن 8 مذهب رسمی زیدی و ظاهری و اباضی و جعفری با مالکی و شافعی و حنفی و حنبلی، مقدور و ممکن نیست.

کی می‌تواند این مذاهب را به هم بزند؟ این کار اصلا ممکن نیست که بیاییم بگوییم مذاهب را برچینیم برای اینکه ما می‌خواهیم تقریب برقرار کنیم. این امکان اجرا ندارد.

 

*مهمترین راه حل تقریب چیست؟

 

سه راه حل دیگر هست که این سه راه حل، یکی قابل پذیرش است ولی دو راه دیگر راه اصلی نیستند.

یکی بر آزادی اجتهاد تکیه می‌کند. شما چطور می‌گویید دو مجتهد شیعه که فتوای متفاوت دارند، هر دو را می‌گویید معذوریت دارند و معذورند عند الله؟ اولی می‌گوید وقت غروب آفتاب نماز بخوانید، مثل آقای بهجت. دومی می‌گوید مغرب لازم است مثل بقیه. یا در دیگر مسائل اختلافی میان مراجع. بعضی از علما مثلا می‌گویند نماز سوره لازم ندارد و حمد کافی است یا.... از این اختلافات زیاد است از اول هم بوده است. همین طور که این مجتهد شیعه معذور است چون روی قواعد و اصول استنباط کرده است، آن یکی هم معذور است، همین گونه فقیه اهل سنت هم چون روی مبانی استنباط کرده است گرچه فتوایش متفاوت است ولی او هم معذور است. این یک راه حل پیشنهادی است. این راه نسبتاً پذیرفته شده است.

ولی چون ما در مبانی هم حرف داریم، اختلاف سر جایش باقی است. شیعه اصلا قیاس و استحسان و مصالح مرسله و سدّ ذرایع و فتح آن را حجت نمی‌داند و اهل سنت آن را حجت می‌داند. این راه پس کافی نیست ولی نزدیک کننده اذهان به هم هست.

راه پنجم این است که تقریب بر اساس ضرورت رخ دهد. چون دشمن مشترک داریم، و مورد هجوم دشمن مشترک هستیم با هم کنار بیاییم و وحدت برقرار کنیم. چون دشمن مشترک داریم که اجازه نمی‌دهد ما زندگی درستی داشته باشیم. برای اینکه غزه ما مسلمانان زیر آتش و خون دارد نابود می‌شود و باید به داد غزه و مسلمانان برسیم و غمخوار آنان باشیم. در اینجا سوال می‌شود که اگر امریکا نبود و دشمن مشترک نبود باید به جان هم بیافتیم؟ اگر بگوییم راه حل تقریب همین دشمن مشترک است، و ما چون دشمن مشترک داریم با هم تقریب می‌کنیم و اگر دشمن مشترک نداشتیم نیاز به تقریب نداریم همین می‌شود. ولی پاسخ این است که اگر دشمن مشترک هم تمام شد نمی‌توانیم به جان هم بیافتیم و شمشیر به روی هم بکشیم. پس این راه هم منطقی و حلال مشکل نیست.

آخرین و بهترین و به نظر ما مفید‌ترین راه حل تقریب، راه حل قرآنی است. اصلا امت واحده یک اصل قرآنی است. خدای واحد، پیامبر واحد، و امت واحد. ان هذه امتکم امة واحده و انا ربکم فاعبدون. (یا فاتقون که در آیه دیگری است.) اینکه ما امت واحده باشیم، اصلا یک اصل قرآنی است و مقطعی و تاکتیکی نیست. مبتنی بر ضرورت زمان نیست. اصول مسلم ما خدای واحد است و پیامبر واحد و امت واحد. و آن قدر که پیامبر اسلام نگران امتش بود و روایت صحیح السند در فریقین رسیده است که بزرگ‌ترین مسئله برای پیامبر و بزرگ‌ترین نگرانی ایشان امتش بود که امت من بعد از من چه خواهد شد. و امت واحده اصل قرآنی است. و این جزو اصول مسلم و به رسمیت شناخته شده است. و همین طوری من در ذهنم مرور می‌کنم ده‌ها روایت داریم که در آن «امة محمد» وارد شده که امت پیامبر ص یکی از اصلیترین و اساسی‌ترین بناهای اسلام است.

«بنی الاسلام علی کلمتین. کلمة التوحید و توحید الکلمة» اگر امت واحده نباشد، پیام رسول الله منتشر نمی‌شود. کلام خود پیامبر، که اصل کلامش توحید است، در جامعه حالت تحقق پیدا نمی‌کند. و اگر امت شکل نگیرد صدتا پیامبر هم باشد، اگر امتی تابع نداشته باشد، کی پیام توحید را ابلاغ کند و پیام خدا را برساند و بنای جامعه را محکم کند؟ بنابراین ما معتقدیم از 6 راه حل پیشنهادی برای تقریب یک راهش اساسی است. یک راهش راهِ جدی است. و آن امت واحده است. این اصل، مثل بقیهٔ اصول یک اصل قرآنی است که باید به آن تمسک کرد. این دیگر مقطع و تاکتیک و زمان و دشمن مشترک و... حالی‌اش نیست. بلکه باید این اصل قرآنی مثل بقیه اصول قرآن اجرا شود. مقام معظم رهبری یک تعبیر عجیبی دارند می‌فرمایند اگر کسی صدایی غیر از صدای وحدت پخش و منتشر کند، شک نکنید که مزدور بیگانه است. شک نکنید که آبشخوری غیر از آبشخور اسلام دارد و شک نکنید که این خواسته یا نا‌خواسته با علم یا بدون علم، با آگاهی یا نادانسته در خدمت دشمن اهداف و افکار و مقاصد دشمن است.

یعنی کسی که وحدت امت را می‌شکند، این دقیقا مثل کسانی است که قبل از انقلاب بودند و شروع کردند با مفهوم توحید بازی کردن. کتابی نوشتند به نام کتاب توحید که صاحبش هم اعدام شد (عاشوری) که تهِ آن شرک در می‌آمد. یعنی دقیقا مثل بازی کردن با مفهوم نبوت است. بازی کردن با سرنوشت امت و امت واحده است، که مثل بازی کردن با سایر مفاهیم اساسی است که رهبری فرمودند که شک نکنید که عامل بیگانه و تحت تاثیر افکار بیگانه است.

 

* امت واحده یک اصل قرآنی و یک تکلیف ضروری است و نه یک اصل گذرا که در زمان دیگری منحل شود

 

بنابراین امت واحده اصل قرآنی است و تقریب و وحدت بر اساس امت واحده شکل گرفته که این یک اصل قرآنی است بر اساس یک تکلیف ضروری و نه یک اصل گذرا که در زمان دیگری منحل شود. مهم‌ترین اصل برای اسلام، توحید، نبوت وامت است. و ائمه علیهم السلام هم پاسدار این امت رسول الله ص بوده‌اند. روایاتی که از ائمه ع داریم، می‌بینیم بالا‌ترین حرص و ولعشان بر حفظ امت بوده است. شرکت در نماز جمعه و مراسم و عزا و شادیشان.‌‌ همان کاری که یک برادر شیعه با برادر شیعه خودش می‌کند و در عقد اخوت با هم می‌بستند، همین مفهوم را در مسئله روابط شیعه و سنی هم باید رعایت کرد.

امروز به نظر من شکننده‌ترین زمان از آغاز صدر اسلام تاکنون در مسئله روابط شیعه وسنی است. هیچ وقت شرایط ما این قدر حساس نبود. چرا احتیاج پیدا کرده‌ایم که بیگانگان مسئله را حل کنند؟ آمریکا در منطقه اجلاس تشکیل دهد و در اینجا خیمه بزند برای حل مسئله داعش و طالبان و القاعده و مسائل داخلی جهان اسلام.

 





 

چقدر شما فکر می‌کنید باید کار کنیم چه شیعه و چه سنی که بتوانیم اذهان را تغییر دهیم؟ برادران اهل سنت هم هستند و رودربایستی نداریم. می‌دانند برادران‌مان که در جمعیت خودشان مشکل دارند تا این روابط را حل کنند و ما هم در میان شیعیان مشکل داریم تا این را حل کنیم. تعارف با هم نمی‌توانیم بکنیم. هر دو مشکل جدی داریم. چون من هم از صمیم و واقع داخل اهل سنت خبر دارم چون مانع و حجابی بین من و آن برادران نیست. و هم از وضع داخل خودمان خبر داریم.

عدو شود سبب خیر اگر خدا خواهد. الان داعش کمی به دادمان رسیده که فهمیده‌ایم قصه جدی است و اگر به همدیگر کمک جدی نکنیم مشکل‌مان حل نمی‌شود و نمی‌توانیم مشکل خانواده و امت رسول الله (ص) را حل کنیم و نمی‌توانیم به امت واحده‌ای برسیم که بتواند مشکلات جهان اسلام را حل کند. پس عزم جدی و کار مستمر و کار فرهنگی جدی می‌خواهیم که به این نتیجه برسیم و الا وضع جهان اسلام از اینکه هست بد‌تر هم خواهد شد.

این شانسی بوده که اتفاقی افتاده که خدا در جوانی به شما الهام کرده که به داد این مشکل برسید. وقتش هم همین وقت سن شما است. یکی گفت اشکال امت واحده این است که دوستان خیلی جوانند. ولی من گفتم امتیازش همین است. این یعنی خیلی انرژی داشتن و خیلی قدرت حل مشکل داشتن. و الا سن آدم که گذشت دیگر فرسوده می‌شود و قدرت حل مشکل را نخواهد داشت.

این عرایض من. دوستان هم چند دقیقه‌ای سوالی اگر دارند در خدمتیم.

 

*گفت‌و‌گوی ادیان، اصلی قرآنی است

 

- سوال:‌‌ همان طور که شما در حوزه ادیان هم کار می‌کنید می‌خواستم بدانم آیا تقریب با ادیان دیگر هم نیاز است؟ به چه کیفیتی؟

 

- جواب: ما در مورد ادیان می‌گوییم گفت‌و‌گو. گفت‌و‌گوی ادیان، اصلی قرآنی است. تعالو الی کلمة سواء بیننا و بینکم. روی نقاط مشترک بیایید تکیه کنیم. در این دنیای بحران زده با همه ادیان نقطه مشترک زیاد داریم. خانواده و اخلاق و صلح و محیط زیست برای همه ادیان مهم است. حفظ حقوق انسان‌ها برای همه ادیان مهم است. اگر روی همین 7-8 نکته تکیه کنیم خیلی مشکلات بشریت حل می‌شود. ولی به آن تقریب نمی‌گوییم. بلکه می‌گوییم گفت‌و‌گو بین ادیان و تکیه بر نقاط مشترک. ما با بودایی‌ها هم سال گذشته مذاکره کردیم که شما که می‌گویید به بشریت نباید آسیب رساند چرا اجازه می‌دهید در میانمار بر مردم چنین ظلمی کنند؟ از آن‌ها استمداد کردیم برای حل مشکل آنجا. گفتیم طبق شعارهای شما نمی‌توان خانه‌های انسان‌ها را با انسان‌های درون‌شان سوزاند یا آن‌ها را کشت. درخواست کردیم و بی‌نتیجه هم نبود. با رهبران و اساتید دانشگاه‌شان و نخست وزیر سریلانکا و... صحبت کردیم که نباید بر مسلمانان فشار بیاورید. این یعنی تکیه بر نقاط مشترک. یا مثلا در کنوانسیون پکن می‌خواستند سقط جنین را قانونی کنند. ما و کاتولیک‌ها مشترکا با هم همکاری کردیم – که در دید هر دویمان این کار اشکال دارد- و یک سری چیز‌ها را نگذاشتیم تصویب شود. یا مثلا همه ادیان با بی‌نظمی و بی‌اخلاقی و بی‌قانونی مخالفند.

 

- سوال: شما 6 رویکرد در رابطه با تقریب فرمودید. ولی آیا الگویی هم برای تقریب وجود دارد؟ منِ دانشجو الگو می‌خواهم. سوال بعدی اینکه همزمان تبلیغ با تقریب یا تقریب یا تبلیغ، یا تقریب همزمان با تبلیغ؟

 

- الگو هم در صدر اسلام و هم الان بسیار است. مثلا یکی از الگو‌های همزیستی خودِ ایران است، و لبنان و سایر کشورهای جهان و مخصوصا الان در اروپا. من ماه رمضان در بلژیک تبلیغ بودم. خیلی راحت در مسجد، امام جماعت شیعه بود و اقتدا کنندگان اهل سنت بودند یا بالعکس. در اروپا و امریکا و... تقریبا دعوای شیعه و سنی به حداقل می‌رسد. زندگی مسالمت آمیز که در اکثر کشورهای جهان هست. 56 کشور اسلامی داریم که همه دارند با هم زندگی می‌کنند مگر در 10 کشور فوقش که مشکل داشته باشند. یا در ترکمنستان یا ترکمن‌های گلستان که آرام‌ترین زندگی‌های مذاهب را دارند. در 14 قرن شیعیان و اهل سنت باهم زندگی کرده‌اند و خیلی وقت‌ها اهل سنت از کیان و موجودیت شیعیان دفاع کرده‌اند. علامه جعفر مرتضی می‌گوید در طول قرون شیعیان مهمان اهل سنت بوده‌اند. در 4 کشور شیعه اکثریت دارد و در بقیه کشور‌ها، شیعیان مهمان اهل سنتند و در طول تاریخ مسالمت آمیز زندگی کرده‌اند. اتفاقا الان یک سری مشکلات به خاطر به ثمر نشستن تلاش‌های حکومت‌های استعماری به ثمر نشسته است. مثلا یک جایی که وضعیت شیعه و سنی خیلی بد است، در هندوستان است. در لکنهو هنوز بین شیعه و سنی درگیری هست. الان که دوستان رفته‌اند تحقیق کرده‌اند می‌بینند این ثمرات برنامه ریزی استعمار انگلیس در زمان حاکمیت در هند بوده است. پلیس از کسانی که برای اهانت به یکی از خلفای راشدین جشن می‌گرفتند محافظت می‌کرد، خب این یعنی چه؟ یعنی تحت الحفظ پلیس انگلیس مراسم اهانت به یکی از خلفا برگزار می‌شده و الان هم تحت الحفظ پلیس هند. این دیگر میراث کی است؟ کی می‌تواند شک کند در حضور رسمی انگلیس در حفظ برنامه‌های تفرقه افکنانه.

شما می‌دانید ارتش عثمانی دو سال وین را در محاصره داشت. اتریشی‌ها دست به دامن انگلیسی‌ها شدند که دو سال است در محاصره‌ایم فکری کنید. راه حل انگلیسی‌ها این بود که جنگی را بین ایران صفوی و حکومت عثمانی بندازند که جنگ چالدران بود، که عثمانی‌ها مجبور شوند ارتش‌شان را از دولت اتریش منتقل کنند به سمت ایران و در آنجا بجنگند. این راه هم جواب داد و اتریش از محاصره نیروهای عثمانی در آمد. بنابراین استعمار در این زمینه کار فعالی کرده است.

 

*تبلیغ را آغشته با تقریب باید دنبال کرد

 

ولی در مقابلش هم نمونه‌های مسالمت آمیز در کشور‌ها زیاد است. یک نمونه دیگر، خودِ ترکیه است. امروز شیعیان در استانبول هیچ مشکلی ندارند. البته یک اختلاف نظری در مسئله سوریه با اردوغان داریم، ولی خودِ ایشان در مراسم عاشورا هم سخنرانی می‌کند. پس نمونه زیاد است.

اما مسئله دوم، به نظرم هم باید تبلیغ کرد آغشته با تقریب، و هم باید تقریب را تبلیغ کرد. تبلیغِ اسلام اعتدالی و تشیع اعتدالی خودش یعنی تبلیغِ از تقریب و دامن زدن به تقریب. هر کس اسلام را بر ممشای رهبری تبلیغ کند و بگوید اهانت به امهات مومنین و خلفای راشدین و مقدسات اهل سنت حرام است، این تبلیغِ تشیع اعتدالی کرده است و هر اهل سنتی هم همین طور تبلیغ کند، کار درست می‌شود. البته دفاعی از اهل سنت کنم.

من سراغ ندارم با همه سفرهای زیادم، که به مقدسات ما [شیعیان] اهانت کند. من سراغ ندارم اهل سنتی که به مقدسات تشیع اهانت کند. ممکن است داعشی‌ها یا... کاری از این قبیل کنند. ولی اهل سنت، این جماعت یک میلیارد و چند صد میلیون نفری، تقریبا همه‌شان به هیچ یک از مقدسات شیعه اهانت نمی‌کنند. نه تنها این، که احترام هم قائلند.

به حضرت زهرا (س) به عنوان دختر پیامبر(ص) با احترام کامل می‌نگرند. به امام حسن و امام حسین(ع) به عنوان نوه پیامبر(ص) احترام کامل می‌گذارند. ابوحنیفه برای امام حسین(ع) روضه می‌گرفت. اگر بخواهم مواردی که ائمه مذاهب اربعه چقدر به اهل بیت(ع) احترام می‌کردند بسیار می‌شود. احمد بن حنبل می‌گوید کم کم بر اثر تبلیغات بعضی داشتند فراموش می‌کردند ملت که امام علی(ع) امام چهارم هست. انا صاحب التربیع. من این را تبلیغ کردم. شافعی شعر‌های بسیاری دارد. مالک شاگرد امام صادق(ع) بوده و ابوحنیفه گفته لولا السنتان لهلک النعمان. اینان به دوستی با اهل بیت(ع) افتخار می‌کردند. ابو حنیفه شاگردان و فرزندانش را برای دفاع از زید بن علی بن الحسین فرستاد و پول برایش فرستاد و دو بار قاضی القضاتی حکومت عباسی را نپذیرفت و به زندان افتاد و در بار دوم بر اثر شکنجه از دنیا رفت. ابوحنیفه گفت اگر از من حکمی نیافتید به صحابه رجوع کنید و اگر نشد به کبار از آن‌ها رجوع کنید و اگر باز هم اختلاف شد به عشره مبشره رجوع کنید و اگر نشد به... و اگر نشد و بین نظر من و نظر علی بن ابیطالب به دو نظر رسیدید به نظر او عمل کنید.

 

* مفتی بزرگ وهابیون گفت بهترین صلوات، صلواتی است که شیعه می‌فرستد

 

یکی از ارکان نماز در نزد شیعه و سنی صلوات بر محمد و آل‌اش است. و از بن باز شیخ سعودی پرسیدند که بهترین صلوات چیست – چون 7-8 نسخه دارد- او می‌گوید بهترین صلوات، صلواتی است که شیعه می‌فرستد. بنابراین به نظرم آنقدر مشترکات زیاد است که کار راحت می‌شود. ولی حیف که دشمن و استعمار پیر انگلیس 500 سال برنامه ریزی کرده که به امروز برسد تا غده‌های چرکین بیرون زند.

 

- سوال: من سپاسگذاری می‌کنم از نگاه منصفانه و روحیه مجاهدانه‌تان. یک آسیبی که در بین علما است برای تقریب، بحث عوام زدگی آن‌ها است و هم عوام در پدیده‌ای پیچیده خواص زده‌اند و هم خواص عوام زده‌اند. چون مردم علمای مذهبی را پاسدار مذهب می‌دانند مطالبات مذهبیشان را به سمت آنان سوق می‌دهند و چون علما فکر می‌کنند باید پاسخگو باشند به‌‌ همان شکل آن را بر می‌گردانند. البته این تحلیل من است. به نظرتان راهکار در آمدن از این فرایند چیست؟

 

- مثالی می‌زنم. مثال تشبیه معقول به محسوس، چون وحدت و... ذهنی و معقول است. مثال محسوس و عینی‌اش این است که وقتی با دشمنی در حال جنگ هستید، از زمین تا آسمان تا 3 کیلومتری زمین، در لایه‌های مختلف آتش به سرِ دشمن می‌زنید. از کلتی که 30 متر برد دارد فرماندار نظامی بسته است، تا کلاش که بردش بیشتر است تا قناسه و توپ 44 و توپ 110 و تانک و توپخانه و موشک اسکاد و.... در تمام لایه‌ها باید یک آتش برقرار کرد تا پیروز شد. این مثال برای نزدیک شدن ذهن است. در جنگ از موشک اسکاد با برد 3000 کیلومتری استفاده می‌شود تا کلت 20 متری.

الان هم یک جبهه فرهنگی هستیم در مقابل دیگرانی که در این جبهه مقابل‌مان هستند. ما از یک جمله و یک روزنامه و سایت و خبر نامه و فتوا و... غفلت نکنیم. از هر راه ممکن. عوام یک گروه تاثیر گذارند، خواص هم یک گروه تاثیر گذارند. بین این دو هم شبه‌روشنفکرانند که تاثیر دارند. همه طبقات اجتماعی باید روی‌شان کار شود. پیش مرجع تقلید باید رفت و مشکلات را گفت. پیش بقال سر کوچه هم باید تقریب را جا انداخت. هیچ کس نمی‌تواند بگوید مخاطب من یک قشر خاص باید باشد.

من جلسات تقریبی دانشجویی می‌روم، برای فوق دیپلم و دکترا و مردم عادی و... هم برای تقریب و وحدت صحبت می‌کنم. همه ما وقتی با همه وجود برای همه اقشار کار کنیم کار پیش می‌رود. خیلی هم کم هستیم. هم باید روی عوام کار کرد که جامعه عوام زده نباشد. هم باید روی خواص کار کرد که جامعه را بیدار کرد. هم بین این دو باید کار کرد. هم اردو‌های بچه‌های دبستان و دبیرستان و طلاب و دانشجویان و فضلای حوزه و دانشمندان و مراجع حوزه و... باید برگزار شود. همه اقشار باید هدف ما باشد.

 

- سوال: در مورد اصل بحث وحدت اینجا بسیار بحث شده، ولی می‌خواستم ببینم شما که رییس دانشگاه ادیان هستید، یک بحث شسته رفته در مورد فاکتورهای امت واحده و روش تقریب، که از قرآن و منابع در آمده باشد ارائه دهید که مبنای کار باشد. آیا چنین چیزی را سراغ دارید؟





- جواب: به نظرم شما یک دور منشورات دار التقریب را نگاه کنید و در آن کتاب‌های مورد نظرتان را پیدا کنید. دار التقریب از اطراف مختلف مسئله را بحث کرده است. کتاب‌های مختلفی دارد. فهرست انتشارات را ببینید و باید ببینید نگاه مورد نظر شما کدام است. نگاه فقهی مثلا در باره‌اش چند کتاب دارند در مورد آیت الله بروجردی و شیخ شلتوت. نگاه کلامی و.... 50 جلد احادیث مشترک را در آورده‌اند. روی افراد بزرگ تقریب را کار کرده‌اند.

من خودم یک کتاب خوبی از آن‌ها سراغ دارم، کتاب وحدت از دیرباز تا دیروز، نوشته دکتر امیر اردوش که کتاب بسیار خوبی است. اگر نگاه ائمه معصومین ع را بخواهید بدانید، ما در دانشگاه ادیان کتاب وحدت از دیدگاه ائمه معصومین ع را چاپ کرده‌ایم.

کتاب جامع هم نیست. هر کسی از یک جنبه بحث کرده. بحث سیاسی یا کلامی یا فقهی یا.... ولی به نظرم مجموعه این کتب بحث را کامل پوشش داده و مشکل ما الان کتاب و مطلب نیست. مشکلمان راه انداختن موتور خاموش افراد است. موتور همه در این زمینه خاموش شده است. واقعا روشن کردنش سخت است ولی اگر کسی در این راه افتاد، آن قدر پیش می‌رویم که انسان دلش نمی‌آید دست بردارد.

 

- سوال: چرا نهادهایی مثل معاونت تبلیغات و دفتر تبلیغات و... معاونت تقریب ندارند؟

 

- جواب: دفتر تبلیغات، صد‌ها کتاب تقریبی چاپ کرده است. انتشارات بوستان کتاب. سازمان تبلیغات هم مثلا دو جلد فقه مقارن آقای جناتی را چاپ کرده است. این سازمان هم معاونت بین الملل داشت که کار تقریبی می‌کردو با سازمان فرهنگ و ارتباطات که کلاً کارش تقریبی است ادغام شد. مجمع جهانی تقریب هم که کلا کارش همین است.

شاید آن نهاد‌ها فکر می‌کنند اگر معاونت تقریب بزنند دخالت در کار مجمع جهانی تقریب است. اگر صد تا امت واحده در میان مردم کار کند و ایجاد شود، اندازه ده تا از این سازمان‌ها برد دارد.

شما به درستی می‌گویید تقریب را باید از تئوری به عمل تبدیل کنیم. ولی این کار من و شما است. منِ طلبه به فکرم افتاد دانشگاه ادیان و مذاهب درست کنم. الان با افتخار می‌گویم 600 دانشجوی دکتری و 2000 فوق لیسانس داریم که 86% از آن‌ها طلبه‌اند.

 

خانمی از افراطیون شیعه آمد گفت به من گفته شده بود بیایم دانشگاه شما را به هم بزنم و برای همین آمدم. ولی الان خودم که در یک جلسه می‌روم تا خانم جلسه‌ای می‌خواهد خلاف وحدت چیزی بگوید، من بر خلافش حرف می‌زنم. هر کس ضد وحدت چیزی بگوید، من مخالفت می‌کنم. (یکی از بحران‌ها در این زمینه، خانم جلسه‌ای‌های ما هستند. چون حرفهای ضد وحدتی زیاد می‌زنند و اصلا از جمله برای همین، خانم‌ها را در دانشگاه بسیار وارد کرده‌ایم که جای آقایان را هم دارند می‌گیرند!). در همه زمین‌ها باید کار کنیم و در همه لایه‌ها باید آتش فرهنگی بریزیم. برای اقناع افراد، در همه لایه‌ها باید کار فرهنگی کنیم. و کار کردنِ هر فردی، جای دیگری را نمی‌گیرد. شما هم حجره‌ای و هم اتاقیتان را می‌توانید تحت تاثیر بگیرید. شما می‌توانید در جلسه‌هایتان، مهمانان تقریبی که اینجا شناخته‌اید را دعوت کنید. ما باید با تقیه کار کنیم تا کارمان پیش برود.

یک بار هم دعوتش کنید و حرف‌هایشان را به دیگران برسانید. باید مانند ما چهره‌ای شوید که بسوزید، که از این سوختن هم کیف می‌کنم. هرچی به من بگویند دیگر شیرین است. به من سنی و شُنّی می‌گویند. ولی تکلیفم همین است. من به این ایمان رسیده‌ام که اگر غیر از این حرف بزنم پاسخ امیر المومنین و حضرت زهرا (س) را ندارم بدهم. می‌گویند چرا با امت رسول الله این کار را کردی و کاری نکردی که همدل و همزبان و همکار شوند؟ شما هم هر کسی باید در حد خودش کار کند. تو نمی‌توانی همه چیز را در جلسات استانی تغییر دهی ولی سه چهار بار می‌توانی درخواست کنی و فلانی را دعوت کنید. اصلا یک بار نواب را دعوت کنیم، و محاکمه‌اش کنیم. من می‌آیم جواب می‌دهم. الان عصر طلایی تبلیغ تقریب است. عصری است که شرایط زمان و مکان همه چیز را فراهم کرده تا با صدای بلند از تقریب دفاع کنیم و نترسیم. ما دوران تقیه را از 30 سال پیش گذرانده‌ایم. دیگر کم کم کاری کرده‌ایم که سایت‌های افراطی شیعه هم دارند خجالت می‌کشند و خودشان را جمع می‌کنند. تند روی علیه هر مذهبی، آب به آسیاب ریختن دشمن است. چرا امریکا به اللهیاری پناه و ویزا و همه چی می‌دهد؟ سفیر کویت به من گفت به‌ام المومنین اهانت شده و شما ساکت هستید. گفتم اولا ما ساکت نیستیم و ده‌ها بیانیه داده‌ایم. و دوم اینکه مگر شک دارید که این‌ها عامل امریکا و اروپا هستند؟ چرا به من ویزای کویت نمی‌دهید ولی به آن افراطی شیعه ویزای کویت می‌دهید؟ به کسی که کتاب اهانت آمیز به‌ام المومنین عایشه می‌نویسد ویزا می‌دهید ولی به من ویزا نمی‌دهید؟ معلوم است که پشت این کار استعمار است.

در انگلیس بالن چند متری هوا می‌کنند و روی آن به‌ام المومنین عایشه اهانت می‌کنند. یعنی این بدون اجازه حکومت است؟ اینکه نشدنی است. دیگر دست استعمار رو شده است و رو بازی می‌کند و ما همچنان در خم یک کوچه باقی مانده‌ایم.

انتهای پیام/س

منبع : فارس

برچسب ها:
آخرین اخبار