امروز : سه شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶ - 2017 November 20
۰۰:۵۱
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 121872
تاریخ انتشار: ۶ آبان ۱۳۹۳ - ساعت ۰۶:۰۰
تعداد بازدید: 83
به گزارش پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; ، موضوع این هفته «سینما معیار» در رادیو فرهنگ نقد و بررسی فیلم سینمایی «ماهی و گربه» بود که شهرام مکری ...

به گزارش پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; ، موضوع این هفته «سینما معیار» در رادیو فرهنگ نقد و بررسی فیلم سینمایی «ماهی و گربه» بود که شهرام مکری کارگردان فیلم سینمایی «ماهی و گربه» میهمان تلفنی برنامه این هفته سینما معیار بود و همچنین صابری و سعید هاشم زاده منتقدان حاضر در استودیوی این برنامه رادیویی بودند.

در ابتدای این برنامه شهرام مکری کارگردان فیلم «ماهی گربه» در جواب مجری که پرسید از اکران راضی هستید گفت : تا به امروز که اتفاق خوبی افتاده و سینماها با ماکزیمم ظرفیتی که برای فروش فیلم ماهی و گربه وجود دارد،فیلم را پخش می‌کنند، سینما کوروش بر خلاف روندی که خود گروه هنر و تجربه داشت یک سالن کامل را برای فیلم ماهی و گربه اختصاص داده و بخاطر همین من راضیم و اتفاق خوبی افتاده است.

سید امیر جاوید در ادامه پرسید : دلیل خاصی دارد که آمار فروش و تعداد مخاطبین گروه هنر و تجربه را اعلام نمی‌کنند؟

شهرام مکری که عضو شورای سیاست گذاری گروه هنر وتجربه هم هست، اینگونه پاسخ داد: در گروه هنر و تجربه به این جمع بندی در مورد فروش رسیدیم چون تعداد فیلم ها متفاوت است و بین آنها هم فیلم کوتاه و هم مستند وجود دارد. بخاطر همین است که میخواهند در یک زمان مناسبی آمار فروش را اعلام کنند مثلا در مورد فیلم ماهی و گربه چون سانس های شناور و متفاوت وجود دارد فکر میکنم که این روند با روند معمولی که دفاتر پخش در واقع فروش فیلم را اعلام میکنند در سینما های معمولی و با فیلم های معمول یک تفاوتی داشته باشد .

در ادامه برنامه مجری سوال کرد:  من جایی از شما خوانده بودم که فرموده بودید معتقد اید که فیلم باید برای مخاطب انبوه ساخته شود و این را کنار گزاره دیگری طرح کرده بودید که معتقد به ساخت فیلم مختص جشنواره های خارجی نیستید می‌خواستم ببینم شما ماهی و گربه هم برای مخاطب انبوه ساختید؟

مخاطبان «ماهی و گربه» صرفا کسانی که در ایران به سالن سینما می‌روند نیستند

شهرام مکری اینگونه پاسخ داد: فیلم برای مخاطب ساخته میشود اما ما باید یک تعریفی از مخاطب انجام بدهیم ، تعریف مخاطب فقط به آن قشری که در حال حاضر در سینمای ایران به سالن سینما می‌روند محدود نمی شود. مثلا آیا ما میتوانیم بگوییم فیلم های سینمایی که در  ایران تولید شدند ولی اکران های محدودی داشتند مثلا فیلم «خانه ی دوست کجاست»؛ مخاطب کمی دارند. درمورد فیلمی که در طول تاریخ سینمای ایران دیده شده است، نسخه های ویدیویی آن توزیع می شود و از طرفی در کشور های دیگر روی پرده میرود و در جشنواره ها نمایش داده میشود نمی شود گفت مخاطب ندارد. بنابراین منظور از مخاطب صرفا ماکزیمم 200 هزار یا 300 هزار نفری که در ایران به سالن سینما می‌روند و فیلم می‌بینند نیست.

در این جای بحث مجری برنامه سینما معیار گفت : با این تعریف نمیشود سنجید و یک آمار دقیقی را به دست آورد. آن چیزی که در گیشه رخ میدهد و آن چیزی که در نمایش خانگی نشان میدهد قابل ارزیابی است. ولی اگر بخواهیم با این منطق جلو برویم هیچوقت هیچ آمار دقیقی از مخاطبین سینما پیدا نمی‌کنیم ؟

مکری: آمار دقیقی از مخاطب در سینمای ایران نداریم

شهرام مکری اینگونه پاسخ داد : بله متاسفانه این درست است و همین قضیه باعث شده که خیلی ها پشت آمار دروغین از مخاطب بتوانند خودشان را پنهان کنند.  درکشورهای دیگر مثلا آمریکا فصل جدید یک سریال شروع می شود از نحوه پخش آن ها میتوان فهمید که حدود 17 میلیون نفر از تلویزیون مخاطب این سریال بودند. اما چنین آماری را ما در ایران در مورد هیچ برنامه ای نمیتوانیم بدست بیاوریم ، یعنی ما آمار دقیقی از مخاطب در سینمای ایران نمیتوانیم بدست بیاوریم.

مجری برنامه بار دیگر سوالش را اینگونه مطرح کرد: مخاطب برای شما اهمیت دارد و آنرا در نظر می‌گیرید، از طرفی هم می گویید که تعداد مخاطبان در سینمای ایران قابل سنجش نیست. با این شرایط چه کسی میتواند برای شما دیده بانی کند که اثرتان با مخاطب ارتباط گرفته است یا نه؟

کارگردان فیلم سینمایی ماهی و گربه اینگونه پاسخ داد: ما نمیتوانیم به عنوان فیلمساز یا خالق یک اثر هنری بخاطر اینکه مثلا آمار رسمی در کشورمان وجود ندارد و یا نمیتوانیم به آمار رسمی تکیه کنیم،اصلا دست به تولید  اثر هنری نزنیم و فیلم نسازیم. ما می توانیم با آن تعداد آدم هایی که فیلمهایمان را دیدند، حرف بزنیم. مثلا در مورد فیلم های کوتاهی که ساختم و برخوردهایی که با این فیلمها شد به این نتیجه رسیدم که فیلم های کوتاه من به نسبت سینمای کوتاه در ایران مخاطب داشته است. همین میتواند برای من معیاری بشود تا اینکه در سینمای بلند و فیلم های بلند هم کار کنم و فیلم بسازم.

وی ادامه داد: برای من آن روند و رویه ای که در فیلم های کوتاه وجود داشت و با توجه به حسی که راجع به مخاطب های آنها در سینمای ایران داشتم، میتوانم به فیلم های بلند نگاه کنم. وقتی می گویم فیلم را باید مخاطب ببیند و با آن ارتباط برقرار کند اصولا منظورم این نیست که باید مثل فیلم های پر مخاطب که گیشه سینمای ایران دارد فیلم ساخت. واقیعت این است که فیلم های پر مخاطب گیشه ای سینمای ایران جزء علاقه مندی من به عنوان تولید کننده و کارگردان فیلم نیستم و علاقه ای به ساختن فیلم های این مدلی ندارم.

کسانی که از فیلم های روی پرده سینما راضی نیستند، مخاطبان فیلمهای گروه هنر و تجربه هستند

مجری بار دیگر سوال را به سمت گروه سینمای هنر وتجربه برد و از مکری سوال کرد: یک تصوری که نسبت به گروه هنر و تجربه در برخی از محافل و مطبوعات رخ داده این است که گروه هنر و تجربه، برای نمایش برخی از آثاری است که اساسا توجه خاصی به مخاطب ندارند و اصطلاحا دنبال فیلمسازی شخصی هستند. فیلمسازانی که برای دل خودشان فیلم می سازند و بخشی از آن ها، به جریان روشنفکری و جریان شبه روشنفکری تعلق دارند. با توجه به مطالبی که پیش از این از زبان شما بیان شد و تاکید بر اینکه مخاطب برای شما اهمیت دارد آیا هراسی نداشتید در گروهی با این تصورات فیلمتان اکران شود؟

این کارگردان جوان سینمای ایران در پاسخ به این سوال گفت: به نظر من این تصور درستی نیست. فیلمهای گروه هنر و تجربه می تواند برای مخاطب دیگری از سینما ایران باشند یعنی مخاطبی که از فیلم های روی پرده سینما راضی نیست و دوست دارد که به شکل دیگری فیلم ببیند.

وی اضافه کرد: اگر ظرفیت تماشای یک فیلم را برای تعدادی محدودی مخاطب داشته باشیم و بتوانیم آن ظرفیت را برای مخاطبان فراهم بکنیم، کار اشتباهی نیست. ضمن اینکه ویژگی مهم گروه هنر وتجربه این است که از سهم سینمای ایران چیزی را کم نکرده است. یعنی سالن هایی که فیلم نمایش داده میشوند مثلا سالن خانه هنرمندان یا سالن موزه سینما سهمی از سینمای اکران ایران نیستند و جای نمایش فیلم های دیگر را نگرفتند.

ادامه برنامه نقد و بررسی فیلم ماهی و گربه با حضور صابری و سعید هاشم زاده برگزار شد.

سید امیر جاوید مجری برنامه رادیویی سینمامعیار از صابری پرسید: فیلم ماهی و گربه در فرم محتوا کدام یکی از مسائل سینما را به پیش میبرد؟اساسا این فیلم را یک اثر روبه جلو میدانید و اینکه منجر به پیشرفت سینما شده یا نه؟

صابری با تعبیر «فیلم ماهی و گربه» به یک پدیده در جغرافیای سینمای امروز، بیان کرد: من شهرام مکری را نوآوری میدانم که مبتنی بر تجربه یعنی تلفیق نوآوری و اندوخته تجربه ورزی برای یک فیلمساز که معمولا کم پیش می‌اید به ویژه در طیف فیلمسازان جوان فیلم می سازد.

هاشم زاده: حیرت زدگی مخاطبان به چگونه ساختن اثر است نه به خود اثر

هاشم زاده هم در ابتدای صحبتهایش گفت: ماهی و گربه در بحث تکنیکال سینمای ما را یک قدم روبه جلو میبرد ، معرفی میکند آدم تجربه گرایی که جسارت به خرج داده است 2 ساعت و ربع سکانس- پلان گرفته است از موفقیتهای تکنیکی این کار است. اما اگر بخواهیم فرم را تعریف بکنیم در آن فرم محتوا وجود دارد و نیازی به این تعریف ها نیست اساسا همه ی هنر ها فرم اند ، بحث این است که آن محتوایی که در فرم ساخته میشود ، محتوای ایرانی نیست و بخاطر همین مخاطب عام و حتی مخاطب باهوش سینما هم فیلم های شهرام مکری را خیلی زود فراموش خواهند کرد ویکی از نکاتی که از آن غافلیم این است که الان حیرت زدگی مخاطبان به چگونه ساختن اثر است نه به خود اثر.

صابری منتقد دیگر حاضر در استودیو سینما معیار گفت: آنچه در فرم «ماهی و گربه»باعث حیرت همه شده این است که شهرام مکری در خارج از بحث تکنیک و ساخت فیلم در سکانس پلان، بازی در خط زمان را هم انجام می دهد. برای اولین بار است که شاهد خلق فضایی به صورتی کاملا ذهنی در قالب فرمیک سکانس پلان هستیم.

صابری: شهرام مکری به دام بیماری جریان شبه روشنفکری سینمای ایران نمی افتد

وی ادامه داد: اساسا خود سکانس پلان مفهوم و اتمسفری به روایت فیلم بار می کند. از طرفی جسارت شهرام مکری هم برای ساخت چنین اثری جای تحسین دارد

این منتقد سینمایی خاطرنشان کرد: برگ برنده شهرام مکری به دام مخاطب خاص و بیماری جریان شبه روشنفکری سینمای ایران نمی افتد. دلیل این مدعا هم بازخورد مثبتی است که در بین مخاطبان خاص و عام نسبت به این فیلم شکل گرفته است.

صابری افزود: اما با اینکه نوع کلام در این فیلم توصیف خسته کننده ای دارد و سکانس پلان در فضای وهم آلود توصیف خسته کننده ای می تواند باشد ولی ما شاهدیم که مخاطبان عام با آن ارتباط برقرار می کند.

صابری در ادامه نقد خود به کلید واژه ای مبنی بر بومی کردن فرم  که در نقد هاشم زاده وجود داشت اشاره کرد. وی گفت: ماهی و گربه فارغ از اینکه چه می گوید و چه اتفاقی در سینمای ایران رقم می زند. یک اثر جهان شمول است و به سختی می توان راجع به مرز و جغرافیای آن صحبت کرد. کاراکتر ها در یک ناکجا آباد حضور دارند. مخاطب حرفه ای از زبان لحن فیلم و از اتفاقاتی که در بین کاراکترها در جریان است نمی تواند جغرافیای حاکم بر فیلم را حدس بزند.

صابری: فیلم «ماهی و گربه» فرزند زمان خودش است

صابری ادامه داد:دراین فیلم علاوه بر این ویژگی شاهد این هستیم که فیلم حرف روز جامعه خود را می زند و به تمام معنا فرزند زمان خودش است. من مخاطب ایرانی از این فیلم معنایی را می‌گیرم که شاید مخاطب اروپایی با این معنا درگیر نمی شود. اساسا محدوده هراسی که در این فیلم تعریف می شود حرف امروز جامعه ایران است. بیان دغدغه ای از دل مخاطب است. تردیدی در آدمهای داستانی ماهی و گربه دیده می شود که گویا به هیچ چیز ایمان ندارند. هویت تردیدی که شخصیت پردازی و داستان این فیلم وجود دارد در لایه های زیرین این فیلم دیده می شود.

در ادامه برنامه هاشم زاده نقد خود راجع به فیلم ماهی و گربه اینگونه بیان کرد: ترس اساسا یک مقوله جهان شمول است و برای همین است که ژانر ترسناک در سینمای دنیا ماندگار می شوند.اما شهرام مکری در این فیلم نتوانسته چنین ترسی را بوجود بیاورد.

وی خاطرنشان کرد: اتفاقا فیلم ترسناک شاخصه هایی را دارد که در این فیلم دیده نمی شود. البته قواعدی از فیلم ترسناک در ماهی و گربه وجود دارد مثل اینکه عده ای جوان در دل یک اتفاق هولناک قرار می گیرند یا قصه ای که از لحظه ی اول و تیتراژ آمده است و تعداد نگاره ی دیگر از ژانر ترسناک در فیلم دیده می شود.

هاشم زاده افزود: ژانر ترسناک به خاطر این ترسناک است که پنهان نمی کند و خشونت را نشان می دهد و ما را با ترس مواجه می کند. خشونت و ترس را آنگونه که هست تا مغز استخوان به ما نشان می دهد. آنچه در ماهی و گربه می خواهد نشان داده شود مساله قتل یک جوان است و منتظریم که در فیلم این ترس را ببینم و کارگردان در ساخت فیلم ترسناک آن زمانی موفق است که این ترس را به موقع آشکار کند و بترساند.

صابری در این بخش از صحبتهای هاشم زاده گفت: اما فیلم هایی هستند که وقتی دلهره حضورش در فضا پررنگ است، فیلمساز به سمت پنهان کاری هم می رود. فیلم سینمایی «فعالیت فرا طبیعی» از جمله فیلمهای تجربه گرای موفق بود و پرمخاطب هم بود. در این فیلم دلهره فقط از طریق صدا به مخاطب منتقل می شود و شاهد ترسی جلوی دوربین نیستیم. 

هاشم زاده: در «ماهی و گربه» ترس در مخاطب شکل نمی گیرد

هاشم زاده با اشاره به فصل آخر فیلم ماهی و گربه گفت: در «ماهی و گربه» ترس در مخاطب شکل نمی گیرد و بخش پایانی فیلم تمام بنایی که شهرام مکری ساخته بود را ازبین می برد و ترس را دور می ریزد. فاصله گذاری در این فیلم دیده می شود از مخاطب بازخورد منطقی می گیرد.

وی افزود: این در حالی است که فاصله گذاری در فیلم ترسناک باید از مخاطب بازخورد احساسی بگیرد. با وجود نریشن فاصله گذاری در فیلم شکل می گیرد. ضمن اینکه حضور گروه پالت در آخر فیلم، هیچ کارکردی هم ندارد و فقط می تواند گفت یک بازیگوشی پست مدرن است که امثال تارانتینو آن را به تناوب رعایت می کنند. ولی در این فیلم در یک فصل رعایت شده است کل بنیه های پیشین خود را به هم می ریزد.

صابری در مورد این نقد هاشم زاده گفت : اما منطق حضور گروه پالت تاثیر فضاسازی برای این فیلم را چندین برابر می کند. کارگردان در این فیلم زمینه چینی برای یک کابوس دارد و در نتیجه یک رویا را به تصویر در می آورد. شهرام مکری پایان یک کابوس را با اوردن رویا حضور گروه پالت برای دختر کشته شده به سرانجام می رساند. این تلاش مکری به خاطر این است که نمی خواهد مخاطب را با دلهره محض روانه منزل کند.اتفاقا این جسارت کارگردان باعث شده است که مخاطب با یک حال خوب سالن سینما را ترک کند.

جای تعجب است که استفاده از سکانس پلان را نقطه قوت فیلم می دانند

در بخشهای دیگری از نشست سینمایی رادیویی به ضرورت سکانس پلان در این فیلم اشاره شد و هاشم زاده با اشاره به اثری از اندره تارکوفسکی گفت: نوستالژیا فیلمی از تارکوفسکی است که یک سکانس پلان 9 دقیقه ای دارد. در این فیلم اهمیت استفاده از سکانس پلان مشخص است. در این بخش از فیلم شخصیتی نذر می کند که فردی را از کنار حوضچه ای به کنار دیگر ببرد. این شخص شمعی را روشن می کند و دوربین این شخصیت را همراهی می کند تا در اواسط کار شمع خاموش می شود. در اینجاست که دلهره روشن ماندن شمع تبدیل به یک دغدغه ای می شود.

وی ادامه داد: اما در ماهی و گربه حدود 25 دقیقه راه رفتن دنبال شخصیتهای فیلم را داریم. همین موضوع ضرورت سکانس پلان بودن را از بین می برد. شهرام مکری می خواهد شخصیتهایش را به جایی برساند که خرده داستانها تکرار شود و در آن از زمان ها و مکانهای اضافی برخورداریم که با موسیقی و افکت پر شده است.

هاشم زاده افزود: جای تعجب است که استفاده از تکنیک سکانس پلان در این فیلم را نقطه قوت آن می دانند در صورتی که این نقطه قوت فیلم اصلا ضرورتی پیدا نمی کند.

صابری هم در بخشی از صحبتهای خود در مورد الزام سکانس پلان در فیلم سینمایی «ماهی و گربه» گفت:  اینکه گفته می شود دغدغه فیلمساز استفاده از فرم سکانس پلان بوده است و بعد محتوایی را برای آن پیدا کرده است هیچ ایرادی به فیلم ساز نیست. چون فرم می تواند بر محتوا مقدم باشد. مهم این است که ادعای که فیلم به واسطه این انتخاب مطرح می کند در محصول نهایی برآورده می شود یا خیر. فیلم ماهی و گربه توانسته این ادعا بر آورده شده است. فضاهایی خالی شده فیلم در راستای ایجاد دلهره و تردیدی است که باید پروار شود تا بتوانیم در لحظه تصمیم گیری آدمها و عدم ریشه آنها را درک کنیم.

در انتهای برنامه سید امیرجاویداز دو منتقد حاضر در استودیو سوال کرد که آیا فیلم ماهی و گربه مساله و دغدغه اصلی سینمای ایران و مخاطب آن است؟ و صابری این گونه پاسخ داد: قطعا مساله مردم و سینمای ایران است ولی در مورد همین مساله باید کمی گپ بزنیم.

صابری در مورد نسبت این فیلم با سینمای ایران گفت: این فیلم در نسبت با هویتی که با سینمای ایران بوجود آورده است بهترین ارجاع به هویتی است که به عنوان یک فیلم ایرانی در جشنواره های خارجی بوجود آورده است.

هاشم زاده گفت: سینمای ایران به ژانرهای گوناگون نیاز دارد چون مخاطب می خواهد که تنوع ژانری ببیند و تنوع نگاه به یک داستان را ببیند. ولی چون ماهی و گربه فیلم موفقی نیست نتوانسته است که فیلمی ترسناک باشد و نتوانسته است پاسخ مخاطب را آنگونه که باید بدهد.

بخش بعدی برنامه با حضور تلفنی حامد بامروت‌نژاد همراه بود که با سید امیر جاوید پیرامون پنجمین دوره جشنواره مردمی فیلم عمار به گفتگو پرداختند.

برنامه رادیویی سینما معیار پنجشنبه ها ساعت 16 از رادیو گفت وگو پخش می شود. برنامه ای با اجرای سید امیر جاوید و تهیه کنندگی و سردبیری محمد جواد طالبی که سعی دارد سطح آگاهی مخاطب از فیلمهای روی پرده را بالا ببرد. سینما معیار به بررسی محتوایی اکران‌های روز پرداخته و نقاط قوت و ضعف و سمت و سوی اجتماعی / اخلاقی و سیاسی آن را بررسی کند.
انتهای پیام/

منبع : فارس

برچسب ها:
آخرین اخبار
پربازدید ها