امروز : دوشنبه ۱۵ آذر ۱۳۹۵ - 2016 December 5
۲۳:۳۷
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 122979
تاریخ انتشار: ۱۰ آبان ۱۳۹۳ - ساعت ۱۴:۰۲
تعداد بازدید: 5
به گزارش خبرنگار دفتر منطقه‌ای فارس در دوشنبه، «گریس شلتون» مسئول دفتر آسیای مرکزی وزارت امور خارجه آمریکا هفته گذشته ضمن بازدید از تاشکند، با مقامات ...

به گزارش خبرنگار دفتر منطقه‌ای فارس در دوشنبه، «گریس شلتون» مسئول دفتر آسیای مرکزی وزارت امور خارجه آمریکا هفته گذشته ضمن بازدید از تاشکند، با مقامات رسمی ازبکستان مذاکراتی انجام داد.

رسانه‌های گروهی ازبکستان تنها به انتشار خبر این سفر اکتفا و از طرح جزئیات دیدارها و اهداف رایزنی‌های جدید سیاسی میان واشنگتن و تاشکند خودداری کردند.

اما به این دلیل که طی چند سال اخیر نمایندگان سیاسی و نظامی واشنگتن بیش از دیگر کشورهای آسیای مرکزی از ازبکستان بازدید به عمل می‌آورند، تحلیلگران به چنین اتفاقاتی به عنوان تلاش‌های واشنگتن برای تقویت نفوذ خود در این کشور نگاه می‌کنند.

در حقیقت طی سال جاری میلادی «ویلیام برنز» معاون وزیر امور خارجه، ژنرال «لوید آستین» مسئول فرماندهی مرکزی نیروهای مسلح، «فاطیما سومر» مشاور وزیر امور خارجه در امور آسیای جنوبی و میانه، «سلست آنا اولندر» دستیار ویژه رئیس جمهور و مدیر بخش روسیه و اوراسیای شورای امنیت آمریکا و... از تاشکند بازدید کردند که با شرایط سایر کشورهای منطقه غیر قابل قیاس می‌باشد.

نمایندگان کاخ سفید، ازبکستان را شریک مورد اعتماد خود در آسیای مرکزی دانسته و در بحث امنیت منطقه‌ای رایزنی و همکاری با تاشکند را مهم ارزیابی می‌کنند.

«سلست آنا اولندر» دستیار ویژه رئیس جمهور و مدیر بخش روسیه و اوراسیای شورای امنیت آمریکا پس از سفر ماه ژوئن خود به تاشکند و مذاکرات با رئیس جمهور و وزیر امور خارجه ازبکستان به صورت خاص روی بحث فوق تاکید کرد.

این مقام آمریکایی ضمن ابراز علاقه‌مندی واشنگتن به توسعه ازبکستان، این کشور را «بازیگر مهم و اصلی در آسیای مرکزی» خواند که به نوعی با طرح این دیدگاه هدف حساس کردن قزاقستان به عنوان کشورش پیشگام منطقه نیز دنبال شد.    

اما واقعیت امر این است که آمریکا از نظر اقتصادی و تجاری در تعاملات خارجی تاشکند دارای جایگاه ویژه‌ای نمی‌باشد (هرچند در بخش نفت و گاز قزاقستان تعدادی از شرکت‌های چند‌ملیتی نزدیک به نخبگان سیاسی آمریکا حضور دارند).

به عنوان مثال در سال 2013 واردات کالاهای آمریکایی به ازبکستان 321 میلیون دلار و صادرات کالاهای ازبکی به آمریکا 27 میلیون دلار بوده است.

طی 4 سال اخیر، میزان سرمایه‌گذاری سالانه آمریکا در اقتصاد ازبکستان به طور متوسط 50-70 میلیون دلار بوده این در حالی است که در سال 2013 مبادله تجاری میان تاشکند-مسکو  8.4 میلیارد دلار و تاشکند-پکن 5.2 میلیارد دلار بوده است.

توسعه روابط واشنگتن-تاشکند ابزاری برای مقابله با حضور ژئوپلتیکی روسیه

باید قبل از همه تلاش‌های آمریکا برای حفظ و تحکیم روابط تجاری و اقتصادی با ازبکستان را در متن رقابت‌های ژئوپلیتیکی موجود در منطقه مورد توجه قرار داد. آمریکا در قیاس با روسیه و چین نه‌تنها برای ازبکستان بلکه دیگر کشورهای آسیای مرکزی نیز هیچ گونه پروژه مربوط به توسعه زیربنایی اقتصادی را معرفی نکرده و چنین برنامه‌ای را نیز در دستور کار خود ندارد.

اما حوزه همکاری‌های نظامی- سیاسی با تاشکند و برخی از دیگر کشورهای منطقه برای واشنگتن از اهمیت بالایی برخوردار بوده و از آن می‌خواهد به عنوان ابزار مقابله با حضور ژئوپلیتیکی روسیه و نفوذ اقتصادی چین بهره‌برداری به عمل آورد.

در حقیقت اتفاقات اوکراین، گسترش فضای اتحادیه گمرکی و افزایش نقش چین در آسیای مرکزی حتی از سوی برخی از کارشناسان سیاسی غربی به عنوان تضعیف مواضع واشنگتن در منطقه ارزیابی می‌شود.

البته با توجه به اعلام خروج نیروهای ناتو تا پایان سال 2014 از افغانستان و احتمال اعطای بخشی از تجهیزات نظامی موجود به کشورهای آسیای مرکزی، طی 2 سال اخیر یک نوع رقابت میان این کشورها برای در اختیار گرفتن امکانات بیشتر به نظر می‌رسید.

البته به استثنای ازبکستان و ترکمنستان بقیه جمهوری‌های منطقه به دلیل عضویتشان در سازمان پیمان امنیت جمعی علاقه‌مند تعامل کوتاه‌مدت با واشنگتن برای به دست آوردن امتیازاتی در زمینه یاد شده بودند ولی در نهایت با توجه به ملاحظاتی که در خصوص منافع روسیه و چین داشتند، از حرکت در این مسیر منصرف شدند.

بر اساس دیدگاه‌های کارشناسان روس، حتی ازبکستان نیز با توجه به آینده مبهم امنیتی منطقه و دوگانگی رفتار آمریکا در بحث مبارزه با تروریسم و افراطگرایی مذهبی، شرط آمریکا برای ارائه کمک‌های تجهیزاتی در قبال ایجاد پایگاه و تاسیسات نظامی در قلمرو خود را نپذیرفت.

البته ایجاد هرگونه پایگاه آمریکا در ازبکستان می‌توانست به تغییر وضعیت نظامی- سیاسی منطقه و افزایش فاصله میان تاشکند با مسکو بیانجامد و منجر به ناراحتی پکن شود چرا که تجربه حضور پایگاه‌های آمریکا در آسیای مرکزی و افغانستان حکایت از انجام فعالیت‌های جاسوسی علیه کشورهای منطقه، روسیه، چین و ایران را دارد.

ظاهرا در تاشکند به این نتیجه رسیده‌اند که قطع نظر از تعلیق عضویت ازبکستان در سازمان پیمان امنیت جمعی، چنانچه در این کشور تجاوزی از سوی گروه‌های تروریستی مستقر در خارج صورت بگیرد، نزدیک‌ترین یاور ارتش این کشور سازمان پیمان امنیت جمعی و همچنین چین خواهد بود. اما به نظر می‌رسد که دیدگاه واشنگتن متفاوت بوده و هنوز هم امید خود برای گسترش همکاری‌های نظامی و امنیتی با ازبکستان و منطقه را از دست نداده است.

کارشناسان امنیتی معتقدند فعال شدن گروه‌های تروریستی با حضور شبه‌نظامیان منطقه در مرزهای افغانستان با کشورهای آسیای مرکزی و به خصوص ترکمنستان و همچنین حمایت حرکت اسلامی ازبکستان از گروه تروریستی داعش، اقداماتی بدون ارتباط با برنامه‌های آتی واشنگتن برای آسیای مرکزی نخواهد بود.

بنابراین بازدید اخیر نمایندگان سیاسی و نظامی آمریکا از ازبکستان را می‌توان در راستای توجیه مقامات این کشور جهت پذیرش «واقعیاتی جدید» و ضرورت گسترش همکاری با واشنگتن قابل ارزیابی دانست.

اما این واقعیت نیز غیر قابل انکار است که تاشکند ضمن حفظ روابط خوب اقتصادی با روسیه و چین، علاقه‌مند به ادامه همکاری‌های‌ سیاسی و امنیتی با آمریکا به عنوان عامل حفظ تعادل ژئوپلیتیکی می‌باشد.

افتتاح دفتر نمایندگی ناتو در ماه می در تاشکند و حضور «عبدالعزیز کامل‌اف» وزیر امور خارجه ازبکستان در رأس هیئت رسمی کشورش در نشست ماه سپتامبر سال جاری ناتو در ولز انگلستان (نشستی که روسیه به آن دعوت نشد) به نوعی این بحث را تائید می‌کند.

انتهای پیام/

منبع : فارس

برچسب ها:
آخرین اخبار