امروز : پنجشنبه ۷ اردیبهشت ۱۳۹۶ - 2017 April 27
۲۰:۱۹
ادموند
کمک مالی
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 124774
تاریخ انتشار: ۱۹ آبان ۱۳۹۳ - ساعت ۰۶:۰۰
تعداد بازدید: 7
به گزارش خبرنگار دفتر منطقه‌ای فارس در دوشنبه، استراتژی جدید یوساید برای توسعه آسیای مرکزی طی سال‌های 2015-2019، هفته‌ گذشته در شهر آلماتی قزاقستان ...

به گزارش خبرنگار دفتر منطقه‌ای فارس در دوشنبه، استراتژی جدید یوساید برای توسعه آسیای مرکزی طی سال‌های 2015-2019، هفته‌ گذشته در شهر آلماتی قزاقستان رونمایی شد.

بر اساس اعلام سایت یوساید، این سازمان طی سال‌های 2013-1993 برای کشورهای آسیای مرکزی بیش از 2 میلیارد دلار کمک مالی ارائه کرده است. 

سهم کشورها از این کمک‌ها، قزاقستان حدود 30 درصد، قرقیزستان 30 درصد، ازبکستان 20 درصد، تاجیکستان 10 درصد، ترکمنستان حدود 5 درصد و 5 درصد نیز برای برنامه‌های منطقه‌ای اختصاص یافته است.

طبق اعلام این سازمان، برنامه‌های یوساید در آسیای مرکزی به صورت عمده 3 حوزه را فرا گرفته‌اند که عبارتند از اصلاحات اقتصادی، ایجاد مدیریت موثر، باز و دموکراتیک و حمایت از بخش اجتماعی و به خصوص بهداشت و آموزش. 

طبق این استراتژی، یوساید طی مرحله جدید، حل و فصل مسائل زیر را دنبال خواهد کرد:

- توسعه بازارها و تجارت رقابتی؛ توسعه همکاری‌های منطقه‌ای جهت بهره‌برداری از منابع آب و انرژی آسیای مرکزی؛ استقرار نهادهای موثر و فراگیر مدیریتی.

در بخش «منافع استراتژیک آمریکا در آسیای مرکزی» آمده است: حضور آمریکا و متحدانش در منطقه منجر به تامین ثبات و داشتن حق انتخاب برای این کشورها شده است.

یوساید معتقد است که طی 5 سال بعدی با توجه به غیرقابل پیش‌بینی بودن وضعیت افغانستان، گسترش منافع ژئوپولیتیکی روسیه، نفوذ رو به رشد چین و همچنین نزدیک شدن اصلاحات سیاسی در منطقه‌ای که هنوز در آن میراث دوران شوروی بسیار قوی است، حل و فصل مسائل و مشکلات آسیای مرکزی سخت‌تر خواهد شد.

این سازمان آمریکایی با مهم خواندن بحث آینده افغانستان بعد از سال 2014، تاکید کرده است: با توجه به موقعیت استراتژیک آسیای مرکزی، ذخایر انرژی و نفوذ بالقوه آن در عرصه جهانی، این منطقه حتی در صورت عدم توجه بالای سازمان‌های دولتی آمریکا نسبت به تحولات افغانستان نیز از اهمیت زیادی برخوردار خواهد بود.

در چنین شرایطی، ورود به دموکراسی و خروج تدریجی رهبران مسن دوران شوروی از صحنه بر اهمیت مرحله‌ای که این استراتژی در نظر گرفته است، خواهد افزود.

در ادامه استراتژی همکاری‌های منطقه‌ای یوساید در رابطه با این بحث، آمده است: در کشورهای آسیای مرکزی مسئله آماده‌سازی زمینه برای جانشینی رهبران سیاسی سال‌خورده بیش از پیش از اهمیت جدی برخوردار می‌شود. این موضوع به‌خصوص برای دو کشور بزرگ آسیای مرکزی قزاقستان و ازبکستان برجستگی بیشتری پیدا کرده است چرا که تا پایان زمان پیش‌بینی ‌شده برای این استراتژی، سن رهبران این کشورها به مرز 80 خواهد رسید.

یوساید پوششی برای فعالیت‌های سیا

کمک‌های به اصطلاح میلیاردی این سازمان برای آسیای مرکزی شاید برخی از افراد ناآشنا با شیوه کار نهادهای غربی و به‌خصوص آمریکایی را تحت تاثیر قرار دهد. ولی در اصل بخش قابل توجهی از این کمک‌ها برای دفاتر خود این سازمان در منطقه هزینه می‌شود.
دیگر اینکه ارتباط نزدیک یوساید با سازمان سیا برای کارشناسان امنیتی امری شناخته شده می‌باشد. سیا با استفاده از حضور دفاتر متعدد به‌ اصطلاح غیر سیاسی و بشردوستانه آمریکا در کشورهای مختلف دنیا شامل آسیای مرکزی به فعالیت‌های جاسوسی و مداخله در امور داخلی کشورها مشغول می‌شود.

نمونه‌های روشنی از این بحث طی سال‌های اخیر در کشورهای آمریکای لاتین، آفریقا، آسیا، خاور نزدیک و میانه آشکار و تا حدودی نیز رسانه‌ای شدند. از جمله در سال 2009 روزنامه اسپانیایی «ربلیون» از قول یکی از مقامات بلندپایه یوساید آورده بود که سیا از وجود این سازمان به عنوان پوشش فعالیت‌های خود در کشورهای مختلف استفاده می‌کند.

وی همچنین به بهره‌برداری از دفاتر یوساید برای انجام عملیات‌های متعدد سیا علیه کشورهای ثالث نیز اشاره کرده بود. موارد متعددی از اخراج کارمندان یوساید از کشورهای مختلفی بنابر انجام فعالیت‌های ناهمسو با اهداف و وظایف رسما اعلا شده در آئین‌نامه این سازمان (مداخله سیاسی، راه انداختن کودتا، تشویق جدایی‌خواهی و...) به ثبت رسیده است.

البته مواردی از این دست در کشورهای آسیای مرکزی نیز وجود دارد که مقامات منطقه به دلیل ملاحظات سیاسی و نگرانی از احتمال اعمال فشارهای مختلف واشنگتن در سطح بین‌المللی، از رسانه‌ای شدن آن‌ها خودداری کرده‌اند. ولی در ماه اکتبر سال 2012 روسیه به طور قاطع اقدام به تعطیلی دفاتر یوساید کرد.

در توجیه این اقدام، مسکو اعلام کرد که یوساید از طریق اعطای کمک‌های مختلف مالی به سازمان‌ها و افراد به دنبال تاثیرگذاری روی روندهای سیاسی و از جمله انتخابات در سطوح مختلف در روسیه بوده است.

به اعتقاد مسکو، این نوع اقدامات هیچ نوع سازگاری‌ با روح «بشردوستی» فعالیت‌های یوساید ندارد. در پاسخ این موضع‌گیری وزارت امور خارجه روسیه، واشنگتن اعلام کرده بود که یوساید تنها برنامه‌های آموزشی مختص انتخاب کنندگان و ناظران روسی را دنبال کرده و نسبت به موضوع تعلق و وابستگی حزبی گروه‌ها توجهی نشان نداده است. این پاسخ واشنگتن به اصطلاح داستان عذر بدتر از گناه را می‌ماند.

مسکو تنها با تعطیلی یوساید اکتفا نکرده بلکه در یک ماه بعد، قانون سازمان‌های غیرتجاری مشغول به فعالیت‌های سیاسی را که از خارج کمک‌های مالی دریافت می‌کنند، به مرحله اجرا گذاشت. بر اساس این قانون، چنین سازمان‌هایی در قلمرو روسیه به عنوان «عوامل خارجی» شناخته می‌شوند. همچنین وزارت امور خارجه روسیه خبر داد که جامعه مدنی این کشور هیچ نیازی به هدایت و رهبری از خارج نخواهد داشت.

اکنون از آنکه برخی از کشورهای آسیای مرکزی (نظیر قرقیزستان) در صدد تهیه و تصویب قوانین مشابهی می‌باشند، واشنگتن احساس ناراحتی می‌کند.

هدف آمریکا مقابله با رقبای ژئوپلیتیکی است

البته نگاه روسیه (و همچنین چین) نسبت به حضور یوساید و سایر نهادهای به اصطلاح «غیر سیاسی و بشردوستانه» در آسیای مرکزی منفی است. زیرا هدف اصلی این سازمان‌ها کمک به تقویت نفوذ آمریکا و غرب و مقابله با منافع استراتژیک مسکو (و همچنین پکن) در منطقه می‌باشد.
به نوبه خود آمریکایی‌ها نیز از اتفاقات اوکراین و اقدامات روسیه در جهت حفظ منافع حیاتی خود، می‌خواهند به عنوان فرصت بی‌اعتمادی نسبت به مسکو استفاده کنند که این موضوع در مراسم معرفی استراتژی جدید یوساید برای آسیای مرکزی نیز به نظر رسید.

از جمله در این سند آمده است: تنها مسائل استراتژی مربوط به افغانستان نیست که آسیای مرکزی را برای دوره پنج‌ساله آینده حائز اهمیت کرده است. به عنوان مثال، ادعاهای مرزی روسیه نسبت به اوکراین در فضای شوری سابق و از جمله آسیای مرکزی بحث حفظ تمامیت ارضی و روابط سیاسی با همسایه بزرگ شمالی را به میان آورده است. تحولات فوق یادآور این واقعیتند که اهمیت ژئواستراتژیک آسیای مرکزی را نباید فقط با «تمرکز به افغانستان» دید.

نکته‌ای که از یک سو هنوز پخته نشدن نخبگان سیاسی آسیای مرکزی و از سوی دیگر رفتارهای ضد و نقیض و تا حدودی حساب‌نشده مسکو در منطقه را نشان می‌دهد، این است که به دلیل ضعف اعتمادی که دوایر مدیریتی آسیای مرکزی نسبت به روسیه دارند، حفظ سطح مطلوب روابط خود با آمریکا را یک نوع تضمین استقلال و حق حاکمیت ملی خود می‌دانند که این موضوع با همگرایی در چارچوب اتحادیه گمرکی و اتحاد اوراسیا چندان همخوانی‌ ندارد.

در استراتژی یوساید برای آسیای مرکزی، گفته شده است که آمریکا جانبدار توسعه اقتصادی و اجتماعی و حفظ ثبات و امنیت در منطقه می‌باشد و به این منظور طی 2 دهه، میلیاردها دلار هزینه کرده است.

تردیدی نیست که غالب «کمک‌های» میلیاردی واشنگتن برای آسیای مرکزی از نظر زیرساخت‌های اقتصادی و اجتماعی ماندگاری‌ نداشته و نخواهد داشت. دیگر اینکه چنانچه تصور کنیم آمریکا واقعا به دنبال کمک به تامین ثبات و امنیت در منطقه است، پس چنین کاری را به نفع منافع روسیه و چین انجام داده است. چرا که قبل از همه روسیه و چین خواهند بود که به دلیل همسایگی و نفوذی که در منطقه دارند، از وجود ثبات و امنیت آسیای مرکزی به نفع خود بهره‌برداری خواهند کرد.

بنابراین به صداقت ادعای واشنگتن برای «کمک به توسعه و حفظ ثبات و امنیت منطقه» می‌توان شک کرد. 

به نظر می‌رسد، برخلاف پیش‌بینی‌هایی که طی سال‌های اخیر سیاستمداران و کارشناسان غربی در رابطه با کاهش نفوذ واشنگتن بعد از سال 2014 در آسیای مرکزی داشتند، همزمان با تحولات اوکراین و شدت گرفتن رقابت‌های میان واشنگتن با مسکو، «کاخ سفید» در برخی از زمینه‌ها نسبت به این منطقه تجدید نظر کرده است.

تاکید ویژه استراتژی جدید یوساید روی ضرورت تحقق پروژه آمریکایی «جاده جدید ابریشم» با این بحث مرتبط می‌باشد. احتمالا واشنگتن بر این باور است که با اعمال تحریم‌ها علیه روسیه و دست یافتن به تضعیف اقتصادی آن، می‌تواند به کاهش نقش مسکو در همگرایی با منطقه نیز دست یابد.

انتهای پیام/

منبع : فارس

برچسب ها:
آخرین اخبار