امروز : یکشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۵ - 2016 December 4
۱۱:۵۵
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 125360
تاریخ انتشار: ۲۱ آبان ۱۳۹۳ - ساعت ۱۳:۲۱
تعداد بازدید: 101
به گزارش پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; از مشهد، روزگاری آیین‌ها، نمادها و گویش‌های ناب محلی در زمره میراث معنوی این آب و خاک قرار داشت و تا ...

به گزارش پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; از مشهد، روزگاری آیین‌ها، نمادها و گویش‌های ناب محلی در زمره میراث معنوی این آب و خاک قرار داشت و تا همین چند سال پیش همچون نگینی بر پهنه این خاک طلایی می‌درخشید اما با گذر زمان، مرگ خاموش و پنهان این آثار ناب بر تن پیشینه و گذشته این سرزمین زخمی عمیق برجای گذاشت.

میراث‌های معنوی خراسان؛ پیشینه این سرزمین تاریخ‌ساز است و هر خراسانی به فراخور حال خود با بخشی از این گنجینه‌های ناب فرهنگی و هویتی آشناست اما وقتی تمام هم و غم پاسداران میراث‌های ارزشمند؛ صرف نگهبانی از آثار تاریخی می‌شود، دیگر فرصتی برای محافظت از آثار ناملموس و معنوی باقی نمی‌ماند.

امروزه کمتر کسی است که نامی از میراث معنوی خراسان نظیر موسیقی مقامی، قنبرخوانی، هنر فیروزه تراشی، چراغ برات، نخل گردانی، آئین تشرف زائران پیاده حرم مطهر امام رضا(ع) و علم گردانی نشنیده باشد و در حقیقت طی سالیان دور هر یک از این میراث‌ها و آیین‌های معنوی، مونس جان‌های خسته و آرامش بخش دل‌های متلاطم بوده است.

امروزه جای خالی این میراث را هیچ چیز پر نمی‌کند و این موضوع سبب شد تا مدیرکل میراث فرهنگی خراسان رضوی عنوان کند که پاسداری از آثار معنوی و ناملموس در دستور کار این سازمان قرار دارد.

رجبعلی لباف خانیکی اظهار کرد: هنر فیروزه تراشی و انگشترسازی، موسیقی مقامی، آئین تشرف زائران پیاده به حرم مطهر امام رضا(ع)، چراغ برات، قنبر خوانی ماه مبارک رمضان در کاشمر، نخل گردانی فدافن کاشمر، نخل‌گردانی ریاب گناباد، نخل‌گردانی روز عاشورا در بردسکن، مراسم محرم روستای سنو گناباد و نخل‌گردانی قصبه گناباد و مراسم سنگ‌زنی صد خرو سبزوار از آیین‌های ثبت شده در فهرست میراث معنوی کشور است.

وی بیان کرد: میراث‌های معنوی و شاخص این استان شامل آیین‌های عزاداری و سوگواری، پیشینه فرهنگ و هویت این سرزمین را به نمایش می‌گذارد بنابراین میراث فرهنگی، پاسداری و حفاظت از این آثار ارزشمند را در دستور کار قرار داده است.

* میراث‌های تاریخی بیش از آثار معنوی مورد توجه قرار گرفته است

وی ادامه داد: در گذشته میراث‌های تاریخی بیش از آثار معنوی مورد توجه قرار می‌گرفت اما در حال حاضر میراث معنوی و ناملموس در رأس توجه میراث فرهنگی خراسان رضوی قرار دارد.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی یادآور شد: اکنون سال‌هاست آیین‌هایی نظیر علم گردانی و نخل بندان در ایام محرم به فراموشی سپرده شده و به همین علت بروشورها و کتاب‌هایی برای معرفی این آثار چاپ و منتشر شده است.

وی بیان کرد: تعداد بسیاری از این آیین‌ها در فهرست میراث معنوی ایران به ثبت رسیده و خراسان رضوی با توجه به ظرفیت‌های گسترده‌ای که در این بخش دارد می‌تواند در راستای پاسداری و مراقبت از این آثار پیشگام باشد بنابراین در ماه محرم امسال تلاش شده تا اجرای آیین‌های معنوی را در میان مردم احیا و فرهنگ‌سازی کنیم.

لباف خانیکی تصریح کرد: این سازمان طی سالیان گذشته نیز نگاهی دغدغه‌مند نسبت به پاسداری از میراث معنوی داشته اما شاید تمرکز بیش از اندازه بر روی آثار تاریخی؛ قدری از توجه نسبت به آیین‌ها و آثار معنوی کاسته است.

* جمع آوری گویش‌ها و لهجه‌های ناب محلی

وی با بیان اینکه میراث فرهنگی بنا دارد تا لهجه‌ها و گویش‌های ناب را جمع‌آوری کرده و مانع یکسان‌سازی فرهنگی شود، افزود: لهجه و گویش اهالی خراسان همانند سایر میراث معنوی این سرزمین نباید در حافظه تاریخی مردمان خاوران کمرنگ شود چرا که ما نحوه گویش و لهجه را نیز میراثی ارزشمند دانسته و اعتقاد داریم که پیشینه همه ما به آن باز می‌گردد.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی عنوان کرد: در گذشته توجه به میراث معنوی دوچندان بود اما با گذر زمان دغدغه حفاظت از میراث‌های تاریخی، سبب شد تا بسیاری از گویش‌های مردم خراسان و آیین‌هایی معنوی که در مراسم عزاداری اباعبدالله الحسین (ع) انجام می گرفت به فراموشی سپرده شود اما اکنون یکی از اولویت‌های این سازمان پرداختن به میراث‌های معنوی و شناساندن آنها به سایر نقاط جهان است.

* جای خالی گنجینه های معنوی خراسان

اکنون سال‌هاست که جای خالی میراث و گنجینه‌های معنوی خراسان در منظومه آثار ارزشمند این سرزمین احساس می‌شود؛ اگرچه متولیان امر مدعی هستند که نگاه دغدغه‌مندی نسبت به پاسداری از این میراث دارند اما در عمل اقدام چشم‌گیری برای شناساندن آن صورت نمی‌گیرد به طوری که به اعتقاد صاحب‌نظران امروزه در هیچ یک از مراسم‌های عزاداری، آیین‌های معنوی این سرزمین نظیر نخل گردانی و علم گردانی اجرا نمی‌شود.

یک پژوهشگر و صاحب نظر در حوزه آثار تاریخی و میراث معنوی در گفت‌وگو با خبرنگار فارس اظهار کرد: میراث معنوی و ناملموس پلی میان فرهنگ‌ها و آداب و رسوم تمامی شهرهای کشور و حتی سراسر جهان است اما امروزه به علت غفلت‌های صورت گرفته، میراث معنوی در اوج مظلومیت به سر می‌برد.

سهراب تاج دار بیان کرد: در حال حاضر خراسان پایگاه و نماد میراث‌های معنوی است و بیش از 28 اثر این استان در فهرست میراث معنوی قرار دارد اما کمتر کسی است که با این میراث آشنایی کامل داشته باشد؛ به عنوان مثال اکنون در ایام محرم آیین‌های علم گردانی و نخل گردانی کمتر اجرا می‌شود چرا که اغلب جوانان به خاطر نبود اطلاع رسانی و فرهنگ‌سازی درست با پیشینه آیین‌های مذهبی خویش آشنایی ندارند. 

وی عنوان کرد: هنر فیروزه تراشی، موسیقی مقامی و انگشترسازی هم از دیگر میراث معنوی است که می‌تواند هویت و فرهنگ خراسان را به نمایش بگذارد و در گذشته اغلب این میراث‌ها در ردیف مشاغل سنتی به حساب می‌آمدند؛ البته هنوز هم انگشترسازی و فیروزه تراشی به عنوان یک شغل مطرح است اما آنقدر در زمینه معرفی این میراث کم کاری صورت گرفته که کشورهای ترکیه و چین، فیروزه و انگشتر ما را کپی برداری کرده و به نام خود در این استان به فروش می‌رسانند.

* جامعه بی‌توجه به میراث‌های معنوی همانند فرد بی‌شناسنامه است

این پژوهشگر و صاحب نظر در حوزه آثار تاریخی و میراث معنوی یادآور شد: شناخت میراث‌های معنوی یکی از شرط‌های توسعه هر جامعه است اما گسست و جدایی از این آثار به هویت و فرهنگ ما لطمه وارد می‌کند؛ در حقیقت جامعه‌ای که به هویت و میراث‌های معنوی خود بی‌توجه باشد همانند فرد بی‌شناسنامه‌ است.

وی افزود: اگر همچنان نسبت به احیا و زنده نگه داشتن آثار معنوی غفلت صورت گیرد، آنگاه سایر کشورها که فاقد هویت هستند این اثرها را به نام خود ثبت می کنند.

تاج دار با طرح این پرسش که به راستی چرا باید نسبت به میراث معنوی بی‌توجهی صورت گیرد، اظهار کرد: انجام آیین‌های کهن و سنتی در مراسم عزاداری و عروسی‌ها و دنبال کردن مشاغل سنتی که در مجموعه میراث معنوی این استان جای گرفته؛ می‌تواند دریچه‌ای از فرهنگ‌ها و آداب و رسوم ناب را پیش روی مردم این استان و سایر استان های کشور بگشاید اما سال‌هاست که این استان نیز همانند سایر بخش‌های کشور در دنیای تکنولوژی و فضای مجازی غرق شده و دیگر کسی غم پاسداری از میراث معنوی را نمی‌خورد.  

* کوبیدن بر طبل حمایت و حفاظت از میراث معنوی

وی بیان کرد: متاسفانه همواره بر طبل حمایت و حفاظت از میراث معنوی کوبیده می‌شود اما در عمل هیچ اتفاقی روی نمی‌دهد و این امر در حالی است که می‌توان با برگزاری مسابقه نقاشی کودکان در رابطه با موضوع میراث معنوی، زمینه شناخت هر چه بیشتر مردم و زنده نگه داشتن این آثار را فراهم کرد.

وی با اشاره به اینکه لهجه‌ها و گویش‌ها نیز در زمره میراث معنوی قرار دارند، گفت: متاسفانه امروزه اکثر لهجه‌ها و گویش‌ها نیز نابود شده و همه مردم ترجیح می‌دهند تا برای از دست ندادن کلاس رفتاری خود به سبک و سیاق معیار صحبت کنند در حالی که این امر به یکسان‌سازی فرهنگی و فراموشی هویت مان دامن می‌زند.

این پژوهشگر و صاحب نظر در حوزه آثار تاریخی و میراث معنوی تاکید کرد: لهجه داشتن مسئله بدی نیست اما گاه مشاهده می‌کنیم که در رسانه هم به لهجه‌ها و گویش‌ها توهین می‌شود و در چنین شرایطی کسی دوست ندارد به لهجه شیرین شهر خود صحبت کند.

* میراث‌ معنوی می‌تواند زمینه افزایش آمار گردشگران خارجی را ایجاد کند

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی نیز با تاکید بر اینکه مجلس از میراث‌های معنوی این آب و خاک حمایت می‌کند، افزود: بدون تردید میراث‌های معنوی با وجود اینکه نشان دهنده هویت و فرهنگ ماست می‌تواند بسترساز رونق گردشگری دینی و ارتقای دیپلماسی عمومی باشد.

حجت الاسلام نصرالله پژمانفر بیان کرد: این میراث‌ها دارای ابعاد متعددی است و ردپای آن در مراسم‌های عزاداری، شادمانی و حتی مشاغل گذشته این سرزمین به چشم می خورد و اگر به راستی پاسداری از میراث معنوی برای مسئولان امر دارای اهمیت است باید برای شناساندن آن نه تنها به مردم ایران بلکه سراسر جهان اقدام کنند.

وی یادآور شد: میراث‌های معنوی می‌تواند زمینه افزایش آمار گردشگران خارجی را فراهم سازد زیرا توریست‌های خارجی معمولا به سمت تماشای نمادها و آیین‌ها گرایش دارند و دیدن آیین علم گردانی و نخل گردانی و نگریستن به هنر فیروزه تراشی و انگشترسازی برای آنان از زیبایی خاصی برخوردار است بنابراین احیای میراث معنوی به معنای زنده نگه داشتن هویت و فرهنگ ماست و باید به آن افتخار کنیم.
.................................
گزارش: مرضیه صاحبی
.................................
انتهای پیام/70005/صا40

منبع : فارس

برچسب ها:
آخرین اخبار