امروز : شنبه ۷ اسفند ۱۳۹۵ - 2017 February 25
۰۶:۲۲
نمایشگاه رسانه دیجیتال
ادموند
کمک مالی
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 126350
تاریخ انتشار: ۲۵ آبان ۱۳۹۳ - ساعت ۱۵:۳۲
تعداد بازدید: 139
به گزارش خبرنگار آیین و اندیشه پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; ، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی ایران در آستانه آغاز دوره جدید شورای ...

به گزارش خبرنگار آیین و اندیشه پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; ، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی ایران در آستانه آغاز دوره جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی طی حکمی علاوه بر انتصاب سه عضو حقوقی جدید، راهبردهای اصلی شورا و حوزه فرهنگ را تعیین کردند.

«تولید علم» یکی از کلیدواژه‌های مهم حکم رهبر انقلاب برای آغاز دوره جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی است که در تفسیر آن مهدی گلشنی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی می‌گوید: علوم انسانی ما آن شأنی را که در مملکت باید داشته باشد، ‌ندارد بهترین شاهدش هم این است که بهترین دانشجویان دانشگاه‌های کشور جذب علوم انسانی نمی‌شوند و رشته‌های دیگری می‌روند چرا که هدفی که برایش تحصیل می‌کنند خیلی خوب شناخته نشده است و اهداف آنهایی هم که در علوم انسانی کار می‌کنند درجه دومی و سومی است.

مدیر گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف معتقد است: ما به خیلی از اندیشمندان جامعه‌مان بی‌توجهی می‌کنیم، خیلی وقت‌ها که رهبری به دانشگاه‌ها می‌رفتند و با اساتید صحبت می‌کردند نتایج مثبتی می‌گرفتیم بعدها که با دانشگاهیان صحبت کردم خیلی از آنها گله می‌کردند که چرا ما را تحویل نمی‌گیرند؟ باید بتوانیم از همه فکرهایمان استفاده کینم وزارت علوم خیلی وقت‌ها برای برنامه‌ریزی‌هایش با دانشگاه‌ها مشورت می‌کرد ولی اکنون از بالا ابلاغ می‌شود که دستورات را انجام دهند.
 


 

برخی کارهایمان از جمله تولید مقاله، نمایشی است

*با توجه به دغدغه‌های مسئولان نظام و رهبری درباره احیای تمدن اسلامی به ویژه فعالیت در حوزه علوم انسانی و اجتماعی و طرح آن در شورای عالی انقلاب فرهنگی و تهیه اسناد بسیار، باز هم می‌بینیم که وضعیت تولید علم به ویژه در حوزه علوم انسانی نشان از تفاوت‌های آشکار با خواسته‌هایمان دارد. چرا با وجود این همه مرکز در حوزه تولید علم پس از 30 سال هنوز در زمینه تولید علم مشکل داریم؟

-متأسفانه تفکر حاکم بر دانشگاه‌های کشور و دانشگاهیان یک تفکر صحیحی نیست ما با چه هدفی به دنبال علم هستیم؟ برخی کارهایمان نمایشی است، مثلاً تولید مقاله. آیا واقعاً مقالات موجود نیاز علمی ما را رفع می‌کند؟ آیا شأن ایران را در جهان افزایش می‌دهد یا خیر؟ آیا ما هدفمان را از تولید علم یافته‌ایم و اینکه برای چه نیازمند علم هستیم؟ علمی که ما در اختیار داریم نه برایمان تولید قدرت می‌کند و نه ثروت، چرا که هدف از آن را آنگونه که قرآن و احادیثمان آمده،‌ نمی‌دانیم. کافیست که پرسشنامه‌ای در خبرگزاری خودتان یا جاهای دیگر از دانشجویان و دانش‌آموزان درباره هدف از تحصیل پر کنید تا وضعیت را متوجه شوید. این همان چیزی است که گمشده اصلی ماست.

فرهنگ باید زمینه علم باشد و مشخص کند که علم برای چه هدفی مورد نیاز است و با آن به کجا می‌خواهیم برسیم؟ ما نیازمند چه نوع توسعه‌ای هستیم این واقعاً واضح است تنها یک غربی را می‌بینیم و پیشرفت و حاکمیت آن را اما توجه نداریم که همین غرب چگونه به پیشرفت دست یافت، در نهایت باید زمینه اصلی کارهای ما برای تولید علم درست شود ، آن زمینه الان حاکم نیست افرادی هم که تصمیم گیر هستند خودشان هدف اصلی را گم کرده‌اند و تنها به همین هدف‌های ظاهری دهن پرکن که با کمیت بیشتر سروکار دارد تا کیفیت، دست به گریبانند بنابراین یک تغییر نگرش خیلی عمده لازم داریم.
 
علوم انسانی ما نیازمند تحقیقات درجه اول و هدف گذاری صحیح است

*آیا تولید علم ما به ویژه در حوزه علوم انسانی دارای چهره‌های شاخص علمی در جامعه است یا اینکه در این زمینه نقص داریم؟

-ابتدا این را بگویم که آنچه فرهنگ جامعه را می‌سازد به میزان زیادی علوم انسانی است، علوم انسانی ما آن شأنی را که در مملکت باید داشته باشد، ‌ندارد بهترین شاهدش هم این است که بهترین دانشجویان دانشگاه‌های کشور جذب علوم انسانی نمی‌شوند و رشته‌های دیگری می‌روند چرا که هدفی که برایش تحصیل می‌کنند خیلی خوب شناخته نشده است و اهداف آنهایی هم که در علوم انسانی کار می‌کنند درجه دومی و سومی است بنابراین اگر این وضعیت هدف گذاری درست بشود، بقیه کارها درست می‌شود.

باز هم تأکید می‌کنم که علوم انسانی شأنی در محیط اجتماع ما ندارد یک بخشی از علوم انسانی ریشه در فرهنگ ما دارد بنابراین چون فرهنگ در محیط ما قوی نیست آن بخش هم از فرهنگ اصیل ما نشأت نمی‌گیرد بنابراین علوم انسانی در کشور ما اسمی مطرح است الان علوم انسانی را ما همینطور معلق نگه داشته‌ایم، حتی باید نگرش نسبت به آن در خانواده‌ها هم تغییر کند و در این علوم هم تحقیقات درجه اول صورت گیرد تا در جهان تأثیرگذار شود.

کارهایمان در حوزه علوم انسانی تقلیدی است

در پاسخ سؤالتان باید بگویم که ما افراد شاخص و خوبی در حوزه‌های علوم انسانی داریم ولی به عقیده من خیلی از این افراد درجه دو و سه فعالیت می‌کنند چرا که برای تولید به محیط توجه می‌کنند نه به کاری که خود بدان اعتقاد دارند و مورد نیاز است بنابراین کاری که اهمیت دارد را انجام نمی‌دهند و مجبورند کاری بکنند برای اینکه از محیط عقب نمانند باید فرهنگ تولید علم در جامعه تغییر کند لازمه آن هم این است که علوم انسانی شأن خود را پیدا کند و ما احساس کنیم که در همه علوم از جمله علوم انسانی می‌توانیم چیزی به جهان ارائه دهیم، الان بیشتر کارهایمان تقلیدی است.
 
فرهنگ آمپولی است که باید تزریق کنیم

*پس یعنی نباید نگاهی به غرب داشته باشیم؟

- خیر، منظور من این نیست بلکه باید تولیدات غرب هم نقد و بررسی شود، مباحث عقلانی که با فرهنگ ما مطابقت دارد جذب شده و آنچه نامطلوب است کنار گذاشته شود ولی این غربال کردن در محیط ما مطرح نیست چرا که در نظام آموزشی وضعیت زورگویی هم حاکم شده اجازه نمی‌دهیم بعضی چیزها به طور طبیعی در دانشگاه‌ها نفوذ کند و احساس می‌کنیم فرهنگ آمپولی است که باید تزریق کنیم درحالی که باید چیزی باشد که جمعه به مکتب آورد طفل گریزپای را.

در این زمینه یکی از نقاط ضعفمان هم نداشتن اهداف دراز مدت است در خیلی حوزه‌ها نمی‌دانیم که چرا می‌خواهیم نفر و مقام اول باشیم و این مسائل خوب تعریف نشده است،‌ خیلی از استعدادها و ظرفیت‌هایمان در محیط هدر می‌روند درحالیکه ما نیروی انسانی و افراد تیزهوش زیاد داریم ولی بلد نیستیم از آنها استفاده کنیم.

مسئولان واقعاً باید بیایند و ببیند که در دانشگاه‌ها چه می‌گذرد یک نظارت محترمانه و عاقلانه که علم به کجا می‌رود، کجاها نقاط ضعف داریم و از نظر اخلاقی و سطح علمی نزول کرده یا صعود کرده‌ایم؟ آیا واقعاً پیشرفت علمی داشتیم یا خیر؟ اگر واقعاً این کار صورت بگیرد موفق خواهیم شد ولی اگر نظیر اکنون تصمیم‌گیری‌هایمان دور از جامعه علمی باشد به جایی نمی‌رسیم.
 


 

به اندیشمندان جامعه‌مان بی‌توجهی می‌کنیم

*با توجه به دغدغه‌های رهبری وظیفه شورای عالی انقلاب فرهنگی در این راستا چیست؟

- شورا هم باید یک گزارش کار واقعی از آنچه که در دانشگاه‌ها می‌گذرد، تهیه کند و بعد در مشورت با عقلای فن به راه حل برسد، نکته دیگر این که از عقلانیت محیط باید استفاده شود خیلی مسئولان از افراد دم دستی و رفقایشان برای کار و مشورت استفاده می‌کنند اولویت‌ها را بسنجیم، من نمی‌دانم چرا ساعت‌ها در جلسات صرف یک جمله می‌شود این کارها بی‌فایده است. فکر کنیم که کجا به دلیل کمبودهایمان ضرر می‌کنیم ما به خیلی از اندیشمندان جامعه‌مان بی‌توجهی می‌کنیم، خیلی وقت‌ها که رهبری به دانشگاه‌ها می‌رفتند و با اساتید صحبت می‌کردند نتایج مثبتی می‌گرفتیم بعدها که با دانشگاهیان صحبت کردم خیلی از آنها گله می‌کردند که چرا ما را تحویل نمی‌گیرند؟ باید بتوانیم از همه فکرهایمان استفاده کنیم، وزارت علوم خیلی وقت‌ها برای برنامه‌ریزی‌هایش با دانشگاه‌ها مشورت می‌کرد ولی اکنون از بالا ابلاغ می‌شود که دستورات را انجام دهند.  

توجهی که به ورزش می‌شود به علم نمی‌شود

*آیا برای تسریع تولید علم در جامعه باید از ابزارهای بیشتری نیز استفاده شود و شرایط این سرعت بخشی چگونه مهیا می‌شود؟

-ابتدا بیاییم بررسی کنیم که زمینه مناسب تولید علم بیشتر در دانشگاه‌ها چگونه مطرح می‌شود، به دانشجویان تفهیم کنیم که برای نیاز این کشور درس می‌خوانند خیلی از دانشجویان نخستین تصمیمشان از تحصیل این است که به خارج از کشور بروند اگر واقعی بگیریم خیلی از اینها که به خارج برای تحصیل می‌روند، هرگز باز نمی‌گردند افراد خوبی هم که باز می‌گردند باید مدت‌ها منتظر بمانند تا در یک دانشگاه ایران مورد پذیرش قرار بگیرند. این تحقیقات باید آزادانه و بی‌غرض صورت گیرد و دولت باید بیش از حدی که اکنون به دانشگاه‌ها اهمیت می‌دهد، توجه کند. اگر توجهی که به حوزه‌هایی چون ورزش می‌شد به علم هم می‌شد، وضع ما بهتر از این بود.
 
*با توجه به اینکه باید مشکلات را از خود مراکز اجرایی و عملیاتی رفع کرد یکی از نقدهایی که به خود شورا مطرح شده این است که برخی اعضای شورا خود در جلسات حضور نمی‌یابند. این نقد چطور وارد است؟

-البته حضور اعضا و فعالیت یک تکلیف شرعی است و همه باید حاضر باشند اما عده‌ای هم که نیستند شاید احساسشان این است که کارآمدی شورا باید بیش از اینها باشد و شاید تصور می‌کنند که آن اندازه که باید تصمیمات شورا عملیاتی نمی‌شود و این نقطه ضعف است، باید نظارتی شود که چقدر تصمیمات شورا عملیاتی می‌شود.
 
متأسفانه کیفیت علم برایمان مهم نیست

*استاد اینطور عنوان می‌شود که برخی اعضای قدیمی و با سابقه شورا، تا حدودی در نگاه و فعالیت دارای دیدگاه غربی هستند. چقدر این ارزیابی درست است؟ آیا با پارچه غربی می‌شود آینه شرقی را تمیز کرد؟

-متأسفانه غربزدگی محیط ما را در بر گرفته و دراین شکی نیست باید این را از جای دیگری اصلاح کرد و از سطح دبستان و دبیرستان فرهنگ غنی را تزریق کرد تا همه واکسینه شوند بنابراین افراد واکسینه شده با هر فرهنگی که روبه رو شوند، برایشان مسئله‌ای نیست و تأثیر نمی‌پذیرند. بنده مشاهده کردم افرادی را که در خانواده‌های اصیل تربیت می‌شوند فرهنگ غرب را هم مطالعه و حتی در غرب حضور هم می‌یابند اما متأثر نمی‌شوند اما به کرّات هم دید‌ه‌ام افراد فارغ التحصیل دانشگاهی که فرهنگ عمومی‌اش اندازه نگارش یک انشاء هم نیست، حتی نمی‌تواند از شخصیت‌های بزرگ گذشته نام ببرد، این چیزها بررسی می‌خواهد ما واقعا چه کار می‌کنیم؟ کشورهای دیگر که در سطح ما بوده و جلوتر رفته‌اند باید بررسی کنیم که چگونه هویت ملی و دینی خودشان را حفظ کردند، متأسفانه ما اینها را رعایت نکردیم و ندای علم هم سر می‌دهیم ولی در عمل کیفیت علم برایمان مهم نیست.
 
لزوم تشکیل جلسات مشترک شورای عالی انقلاب فرهنگی و دانشگاهیان

*نکته پایانی؟

-نکته اول از سطحی‌نگری خارج شویم، نکته دوم شورای عالی انقلاب فرهنگی با دانشگاهیان و عده‌ای خبرگان آنها جلسه بگذارد، صحبت کند و سمینار و نقد و بررسی برگزار کند، یک سری نکات اصیل فراموش شده در این جلسات مشخص می‌شود، مسئولان گاهی تصور می‌کنند که همه چیز درست است و برنامه‌‌ریزی می‌کنند، درحالی که ابزار اجرایی ندارد. بنابراین ابتدا باید ابزار اجرا فراهم شود و بعد برنامه ریخته شود تا مشکلات به امید خدا رفع شود.
 
انتهای پیام/ک

منبع : فارس

برچسب ها:
آخرین اخبار