امروز : چهارشنبه ۲۹ شهریور ۱۳۹۶ - 2017 September 20
۰۵:۴۷
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 126584
تاریخ انتشار: ۲۶ آبان ۱۳۹۳ - ساعت ۱۵:۴۶
تعداد بازدید: 68
به گزارش خبرنگار اقتصادی پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; ، از آغاز روند نزولی قیمت نفت چند ماهی می‌گذرد. حسن روحانی رئیس جمهور دو بار در مجلس شورای

به گزارش خبرنگار اقتصادی پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; ، از آغاز روند نزولی قیمت نفت چند ماهی می‌گذرد. حسن روحانی رئیس جمهور دو بار در مجلس شورای اسلامی درباره کاهش 30 درصدی درآمدهای کشور ناشی از سقوط قیمت نفت سخن گفته است. با این وجود کارشناسان و نمایندگان مجلس از بی تحرکی وزارت نفت در برخورد با این سقوط قیمت‌ها و کسری بودجه احتمالی ناشی از آن انتقاد کرده و خواستار میدان‌داری ایران به عنوان یکی از اعضای موسس و موثر اوپک در همسو کردن اعضا و کنترل بازار نفت بودند.

وزارت نفت پس از یک دوره طولانی سکوت در دو هفته باقی مانده به اجلاس عادی اوپک در 6 آذر فعالیت‌هایی را برای رایزنی با اعضای اوپک آغاز کرده است و در اولین اقدام وزیر نفت پیام رئیس‌جمهور را درباره بازار نفت به مقامات قطر و کویت منتقل کرده است.

سفر وزیر امور خارجه ونزوئلا که این روزها جلودار کاهش تولید اوپک و کنترل بازار شده است به ایران نیز یکی از گام‌هایی است که به نزدیکی دیدگاه‌های اعضای موثر اوپک کمک می‌کند. وزیر نفت قصد دارد فردا برای رایزنی به امارات سفر کند.

محمدعلی خطیبی مدیر سابق امور اوپک وزارت نفت معتقد است اگرچه این رایزنی‌ها دیر آغاز شده اما انجام آن مثبت است و باید از آن استقبال کرد. خطیبی درباره تجربه‌های قبلی ایران در کنترل بازار نفت با همکاری اعضای اوپک در سال‌های 86 و 87 صحبت می‌کند و اعتقاد دارد هنوز هم اوپک ظرفیت آن را دارد که نقش موثری در بازار نفت بازی کند. خطیبی تاکید می‌کند که اگر اوپک نتواند برای کاهش تولید تصمیم بگیرد وضعیت قیمت سقوط نفت بسیار بدتر از شرایط فعلی خواهد شد.

وی همچنین استدلال‌های مربوط به خروج نفت شیل آمریکا با کاهش قیمت نفت را قابل اتکا نمی‌داند و می‌گوید تجربه مشابهی در گذشته وجود داشت که می‌گفتند با کاهش قیمت‌ها غیر اوپک نفت تولید نخواهد کرد، اما قیمت‌ها کاهش یافت و تولید نفت غیر اوپک هم کاهش نیافت.

مشروح گفت‌وگوی فارس با خطیبی پیش روی شماست:

فارس: ظاهراً وزیر نفت در سفر اخیر خود به قطر حامل پیام آقای روحانی درباره بازار نفت بوده است و ظاهرا مذاکره با بعضی اعضای اوپک درباره وضعیت بازار جهانی آغاز شده است. ارزیابی شما از این سفر و پیام چیست؟

خطیبی: با توجه به اینکه زمان زیادی به اجلاس اوپک باقی نمانده و اجلاس پیش‌رو نیز اجلاس مهمی است و با درآمد سال آینده همه صادرکنندگان نفت مرتبط است و تصمیم مهمی باید در این اجلاس اخذ شود، می‌طلبد که برای این گرفتن تصمیم، تصمیم‌سازی شود و قبل از اجلاس دیدارهایی پیش مقامات کشورهای عضو انجام شود.

اگر چنانچه اختلاف نظرهایی وجود دارد نظرات به هم نزدیک شود تا اوپک موفق به اخذ تصمیم شود.اگر اوپک تصمیم نگیرد وضع از آنچه هست بدتر خواهد شد.

بنابراین انجام نشست‌ها، رایزنی‌ها، تبادل‌نظرات بین کشورهای مختلف لازم است تا اوپک در اجلاس پیش‌رو به یک تصمیم سریع برسد. شرایط بسیار حساس است چرا که براساس پیش‌بینی دبیرخانه اوپک تقاضا برای نفت اوپک در سال آینده میلادی حدود 29 تا29.2 میلیون بشکه است در حال حاضر اوپک در حال تولید 31 میلیون بشکه در روز است یعنی همین الان نزدیک به 2 میلیون بشکه اضافه تولید در اوپک وجود دارد.

سال آینده احتمال دارد لیبی که مدتی تولید نمی‌کرد به ظرفیت تولید خود بازگردد و انتظار افزایش یک میلیون بشکه‌ای از لیبی داریم که می‌تواند اضافه تولید را به 3 میلیون بشکه تبدیل کند.

عراق نیز سرمایه‌گذاری‌های بزرگی کرده و هر سال حدود 300 تا 400 هزار بشکه نفت جدید از محل این سرمایه‌گذاری‌ها وارد بازار می‌شود بنابراین حدود 300 تا 400 هزار بشکه نیز از این محل به اضافه تولید اوپک تبدیل می‌شود. عراق این سرمایه‌گذاری‌ها را انجام داده و چون سال‌ها تولید کمی داشته قطعاً به دنبال تولید بیشتر است.

بنابراین اضافه تولید اوپک می‌تواند به بیش از 3 میلیون بشکه بالغ شود که تأثیرات منفی قابل توجهی بر قیمت‌ها خواهد داشت و می‌تواند قیمت‌ها را از آنچه هست نیز پایین‌تر بیاورد.

به همین دلیل ضروری است کشورها در یک رایزنی بسیار فشرده به دلیلی کمبود وقت برای تصمیم‌سازی تلاش کنند.

ای کاش ما رایزنی‌ها را یک یا دو ماه زودتر آغاز می‌کردیم اما از همین زمان کوتاه هم باید به بهترین نحو استفاده کنیم و رایزنی‌های فشرده‌ای انجام شود تا کشورهای دیگر و دبیرکل اوپک و رئیس اجلاس اوپک فعال شوند و اختلاف‌نظرها به حداقل برسد تا در آن اجلاس اوپک بتواند به اجماع و تصمیم برسد این طور نباشد که در اجلاس با نظرات به شدت متفاوت شرکت کنند می‌دانید که تصمیمات اوپک براساس اجماع انجام می‌شود اگر نظرات متفرق باشد اساساً امکان تصمیم‌گیری وجود نخواهد داشت و خواهند گفت اوپک در تصمیم‌گیری شکست خورد و نتوانست تولید را کاهش دهد.

البته بعضی افراد مغرض منتظر هستند که اوپک نتواند تولید خود را کاهش دهد و بگویند دوران اوپک به سر آمده و بحث‌های منفی را مطرح کنند.

من تصور می‌کنم با توجه به اهمیت این اجلاس لزوم این رایزنی‌ها بسیار پیش از این احساس می‌شد اما به همین اندازه که انجام شده و امیدواریم ادامه پیدا کند نیز مثبت است و باید از آن استقبال کرد. امیدواریم این رایزنی‌ها تدام داشته باشد و ادامه پیدا کند چراکه قطعاً می‌تواند برای تصمیم‌سازی مفید واقع شود تا اوپک بتواند تصمیمی برای تعادل بازار نفت اتخاذ کند.

الان بازار از تعادل خارج شده و اضافه عرضه در حال فشار وارد کردن به قیمت‌ها است ما انتظار نداریم اوپک در یک مرحله 3 میلیون بشکه از تولیدات خود را کاهش دهد. البته اگر این کار را بکنند خیلی خوب است و باید از آن استقبال کرد اما این کاهش می‌تواند در دو مرحله یا حتی در 3 مرحله انجام شود.

در سال‌های گذشته ما یک بار کاهش تولید می‌دادیم این کاهش را از ارزیابی می‌کردیم و یکی دو ماه بعد دوباره جمع می‌شدیم و اگر لازم بود دوباره تولید را کاهش می‌دادیم. باید تولید را کاهش داد، بازار را ارزیابی کرد و دوباره اقدام کرد.

برای این جلسه اوپک باید از قبل کار شود تا جلسه موفقی داشته باشیم، این می‌تواند آزمون دیگری برای اوپک باشد که نشان دهد کماکان از توانایی لازم برای نجات بازار نفت از آشفتگی برخوردار است و می‌تواند تصمیمات مهم تأثیرگذار بر بازار نفت بگیرد.

فارس: رایزنی‌ مقامات ایرانی از قطر آغاز شده است به نظر شما کدام کشورها باید در اولویت رایزنی‌ قرار بگیرند؟

خطیبی: تصور می‌کنم کشورهای مهم اوپک و کشورهای مهم غیر اوپک باید در اولویت قرار بگیرند. در این برهه اگر بتوانیم مشارکت غیر اوپک را جلب کنیم قطعاً مفید خواهد بود. طبعاً سفر به روسیه بسیار مناسب خواهد بود چون این کشور صادرکننده بزرگی است. با دیگر صادرکنندگان مهم غیر اوپک هم می‌توان را رایزنی کرد.

با صادرکنندگان بزرگ اوپک مانند عربستان، کویت،‌امارات، ونزوئلا، آنگولا، الجزایر و حتی لیبی باید رایزنی کرد تا قبل از ورود به اجلاس اوپک وزرا یکدیگر را دیده باشند و تبادل‌نظر کرده باشند تا اختلاف نظرها به حداقل برسد و آنجا با نظرات متفرقی مواجه نباشیم.

واقعاً در یک اجلاس یک روزه جمع کردن نظرات متفرق و اجماع بسیار دشوار است به همین دلیل قبل از اجلاس عده‌ای باید روی آن کار کنند و محور قرار بگیرند تا اجماع ایجاد شود. سال آینده سال حساسی است و امیدواریم درآمد نفت ما بیش از این کاهش پیدا نکند.

اما این مسئله تلاش، کار و فعالیت را می‌‌طلبد نباید زیاد ناامید بود و باید امیدوارم باشیم چنانکه در دوره‌های قبلی کاهش قیمت نفت نیز این تلاش‌ها انجام شده و جواب گرفته‌اند.

فارس: شما ارتباطی بین احتمال توافق 1+5 و ایران و تلاش برای کاهش قیمت نفت متصور هستید؟

خطیبی: عده‌ای می‌گویند این کاهش قیمت نفت ریشه سیاسی داشته است. ممکن است رگه‌های سیاسی هم وجود داشته باشد اما عدد و رقم نشان می‌دهد در بازار مازاد عرضه داریم و بازار اشباع است. شاید بازار با اهداف سیاسی اشباع شده باشد. من این را رد نمی‌کنم. تأیید هم نمی‌کنم، اما به هر دلیلی در بازار اضافه عرضه وجود داشته باشد و چشم‌انداز آن هم دو برابر شدن این عرضه اضافه در سال آینده است و این 1.5 میلیون بشکه اضافه عرضه ممکن است تبدیل به 3 میلیون بشکه اضافه عرضه شود. باید جلوی این اتفاق را گرفت چون به ضرر درآمدهای همه اوپک و حتی به ضرر غیر اوپک است.

باید با جلب همکاری دیگران در یک اقدام دسته جمعی بازار را به ثبات رساند. ثبات نه تنها به نفع صادرکنندگان بلکه به نفع مصرف‌‌کنندگان و سرمایه‌گذاران هم هست بنابراین در راستای ثبات بازار نفت این اقدامات خوب است اما کافی نیست. این اقدامات باید تشدید و گسترش داده شود.

نمی‌گویم بلافاصله به نتیجه مطلوب می‌رسیم اما می‌توانیم کم‌کم به اهداف‌مان نزدیک شویم. کما اینکه قبلاً در اوپک برای شرایط مشابه این در بازار نفت گاهی تا 3 بار تصمیم می‌گرفتیم اگر تصمیم اول جواب نمی‌داد ارزیابی می‌‌کردیم و دوباره تصمیم می‌گرفتیم تا بالاخره وضعیت اصلاح شود.

فارس: اینکه پیام ایران به قطر در سطح ریاست جمهوری توسط آقای زنگنه منتقل شده را چطور ارزیابی می‌کنید؟

خطیبی: این مسئله سطح پیام‌ را بالا برده و اقدام مثبتی بوده اما همانطور که گفتم کافی نیست. ای کاش زودتر این کار انجام می‌شد. اگرچه باید از این اقدام استقبال و تشویق کرد که این اقدامات ادامه‌‌دار باشد و به تولیدکنندگان دیگر اوپک و غیر اوپک تسری پیدا کند.

فارس: استدلالی مطرح می‌شود و در راهروهای وزارت نفت ایران هم شنیده می‌شود آن است که عربستان نه به منظور فشار بر ایران و روسیه بلکه برای زدن تولید نفت از منابع غیر متعارف آمریکا این وضعیت را در بازار ایجاد کرده است این استدلال چقدر قابل اتکا است؟

خطیبی: نفت شیل پدیده جدیدی است بعضی ابعاد آن شناخته شده و بعضی ابعاد آن هم ناشناخته است سطح شناخت ما به مطالب منتشر شده محدوده است و همه ابعاد آن را نمی‌دانیم.

هزینه‌‌های تولید متفاوتی برای نفت شیل مطرح است اما آنچه مسلم است آن است که به هر صورت سرمایه‌گذاری‌ها در این بخش انجام شده و طبعاً بعد از سرمایه‌گذاری تولیدکننده باید نفت تولید کند.

ضمن اینکه تولیدکنندگان غیر اوپک منسجم نیستند برخلاف آنها اوپک یک سازمان منسجم است. من واقعاً نگرانم که نفت شیل یک بحث انحرافی باشد چون درآمد همه در حال پایین آمدن است. برای خارج کردن نفت شیل که درآمد همه کشورها را نمی‌توان هدف قرار داد. علاوه بر اینکه ممکن است در انتها اصلاً تولید نفت شیل کاهش پیدا نکند بعد بگویند که ما اشتباه می‌کردیم و هزینه تولید نفت شیل خیلی پایین‌تر از برآوردهای ما بوده است.

در برهه‌های قبلی که قیمت نفت به شدت سقوط کرد، کاهش تولید قابل توجهی را از غیر اوپک شاهد نبودیم. آن زمان هم می‌گفتند اگر قیمت‌ها پایین بیاید غیر اوپک از بازار خارج خواهد شد. اما قیمت‌ها پایین می‌آمد و غیر اوپک به تولید نفت ادامه می‌داد. من نگرانم این بار هم همان تجربه تکرار شود و همه ضرر کنند و در عین حال نفت شیل هم تولید شود آن وقت چه باید بکنیم؟ من تصور می‌کنم این بحث صحیح نیست و مانند گذشته باید مدیریت عرضه توسط اوپک اعمال شود و اوپک وارد صحنه شود و از منابع اعضا دفاع کند.

وقتی درآمد اعضا 30 درصد کاهش یافته اوپک باید نسبت به این کاهش درآمد حساس باشد و نباید اجازه دهد درآمد اعضا بیش از این کاهش یابد آن هم با حدس اینکه ممکن است جایی بخشی از تولید نفت غیر اقتصادی و خارج شود. آیا کسانی که مدعی هستند با کاهش قیمت نفت تولید نفت شیل کم می‌شود می‌توانند به طور قطع قول بدهند که چنین می‌شود؟ اگر چنین نشد چه؟ به نظر من این ریسک بسیار بزرگی است.

فارس: در مورد همکاری غیر اوپک به خصوص روسیه این تصویر در وزارت نفت وجود دارد که روسیه همواره free ride با سواری مجانی از بازار نفت گرفته است و اوپک همیشه در بحران‌ها تولید خود را کاهش داده اما روسیه تولید خود را کاهش نداده و فقط نفت فروخته تا هزینه‌های کلان اداره کشور خود را تأمین می‌کند. به همین دلیل امید چندانی به همکاری روسیه در کنترل قیمت‌ها ندارند. چطور می‌توان همکاری روسیه را در این زمینه با اوپک جلب کرد؟

خطیبی: روسیه هم صادرکننده بزرگ نفت و هم صادرکننده بزرگ گاز است و فرمول‌های گاز صادراتی آن هم با نفت مرتبط است. یعنی وقتی قیمت نفت کاهش می‌یابد روسیه از دو جهت ضرر می‌کند هم درآمد نفت خام آن کم می‌شود و هم درآمد گاز آن کاهش می‌یابد.

روسیه در بازار نفت یک قدرت مهم محسوب می‌شود به همین دلیل با انها نمی‌توانیم با زبان تحکم صحبت کنیم باید با زبان خود روسیه با روسیه صحبت کنیم. ما در سازمان کشورهای گاز با صادرکنندگان بزرگی مانند روسیه در یک خانواده هستیم و از این ظرفیت می‌توانیم برای مذاکره با روسیه استفاده کنیم.

اینکه بگوییم روسیه free rider است و از بازار سواری مجانی می‌گیرد جواب نمی‌دهد می‌توانیم مثبت‌تر برخورد کنیم انجام سفرهایی در سطوح مختلف و صحبت سران کشورها با روس‌ها می‌تواند کمک کند. نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم با گفتن یک جمله روسیه حرف ما را بپذیرد روسیه هم کشور بزرگی است و طبعاً انتظار دارد در حد شأن خودش با او برخورد شود. به همین دلیل تصور می‌کنم که با روسیه تعامل متناسب انجام نشود روسیه هم قطعا درک می‌کند که اگر قیمت‌ها بهتر شود هم از بعد نفت برد خواهد کرد و هم از بعد گاز.

بنابراین می‌توان همکاری آنها را هم با نشست‌هایی جلب کرد. البته نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم که برای همیشه عضو اوپک شوند اما برای این مقطع حساس که همه در حال از دست دادن درآمدها هستند شاید روسیه علاقه‌مند به همکاری باشد و رایزنی‌ها با غیر اوپک مانند روسیه می‌تواند برای نجات بازار از این آشفتگی سودمند باشد.

فارس: تأثیر توافق احتمالی5+1 را در برداشتن محدودیت صادرات نفت ایران چطور ارزیابی می‌کنید؟

خطیبی: من درباره توافق چیزی نشنیده‌ام اما اگر تحریم ها حذف شود تولید نفت ما هم افزایش می‌یابد و طبعاً این افزایش تولید، رقم تولید 33 میلیون بشکه را ممکن است به 34 میلیون بشکه تبدیل کند و روی قیمت‌ها تأثیر بیشتری داشته باشد. به هر صورت بازار باید مدیریت شود و اوپک هم در برهه‌های گذشت توانایی خود برای مدیریت بازار را نشان داده است مطمئنم هنوز در اوپک توانایی مدیریت بازار وجود دارد.

فارس:‌ اگر شرایط فعلی ادامه یابد و بازار به درستی توسط اوپک مدیریت نشود تصور می‌کنید ظرفیت کاهش قیمت نفت تا چه میزانی وجود دارد؟

خطیبی: بستگی به میزان اضافه تولید دارد اما قیمت‌ها از سطح فعلی پایین‌تر خواهد رفت.

فارس:‌ اگر همه سناریویی که به آن اشاره کردید درباره افزایش تولید و ادامه شرایط فعلی در اوپک اتفاق بیفتد چه قیمتی را برای نفت خام پیش‌بینی می‌کنید؟

خطیبی: من دعا می‌کنم که این اتفاق نیفتد چون قیمت‌ها خیلی کاهش خواهد یافت.

گفت‌وگو از علی فروزنده

انتهای پیام/

منبع : فارس

برچسب ها:
آخرین اخبار