امروز : یکشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۵ - 2016 December 4
۰۸:۲۱
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 127063
تاریخ انتشار: ۲۸ آبان ۱۳۹۳ - ساعت ۰۶:۰۰
تعداد بازدید: 11
به گزارش پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; ، مجید صحاف مشاور دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کل کشور در یادداشتی به موضوع نقش نهاد در حوزه قرارگاهی ...

به گزارش پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; ، مجید صحاف مشاور دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کل کشور در یادداشتی به موضوع نقش نهاد در حوزه قرارگاهی فرهنگی پرداخته است:

اندیشه انقلاب اسلامی که باز تعریفی از اسلام ناب در عصر معاصر است، بر منش و نگرشی فرهنگی مبتنی است که از قلمرو جغرافیایی ایران پا فراتر نهاده و تاثیرات مختلف و قابل احصایی بر تمامی ساحت‫‌ها در عرصه‫‌های منطقه‌‫ای و جهانی پدید آورده است. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

‬‬«شبیخون فرهنگی»، «تهاجم فرهنگی»، «جنگ نرم» و مفاهیمی از این سنخ که به فرموده رهبر انقلاب واقعیتی غیرقابل انکار است، امروز به عنوان اصلی ترین و درازمدت‌‫ترین اهرم فشار به جمهوری و انقلاب اسلامی می‌‫باشد. وظایف دستگاه‫ها و متولیان فرهنگی نیز در این آفند و پدافند فرهنگی، هم‫‌افزایی و نگاه درون‫‌زا به ظرفیت‫ها و امکانات برای مقاوم‫‌سازی ریشه‫‌ای و بنیادین فرهنگ اسلامی ـ ایرانی و نگاه قرارگاهی به مقوله فرهنگ است.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬ ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

از همین رو رهبر انقلاب با درایت و هوشمندی همیشگی خود مفهوم «قرارگاه فرهنگی» را مطرح کردند و مهمترین اولویت‫های کاری و سیاست‫های این قرارگاه فرهنگی را «استفاده کامل و کارآمد و هم‌افزا از همه‌فرصت‌ها و ظرفیت‌ها»، «مهار تهدیدها و آسیب‌ها با نگاه حکیمانه و معقول» و «مواجهه هوشمندانه با معارضه‌های مهاجمان و ستیزه‌گران» بر شمردند.

شاید تعبیر «قرارگاه» که یک اصطلاح جنگی و نظامی است به بعضى گوش‫ها سنگین باشد اما «واقع قضیّه این است که کارزار فرهنگى از کارزار نظامى اگر مهم‌تر نباشد و اگر خطرناک‌تر نباشد، کمتر نیست» در واقع قرارگاه به لحاظ معرفت‫‌شناسی مرکزی است که با هدف متمرکزسازی و نظارت تحت شبکه‫‌ای واحد، مسئولیت هدایت و راهبری فکری ـ عملیاتی کلیه مجموعه‫‌های مرتبط با حوزه فعالیت (و نه وابسته به خود) را دارد. مع‌‫الوصف «قرارگاه فرهنگی» وظیفه دارد با بهره‫‌گیری از تمامی ظرفیت‫های ساختاری و کارکردی موجود در کشور، با مهندسی هوشمندانه فرهنگی جهت تدوین قواعد و مقررات فرهنگی، سیاست‫گذاری کرده و ارگان‫‌ها و متولیان مربوطه را مأمور به اجرای این سیاست‫‌ها نماید.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

نهاد؛ قرارگاه راهبردی کتاب و کتابخوانی

نهاد کتابخانه‫ها مطابق با رسالت ذاتی خود در «ترویج و تعمیق فرهنگ کتابخوانی» و «ارتقاء آگاهی عمومی جامعه از طریق همگانی‌سازی و عمومی‌سازی دانش»، به عنوان یکی از متولیان فرهنگی و مراکز مهم و زیرساختی تحول و پیشرفت محسوب می‫شود که مطابق با «سند چشم انداز 20 ساله» کشور، جامعه ایرانی را با اتکا بر تولید دانش بومی و ارتقاء سطح فرهنگ عمومی در مسیر پیشرفت و تعالی راهبری می‫کند.

با نگاه به کارکردهای مستمر و فعال نهاد کتابخانه‫ها در طراحی و برنامه‫ریزی در عرصه کتاب و کتابخوانی که از سویی مبنای عمل در حوزه علم، آموزش و تحقیق و پژوهش می‫باشد و از سوی دیگر در ارتقاء هرم علمی کشور مطابق با سیاست‫های علم و فناوری نقش ویژه‫ای دارد، از اهمیت راهبردی این نهاد حکایت دارد.

در این زمینه جایگاه، نقش و مأموریت‌های نهاد کتابخانه‫ها رسالتی است که بر عهده دیگر نهادهای کشور ـ بصورت متمرکز و تخصصی ـ گذاشته نشده است. لذا ویژگی‌های ذاتی و کارکردی نهاد در عرصه فرهنگ در جهت ترویج فرهنگ کتابخوانی و ارتقاء فرهنگ عمومی جامعه و با هدف ِ غاییِ «رسیدن به حداقل 10 برابر مطالعه سال پایه در سال 1404» و «دستیابی به جایگاه ممتاز در جهان از نظر سرانه مطالعه و به خصوص مطالعه مفید» ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬و با اهدافِ کلانی چون:‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

- بسترسازی در جهت تحقق اهداف و سیاست‫های نظام فرهنگی کشور‬‬‬‬‬‬‬‬‬

- ارتقاء تعاملات فکری و عملی در راستای تولید علم

- تقویت خلاقیت اجتماعی عموم افراد

- کاهش فاصله طبقه فرهیخته و طبقه عامه

- تحقق عدالت اجتماعی در عرصه فرهنگ از طریق توزیع عادلانه امکانات و برنامه‌های فرهنگی

- ایجاد پویایی فکری و اجتماعی در جامعه

و اهداف نهایی:

- نهادینه‌کردن مطالعه مفید به عنوان یک ارزش و عادت عمومی در جامعه

- طراحی مدل بومی مطالعه در کشور

- توسعه و ترویج فرهنگ کتابخوانی به تناسب اقتضائات، نیازها و خلاهای فرهنگی کشور

- هدایت محتوای مطالعه آحاد جامعه

- توجه به مطالعه غیردرسی و مفید در روند آموزش رسمی کشور

و اهداف عملیاتی:

- بسترسازی برای تولید علم و بومی‌سازی آن از طریق توسعه سخت افزاری و نرم افزاری کتابخانه‌ها به مثابه قطب‌های پژوهشی

- آگاهی‌بخشی، اطلاع‌رسانی و ارتقاء سطح فکری جامعه از طریق دسترسی سریع، آسان و عادلانه‌ به منابع اطلاعاتی مورد نیاز با توجه به اقتضائات سنی، فرهنگی، جغرافیایی و جسمی

- هدایت‌کننده‌ اوقات فراغت و توسعه دهنده‌‌ فرهنگ مطالعه و کتابخوانی با هدف جذب فراگیر مخاطب به ویژه کودکان، نوجوانان و جوانان

- آموزش مادام‌العمر افراد جامعه از طریق تعامل با نهادهای آموزشی و تسهیل در چرخه‌ دانش با تأمین منابع اطلاعاتی

در راستایِ سیاست‫های کلانِ‬‬‬:‬‬‬‬‬‬

ـ «مدیریت مطالعه و خدمات کتابداری و اطلاع‌رسانی به تمامی مخاطبان برای دانش پایگی و بصیرت جامعه»

ـ ارتقاء هویت اسلامی ـ ایرانی با غنی کردن مجموعه‌سازی منابع اطلاعاتی

ـ ترویج فرهنگ مطالعه اثربخش در حوزه‌های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی تبدیل شدن فرهنگ مطالعه به یک فضیلت فردی و اجتماعی.

ـ تقویت‌کننده ‌«‌‌‌مؤلفه‌های هویت ملی ایرانیان»، حافظ و انتقال‌دهنده‌ ارزش‌های دینی و فرهنگی در برابر از‌ خود بیگانگی فرهنگی و گسست نسل‌ها

و همچنین در اختیار داشتن زیرساخت‫ها، منابع و امکانات، و انجام فعالیتهای سخت‫افزاری و نرم افزاری، از جایگاه استراتژیک نهاد کتابخانه‫‌ها در عرصه فرهنگ و لزوم تبدیل شدن آن به قرارگاه فرهنگی حکایت دارد.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

این درحالی‫است که رهبر انقلاب در دیدار با دبیرکل و معاونان نهاد کتابخانه‌‏ها در تاریخ 9/12/89 برنامه‏ها و فعالیت‏های نهاد در جهت اهداف پیش‫بینی شده تاکید داشتند. از همین رو نهاد کتابخانه‫های عمومی به عنوان «خاکریز فتح نشده فرهنگی» نظام، از یکسو برای تحقق افق «قرارگاهی» خود و از سوی دیگر به منظور دستیابی به «جامعه دانش‌بنیان، عدالت‌محور و برخوردار از انسان‌های شایسته و فرهیخته و نخبه» باید سیاست‫ها و راهکارهای عملیاتی زیر را مطمح نظر قرار دهد:‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

1. استفاده کامل و کارآمد و هم‌افزا از همه فرصت‌ها و ظرفیت‌های سخت‫افزاری و نرم‫افزاری و منابع انسانی

2. «مهار تهدیدها و آسیب‌ها با نگاه حکیمانه و معقول»

3. «مواجهه‌ی هوشمندانه با معارضات مهاجمان و ستیزه‌گران» در جهت جلوگیری از «تاریخ‏سازی جعلی و ترویج ضد ارزش‏ها» در عرصه فرهنگ و کتاب و کتابخوانی

4. پایش پیشرفت‫های فرهنگی کشور هم در عرصه کتاب و کتابخوانی و هم در عرصه‫های مرتبط با این فضا‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

5. نقش‫پذیری تسهیل‫گرانه، مکمل و الهام‫بخش در «فعالیت‫های خودجوش و فراگیر مردمی ـ خصوصاً جوانان مومن و انقلابی ـ»در عرصه‫های فرهنگی و کتابخوانی‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

6. مهندسی فرهنگی و تحول و نوسازی در ارائه خدمات عمومی و تخصصی

7. برخورد فعال و مبتکرانه نسبت به بندهای اسناد بالادستی نهاد کتابخانه‫ها با نگاه به سند چشم‏انداز بیست ساله کشور، سیاست‏ها و برنامه های پنجم توسعه، سیاست‏های علم و فناوری .‬‬‬‬‬‬‬‬‬

8. پشتیبانی و تخصیص منابع و ظرفیت‫های سخت‫افزاری و نرم‫افزاری‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

9. رفع نواقع ساختاری و اصلاحات زیربنایی

10. شناسایی و احصاء تمامی ظرفیت‫ها، منابع، امکانات موجود برای تحول و حل مسائل کتابخوانی در کشور ‬‬‬‬‬‬‬‬

11. طراحی نظام تخصیص، اجرا و ارزیابی فعالیت‫های فرهنگی ـ ترویجی کتابخوانی در کشور‬‬‬‬‬‬‬‬

12. برنامه‫ریزی راهبردی و عملیاتی در جهتِ رسیدنِ مجموعۀ نهاد به سمت فرصت‌مداری، ثبات، آینده‌نگری و اتخاذ تصمیم‫های استراتژیکی.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

13. شناسایی مولفه‫های حرکت جهادی نهاد به سمت «نهاد ِ تراز راهبردی کتاب و کتابخوانی» در کشور‬‬‬‬‬‬‬‬

14. تدوین و اجرای پیوست‫های فرهنگی طرح‫های کلان و راهبردی در حوزه کتاب و کتابخوانی‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

15. تدوین پیوست جامع فرهنگی در حوزه کتاب و کتابخوانی

شاخص‫ها و ویژگی‫‌های قرارگاهی نهاد‫ کتابخانه‫‌ها‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

رهبر معظم انقلاب اولین بار در تاریخ 13/10/84 در دیدار با اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی عنوان «قرارگاه اصلی فرهنگی» را برای این شورا مطرح کردند و در همان بیانات و بیانات سال‫های بعد شاخص‫های و ویژگی‫های «قرارگاه فرهنگی» را تبیین نمودند.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

با توجه به آنچه در بخش قبلی نسبت به ضرورت نگاه قرارگاهی به نهاد کتابخانه‌‫ها گفته شد، در این بخش ویژگی‫‌ها، ظرفیت‫‌ها، فرصت‫‌ها، امکانات و منابع نهاد کتابخانه را ـ با نگاهی آسیب‫‌شناسانه ـ با شاخص‫‌های مطرح شده از سوی رهبر انقلاب بررسی کرده و بر ظرفیت بالقوه و غنی نهاد به عنوان قرارگاه استراتژیک فرهنگ تاکید خواهد شد.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

1. فعال، زنده، پویا و با نشاط

دوری از یکجانشینی در فکر و هدف و عمل، که انباشتگی راهبردی و عملیاتی را به دنبال خواهد داشت از جمله ویژگی‏های یک نهاد پویا و زنده است. چه آنکه نهاد کتابخانه‏‫‌ها به گواه اسناد بالادستی آن و با توجه به «عاملیت» ذاتی در عرصه کتاب و کتابخوانی، ماهیتی پیشرونده و درون‏‏زا دارد.

این رویکرد، نهاد را از عنصری منفعل که صرفا از برنامه‫‫‌های توسعه بهره‫‌مند می‫شود، خارج می‫‌کند و جایگاه آن را به فاعل توسعه (و نه عامل توسعه) ارتقاء می‫‌بخشد.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬ از همین رو مصداق پویایی و «توقف‫ناپذیری» و «شبیه بودن به کار صدا و سیما» در کلام و مطالبه رهبری است که اگر به توقف و رکود بینجامد، در عصر انفجار اطلاعات و تحولات سریع علم و فناوری و ذائقه و انتظارات مخاطبین، به فرموده رهبر انقلاب «از شما عبور می‫کنند و شما مجبورید بدوید.»[ ]‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬ ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

2.‫ ساختار سازمانی بر اساس مدل رهبری و فرماندهی:‬‬‬‬‬‬‬‬

توجه و پیاده‫‌سازی مدیریت دانش در ساختار نهاد کتابخانه‫‌ها و بازتعریف و بازطراحی فعالیت‏‌های فرهنگی نهاد مبتنی بر الگوی فعالیت قرارگاهی، و شناسایی مولفه‫‌های حرکت جهادی نهاد به سمت «نهاد ِ تراز راهبردی فرهنگ کتاب و کتابخوانی» در کشور‬ از جمله عواملی هستند که بر بهبود ساختار سازمانی مبتنی بر مدل راهبری و عملیاتی و افزایش بهره‫وری آن تاثیر می‫‌گذارد. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

اما متاسفانه مشکلات ساختاری و کثرت ساختاری در زیر مجموعه نهاد، ذات راهبردی و متقن ِ فرهنگی ِ آن را کم‫اثر در عرصه فرهنگ ـ خاصه کتاب و کتابخوانی ـ کرده است. ‬‬‬‬‬‬‬

3. تعامل با سایر نهادهای متولی عرصه فرهنگ و پرهیز از موازی کاری‫ ‬‬‬‬‬‬‬‬‬

در عرصه کتاب و کتابخوانی سازمان‫ها و دستگاه‫های اجرایی و مراکز پژوهشی مختلفی با صرف هزینه‫‌های اضافی به فعالیت‫‌های جزیره‫‌ای می‫‌پردازند که برآیند این موازی‫‌کاری‫‌ها، افت کیفیت برنامه‫‌های راهبردی و فرهنگی کتابخوانی در کشور، استفاده غیرموثر و ناکارآمد از اعتبارات و هدر رفتن بودجه‫‌های تخصیص‫ یافته، کاهش اقبال عمومی به فعالیت‫های جزیره‫‌ای انجام شده، و در نهایت عدم کارآیی مناسب طرح‫ها و برنامه‫‌ریزی‫‌های حوزه کتاب و کتابخوانی می‫‌شود. از همین رو لزوم تمرکز فعالیت‫های این حوزه در قالب یک قرارگاه واحد که به فرموده رهبر انقلاب نقش عملیاتی و راهبری و سیاستگذاری این عرصه را عهده‫دار شود، محسوس است. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

نهاد کتابخانه‫‌ها که دارای هیأت امنایی متشکل از اعضای نهادهای مهم اجرایی و قانوگذار در عرصه فرهنگ است، از ظرفیت بالایی برای تولیت این حوزه برخوردار است. اعضایی چون:‬‬‬‬‬‬‬‬‬

- «وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی» به عنوان رئیس هیأت امنا و متولی اصلی سیاستگذاری‫های کلان فرهنگی، ‬‬‬‬‬‬‬‬‬

- رئیس شورای عالی استان‫ها به عنوان «پیشبرنده سریع برنامه‫های اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، بهداشتی ، فرهنگی، آموزشی و سایر امور رفاهی در سطح استان، شهر، محل، روستا» و «ناظر بر اجرای هماهنگ آنها»

- عضو کمیسیون فرهنگی مجلس (به عنوان رابط میان نهاد و مرکز قانون‫گذار)‬‬‬‬‬‬‬‬‬

- معاون ذیربط از سازمان مدیریت و برنامه‌‫ریزی کشور (به عنوان مرجع نظارت‫‌کننده بر برنامه‫‌های کلان کشور تدوین‫کننده برنامه‫‌ها و سیاست‫های کلان تخصیص و تجهیز منابع) ‬‬‬‬‬‬

- و دیگر اعضای هیأت امنا،

جلسات هیأت امنا را به یک اتافق فکر راهبردی ـ عملیاتی تبدیل می‫‌کند که هر یک از اعضا هم‌‫افزایی و تعامل را بین دستگاه‫های زیربط خود و نهادکتابخانه‫‌ها ایجاد می‫‌کنند. اما متاسفانه به دلیل ضعف باور ارزش و فضیلت کتاب و کتابخوانی و تأثیر آن در پیشرفت فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در میان دستگاه‫‌ها و نهاد‫های مختلف به هنگام پیشبرد برنامه‫‌ها و طرح‫ها و تخصیص و تأمین اعتبارات برای منابع انسانی و مادی، و وجود خلاءهای قانونی و عدم تمرکزگرایی در این عرصه، این تعامل و هم‫افزایی با چالش‫‌های جدی مواجه می‫‌شود. که یک نمونه آن عدم تعامل مناسب شهرداری‫‌ها در پرداخت نیم‌درصد از درآمد خود به کتابخانه‫‌هاست. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

4. پایش قوی عرصه فرهنگ

نهادکتابخانه‫‌ها از حیث ضعف در پایش همه جانبه عرصه کتاب و کتابخوانی مستثنی نیست و خلاء قانونی رصد فرهنگی در اسناد بالادستی نهاد وجود دارد. از همین رو نگاه قرارگاهی ایجاب می‫کند نظام جامع رصد فرهنگی در عرصه کتابخوانی توسط این نهاد طراحی و اجرا و ارتباط آن با سازمان‫های متولی پایش فرهنگ تبیین شود. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

4.‫ نگاه به عقبه‫درون‫زا و مهندسی فرهنگی در عرصه کتاب و کتابخوانی‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

شاید در نگاه بسیاری این ابزارهای سیاسی و نظامی باشند که قدرت و اقتدار یک نظام را موجب می‫شوند. اما در عصر حاضر که قدرت نرم بر قدرت سخت غلبه یافته است، این ابزارهای فرهنگی درون‫زا هستند که «اقتدار درون‫زا» و «پیشرفت درون‫زا» را به همراه خواهند داشت. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

متاسفانه امروزه عقبه درون‫زای دستگاه‫‌ها و نهادهای فرهنگی در شناسایی میدان فرهنگی کشور و احیاء و تقویت مولفه‫‌های بومی فرهنگ ناکارآمد هستند و در نتیجه در برابر فرصت‫ها و تهدیدات درونی و بیرونی فرهنگی منفعلانه و نابه‫‌هنگام عمل می‫‌کنند. نگاه درون‫زا به فرهنگ از اقتضائات قرار گاه فرهنگی‫‌ است. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

عقبۀ درون‫زای نهاد، کتابخانه‫‌ها، کتابداران، کتابخانه‫‌ها و انجمن‫‌های کتابخانه‫‌ای و دبیرخانه‫‌ها و هیأت امنا هستند که کتابداران و کتابخانه‫‌ها به عنوان خطوط مقدم این نهاد به شمار می‫‌روند. کتابخانه‫‌ها به عنوان پایگاه‫‌های عملیاتی قرارگاه و کتابداران به عنوان سرمایه و رکن اصلی در «مباشرت» و «مشاورت» فرهنگی در عرصه کتاب هستند. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

5. مرکز سیاست‫گذار و فراتر از مراکز قانون‫گذار‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

همانطور که رهبر انقلاب نیز در ویژگی‫‌های قرارگاه فرهنگی ذکر کرده‫‌اند، سیاستگذاری «باید در مرکزى انجام گیرد که آن مرکز، مرکز قانونگذارى نیست، ... مرکز سیاستگذارى، مرکزى است فراتر از مراکز قانونگذارى و با برنامه‌ریزی‫هاى کلان سروکار دارد» ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

نهاد کتابخانه‫‌های عمومی با توجه به ماهیت راهبردی ـ عملیاتی که بر رسالت، چشم‫‌انداز و اهداف آن مترتب است، در صورت غلبه نگاه قرارگاهی بر ساختار و فعالیت‫‌های آن، از ظرفیت‫های لازم برای سیاستگذاری راهبردی و هدایت دستگاه‌ها و مراکز تأثیرگذار فرهنگی و بخش‌های اجرایی در عرصه کتاب و کتابخوانی برخوردار است. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
نتیجه گیری

حفظ، استمرار و اعتلای جایگاه راهبردی نهاد کتابخانه‏‌های عمومی و انجام فعالیت فرهنگی موثر و هدفمند نیازمند ساز و کار درخور و متناسب است و از آنجا که امروز مسائل و پدیده های فرهنگی با توسعه حجمی، پیچیدگی زیادی یافته است، لازم است، ظرفیت‏های موجود و حرکت و تحول فرهنگی نهاد به گون‌ه‏ای سامان یابد که بهره‏‌وری و اثربخشی آن مضاعف شود تا به گونه‏‌ای امکان مواجهه فعال با فضای کتاب و کتابخوانی کشور در ترازی بالاتر و کیفی‏‌تر رقم بخورد.

یکی از الگوهای بومی برای تعالی فرهنگ ـ خاصه در عرصه کتاب و کتابخوانی ـ الگوی فعالیت قرارگاهی است. توصیه به کاربست این الگو در سال‏‌های اخیر از سوی رهبر معظم انقلاب بیانگر اهمیت نگاه قرارگاهی و توأمان حرکت و مدیریت جهادی (که از ملزومات نگاه قرارگاهی است)‌ در مسیر فرهنگ است. این امر نیازمند بازتعریف و بازآرایی فعالیت‏‌های فرهنگی نهاد کتابخانه‏‌های عمومی در قالب الگوی فعالیت قرارگاهی است.

اگرچه کلیت الگوی فعالیت قرارگاهی در حوزه فرهنگ، می‏‌تواند عمومیت داشته باشد ولی به هنگام تبیین این رویکرد برای نهاد کتابخانه‏‌ها، آن را از بعد اقتضائات حوزه کتاب و کتابخوانی، چالش‏‌های الگوهای جاری فعالیت‏‌های ترویجی در این عرصه و اقتضائات محتوایی کار فرهنگی ـ ترویجی در کشور می‏‌توان مورد تأکید قرار داد.
 
متن کامل این یادداشت را اینجا بخوانید
انتهای پیام/و

منبع : فارس

برچسب ها:
آخرین اخبار