امروز : سه شنبه ۳ اسفند ۱۳۹۵ - 2017 February 21
۱۶:۵۶
نمایشگاه رسانه دیجیتال
ادموند
کمک مالی
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 128633
تاریخ انتشار: ۵ آذر ۱۳۹۳ - ساعت ۰۶:۰۰
تعداد بازدید: 12
به گزارش پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; ، علیرضا مختارپور دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی کشور پیرامون اینکه برنامه ریزی های امسال هفته کتاب نهاد

به گزارش پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; ، علیرضا مختارپور دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی کشور پیرامون اینکه برنامه ریزی های امسال هفته کتاب نهاد کتابخانه های عمومی کشور با چه دیدگاه هایی انجام شد، تصریح کرد: دیدگاهی که امسال به حمایت و پشتیبانی از اجرای برنامه های هفته کتاب می پرداخت، چند بخش داشت. نکته اول، تکریم واقعی کتابداران به طور کلی و بدون تبعیض؛ در این راستا، برآن شدیم، تا زمانی که شرایط یکسان برای رقابت فراهم نکرده ایم، از مجموع کتابداران به عنوان کتابدار نمونه و برگزیده تقدیر کنیم. از آنجایی که، در بعضی سال ها برای انتخاب کتابدار نمونه، اشکالات و دلخوری هایی پیش آمد و ما تاکنون فرصت کمی برای برقراری ضوابط یک رقابت سالم و عادلانه داشته ایم لذا از انتخاب بعضی افراد به عنوان کتابدار نمونه صرف نظر و قرار بر تقدیر از کل کتابداران شد. بر این اساس، امسال برنامه های تکریم در تمامی استان ها با حضور، معاونین، مشاورین و مدیران کل نهاد برگزار شد.

وی با بیان اینکه محور دیگر هشدار برای کتابخوانی بود، اظهار داشت: در این هفته برخلاف برخی نهادها و یا دوره ها، به جای بزرگنمایی در فعالیت ها و خدمات خودمان، سعی کردیم برنامه ها و اشکالاتمان را توضیح دهیم و به آسیب شناسی وضع کتاب و کتابخوانی بپردازیم. لذا از اینکه تصویری زیبا، رنگی و روشن درست کنیم، که همه چیز خوب است، صرف نظر کردیم و چه از طریق رسانه های جمعی و یا در برنامه های مختص نهاد، به روشنی هشدار دادیم که وضع کتابخوانی خوب نیست و به قول رهبر معظم انقلاب، باید تجدید مطلعی در مورد تبلیغ و ترویج کتاب صورت گیرد.

وی ادامه داد: نکته سوم این بود که برنامه های جدیدمان، از جمله، برنامه ویژه بخش کودک و نوجوان و آموزش برای مادران، را با قوت اعلام کنیم.

دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی کشور به پیامدهای مثبت برگزاری برنامه هایی از این دست، اشاره کرد و گفت: در هر جامعه ای بنا به شهرت، درآمد و یا فضیلت شغل، علاقمندی برای احراز آن ایجاد می شود. اگر ما شغل کتابداری را آنگونه که هست، نشان دهیم و فضیلت و کرامت این شغل را همچون شغل معلمی (که البته آن هم درجه خود را هنوز در فرهنگ عمومی پیدا نکرده) گسترش دهیم، این شغل در زمره علاقمندی های جوانان و نوجوانان ما قرار خواهد گرفت.

* پس از مطرح شدن یک شغل از طریق رسانه ها، دیدگاه حمایتی از شغل نیز در نهادهای مسئول شکل می گیرد

وی ادامه داد: به علاوه خود کتابدار نیز اگر ببیند که جامعه به وی احترام می گذارد و ارزش وی را می داند و به حرفه او به عنوان شغل فرهنگی تأثیرگذار نگاه می کند، دلگرم می شود و احساس رضایت می کند. مضاف بر این، اهمیت یافتن این شغل ، حمایت نهادهای مسئول و قانونگذار را در رسیدگی به وضعیت معیشتی، و امنیت شغلی و رفاهی مربوط به آن به دنبال خواهد داشت. کما اینکه شاهد بوده ایم، پس از مطرح شدن یک شغل از طریق رسانه ها، دیدگاه حمایتی از شغل نیز در نهادهای مسئول شکل می گیرد.

* کتاب یک محصول، کتابخوانی یک کنش اجتماعی و فرهنگی و کتابدار یک قشر مسئول، متعهد و پرکار است

مختارپور با گلایه از اینکه در بسیاری از برنامه های رسانه های جمعی و تبلیغات برخی از دستگاه ها از این هفته با عنوان هفته کتاب یاد شد، تأکید کرد: کتاب، یک محصول است. کتابخوانی، یک کنش اجتماعی و فرهنگی است. کتابدار، یک قشر مسئول، متعهد و پرکار در این رشته است. هر سه ضلع این مثلث باید با هم مورد توجه قرار گیرد. اما متأسفانه در بسیاری از برنامه ها و تبلیغات برخی دستگاه ها، بخش کتابخوانی و کتابدار حذف شده، و فقط به نام هفته کتاب از آن یاد می کنند. این ضعف است، و ما سعی کردیم در تمام برنامه ها بر این نکته تأکید کنیم، که این هفته، هفته کتاب، کتابخوانی و کتابدار است.

وی در پاسخ به سوالی مبنی بر «اتفاقی که به واسطه برنامه هایی از این دست می افتد، ارتقاء جایگاه کتابداران است، این امر چه تأثیری در ارتقاء سرانه مطالعه خواهد داشت» تصریح کرد: اگر کتابدار ما دلگرم به کارش شد، امنیت شغلی اش حفظ و رفاهیاتش در حد معمول، چراکه کتابداران ما انسان های پر توقعی نیستند، تأمین شد؛ و یا برخی از مشکلاتشان برطرف شد (من بارها گفته ام کتابداری که 6 وظیفه را همزمان انجام می دهد، فرصتی برای مطالعه نخواهد داشت) و ما توانستیم امکانات را فراهم و نیروی انسانی متناسب با وظایف را در کتابخانه بگذاریم، کتابدار ما فرصت مطالعه می یابد و در این صورت است که می تواند به عنوان مشاور امین در این حوزه نیز عمل نماید.

مختارپور در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه «یکی از فعالیت هایی که طی هفته کتاب، مقدمات آن در برخی از کتابخانه ها کلید خورد، راه اندازی بخش نسخ خطی بود. با توجه به هزینه های بالای راه اندازی این بخش در کتابخانه های عمومی در قیاس با میزان مراجعه به آنها، به نظر شما وجود این بخش در کتابخانه عمومی به لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه است؟ و آیا این کار اساساً در شرح وظایف کتابخانه های عمومی تعریف شده است یا خیر؟» با اشاره ماده 3 قانون تأسیس و نحوه اداره کتابخانه ها، به وظایف و اختیارات هیأت امنای نهاد اشاره کرد و گفت: در کل این قانون هیچ اشاره ای به نسخ خطی نشده است. در تبصره 2 ماده 11 هم نکته ای آمده مبنی بر اینکه "کتابخانه ملی، کتابخانه های آستان قدس، حضرت معصومه (س)، حضرت عبدالعظیم(ع)، احمدبن موسی(ع)، کتابخانه آیت اله مرعشی نجفی، و کتابخانه مجلش شورای اسلامی تابع ضوابط و مقررات مربوط به خود و کتابخانه های وقفی تابع وقفنامه می باشند. بنابراین در قانونی که در دست ماست، هیچ نکته ای در خصوص نسخ خطی ذکر نشده است. از طرفی، در اساسنامه کتابخانه ملی آمده است که وظیفه حفظ، احیاء، و نگهداری نسخ خطی بر عهده کتابخانه ملی می باشد.

اگر بتوانیم اجازه شرعی و قانونی را بگیریم، از این نسخ وقفی، نسخه ای دیجیتال تهیه و آن را به عنوان ادامه وقف نگه خواهیم داشت و نسخه ای که در حال از بین رفتن است به کتابخانه ملی منتقل و نگهداری خواهد شد.

مختارپور تأکید کرد: ترویج و گسترش بخش نسخ خطی اصلاً در وظایف کتابخانه های عمومی نیست. اما چرا در برخی از استان ها این اتفاق افتاده است؟ باید به چند واقعیت اشاره کرد. اول اینکه، در برخی از شهر های ما، افرادی بوده اند که کتابخانه های شخصی خود را که حاوی تعدادی نسخ خطی بوده است، وقف کتابخانه های عمومی کرده اند، و چون وقف بوده باید طبق قوانین شرعی در آن کتابخانه نگهداری می شد. لذا بعضی از کتابخانه ها طی دهه های گذشته، امکانات لازم برای نگهداری نسخ خطی را فراهم کرده اند. بعضی جاهای دیگر، این امکانات را نداشتند و به صورت ابتدایی و بدون تجهیزات خاصی از نسخ خطی نگهداری کردند. در این گروه، برخی از نسخ خطی در حال از بین رفتن است و این یک خسارت فرهنگی است.

وی ادامه داد: اخیرا استفتائاتی از سوی برخی از کتابخانه های ما از بعضی از مراجع و همینطور مقام معظم رهبری صورت گرفته مبنی بر اینکه، از یک طرف به لحاظ شرعی، مورد وقفی باید در کتابخانه نگهداری شود و از طرف دیگر به دلیل نبود تجهیزات لازم، حفظ وقف شرعی نهایتاً منجر به از بین رفتن مورد وقف خواهد شد، در اینصورت تکلیف چیست؟

مختارپور اضافه کرد: اگر بتوانیم اجازه شرعی و قانونی را بگیریم، از این نسخ وقفی، نسخه ای دیجیتال تهیه و آن را به عنوان ادامه وقف نگه خواهیم داشت و نسخه ای که در حال از بین رفتن است به کتابخانه ملی منتقل و نگهداری خواهد شد.

وی با اشاره به علاقه مسئولین استانی برای عدم خروج نسخ خطی از استان، تصریح کرد: آنچه باید مورد توجه قرار گیرد، این است که، در کتابخانه های عمومی، زین پس بخش نسخ خطی نباید راه اندازی شود، چراکه نه تنها در زمره وظایف ما محسوب نشده، هزینه های سنگینی را نیز تحمیل می کند. اکثر کتابخانه های ما، هنوز سیستم اطفاء حریق خودکار ندارند، و اکثرا از کپسول آتشنشانی استفاده می کنند. در این شرایط ، ایجاد کردن بخش نسخ خطی در کتابخانه های عمومی منطقی نیست. بنابراین ایجاد بخش نسخ خطی، همانطور که در وظایف ما نیست، اولویت ما نیز محسوب نمی شود. اما اگر زمانی دیدیم که هیچ راهی، جز نگهداری نسخ خطی در کتابخانه عمومی نیست، در اینجا استانداران ما باید بتوانند از طریق منابع استانی، بخشی را جدای از بودجه های ما برای نسخ خطی، احداث و هزینه های آن را بپردازند و ما صرفا اداره کنیم.

* عدم دفت لازم در برخی اطلاعات منتقل شده در رسانه‌های مختلف در طول هفته کتاب

دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی کشور با اشاره به آمار های متناقص ارائه شده در رسانه های مختلف از سوی مدیران کل در خصوص فعالیت های انجام شده در حوزه کتابخانه ها گفت: در طول هفته کتاب به دلیل اینکه مسئولین مختلف در نهاد و دستگاه های دیگر در حال آمار دادن هستند، گاهی به دلیل حجم خبررسانی، یا اشتباهاتی که بعضاً رخ می دهد، برخی اطلاعات منتقل شده از دقت لازم برخوردار نبود.

وی در ادامه به مواردی از این دست اشاره کرد: به عنوان مثال، بنده عرض کردم که گاهی 3 هزار نسخه از یک کتاب تخصصی برای نهاد خریداری شده، که در هیچ یک از کتابخانه های ما مورد استفاده قرار نگرفته، در حالی که در یک رسانه منعکس شد، 3 هزار کتاب بدون استفاده داریم، و این ابهام پیش آمده است که 3 هزار عنوان کتاب بدون استفاده داریم؛ و یا مثلاً عرض کردم در برخی از استان ها، 95 درصد از کتاب هایی که به واسطه طرح کتاب من خریداری و ارسال شد، مورد استفاده قرار نگرفت. که در جایی منتقل شد، 95 درصد از کتاب های طرح کتاب من، اصلا مورد استفاده قرار نگرفته، در حالی که این درست نیست.

* از کل جمعیت ایران تنها 2 میلیون و نیم، عضو کتابخانه ها هستند

ایشان ضرورت بیان این توضیح در خصوص آمار را جلوگیری از اجحاف و ظلم نسبت به خدمات مدیران اسبق نهاد دانست و گفت: مورد استفاده واقع نشدن کتاب های خریداری شده برای طرح کتاب من، تنها در برخی از مناطق صحت دارد و نه در کل کشور. برخی از این آمارها مربوط به منطقه ای خاص است، اما بعضی دیگر عمومی است، مثل اینکه در حال حاضر از کل جمعیت ایران تنها 2 میلیون و نیم، عضو کتابخانه ها هستند، که درست منعکس شده است.

مختارپور درباره که اخیرا ارائه شد، مبنی بر اینکه 75 درصد از کتابهای خریداری شده از سوی نهاد مورد استفاده نیست، به رده های دیویی در کتابخانه اشاره کرد و توضیح داد: آمار موجود در کتابخانه ها مربوط به میزان امانت گیری بیرونی است، چراکه تنها این درخواست ها ثبت می شود. در بسیاری از رده ها، کتاب های موجود در کتابخانه ها مورد استفاده قرار نمی گیرد و عمدتا کتاب های ادبیات و روانشناسی با استقبال مخاطب روبه رو می شود. از این جهت 75 درصد برخی از این بخش از کتاب های نهاد، به امانت نمی رود.

وی با اشاره به شبکه سراسری «سامان» که در آینده ای نزدیک رونمایی خواهد شد، اظهار داشت: در حال حاضر 1764 کتابخانه ها به این سامانه متصل شده اند، در این سامانه تمام کتبی را که به بیرون امانت داده می شود، و بعضاً کتاب هایی که به طور موقت در کتابخانه هایی امکان ثبت و ضبط امانت داخلی و موقت را دارند استفاده می شود، به لحظه و در آن روی این شبکه خواهیم داشت. بدین ترتیب، از این پس می توانیم ببینیم که در چه تاریخی، چه کتاب هایی، در کتابخانه های عمومی کشور به امانت داده شده است. بنابراین، آمار کتاب های مورد استفاده در رده های مختلف مشخص خواهد شد. با مراجعه به این آمارها، می بینیم که بیشترین مراجعه، باز هم به همان رده های خاص محدود می شود.

این سامانه با روزآمد سازی دقیقه به دقیقه آمار در بخش های ده کتاب برتر مورد استفاده در روز، ده رده برتر مورد استفاده در روز، ده کتاب برتر تحویل موقت (استفاده از کتاب در داخل کتابخانه)، ده کتابخانه پر مراجعه کشور، ده کتاب برتر تحویل موقت واژه نامه های انگلیسی، آمار مربوط به تعداد مراجعین به کتابخانه ها و ... به آمارسازی ها خاتمه داده و مقدمه ای در جهت برنامه ریزی های بنیادی در حوزه کتابخوانی فراهم خواهد کرد.

* لزوم حرکت به سمت رسانه‌های تخصصی و اختصاصی در جامعه خبری و رسانه‌ای

وی در خاتمه سخنان خود با تشکر از خبرگزاری لیزنا، بیان کرد: من در خلال صحبت های خود در جاهای دیگر، مخصوصاً از لیزنا یاد کرده ام، چراکه معتقدم در جامعه خبری و رسانه ای باید به سمت رسانه های تخصصی و اختصاصی پیش برویم. اختصاصی بدین معنا که به یک قشر اختصاص داشته باشد که خوشبختانه لیزنا این ویژگی را دارد. از سوی دیگر، تخصصی نیز هست، چراکه گاهی مباحثی طرح می شود که مربوط به سطوح تخصصی این رشته است. من امیدوارم که این پایگاه تقویت شود و در این مسیر ما هم هر کمک فکری و مشاوره ای که از دستمان بر آید، دریغ نخواهیم کرد. همچنین از یادداشت های اساتید و کارشناسان این رشته و کتابدارانی که در این  پایگاه نظرات خود را اعلام می کنند، تشکر می کنم.

انتهای پیام/و

منبع : فارس

برچسب ها:
آخرین اخبار
پربازدید ها