امروز : یکشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۵ - 2016 December 4
۰۹:۴۰
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 132873
تاریخ انتشار: ۲۵ آذر ۱۳۹۳ - ساعت ۰۶:۰۰
تعداد بازدید: 45
  إِنَّما جَزاءُ الَّذینَ یُحارِبُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ یَسْعَوْنَ فِی الْأَرْضِ فَساداً أَنْ یُقَتَّلُوا أَوْ یُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ ...

 

إِنَّما جَزاءُ الَّذینَ یُحارِبُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ یَسْعَوْنَ فِی الْأَرْضِ فَساداً أَنْ یُقَتَّلُوا أَوْ یُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَیْدیهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلافٍ أَوْ یُنْفَوْا مِنَ الْأَرْضِ ذلِکَ لَهُمْ خِزْیٌ فِی الدُّنْیا وَ لَهُمْ فِی الْآخِرَةِ عَذابٌ عَظیمٌ

همانا جزای کسانی که با خداوند و پیامبر او به محاربه برمی خیزند و در زمین به فتنه و فساد می کوشند این است که کشته شوند یا به دار آویخته شوند یا دست ها و پاهایشان در خلاف جهت یکدیگر بریده شودیا از سرزمین خویش تبعید شوند. (سوره مائده آیه 33)

پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; - محمد علی صفاریان: علمای بسیاری امثال امام خمینی، شیخ مفید، محقق حلی، ابن ادریس، مقدس اردبیلی و ... در ذیل این آیه شخصی را که سلاح کشیده به قصد ترساندن مردم را محارب دانسته‌اند.

مساله محاربه و ترساندن مردم که در اصطلاح فقهی به آن اخافة‌الناس هم می‌گویند از زمان‌های گذشته بوده است و اینکه آیا حکم صریحی که در قرآن آمده است برای محارب فقط در شرایطی صدق می‌کند که فرد ترساندن مردم را با کشیدن سلاح صورت دهد یا خیر نیازمند کارشناسی های متفاوت است. زیرا سلاح در گذشته شمشیر و تفنگ بوده است ولی در زمان حال تعاریف و مصادیق آن بسیار شده است. حتی بعضی از کارشناسان حقوقی معتقدند که اگر کاربرد وسیله‌ای در جامعه بیشتر با عناوین مجرمانه شناخته شود می‌توان از آن با عنوان سلاح یاد کرد.

مساله بعدی که وجود دارد این است که در معنای محارب و اطلاق آن به شخص علما دو دسته می‌شوند. دسته اول کسانی هستند که قائل به صرف کشیدن سلاح هستند و می‌گویند اگر کسی سلاح کشید محارب است و حتما نباید اخافة‌الناس را به دنبال داشته باشد. ابن براج و ابن حمزه از این دست علما هستند.

اما دسته بعدی از علما قائل بر این هستند که حتما باید ترساندن مردم همراه با کشیدن سلاح باشد. به نوعی می‌توان گفت طبق نظر این علمای بزرگوار ترساندن مردن بر کشیدن سلاح اولویت دارد و از نفس استفاده از سلاح مهمتر است. شهید اول، علامه حلی و مقدس اردبیلی در این دسته از علما هستند.

حضرت امام خمینی(ره) هم جزو علمای دسته دوم هستند که تعدادشان هم بیشتر بود و در تحریرالوسیله فرمودند: «محارب کسی است که سلاح از نیام برکشد، یا آن را تجهیز کند، به منظور ترساندن مردم و به قصد فساد در زمین، در خشکی باشد یا دریا، در شهر باشد یا خارج از آن، شب باشد یا روز.»

خوب است از کلام امام راحل استفاده کنیم و نکته‌ای دیگر که می‌توان برای افراد مجرمی که قصد فساد را دارند استفاده کرد، را استخراج کنیم.

حضرت امام جزو معدود علمایی است که فساد در زمین یا به اصطلاح فقهی مفسد فی‌الارض را در کلامشان آورده‌اند.

لذا این این بحث را می‌توان از دو منظر نگاه کرد که آیا فردی که موجب ترساندن مردم شده است محارب نام می‌گیرد یا مفسد فی الارض؟

قانون اساسی کشور جمهوری اسلامی ایران، بر مبنای اصول فقهی دین مبین اسلام و شریعت مقدس تشیع نوشته شده است و پایه قانونی کشورمان ایران، فقه اسلام است. به همین دلیل مقدمه‌ای نسبتا تخصصی از ریشه محارب و با استناد به آیه قرآن کریم ضروری بود.

مدتی است که پدیده اسیدپاشی در کشورمان شایع شده و البته برجسته شدن این اتفاقات و دسترسی آسان به این ماده به شیوع و درگیری افکار عمومی کمک کرد.

از سویی برخورد با این مجرمان که عمر باقی‌مانده قربانیشان را توام با درد و محنت می‌کنند از سوی دستگاه قضا باید بسیار ضروری و با سرعت انجام شود و از آنجا که یک فلسفه حدود و تعزیرات در اسلام ریشه‌کن شدن فساد در جامعه است، با برخورد صحیح، دقیق و قاطع دستگاه قضایی امید است این فساد هم ریشه‌کن شود.

اما سوالی که جامعه حقوقی کشور را درگیر کرده این است که آیا می‌توان به دلیل اشاعه این جرم و یا برجسته شدن آن به افراد خاطی و مجرم حکم محارب یا مفسد فی الارض داد یا خیر؟

در پاسخ به این سوال ریشه‌های فقهی آن را در بالا آوردیم و به تناسب آن با وکلا و مسئولین عالیرتبه قضایی گفت‌وگو کردیم که در زیر بخشی از آنها را می‌خوانید:

بالاتر گفته شد که می‌توان به مجازات این جرم از دو منظر محارب و مفسد فی الارض نگاه کرد.

در همین زمینه ما با تعدادی از کارشناسان حقوقی گفت‌وگو کردیم که می‌توان آنها را در دو دسته تقسیم‌بندی کرد:

گروهی معتقدند که اسیدپاشی به هیچ نحوی حکم محارب نمی‌گیرد و نهایتا مفسد فی الارض می شوند و گروهی هم می‌گویند که به شرط‌ها و شروط‌ها این افراد را می‌توان محارب نامید.

بهمن کشاورز، یکی از وکلای تراز اول دادگستری در دسته اول وکلا قرار می‌گیرد و گفته که ماده286  قانون مجازات اسلامی می‌گوید هرکس به صورت گسترده مرتکب جنایت علیه تمامیت جسمانی افراد و... یا معاونت در آنها شود به گونه‌ای که موجب اخلال شدید در نظم عمومی کشور یا ورود خسارت عمده به تمامیت جسمانی افراد و... در حد وسیع شود مفسد فی الارض محسوب و به اعدام محکوم می شود.

بنابراین وی معتقد است که اگر هم این مورد قابل تطبیق با جرائم حدی باشد محاربه نیست بلکه در صورت وجود همه شروط افساد فی‌الارض است و طبق ماده 286 مجازات آن اعدام است.

همچنین حمیدرضا طباطبایی یکی از اعضای کمیسیون حقوقی مجلس شورای اسلامی گفته که اسیدپاشی در قانون مجازات اسلامی مجازات خاص دارد. اکثرا هم هدف از اسیدپاشی انتقام‌جویی است و برای بردن مال نیست اما محاربه یک‌طرفش بردن مال است یعنی طرف از سلاح استفاده می‌کند برای اخافةالناس و بردن مال بنابراین نمی‌توان برای این افراد حکم محارب را صادر کرد.

یا محمد همتیار، یک قاضی دادگاه کیفری گفت: با توجه به گستردگی عمل اسیدپاشی و رعب و وحشتی که میان مردم ایجاد کرده می‌توان حکم فساد فی‌الارض را برایش صادر کرد.

اما دسته دوم کسانی هستند که معتقدند می‌شود به مجرم اسیدپاش حکم محارب داد.

یکی از این افراد اللهیار ملک‌شاهی، رئیس کمیسیون حقوقی قضایی مجلس شورای اسلامی است که معتقد است اگر عمل اسیدپاشی در آن حدی باشد که موجب ترس و وحشت شود که اینگونه هم است مشمول اخافةالناس می‌شود و قاضی حتی می‌تواند حکم محارب را به آنها بدهد.

همچنین ابوالفضل ابوترابی، عضو کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس شورای اسلامی گفت: اگر نیت اسیدپاش براندازی نظام یا سرقت، زورگیری و اخافةالناس (رعب و وحشت مردم) باشد، محارب است و به اعدام محکوم می‌شود.

اما مسئولان قوه قضائیه بهترین موضع را گرفتند و محسنی‌اژه‌ای، معاون اول قوه‌قضائیه این دو دیدگاه را اینگونه جمع کرده است. سخنگوی قوه قضائیه با تاکید بر اینکه از باب جنبه عمومی جرم هم قاضی می‌تواند مجازات دیگری در نظر بگیرد، گفت: غیر از این نظریه دو نظریه دیگر هم وجود دارد، برخی می‌گویند تکرار اسیدپاشی به طوریکه باعث وحشت مردم بشود و اگر کسی عمداً با اسیدپاشی موجبات ترس مردم را فراهم کند محارب و حکمش اعدام است و فرقی بین وسیله‌ای که موجب ترس و وحشت می‌شود نیست اما این فتوای همه علما و نظر همه حقوقدان‌ها نیست.

اژه‌ای ادامه داد: برخی دیگر می‌گویند به عنوان محارب نه اما اگر کسی باشد اقدامی از طریق اسیدپاشی انجام شود که موجب فساد در جامعه شود مفسد فی‌الارض است و باید اعدام شود.

معاون اول قوه قضائیه اظهار داشت: ما در این زمینه در حال حاضر قانون خیلی شفافی نداریم که اسیدپاش را می‌توان به عنوان مفسد فی‌الارض یا محارب اعدام کرد یا خیر، البته فکر می‌کنم در ماده 628 قانون مجازات اسلامی عبارتی دارد که از آن عبارت استفاده می‌کنند و می‌گویند شامل اسیدپاشی می‌شود و می‌توان متهم را اعدام کرد. اگر کسانی قائل به همین ماده قانون مجازات اسلامی باشند می‌توانند اعدام کنند اگر نه مشکل می‌شود، در هر صورت اختلاف نظر وجود دارد و آن اختلاف این است آیا اسید می‌تواند سلاح باشد یا خیر.

بنابراین از سخنان محسنی‌اژه‌ای می‌توان علاوه بر بحث‌های بالا بر سر حکم محاربه یا افساد فی‌الارض، دو نکته دیگر را استخراج کرد.

یکی بحث سلاح بودن یا نبودن اسید و دیگری خلا و ابهام قانونی که در این‌باره وزیر دادگستری هم گفته این موضوع ابهام قانونی دارد و ما در وزارت دادگستری پیشنهادی تهیه کرده‌ایم برای اینکه جرم اسیدپاشی شفاف و مشخص شود.

البته حمیدرضا طباطبایی، عضو کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس شورای اسلامی معتقد است که برای جرم اسیدپاشی خلا قانونی نداریم و هیچ مانع قانونی هم برای برخورد با این موضوع وجود ندارد و مدعی العموم باید ورود کند.

از سویی درباره سلاح بودن یا نبودن اسید هم دوباره کارشناسان حقوقی به دو گروه تقسیم‌بندی می‌شوند.

گروهی مانند بهمن کشاورز رئیس اتحادیه کانون‌های وکلای دادگستری ایران، ابوالفضل ابوترابی نماینده مجلس، علی‌یار ارشدی حقوقدان معتقدند که اسید باید جزو سلاح‌های سرد محسوب شود و از طرفی افرادی مانند محمد همتیار و نورالله عزیزمحمدی، قضات دادگاه کیفری استان تهران معتقدند که اسید سلاح نیست و فقط وسیله جرم است.

بهمن کشاورز، رئیس اسکودا در این‌باره می‌گوید که اسید در لیست سلاح‌های سردی که وزارت دفاع منتشر کرده است نیست و این در صورتی است اسپری فلفل و سلاح‌هایی که با گاز CO2 کار می‌کند و شبیه به سلاح‌های ساچمه‌ای است جزو این فهرست قرار دارد.

اگر از تمام این مسائل بگذریم حرف آخر را باید رئیس قوه‌قضائیه با استناد به فتوای مراجع عظیم‌الشان بزند و دستورالعمل دستگاه قضا قرار بگیرد.

آیت‌الله آملی لاریجانی در روز 9 اسفند سال 91 در استان گلستان بعد از ماجرای زورگیری 4 جوان از یک مرد به وسیله قمه با اشاره به اهمیت برخورد با مفاسد اجتماعی و اقتصادی گفت: واقعا دستگاه قضایی در چند سال اخیر برخورد قاطعی با این مفاسد داشته است. در همین جریان اعدام زورگیران، اخیرا برخی شبهه ایجاد کردند که آیا اینها مفسد فی‌الارض هستند یا خیر؟

وی افزود: البته اختلاف فتوا وجود دارد. منتهی ما نمی‌توانیم در اداره جامعه همه فتوا را با هم لحاظ کنیم.

رییس قوه قضائیه ادامه داد: در اینجا ما به نظر قانون و نظر ولی فقیه عمل می‌کنیم. در اینجا هم امام (ره) و هم مقام معظم رهبری تصریح دارند که اخافة الناس با سلاح سرد و گرم حکم محارب دارد و قاضی هم از این نظر برای رعایت امنیت جامعه استفاده کرد و باید توجه داشت که اگر دستگاه قضایی بخواهد کاری کند که امنیت جامعه مخدوش شود، این اسمش احتیاط نیست.

وی تصریح کرد: اگر کسانی که می‌گویند باید احتیاط کرد خودشان هم مورد این عمل واقع شوند شاید دیگر به این احتیاط معتقد نباشند و جالب این است که حتی بعد از این اعدام یکی از قضات ما در دیوان عالی کشور در خیابان مورد تعرض قرار گرفت، لذا ما نباید گاهی به حرف‌هایی که افرادی در گوشه و کار می‌زنند توجه کنیم.

در جمع‌بندی آنچه که بیان شد یک نکته مورد اتفاق تمام علما و کارشناسان حقوقی بود و آن لزوم برخورد قاطع و اعدام مرتکبین اسیدپاشی بود که امیدواریم با معاضدت تمام دستگاه‌ها و مردم با دستگاه قضایی کشور شاهد این برخورد قاطع باشیم.

انتهای پیام/

منبع : فارس

برچسب ها:
آخرین اخبار