امروز : شنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۵ - 2016 December 3
۱۱:۰۸
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 134738
تاریخ انتشار: ۳ دی ۱۳۹۳ - ساعت ۰۶:۴۲
تعداد بازدید: 33
به گزارش پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; از شهرکرد، صنعت قفل‌سازی از گذشته‌های بسیار دور از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده و به دو شکل انسانی و ...

به گزارش پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; از شهرکرد، صنعت قفل‌سازی از گذشته‌های بسیار دور از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده و به دو شکل انسانی و حیوانی ساخته می‌شده است.

قفل‌های ساخته شده در گذشته شامل دو نوع تصویری و هندسی و یا قفل‌های ثابت درب مانند کلون و قفل‌های فلزی مانند قفل فنری با کلید پیچی بوده‌اند.

قفل‌سازی از دوران ساسانیان در ایران رواج داشته و بعد از اسلام به ویژه در دوران صفویه به اوج خود می‌رسد.

پیدایش و ساخت قفل‌های فولادی در دوران حکومت صفویه از سوی "استاد صنیع الصنایع"، تحولی بزرگ در این صنعت پدیدار کرد و باعث معرفی آن به مردم دنیا شد.

*قفل چالشتر نشان اصالت یونسکو دارد

چالشتر که یکی از قدیمی‌ترین نقاط استان چهارمحال و بختیاری و یکی از نواحی شهرکرد است، از همان دوران صفویه، صنعت قفل‌سازی رواج یافته و به شهرتی جهانی رسیده است، به طوری‌ که قفل طلای درب کعبه، قفل چالشتری بوده که نشان اصالت یونسکو را هم دارد.

برای ساخت قفل از آهن، مس، برنج، طلا، نقره، فولاد و آلیاژهای آن استفاده می‌کنند.

همچنین هنر قفل‌سازی آمیخته با هنرهای قلمزنی، طلاکوبی، نقره‌کوبی و منبت کاری روی فلزات است.

البته قفل‌های چالشتری امروزه به عنوان یکی از تزئینات دکورهای گوناگون کاربرد دارد و در کمتر جایی دیده می‌شود که این قفل برای امنیت و حفاظت مورد استفاده قرار گیرد.

علت این امر هم رواج قفل‌های صنعتی به ویژه از نوع چینی در بازارهای مختلف است.

اساتید بزرگی همچون "عبدالله ریاحی چالشتری"، "احمد نیکزاد چالشتری"، "نقوی"، "نوربخش" و "محمدتقی رنجبر" از جمله افرادی هستند که در ساخت قفل‌های چالشتری از مهارت بسیار بالایی برخوردار بوده و توانستند تحولی بزرگ را در این صنعت خلق و ایجاد کنند.

به عنوان نمونه، قفل طلای درب خانه خدا (کعبه)، اثر "استاد عبدالله ریاحی چالشتری" بوده که سال‌ها پیش(در دوران قاجار) در سفر خود به مکه مکرمه و اقامت یک ساله‌اش در جوار حرم امن الهی، ساخته و نصب شده است که اکنون در موزه عربستان نگهداری می‌شود.

برای ساخت قفل 5 هزار و 500 گرمی درب کعبه از سوی "استاد عبدالله ریاحی چالشتری"، از فولاد، طلا و نقره استفاده شده است.

"استاد عبدالله ریاحی چالشتری"، حدود یک قرن پیش به دیار باقی شتافت.

از جمله قفل‌های اثر "استاد احمد نیکزاد چالشتری" هم قفل طلای موجود در موزه امام رضا(ع) بوده که برای ساخت آن از یک کیلو و 280 گرم طلا استفاده شده است.

*کم‌وزن‌ترین قفل جهان اثر احمد نیکزاد چالشتری است

همچنین کم وزن‌ترین قفل جهان نیز با یک و نیم گرم وزن، اثر "استاد احمد نیکزاد چالشتری" بوده که اکنون در موزه لوور پاریس و نمونه‌های دیگری از قفل‌های اثر وی در موزه‌های لندن، هامبورگ و شیکاگو نگهداری می‌شود.

"استاد احمد نیکزاد چالشتری" در سال 1367 دار فانی را وداع گفت و اکنون یکی از فرزندان پسرش به نام "یدالله" این حرفه هنری را پیگیری می‌کند.

"استاد یدالله نیکزاد چالشتری" که مراحل قفل‌سازی را نزد پدرش فرا گرفته، دو قفل بسیار ظریف ساخته که هر کدام با 30 قطعه، تنها چهار گرم وزن دارند و همچنین قفلی با همان قطعات به وزن پنج کیلوگرم ساخته که نشان دهنده مهارت نامبرده در صنعت قفل‌سازی است.

به نقل از بسیاری صنعت‌گران و هنرمندان، "استاد یدالله نیکزاد چالشتری" تنها بازمانده از نسل هنرمندان قفل‌ساز چالشتری بوده که قفلی با 26 اثر و نماد ملی و اسلامی ساخته و به موزه آستان قدس رضوی تقدیم کرده است.

اما "استاد نگهدار خواجه‌علی چالشتری" هم از دیگر صنعت‌گران هنرمند قفل‌ساز چالشتر است که افزون‌بر 20 سال است که در این حرفه اشتغال دارد و قفل‌سازی را نزد "استاد احمد نیکزاد چالشتری" فرا گرفته است.

"استاد نگهدار خواجه‌علی چالشتری"، قفلی تزئینی ساخته که هشت میلیمتر طول و یک گرم وزن دارد و برای ساخت آن 360 ساعت وقت گذاشته است.

وی برای ساخت این قفل زیبا، از 17 قطعه آهن و از وسایل ساده‌ای مانند چکش، اره، مته و سوهان استفاده کرده است.

"استاد نگهدار خواجه‌علی چالشتری" تاکنون سه قفل مینیاتوری بزرگ با روکش طلا ساخته و به موزه آستان قدس رضوی اهداء کرده است.

ولی در مجموع، در هنرها و فنون سنتی ایران، باورهای مردم با هنر پیوند خورده است.

قفل برای ایرانی‌ها، چیزی بیشتر از یک ابزار بوده و برایشان حتی گره‌گشایی را تداعی می‌کرده است.

به طور نمونه می‌توان به قفل‌های بسته شده دخیل در امامزاده‌ها، بقاع متبرکه و اماکن مذهبی اشاره کرد.

نوشتن آیه‌های قرآن،‌ اشعار و اوراد در قفل‌ها نشان دهنده اهمیت توجه به ساخت این صنعت هنری است.

*قفل چالشتر 2 نشان اصالت یونسکو دارد

مدیرکل صنایع دستی، میراث فرهنگی و گردشگری استان چهارمحال و بختیاری در این باره در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در شهرکرد گفت: صنعت قفل‌سازی در این استان از دوران صفویه رواج داشته و بیشتر در چالشتر مورد توجه بوده است.

بهمن عسگری سوادجانی تأکید کرد: قفل چالشتر اکنون دو نشان اصالت یونسکو به نام "استاد نگهدار خواجه‌علی چالشتری" گرفته که یکی برای "قفل گردن آویز" و یکی برای "قفل قلوه‌ای" بوده که به عنوان یک سند افتخار، نام چالشتر از توابع استان چهارمحال و بختیاری را در دنیا برجسته کرده است.

وی افزود: اکنون 3 تن از اهالی چالشتر، در استان چهارمحال و بختیاری به صنعت قفل‌سازی مشغول هستند.

عسگری سوادجانی تصریح کرد: حضور در نمایشگاه‌های ملی و بین‌المللی، برگزاری نشست‌ها و گردهمایی‌های علمی کشوری و برنامه‌ریزی برای حضور صنعتگران قفل‌ساز چالشتری در میادین فرهنگی جهانی از مهم‌ترین برنامه‌های اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان چهارمحال و بختیاری با هدف معرفی بیشتر قفل چالشتری به مردم دنیا و حفظ این صنعت هنری اصیل است.

*قفل چالشتری در موزه‌ کشورهای صاحب‌نام دنیا نگهداری می‌شود

کارشناس اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان چهارمحال و بختیاری نیز گفت: این اداره‌کل برنامه‌هایی را برای ساماندهی وضعیت هنر صنعتی قفل‌سازی در این استان انجام می‌دهد.

محمدرضا طاهرپور تصریح کرد: تغییر در طراحی و کاربردهای مختلف قفل چالشتری، آموزش به افراد علاقمند و به‌آموزی از طریق استاد و شاگردی، مهم‌ترین برنامه‌های اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان چهارمحال و بختیاری در این رابطه هستند.

وی از برقراری بیمه برای دو تن از قفل‌سازان چالشتری خبر داد و اظهار داشت: پیگیری برای برقراری مستمری، برخورداری از بیمه هنرمندان و طرح تکریم صنعتگران و هنرمندان که در دبیرخانه و اختیارات آن در حوزه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قرار دارد، به عنوان برنامه‌های اولویت‌دار اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری چهارمحال و بختیاری به شمار می‌رود.

طاهرپور خاطرنشان کرد: اکنون قفل‌های چالشتری در موزه‌های کشورهای مختلف دنیا مانند بوستون آمریکا، لوور فرانسه، بیرمنگام انگلستان، عربستان سعودی و ایالات متحده عربی به نمایش در آمده است.

*در ساخت قفل چالشتری از نقش‌های اسلیمی استفاده می‌شده

سرپرست معاونت صنایع دستی اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان چهارمحال و بختیاری گفت: حفظ و احیای هنرهای بومی و سنتی جزو وظایف این اداره‌کل بوده و در صورت ورود به مرز فراموشی، اقدامات لازم انجام می‌شود.

مهرداد رئیسی اظهار کرد: قفل چالشتری با فیزیک کنونی، تنها در چالشتر ساخته شده و مالکیت فکری و معنوی آن فقط در دست هنرمندان این منطقه است.

وی با اشاره با ساخت و تولید قفل چالشتری در زمان حاضر بیان داشت: در صورت احتمال خطر فراموشی ساخت این هنر صنعتی، اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، نسبت به احیای آن تدابیر لازم را می‌اندیشد.

رئیسی به استفاده از عباراتی مانند "محمد رسول الله"،"الله‌اکبر" و برخی اشعار عرفانی بر روی قفل‌های چالشتری اشاره و تأکید کرد: در ساخت این قفل‌ها از نقش‌های اسلیمی به سبک مشبک و تلفیقی از رشته‌های مس، طلا و نقره استفاده شده است.

*حفظ و ترویج صنعت قفل‌سازی چالشتری ضروری است

استاندار چهارمحال و بختیاری نیز در این باره گفت: صنعت هنری قفل‌سازی در چالشتر قدمت بسیار بالایی داشته و مربوط به دوران صفویه بوده که از شهرتی جهانی برخوردار است.

قاسم سلیمانی دشتکی تصریح کرد: حفظ این صنعت هنری و انتقال آن به نسل‌های آینده به عنوان یکی از شاخص‌های مهم هنری – صنعتی در استان چهارمحال و بختیاری اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی افزود: در این راستا باید مسئولان اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری چهارمحال و بختیاری تدابیر لازم را بیندیشند و اقدامات مورد نیاز در راستای حفظ و ترویج این صنعت هنری را انجام دهند.

سلیمانی دشتکی خاطرنشان کرد: قفل چالشتر که نمونه طلای آن برای درب کعبه، از سوی "استاد احمد نیکزاد چالشتری" ساخته شده، به عنوان یکی از افتخارات استان چهارمحال و بختیاری بوده که نام این استان را در جهان معرفی کرده است.

استاندار چهارمحال و بختیاری اظهار داشت: هنرمندان استان چهارمحال و بختیاری در دوران‌های مختلف توانسته‌اند نام خود را به نیکی در تاریخ ایران ثبت و ضبط کنند.

وی هنرمندان استان چهارمحال و بختیاری در رشته‌های مختلف را یکی از عوامل اصلی معرفی این استان به سایر نقاط کشور و دنیا اعلام و بیان کرد: انتقال دانش علمی، عملی، تئوری، کلاسیک و کاربردی هنرهای صنعتی گوناگون و منحصر به فرد موجود در این استان به نسل‌های آینده ضرورت دارد.

به گزارش فارس، برنامه‌ریزی‌های علمی، کاربردی و عملیاتی از سوی مسئولان ارشد استان چهارمحال و بختیاری و کشور، با هدف ارائه تسهیلات لازم به هنرمندان و حمایت همه‌جانبه از آنان به منظور حفظ و افزایش کیفی و کمی تولیدات آنان ضرورت دارد.

استاندار چهارمحال و بختیاری هم در جلسات و نشست‌های مختلف، به مسئولان دستگاه‌های اجرایی تأکید کرده و دستور داده تا اقلام مورد نیاز مربوط به حوزه کاری خود را از محل تولیدات داخلی تأمین کنند.

هدف آقای سلیمانی دشتکی از این تأکید و دستور، حمایت از تولیدکنندگان استان چهارمحال و بختیاری با هدف رونق تولیدات داخلی به ویژه در بخش هنرهای صنعتی و دستی است.

امید است مسئولان دستگاه‌های اجرایی استان چهارمحال و بختیاری با عمل به تأکیدات و دستورات استاندار، با خرید اقلام مورد نیاز مربوط به حوزه کاری خود از محل تولیدات داخلی، زمینه حمایت از تولید کنندگان این استان به ویژه در بخش‌های صنعتی، هنری و صنایع دستی را فراهم کنند.

در این صورت می‌توان علاوه‌بر ترویج هنرهای صنعتی و دستی در استان چهارمحال و بختیاری، زمینه تشویق هنرمندان و علاقمندان برای حفظ و انتقال این هنرهای اصیل، بومی و محلی به نسل‌های آینده را فراهم کرد.

از آن جایی هم که دولت تدبیر و امید حمایت از گروه‌های مختلف هنری را جزو برنامه‌های اجرایی خود قرار داده است، تشکیل شرکت‌‌های تعاونی به منظور ساماندهی هنرمندان و استفاده آسان‌تر آنان از تسهیلات گوناگون دولت یازدهم نیز نقش مهمی در توسعه کمی و کیفی صنایع دستی و هنرهای صنعتی به ویژه در بخش قفل‌سازی دارد.

----------------------------------

گزارش از: وحید رئیسی‌دهکردی

----------------------------------

انتهای پیام/68003/

منبع : فارس

برچسب ها:
آخرین اخبار