امروز : دوشنبه ۱۵ آذر ۱۳۹۵ - 2016 December 4
۰۰:۱۵
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 135632
تاریخ انتشار: ۷ دی ۱۳۹۳ - ساعت ۱۴:۲۴
تعداد بازدید: 38
گروه بین الملل و سیاست خارجی پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; : در هفته گذشته که اوباما و رائول کاسترو در یک سخنرانی غیرمنتظره، از آب شدن یخ 52 ...

گروه بین الملل و سیاست خارجی پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; : در هفته گذشته که اوباما و رائول کاسترو در یک سخنرانی غیرمنتظره، از آب شدن یخ 52 سالۀ روابط آمریکا و کوبا خبر دادند، نومحافظه کارانی همچون الیوت آبرامز و سایر منتقدان سیاست خارجی همچون لیندزی گراهام و جان مک کین از این حرکت ابراز تأسف کرده و نسبت به تضعیف موقعیت آمریکا ابراز نگرانی کردند. علاوه براین بسیاری از تحلیلگران این واقعه را ناشی از چالش های عمده واشنگتن در سطح بین المللی بویژه در عرصه سیاست خارجی دانسته و رویداد صورت گرفته را پیروزی مقاومت دولت و ملت کوبا در برابر سیاست های امپریالیستی کاخ سفید توصیف کردند. برای روشن شدن ابعاد این عادی سازی روابط گفت‌وگویی با دکتر میر قاسم مومنی رئیس موسسه چشم انداز ابرار نوین داشته ایم که مشروح آن در پی می آید:

پیشینه روابط آمریکا با کوبا چه بوده است؟

اگر نگاهی به تاریخچه انقلاب کوبا و روابط آمریکا با کوبا بیندازیم، کوبا در اوج جنگ سرد نقش ممتازی در صحنه منطقه ای و بین المللی ایفا کرد. انقلاب کوبا در واقع یک انقلاب سوسیالیستی علیه کاپیتالیستی بود . در واقع این انقلاب تمام منافع آمریکا را در کوبا و خلیج کوبا از بین برد. آمریکایی ها بعد از روی کار آمدن آقای کاسترو در کوبا، روابط خصمانه ای را با این کشور اتخاذ کردند که این موضوع هم دلایلی داشت. با توجه به جنگ سرد شدیدی که در دهه 50 به بعد، یعنی در دهه های 60 و 70 بین آمریکا و شوروی سابق وجود داشت، این دو ابرقدرت از هر فرصتی جهت توسعه حوزه نفوذ سیاسی، امنیتی و اقتصادی استفاده می کردند. با توجه به موقعیت کوبا در کنار مرزهای آمریکا، کوبا برای شوروی سابق از نظر حضور در کنار مرزهای آمریکا اهمیت داشت.  از سوی دیگر آمریکایی ها با تهدید کوبا  و استفاده شوروی از کوبا به عنوان پایگاهی جهت فعالیت های ضد آمریکایی و خرابکارانه همیشه در هراس بودند. این سیاست تا زمانی که شوروی سابق در سال 1991 فرو پاشید ادامه پیدا کرد. ولی حکومت سوسیالیستی و کمونیستی کوبا علی رغم فروپاشی شوروی سابق ادامه پیدا کرد و این روند یعنی سیاست ضد آمریکایی و حکومت سوسیالیستی و کمونیستی در کوبا حضور داشت.

رویکرد آمریکایی ها از چند دهه فشار بر کوبا چه بوده است؟

در زمان ریاست جمهوری کندی و با توجه به بحرانی که در سال 1963 میان شوروی سابق و آمریکا پیش آمد، ممکن بود شاهد دومین جنگ اتمی در دنیا باشیم که به بحران خلیج خوک ها مشهور بود. در آن دوران آمریکا و شوروی تا مرحله جنگ اتمی پیش رفتند. اما این موضوع با وساطت بین المللی و با مدیریتی که در آن زمان از طرف شوروی و آمریکا و برخی از سازمان های بین المللی به خصوص سازمان ملل روی داد، فیصله یافت. اما آثار آن همیشه در روابط کوبا با آمریکا وجود داشت. در سال های اخیر بعد از این که آقای کاسترو در سال 2007 حکومت و رهبری کوبا را به برادر خود آقای رائول کاسترو انتقال داد وی سعی کرد تغییراتی را با الگو گرفتن از سیستم تغییر مشی اقتصادی چین اقتباس و یک سری آزادی های اجتماعی به مردم دهد. وی سعی کرد سیاست های آزادانه تری را در سیاست خارجی خود داشته باشد.

طبق آماری که سازمان اطلاعاتی آمریکا CIA اعلام کرده است، در طول زمان رهبری آقای کاسترو بیش از 100 مورد ترور و اقدام خرابکارانه جهت کشتن یا تخریب منافع کوبا از سوی آمریکاییان در این منطقه انجام گرفته بود که این نشان دهنده نقش ممتاز کوبا در سیاست خارجی و امنیتی آمریکا داشت. اگر نگاهی به سیاست آمریکا در طول بیش از 60 سال داشته باشیم هر یک از رؤسای جمهوری آمریکا یکی از اهداف و برنامه های تبلیغاتی یا سیاست های امنیتی شان موضوع کوبا بوده و این بحث برای تمام رؤسای جمهور آمریکا اهمیت داشته است.

 اهداف عمده آمریکایی ها از عادی سازی روابط با کوبا چه بوده است؟

واقعیت این است که اگر ما به انتخابات سنای آمریکا که چند ماه پیش برگزار شد، نگاهی بیندازیم، متوجه خواهیم شد که دموکرات ها بازنده این انتخابات بودند و حزب جمهوری خواه توانست آراء بیشتری به دست بیاورد و احتمال این که آن ها در انتخابات آینده ریاست جمهور ی(2016) هم پیروز شوند وجود دارد. از سوی دیگر دولت آمریکا در وضعیت بسیار بحرانی قرار دارد. آنها در خصوص سیاست نظامی  وخارجی اش در خاورمیانه ، مذاکرات صلح رژیم صهیونیستی با فلسطین، مسئله عراق، مسئله افغانستان و سایر مسائل مربوط به خاورمیانه با شکست های پی در پی مواجه شده و امریکایی ها در تنگنای فضای سیاسی-اقتصادی و اجتماعی هستند. در این بین حزب دموکرات سعی دارد در این مقطع زمانی یعنی در نیمه دوم ریاست جمهوری آقای اوباما با اقدام به امتیازدهی بتواند وجهه این حزب را در آمریکا ترمیم کند. در واقع اگر به وضعیت افکار سنجی و نظرسنجی مردم آمریکا نگاهی اندازیم متوجه خواهیم شد که اکثریت مردم آمریکا با شعارهای آقای اوباما و حزب دموکرات پای صندوق های رأی رسیده بودند، از این حزب ناامید شده بودند. اگر به وضعیت جامعه آمریکا نیز نگاه کنیم، بخش زیاد و در واقع اقلیت زیادی از کوبایی های مقیم آمریکا حضور دارند و این عده می توانند نقش تعیین کننده ای را در پای صندوق های رأی داشته باشند. در این بین آقای اوباما سعی دارد که برای انتخابات کنگره و انتخابات ریاست جمهوری آینده آینده برای کوبایی های مقیم آمریکا (که حق رأی و جمعیت بسیاری هم دارندو جمعیت آن ها بالغ بر چندین میلیون نفر است،) جهت رأی دادن به حزب دموکرات ترغیب کند. آمریکا سعی کرد در این مقطع زمانی استفاده کند و رای حزب دموکرات را افزایش دهد. موضوع دوم در ارتباط با روابط آمریکا با روسیه بر سر مسئله اوکراین و اختلاف نظرها و اختلافاتی که در خصوص مسئله اوکراین می باشد. از نظر امنیتی آمریکایی ها از برنامه های جنگ سرد با حضور مجدد روسیه در کوبا و استفاده روسیه از این کوبا جهت توسعه نفوذ خود در کنار مرزهای آمریکا و هم پیمان شدن کوبا با روسیه علیه آمریکا می ترسند و در این راستا دست پیش را گرفته است تا به این وسیله مانع اتحاد روسیه با کوبا شود و روس ها را از مرزهای خود دور کنند و اجازه ندهند روس ها مجددا در قالب پیمان های نظامی و امنیتی در کوبا حضور پیدا کنند و در آن جا پایگاهی را ایجاد نمایند.

گذشته از این اگر ما نگاهی به تفاهم و نوع قرارداد اخیر بیاندازیم می بینیم که آمریکایی ها به شدت به ایجاد رابطه با کوبا علاقمند شده و یک عقب گرد از اصول و پیام ها و سیاست های اعلامی خود در 60 سال گذشته داشته اند. می شود این یک شکست برای دولت های آمریکا چه جمهوری خواه و چه دموکرات بود (که علی رغم 60 سال تحریم، تهدید و خرابکاری علیه دولت کوبا ، نهایتا مجبور به برقراری رابطه و درخواست ایجاد رابطه با کوبا نمود) .

اگر بخواهیم به تحریم هایی که در خصوص کوبا، سایر کشورهای آمریکای لاتین و دیگر کشورها در سطح جهان توسط آمریکایی ها اعمال شده نگاه کنیم، چرا آمریکایی ها وادار به لغو  تحریم های کوبا شدند؟

اگر نگاهی به آمریکای لاتین و قاره آمریکا داشته باشیم بسترهای ضد امپریالیستی و ضد آمریکایی در بین مردم و روشن فکرهای این کشورها کاملا به طور واضح وجود دارد. کوبا، ونزوئلا، بولیوی، نیکاراگوئه ، السالوادر و خیلی از کشورهای این منطقه از نظر دولتی و از نظر بافت اجتماعی و دانشگاهی، دارای دید ضد امپریالیستی و ضد آمریکایی هستند و آمریکایی ها را به عنوان یک استثمارگر می شناسند. به همین جهت این ریشه ها کم کم در جامعه رشد کرده است . در این بین  آمریکایی ها از این موضوع در هراس هستند که  افکار ضد آمریکایی و ضد امپریالیستی موجود در کشورهای منطقه کم کم رشد و بر تصمیم گیری دولت ها تأثیر گذارد و دولت هایی در منطقه رشد کنند که ضد آمریکایی باشند. در واقع آمریکا از این موضوع در هراس است که حیات خلوت خود یا همان آمریکای لاتین دچار درگیری و تشنج شود و مسلما آمریکایی ها از این موضوع صدمه خواهند دید و لذا دست به تحریم دولت های این گونه کشورها زده تا مانع از رشدیابی آنان شود.

عادی سازی روابط آمریکا و کوبا چه پیامدهای منطقه ای و بین المللی دارد؟

اگر ما به این روابط نگاهی بیندازیم، برای این که این روابط دوباره به حالت عادی بازگردد نیاز به زمان دارد و به جزئیات هم اشاره ای  نشده است. کوبا در مورد عادی سازی روابط پیش شرط هایی را دارد و یک سری مسائل را در خصوص عدم دخالت آمریکا در مسائل سیاسی و داخلی کشور کوبا و وسعت بخشیدن به استقلال و انقلاب کوبا را مطرح خواهد کرد. دولت کوبا احتمالا به این موضوعات خواهد پرداخت. از نظر روابط نیز با توجه به سیاست ضد آمریکایی و ضد امپریالیستی که مردم کوبا در طول چند دهه گذشته داشته اند، این موضوع که آمریکایی ها بتوانند با کوبا مثل زمان های قبل از دهه 50 ارتباط داشته باشند و در کوبا حضور داشته باشند، زمان بر است. اما از نظر بین المللی نیز این موضوع پیام واضحی بود که آمریکایی ها خود شکست را در مقابل کوبا پذیرفتند و رئیس جمهور آمریکا حاضر شد برای حفظ منابع حزبی خود در مقابل احزاب رقیب مثل حزب جمهوری خواه امتیازاتی را در این حد بدهد تا بتواند از این موضوع در راستای سیاست های حزبی خودشان استفاده کند.

این عادی سازی روابط، چه تأثیری بر روابط آمریکا با سایر کشورهای آمریکای لاتین خواهد داشت؟

این عادی سازی می تواند به عنوان یک پیروزی برای احزاب دیگر در سایر کشورهای آمریکای لاتین به حساب آید. این امر نشان دهنده این است که آمریکایی ها علی رغم وجهه سیاسی، اقتصادی و امنیتی در جهان شکست پذیر هستند. این رویکرد ابهت سیاستی را (که این گونه القا می کرد که آمریکا شکست پذیر نیست) از بین برد. آمریکایی ها با قبول این شکست در کشور آمریکای لاتین کشورهای دیگری را خشنود کردند و این مسئله به عنوان یک الگو و انگیزه جهت مقابله با سیاست های آمریکا در کشور خودشان قبول خواهند کرد.

به نظر من این پیروزی به دلیل صبر و حوصله مردم کوبا بود که بعد از 60 سال نتیجه داد و توانست آمریکا را (که خود ابرقدرتی است) را وادار به تسلیم و پذیرش خواسته های مردمش کوبا کند و مردم کوبا بتوانند بعد از 60 سال حرف خود را به کرسی بنشانند و از آمریکایی ها امتیاز بگیرند. یعنی به نظر من این شکستی بود که آمریکایی ها اصلا به فکر آن نبودند.

*  میر قاسم مومنی، دارای دکترای روابط بین الملل و رییس انجمن دوستی ایران و برزیل است. وی سالها در نمایندگی های سیاسی ایران در کشورهای مختلف از جمله برزیل مشغول فعالیت بوده و تحولات قاره آمریکا خصوصا آمریکای لاتین و جنوبی را  به خوبی می شناسد. مومنی هم اینک ریاست موسسه مطالعات چشم انداز ابرار نوین را برعهده دارد.

انتهای پیام/ش

منبع : فارس

برچسب ها:
آخرین اخبار