امروز : سه شنبه ۸ فروردین ۱۳۹۶ - 2017 March 27
۰۴:۱۴
ادموند
کمک مالی
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 136985
تاریخ انتشار: ۱۳ دی ۱۳۹۳ - ساعت ۱۵:۱۵
تعداد بازدید: 98
اشاره: گروه سیاست خارجی و بین‌الملل پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; : رخدادهای کنونی در اروپای شرقی و خاورمیانه باعث شده است تا مناسبات بین ...

اشاره: گروه سیاست خارجی و بین‌الملل پایگاه خبری ، مهدوی پیروان موعود ; : رخدادهای کنونی در اروپای شرقی و خاورمیانه باعث شده است تا مناسبات بین قدرت‌ های جهانی دست‌خوش تحولاتی شود و به نظر می‌رسد که تحولات جهانی مسیر پرشتابی را به سمت شرایط ویژه طی می‌نماید؛ این شرایط ویژه بدون شک دارای فرصت‌ها و چالش‌هایی است که تبیین آن به سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران کمک خواهد کرد. از این رو اداره کل بین الملل و سیاست خارجی فارس در نظر دارد ذیل عنوان اصلی« «تحلیل فضای حاکم بر روابط قدرت های جهانی» رفتار قدرت‌های سه‌گانه (آمریکا، روسیه و چین) در قبال هم و فرصت‌ها و تهدیدات احتمالی این وضع بر جمهوری اسلامی ایران و محیط پیرامونی» به بررسی این موضوع پرداخته و زوایای آن را با کارشناسان امر، اساتید دانشگاه ، شخصیت های لشگری و کشوری و... به گفت وگو بنشیند . در همین چارچوب نشست «آثار و ابعاد دکترین نظامی جدید روسیه» با حضور جهانگیر کرمی استاد دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران و کارشناس ارشد مسائل روسیه و محمود شوری مدیر گروه مطالعات اوراسیا، پژوهشگر مسائل روسیه، آسیای مرکزی و قفقاز مرکز مطالعات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام در خصوص آثار و ابعاد و همچنین زمینه‌های دیپلماتیک،‌ امنیتی،‌ اقتصادی و تسلیحاتی دکترین جدید نظامی روسیه به بحث و تبادل نظر پرداختند.

 

*وجود چهار دکترین در سوابق روسیه پس از فروپاشی

کرمی در ابتدا در پاسخ به سوالی درباره تعریف  دکترین و تفاوت آن با سند رسمی گفت: طبق تعاریف اعلام شده در فرهنگ لغات، دکترین به معنی رهنامه، آموزه و آئین است. همچنین اصول و ایده راهنمایی استراتژی نظامی و الگوهای حاکم در استراتژی نظامی از دیگر معانی دکترین به حساب می‌آید.





وی در خصوص کارکرد دکترین‌های نظامی و امنیتی افزود: کارکرد اصلی دکترین مشخص کردن تهدید و جنگ نظامی و معلوم کردن ساختار‌های لازم برای رویارویی در آن جنگ است ضمن اینکه تکنولوژی، لجستیک و پشتیبانی برای آن جنگ را نیز دکترین مشخص و همچنین استراتژی و تاکتیک نظامی مورد استفاده در جنگ را معلوم می‌کند.

کرمی تصریح کرد: همه کشورها دکترین نظامی دارند که برخی کشورها آن را نوشته و برخی‌ها هم به صورت نانوشته برای خود مطالبی را در نظر گرفته‌اند که گاهی برخی کشورها دکترین را به صورت نوشته شده برای خود دارند و برخی کشورها هم این دکترین نوشته شده را اعلام و حتی منتشر می‌کنند و برخی دیگر نیز از انتشار آن ممانعت به عمل می‌آورند که جمهوری اسلامی ایران این دکترین را برای خود نوشته و بخش‌هایی از آن نیز اعلام شده است.

این کارشناس مسائل روسیه درباره دکترین نظامی روسیه گفت: اولین سند دکترین نظامی روسیه در سال 1911 در دوره تزار و به سبک ارتش پروس نوشته شده است ضمن اینکه بعد از فروپاشی روسیه اسناد ملی نظامی در این کشور جایگاه خاصی پیدا کرد. همچنین روس‌ها پس از فروپاشی شوروی تاکنون135 سند را به صورت رسمی منتشر کرده‌اند.

این استاد دانشگاه تهران تصریح کرد: بالاترین سند در روسیه مربوط به سند امنیت ملی است و بعد از آن هم سند مفهوم سیاست خارجی و سپس سند دکترین نظامی اما معمولا سند دکترین نظامی در روسیه جایگاه خاصی دارد.

این استاد دانشگاه مطالعات جهان دانشگاه تهران اظهار داشت: اولین سند دکترین نظامی روسیه در سال 1993 و در دوره بوریس یلتسین رئیس جمهور روسیه منتشر شد ضمن اینکه سند بعدی نیز در سال 2000 و همچنین در سال 2010 منتشر و مشاهده هم شده است و با اینکه گفته شده سند دکترین نظامی روسیه در سال 2014 اعلام شده است اما ما تاکنون این سند را رویت نکرده‌ایم که گاهی اوقات مقداری زمان برای انتشار این گونه اسناد لازم است.

وی افزود: سند دکترین نظامی به صورت کلی به 4 بخش تقسیم می‌شود که بخش اول مربوط به مواد عمومی، بخش دوم مربوط به تهدیدات نظامی، بخش سوم مربوط به سیاست نظامی در برابر تهدیدات و بخش پایانی نیز مربوط به حمایت اقتصادی، فنی، تکنولوژیکی، دفاعی و سیاست نظامی است.

*تغییرات در دنیا و نگاه روسیه به آن منجر به انتشار زود هنگام دکترین جدید روسیه شد

محمود شوری در پاسخ به سوالی دلایل انتشار دکترین نظامی روسیه در شرایط کنونی خاطرنشان کرد: روسیه به عنوان یکی از قدرت‌های بزرگ در جهان سعی کرده در بخش سیاست خارجی و امنیت ملی مباحثی را به صورت اعلامی برای به رخ کشیدن قدرت خود مطرح کند و این در حالی است که سند (دکترین امنیت ملی و نظامی روسیه) همواره به صورت سنت از گذشته وجود داشته است.





 

وی گفت: قدرت‌های بزرگ همواره مورد ‌سوال قرار می‌گیرند که راهبرد آنها برای دنیا، منطقه و نگاهشان به مسائل امنیتی و نظامی چگونه است؟ که به همین دلیل آنها به تهیه و انتشار دکترین نظامی اقدام می‌کنند ضمن اینکه انتشار سند دکترین امنیتی و نظامی روسیه در پشت سر خود سیاست تبلیغاتی خاصی دارد. همچنین برخی قدرت‌های بزرگ دیگر نیز مانند ایالت متحده آمریکا و چین نیز برای خود دکترین امنیت ملی و نظامی دارند و حتی بخش‌هایی از آنرا اعلام و بخش‌هایی را نیز اعلام نمی‌کنند.

مدیر گروه مطالعات اوراسیا و قفقاز مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام افزود: اعلام و انتشار دکترین امنیتی و نظامی روسیه اتفاق خاصی نیست زیرا همواره از قبل وجود داشته است ضمن اینکه سند قبلی‌ دکترین که به صورت رسمی منتشر شده است مربوط به سال 2010 بوده و اعلام شده بود که این دکترین تا10 سال اعتبار دارد پس طبق برنامه‌ریزی و وعده قبلی باید دکترین بعدی در سال 2020 منتشر می‌شد اما به نظر می‌رسد که به دلیل تجدید نظر در دکترین قبلی و تغییرات صورت گرفته در غرب و شرق دنیا انتشار دکترین امنیتی و نظامی اخیر روسیه 6 سال زودتر نوشته و اعلام شده است.

وی به بخشی از سند دکترین نظامی اشاره و تصریح کرد: در سند دکترین امنیتی و نظامی سال 2010 واژه تهدید ناتو برای روسیه به عنوان خطر مطرح شده بود و در سند اخیر نیز بر آن تاکید شده ولی در کنار این واژه از ناتو به عنوان تهدید نیز نام برده شده است.

شوری اظهار داشت: واژه خطر به واژه تهدید در دکترین نظامی روسیه اخیر درباره ناتو ارتقا پیدا کرده است و این معانی خاصی در عرصه بین‌الملل دارد.

وی خاطرنشان کرد: تهدید موضوع و اتفاق در حال رخ دادن است و برای آن معمولاً پیشگیری خاصی صورت می‌گیرد و به نظر می‌رسد که پس از بحران اوکراین و قصد دولت این کشور برای عضویت در سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، روسیه به این نتیجه رسیده که ناتو تهدید خاصی برای این کشور به حساب می‌آید.

مدیر گروه مطالعات اوراسیای مجمع تشخیص مصحلت نظام تهدیدات ناتو برای روسیه را موضوعی رسانه‌ای و برای بزرگ جلوه دادن شدت تهدید دانست و گفت:همگان به خوبی می‌دانند که این موضوع بیشتر جنبه تبلیغاتی و روانی دارد تا واقعیت.

شوری افزود: روسیه در قطب شمال برای خود منافعی در زمینه‌های نظامی و نفتی تعریف کرده است که در سند اخیر دکترین نظامی و امنیتی روسیه هم به آن اشاره شده است.

وی افزود: در سند قبلی دکترین و همچنین سند فعلی، روس‌ها بر روی مقابله با تهدیدات اشاره و تاکید خاصی شده و روس‌ها به صراحت بیان کرده‌اند هر خطری که امنیت و حاکمیت این کشور را مورد تهدید قرار دهد روسیه حق مقابله به مثل را برای خود قائل است و در این زمینه حتی بحث استفاده از سلاح‌های اتمی را به عنوان اقدام پیشدستانه مطرح کرده‌اند.

این کارشناس مسائل روسیه و قفقاز در خصوص بخش‌های دیگر دکترین امنیتی و نظامی روسیه تصریح کرد: در این دکترین بحث سلاح‌های غیرمتعارف هم در کنار استفاده از سلاح‌های هسته‌ای اشاره شده است چون روس‌ها معتقدند که موشک‌های با دقت و قدرت انهدام بالا قدرت بازدارندگی خاصی دارد و به همین دلیل در دکترین نظامی و امنیتی روسیه بر استفاده از آن تاکید شده است.

*ناتو با استقرار سپر موشکی و فعالیت شرکت‌های خصوصی امنیتی روسیه را تهدید می‌کند

کرمی در پاسخ به سوالی درباره وجود سابقه‌ای در خصوص اسناد و دکترین‌های نظامی و امنیتی اعلامی و اسناد منتشر شده در روسیه گفت: وقتی که سند‌های دکترین امنیتی و نظامی روسیه در سال‌های 2000 و 2010 اعلام شد بلافاصله بعد از آن این سند‌ها انتشار عمومی پیدا کرد ولی تاکنون ما در خصوص دکترین سال 2014 روسیه چیزی را مشاهده نکردیم.





 

این عضو هیأت علمی دانشگاه تهران در خصوص نگاه روسیه به ناتو و تهدیدات برای این کشور خاطرنشان کرد: ناتو به صورت مستقیم هیچگاه روسیه را تهدید نکرده است اما با طرح‌هایی نظیر استقرار سپر موشکی در مناطق مجاور روسیه و همچنین فعالیت‌های نظامی شرکت‌های خصوصی و امنیتی در محیط‌های مجاور روسیه که اکثراً هم متعلق به غربی‌ها و علی الخصوص آمریکایی‌ها هستند و همواره فعالیت‌های اطلاعاتی و امنیتی انجام می‌دهند برای روسیه به عنوان یک تهدید بالقوه به حساب می‌آید.

این کارشناس مسائل روسیه در خصوص منطقه‌ شمالگان که در دکترین امنیتی و نظامی روسیه از آن به صراحت نام برده شده است گفت: منطقه شمالگان در سند‌ها و دکترین‌های قبلی اعلام نشده بود در حالی که در سند اخیر به صورت رسمی از آن نام برده شده و بخشی از اقدامات چین را در آنجا به عنوان تهدید تلقی کرده‌اند.

کرمی تصریح کرد: به تهدید‌ روسیه از جانب چین مخصوصاً تهدید جمعیتی چین در سند و دکترین‌های قبلی اشاره می‌شد در حالی که روس‌ها در سند اخیر خود تهدیدات منطقه شمالی و تهدید جمعیتی چین در بخش‌های شرقی روسیه را به صراحت بیان کرده‌اند ضمن اینکه در حالی که روس‌ها حساسیت بالایی را در خصوص منطقه شمال سرزمین خود دارند و به همین دلیل اقدامات برخی از کشورها را در آن سرزمین تهدید‌آمیز تلقی کرده‌اند.

وی گفت: روس‌ها در دکترین امنیتی نظامی قبلی خود به صراحت بیان کرده بودند که اگر مورد حمله نظامی قرار گیرند در مقام پاسخ از سلاح هسته‌ای استفاده خواهند کرد که البته این امر بیشتر به منظور کاهش استفاده از سلاح‌های هسته‌ای از سوی قدرت‌های دارنده این سلاح مطرح می‌شده است اما روسیه در دکترین جدید اعلام کرده‌اند که اگر حتی مورد تهدید نیز قرار گیرند به عنوان اقدام پیشدستانه از سلاح‌های هسته‌ای استفاده خواهند کرد. این نشان می دهد آستانه روسیه در استفاده از سلاح هسته ای تا حدی کاهش یافته که حتی در برابر تهدید رقبایش از استفاده این سلاح سخن می گوید.

این استاد دانشگاه اظهار داشت: در دوران گورباچف و شوروی همواره بحث استفاده از سلاح‌های هسته‌ای در واکنش به حمله نظامی در دکترین‌های قبلی نام برده می‌شد و قدرت‌‌های جهانی از آن به عنوان ضربه دوم هسته‌ای یاد می‌کردند در حالی که زمان حمله آمریکا به افغانستان در سال 2003 روس‌ها به صورت رسمی اعلام کردند که اگر حتی مورد تهدید نیز قرار گیرند امکان دارد به عنوان اقدام پیشدستانه از سلاح هسته‌ای استفاده کنند.

این استاد دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران خاطرنشان کرد: وقتی شوروی فرو پاشید آسیب‌پذیری روس‌ها بیشتر شد و حتی آنها مجبور شدند استفاده از سلاح‌های هسته‌ای به عنوان اقدام اول و نه دوم را به صورت اعلامی بیان کنند.

وی گفت: در سند دکترین نظامی روسیه صراحتاً اشاره شده است اگر روسیه توسط ناتو مورد تهدید واقع شود آنها در واکنش به این تهدید از سلاح هسته‌ای استفاده خواهند کرد که البته این موضع‌گیری در واقع در واکنش به تصویب قانونی در پارلمان اوکراین و تصویب قانونی با عنوان خروج اوکراین از وضعیت عدم تعهد و پایه ریزی برای عضویت اوکراین در ناتو صورت گرفته است و روس‌ها این اقدام خود را به عنوان بازدارندگی از عضویت اوکراین در ناتو و همچنین تهدیدات بالقوه ناتو برای خود اعلام کرده‌اند و گفته‌اند این تهدیدات را با به کارگیری قدرت نظامی با سلاح هسته‌ای پاسخ خواهند داد.

کرمی تصریح کرد: اصولاً تهدید به استفاده از سلاح هسته‌ای در دنیا نشانه ضعف محسوب می‌شود و هیچگاه دارنده و استفاده کننده از آن به عنوان قدرت برتر شناخته نمی‌شوند.

*اصلاحات در ساختار نظامی روسیه با دستور پوتین از 7 سال پیش

شوری در پاسخ به سوالی در خصوص تهدید برخی کشورها توسط روسیه افزود: بعد از فروپاشی شوروی ابزارهای قدرت روسیه محدود شد و آنچه که تنها به روسیه قدرت بازدارندگی می‌داد محدود به عضویت این کشور در شورای امنیت و همچنین داشتن سلاح‌های اتمی بود اما ما به هیچ وجه بازیگری فعالانه‌ای را از سوی روس‌ها در شورای امنیت و سازمان ملل ندیده‌ایم ضمن اینکه آنها هیچگاه مطرح کننده پیشنهادات خاصی به جز مسئله سوریه در شورای امنیت هم نبوده‌اند و همواره به دنبال مخالفت با ایالات متحده آمریکا بوده‌اند.





 

وی به قدرت نظامی روس‌ها در زمینه نظامی اشاره کرد و افزود: قدرت نظامی بالای روسیه موضوعی است که آمریکایی‌ها بر روی آن دست گذاشته‌اند ضمن اینکه این کشور قدرت نظامی دوم در دنیا محسوب و حتی در برخی موارد نظامی نیز قدرت برتر و بالاتر از آمریکاست. همچنین گسترده جغرافیایی فراوان این کشور نیز باعث نگرانی آمریکا و غرب شده است.

مدیر گروه مطالعات اوراسیای مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام خاطرنشان کرد: روسیه با ویژگی خاص جغرافیایی خود همواره برای اروپا خطر محسوب می‌شده‌ است و به همین دلیل آمریکایی‌ها سعی کرده‌اند تا با ایجاد موازنه قدرت کاری کنند قدرت روسیه کاهش پیدا کند و به همین دلیل با مواردی مانند طرح کاهش موشک‌های بالستیک و همچنین پیشنهاد استقرار سپر موشکی در اروپا و گسترش ناتو به شرق برای کنترل روسیه اقداماتی را انجام دهند تا سطح قدرت مسکو را به صورتی پایین بیاورند که دیگر در سطح جهان به عنوان تهدید تلقی نشود.

وی افزود: اقدامات نظامی برتر روسیه در شبه جزیره کریمه بسیار مشهود بود و به همین دلیل غرب را نگران کرده بود.

شوری گفت: از حدود 7 سال پیش اصلاحات نظامی با دستور پوتین برای تجدید ساختار نظامی و روز‌آمد کردن تجهیزات نظامی روسیه با جدیت فراوان از سوی رهبران سیاسی و نظامی روسیه آغاز و تاکنون در حال پیگیری انجام بوده است.

وی قدرت نظامی روسیه را برای غرب موضوعی چالش‌برانگیز دانست و اظهار داشت: روس‌ها همواره کارها و اقداماتی را در عرصه بین‌الملل انجام داده‌اند تا نشان دهند همواره قدرت قابل اعتنا در دنیا هستند و رفتار‌هایی می‌کنند که بگویند که ما در برخی موارد کشور برتر هستیم ولی این برتری بیشتر در مباحث نظامی مشهود است.

این کارشناس مسائل اوراسیا تاکید کرد: با اینکه روس‌ها شبه‌جزیره کریمه را از آن خود کرده‌اند ولی همواره از عضویت اوکراین در ناتو احساس خطر می‌کنند.

شوری خاطرنشان کرد: افکار عمومی جهان و حتی منطقه‌ طوری نیست که روسیه بتواند شرق اوکراین را از آن در تسلط خود در‌آورد و حاکمیت اوکراینی‌ها را در این بخش کاهش دهد ضمن اینکه امکانات روس‌ها در بخش‌های تجاری و اقتصادی آنقدر قوی نیست که بتوانند این منطقه را پوشش دهد و خود روس‌ها هم می‌دانند که از گسترش نفوذ و حاکمیت در شرق اوکراین نفعی نخواهند برد اما می‌کوشند تا با برخی اقدامات در این منطقه بازدارندگی ایجاد کنند.

*زنده نگه داشتن چند قطبی در دنیا توسط روسیه

کرمی در پاسخ به سوالی در خصوص اینکه اگر ناتو در نزدیکی مرزهای روسیه استقرار پیدا کرد آیا روسیه به تنهایی قادر است تا در برابر ناتو مقاومت کند و اقدام پیشدستانه‌ای را علیه این سازمان انجام دهد و آیا در این راه به همکاری دیگر کشورها هم نیازمند است گفت: روسیه اگر در خصوص استفاده از سلاح هسته‌ای علیه ناتو جدیت داشته باشد نیازی به همکاری دیگر کشورها ندارد و این واکنش را طبق دکترین نظامی و امنیتی به صراحت بیان کرده و هشدار تهدید‌آمیز استفاده از سلاح هسته‌ای را به دلیل عضویت اوکراین در ناتو انجام داده است زیرا روس‌ها اعلام کرده‌اند که اقدام اخیر اوکراین تهدید روسیه تلقی می‌شود.





 

وی افزود: اگر جنگ هسته‌ای بین روسیه و ناتو صورت نگیرد آن وقت سلاح‌های نامتعارف و تکنولوژی فعلی نظامی روسیه به دلیل عدم بروز‌رسانی و عدم ورود علوم نظامی روس‌ها به موج سوم تسلیحات و قرارگیری در موج دوم توانایی لازم را برای مقابله نظامی به هیچ وجه ندارد.

وی گفت: اگر روسیه به دنبال همکاری و مشارکت با دیگر کشورهاست این همکاری را فقط برای اتحاد و ائتلاف سیاسی و اقتصادی می‌خواهد و می‌کوشد تا دنیا را همچنان چند‌قطبی نگه دارد تا منافع خود را به دست آورد و فقط در آن صورت است که روس‌ها تلاش می‌کنند تا با قدرت ایران، چین و هند رفتارهای خود را توجیه و جلوتر ببرند.

کرمی تاکید کرد: هیچ کشوری در فضای فعلی حاضر نیست که با روسیه برای جنگ با آمریکا مشارکت کند ولی روس‌ها می‌کوشند تا با برخی اقدامات و همکاری با برخی کشور‌ها و حضور قدرتمند در برخی قرارداد‌ها و مشارکت‌های جمعی مانند بریکس، شانگهای، سیکا و شرق آسیا اقدامات خود را انجام دهند.

وی به همکاری روسیه و ایران در بحث سوریه و همچنین همکاری روسیه و هند در کنترل بی ثباتی در افغانستان اشاره کرد و گفت: روس‌ها برای کسب منافع بیشتر کوشیده‌اند تا با همکاری سایر کشورها اقداماتی را انجام دهند ولی به طور کلی همکاری و مشارکت نظامی روسیه با دیگر کشورها در فضای داخلی این کشور معنا ندارد.

*جنگ سرد برای روسیه و آمریکا پایان نپذیرفته

شوری در پاسخ به سوالی در خصوص اینکه در سند دکترین امنیتی قبلی روسیه عضویت کشورهای مشترک‌المنافع در ناتو به عنوان تهدید برای روسیه عنوان شده است گفت: در حوزه دیپلماتیکی و سیاسی بین روسیه و غرب در بحث اوکراین جنگی بزرگ برقرار است و هر دو طرف می‌کوشند تا از همه ابزارها برای غلبه بر طرف مقابل استفاده کنند و این تقابل هم از زمان فروپاشی شوروی بین دو قطب ایجاد شده و ادامه دارد هر چند که در برخی موارد نیز شدت پیدا کرده است.





 

وی افزود: روس‌ها همواره مطرح کرده‌اند که جنگ سرد در برابر غرب برایشان هیچ وقت پایان نپذیرفته است و حتی غرب هم صراحتاً اعلام کرده که تا زمان تسلیم کامل روسیه این جنگ سرد با آنان ادامه دارد.

مدیر گروه مطالعات اوراسیای مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام تصریح کرد: تلاش برای برقراری موازنه استراتژیکی و نظامی در برابر روسیه همواره از سوی غرب وجود داشته است و به همین دلیل غرب کوشیده تا جمهوری‌های شوروی‌های سابق را به عضویت در ناتو در آورد و اگر هم این امر به صورت عینی تحقق یابد تهدید جدی برای روسیه خواهد بود.

وی به وضعیت تغییرات سیاسی و درگیری و اغتشاشات و انقلاب رنگی در سال 2008 در گرجستان اشاره کرد و افزود: انقلاب رنگی اجرا شده در گرجستان موجب نگرانی روسیه شد و به همین دلیل در سند امنیتی و نظامی به صراحت عنوان شده است که هرگونه تهدیدی برای عضویت اوکراین و کشورهای مشترک‌المنافع در ناتو باعث حمله پیشدستانه هسته‌ای از سوی روسیه خواهد شد.

این کارشناس مسائل روسیه و قفقاز اظهار داشت: روسیه و آمریکا از تمام ابزارها برای تنگنا قرار دادن طرف مقابل استفاده می‌کنند ضمن اینکه ناتو هم به هیچ وجه علاقه‌ای ندارد تا با عضویت اوکراین در سازمان پیمان آتلانتیک شمالی خود را وارد جنگ با روسیه کند و به همین دلیل سعی می‌کنند با استفاده از ابزارهای جدید نظامی و برتری موازنه در برابر روس‌ها قدرت ناتو را به رخ روسیه بکشاند.

*روسها از احیای امپراطوری عثمانی بیشتر از اقدامات سعودی‌ها نگران هستند

کرمی در پاسخ به سوالی در خصوص اینکه آیا روسیه شرکای جدید نظامی برای خود اختیار خواهد کرد گفت: این مسئله معلول چند عامل است و باید به صراحت مشخص شود که اگر سوریه تحت فشار دولت اسلام‌گرای ترکیه سقوط کند وضعیت برای روسیه و حوزه نفوذ این کشور و منافع از دست رفته به چه حالتی در خواهد آمد ولی آنچه مسلم است روس‌ها همواره از اقدامات توسعه‌ای ترک‌ها در حوزه‌های نفوذ خود اظهار نگرانی کرد‌ه‌ و به هیچ وجه هراسی از اقدامات سعودی‌ها ندارند.





 

وی افزود: ترک‌ها به دنبال گسترش قلمرو نفوذ امپراطوری عثمانی در منطقه هستند که در صورت تحقق این امر حوزه نفوذ و قلمرو بالکانی روسیه مورد تهدید واقع می‌شود و این حرکت دولت ترکیه معنای خاصی برای روسیه در پی خواهد داشت.

استاد دانشگاه تهران خاطرنشان کرد: روس‌ها در سوریه به دنبال شریک نظامی برای خود نبوده‌اند ولی می‌کوشیدند دولت سوریه سقوط نکند زیرا اگر دمشق سقوط می‌کرد به معنای آن بود که ترکیه توانسته قدرت بیشتری در حوزه نفوذ روس‌ها پیدا کند.

این کارشناس مسائل روسیه گفت: روس‌ها همواره توجه خاصی به عدم احیای امپراطوری عثمانی در حوزه نفوذ خود داشتند و هیچگاه به گسترش نفوذ سعودی‌ها در حوزه‌های قلمرو خود فکری نکرده‌اند ضمن اینکه پذیرش شریک نظامی برای یک قدرت بزرگ مسئولیت به بار می‌آورد و به همین دلیل روسیه به خوبی می‌داند که پذیرفتن یک شریک نظامی جدید بیش از آنکه به قدرت نظامی‌شان اضافه کند مسئولیت فراوانی را به بار خواهد آورد.

کرمی در پاسخ به سوالی در خصوص اینکه آیا وجود مشکلات اقتصادی روسیه می‌تواند دست و پای این کشور را برای توسعه نفوذ خود ببندد تصریح کرد: روسیه هیچگاه به دنبال مقابله با غرب نبوده و این در حالی است که اقدامات غرب در اوکراین مجموعه اقداماتی را انجام داد که موجب تهدید، نگرانی و هراس روس‌ها شد چون غرب وارد حوزه نفوذ و قلمرو روس‌ها شده بودند ضمن اینکه روس‌ها با اعمال سیاست هجومی خود سیاست خارجی حمله‌ای را انتخاب کرد و قبل از اینکه اقدامات وخیم دیگری در شرق روسیه، اوکراین و حوزه نفوذ روس‌ها انجام شود آنها به فکر کسب منافع از اتفاقات رخ داده در اوکراین بودند و اقداماتی را انجام دادند که غرب کارهای مقابله‌ای با روس‌ها را گسترش ندهد.

وی افزود: شوروی سعی و تلاش زیادی کرده‌ که از زمان صنعتی شدن اروپا، خود را قوی کند و به همین دلیل اتحاد مقدس را در سال 1815 ایجاد کرد تا در مقابل امواج لائیک و سکولار فرانسه مقابله کند. ولی در حال حاضر روس‌ها وارد‌ کننده تکنولوژی غرب هستند و نتوانسته‌اند خود را به روز کنند.

این کارشناس مسائل روسیه تصریح کرد: در روسیه هیچگاه شرایط صنعتی و تجاری ایجاد نشده است و با اینکه در 25 سال اخیر فضای داخلی روسیه تغییر کرده ولی همچنان صنایع بومی این کشور وضعیت قبلی خود را دارد و این کشور به واردات اجناس و تولیدات از دیگر کشورها روی آورده که به طور کلی می‌توان گفت مصرف‌کنندگی در این کشور گسترش یافته است ولی با این حال روس‌ها کوشیده‌اند تا با واردات تکنولوژی سعی در احیای صنایع قدیمی و مستهلک قبلی خود کنند.

کرمی اظهار داشت: اقتصاد روسیه از حالت کمونیستی در حال حاضر به اقتصاد وارداتی روی آورده و این برای روسیه به طور کلی ضعف محسوب می‌شود.

وی به سخنان صریح پوتین مبنی بر اینکه دو سال آینده برای روسیه بسیار حساس است اشاره و خاطرنشان کرد: روس‌ها اگر بتوانند در چند سال آینده وضعیت خود را کنترل و حفظ کنند آن وقت شرایط به نفع روسیه در برابر غرب تغییر خواهد کرد.

این استاد دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران تاکید کرد: روسیه با همه آسیب‌پذیری خود هیچگاه به سمت سقوط پیش نخواهد رفت.

کرمی در پاسخ به سوالی در خصوص اینکه وضعیت روسیه و ایران که تحت شدیدترین تحریم‌های غرب و آمریکا قرار گرفته‌اند در آینده چه خواهد شد گفت: روسیه هیچگاه تحریم نشده ولی جمهوری اسلامی ایران همواره از ابتدای انقلاب از سوی آمریکا تحت تحریم بوده‌ است و چون توانسته‌ایم صنایع بومی را در کشور سرپا نگه داریم نیاز‌هایمان را برطرف کرده‌ایم اما چون صنایع بومی در روسیه خیلی قدرتمند نبوده‌اند بعد از تحریم‌ها این صنایع بومی به سمت نابودی رفت ضمن اینکه افکار و روحیه روس‌ها در مورد تحریم و ایستادگی در برابر غرب با افکار ایرانی‌ها تفاوت فاحشی دارد.

*غرب به دنبال بر هم زدن بازی‌های دموکراتیک روسیه

شوری در پاسخ به سوالی در خصوص اینکه آمریکا از چین احساس هراس و نگرانی دارد یا روسیه افزود: شرایط روسیه در حال حاضر طوری نیست که بتواند حوزه دید استراتژیک وسیعی را برای خود ایجاد کند ضمن اینکه بعد از بحران اوکراین هم روس‌ها گرایش به شرق را مجدداً مطرح کردند که در این راستا انعقاد قرارداد گازی با چین بخشی از این نگاه به شرق روسهاست زیرا روس‌ها از لحاظ اقتصادی امید زیادی را به توسعه روابط با چین بسته‌اند تا در مقابل آمریکا بتوانند روی پای خود بایستند. همچنین در رفتارهای استراتژیک روسیه نگاه خاص و بلند‌مدتی را در رابطه با چین مشاهده نمی‌شود.





 

وی افزود: آنچه ابزار قدرت غرب در برابر روسهاست توانمندی آنان در سطح اقتصاد بین‌المللی است و به همین دلیل هم پوتین به نقش دلار و بازی این واحد پولی در اقتصاد دنیا اشاره کرد ولی آنها روس‌ها کوشیده‌اند به دنبال بازی با برگ برنده گروه بریکس و سیطره اقتصادی بر غرب باشند.

مدیر گروه مطالعات اوراسیای مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام  اظهار داشت: بانک مصوب شده در گروه بریکس با سرمایه اولیه 100 میلیارد دلار می‌تواند برای مقابله با آمریکا و غرب و همچنین بانک جهانی حرف‌های زیادی را برای گفتن داشته باشد و در حالی که رشد اقتصادی 8 یا 9 درصدی روسیه بعد از بحران اوکراین و فشار اقتصادی و تحریمی آمریکا علیه مسکو صفر و حتی برخی اوقات منفی شده است که روسیه با همکاری‌های اقتصادی مشترک جدید توان عبور از بحران را دارد.

کارشناس مسائل اوراسیا و قفقاز خاطرنشان کرد: روسیه نگرانی و دغدغه خاصی از حضور غرب در اوکراین دارد زیرا این کشور بر روی اوکراین سرمایه‌گذاری خاصی را انجام داده بود و اوکراین می توانست نقش فراوانی را در اتحادیه بازی‌های اوراسیایی برای روسیه داشته باشد اما به یکباره حاکمیت این کشور در اختیار غرب قرار گرفت و این موضوع هم برای روسیه تهدید محسوب شد ضمن اینکه غرب با حضورش در اوکراین کوشیده تا بازی‌های دموکراتیک روسیه را به هم بزند.

وی تصریح کرد: تلفیقی از شرایط بازی‌های سیاسی، اقتصادی و نظامی در روابط روسیه و اوکراین ایجاد شده است ولی به نظر نمی‌رسد که روسیه نگاه استراتژیک بلند‌مدت و وسیعی را برای خود در نظر داشته باشد.

*تهدید چین برای آمریکا بیشتر از روسیه است

کرمی در پاسخ به سوالی در خصوص اینکه روسیه برای آمریکا در آینده تهدید به حساب می‌آید یا چین افزود: روسیه در شرایطی نیست که در 50 سال آینده هم بتواند قدرت برتر در دنیا در کنار آمریکا یا چین به حساب آید و با اینکه آمریکایی‌ها در دنیای امروز با مسائل و مشکلات متعددی در خاورمیانه مانند داعش، بیداری اسلامی، پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران روبرو هستند و همچنین روسیه‌ هم در صدد بازسازی ساختار‌های سیاسی، اقتصادی، امنیتی در محیط پیرامونی خود است و چین هم متحدین خاصی در شرق آسیا مانند ژاپن، هند، کره و حتی پاکستان برای خود مهیا کرده است اما آمریکایی‌ها به دلیل عدم قدرت روسیه از آنها هیچ نگرانی و هراسی در آینده ندارد ولی با این حال آمریکایی‌ها هم هیچ راه‌حل فوری برای حل مشکلات خاورمیانه ندارند.





 

این استاد دانشگاه تصریح کرد: مسئله اوکراین هیچگاه مسئله مستقیمی برای رویارویی آمریکا با روسیه نبوده است ولی آنها سعی کرده تنها با ایجاد موازنه برتری استراتژیک به نفع خود با سپر موشکی برعلیه روس‌ها اقداماتی را انجام دهند و این روش همچنان از سوی آنها ادامه دارد اما باید این را بدانیم که هنوز روسیه رقیب استراتژیک آمریکا محسوب می‌شود.

این استاد دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران خاطرنشان کرد: اتحادیه اروپا هیچگاه به دنبال تضعیف روسیه از طریق عضوگیری کشورهای حوزه بالکان در ناتو مانند بلاروس، مولداوی، اوکراین، ارمنستان، گرجستان و‌آذربایجان نبوده است ولی کوشیده با طرح مشارکت شرقی و همچنین انقلاب‌های رنگی و گسترش NGO ها و فعالیت‌های تجاری روسیه را در حوزه قلمرو و نفوذ خود تهدید کند و این اقدامات اتحادیه اروپا نیز مورد حمایت ایالات متحده بوده است ولی روس‌ها تلاش‌ کرده‌اند تا در برابر این اقدام مشترک آمریکا و اروپا بایستد.

وی در پاسخ به سوالی در مورد تهدید امنیتی نظامی روسیه از سوی چین گفت: در سند و دکترین امنیت ملی روسیه در سال 2010 به صراحت عنوان شده بود که جمعیت چین خصوصاً در شرق روسیه می‌تواند تهدیدی برای این کشور در آینده به حساب آید. همچنین چین با حضور در آسیای مرکزی، حضور در سازمان شانگهای و توسعه قدرت اقتصادی تهدید بالقوه‌ای برای روس‌ها به حساب آید ضمن اینکه چین هم‌اکنون دو خط انرژی فعال و همچنین یک خط انرژی در آستانه بهره‌برداری را در اختیار دارد و می‌تواند حرف‌هایی را در آینده در خصوص اقتصادی بزند.

تهدید چین برای روسیه به رغم نزدیکی جغرافیایی از نوع تهدید دور است/ آمریکا تهدید نزدیک روسیه

این کارشناس مسائل روسیه خاطرنشان کرد: روسیه دو میراث شوروی سابق یعنی عضویت در شورای امنیت و توان هسته‌ای را به یدک می‌کشد و از همین طریق چین‌، آمریکا و دنیا را به چالش و تهدید می‌طلبد در حالی که چین هیچگاه اقدامی را علیه روسیه انجام نداده است.

وی تصریح کرد: اتحادیه اروپا، ناتو و سپر موشکی آمریکا تهدید نزدیک روسیه به حساب می‌آید و تهدیدات ناشی از چین تهدید دورتر مسکو است ضمن اینکه چین اولویت تهدیدات نظامی روسیه به حساب نمی‌آید بلکه غرب برای این دو کشور تهدید مستقیم است و غرب هم به خوبی می‌داند که رقیب اصلی‌اش چین است ولی در حال حاضر روسیه تهدید اصلی آمریکا و چین تهدید آینده آمریکاست.

*بهترین زمان برای گسترش روابط ایران و روسیه

شوری در پاسخ به سوالی در خصوص اینکه آیا تقابل روسیه و غرب در شرایط کنونی همچنان ادامه خواهد داشت گفت: آمریکایی‌ها و غربی‌ها با استفاده از ابزارهای قدرت روسیه را تحت فشار قرار داده‌اند هر چند که این اقدام غرب علیه روس‌ها همراه با موفقیت هم بوده است.





 

 این کارشناس مسائل روسیه و قفقاز با بیان اینکه حرکت غرب بر علیه روسیه هم برای جمهوری اسلامی ایران تهدید محسوب می‌شود و هم فرصت افزود: انعقاد قرارداد‌های اخیر ایران با روسیه به دلیل مشاهده این فرصت از سوی مسئولان کشورمان است اما فضای گسترده‌تری بین ایران و روسیه برای ارتباطات بیشتر و جدی‌تر باید برقرار باشد.

وی خاطرنشان کرد: روسیه جزو معدود کشورهایی است که سیاست خارجی مستقلانه‌ای را در دنیا اجرا می‌کند و این سیاست معدود به هیچ وجه در راستای گفتمان و عمل غربی‌ها نبوده است.

مدیر گروه مطالعات اوراسیای مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام  تصریح کرد: روسیه ظرفیت‌های اقتصادی فراوانی دارد که هنوز این ظرفیت و توانایی در ایران مورد شناسایی قرار نگرفته است ضمن اینکه به نظر می‌رسد که اراده لازم در طرف ایرانی و روسی برای گسترش ارتباطات در همه ابعاد هم شکل نگرفته و بهتر است بدانیم که بهترین زمان برای ایجاد و گسترش رابطه بین ایران و روسیه هم اکنون است.

*فرصت ها و چالش های پیش روی سیاست خارجی ج.ا.ا در شرایط رقابت های بین قدرت‌ها

کرمی در پاسخ به سوالی در خصوص اینکه آیا غرب به دنبال هویت‌سازی در مقابل دشمن خارجی است گفت: وقتی پیمان ورشو فرو پاشید همه تصور می‌کردند که ناتو هم به زودی از بین خواهد رفت ولی غرب با سر پا نگه داشتن و تقویت ناتو تلاش کرد تا روسیه را به عنوان دشمن به دنیا اعلام کند.





 

کرمی با بیان اینکه غرب همواره سعی کرده برای خودش در برابر دشمن خارجی هویت سازی کند گفت: وقتی پیمان ورشو فرو پاشید انتظارات این بود که ناتو نیز از بین برود.

این کارشناس مسائل روسیه اظهار داشت: دشمن واقعی برای آمریکا هم اکنون روسیه است ضمن اینکه در حال حاضر توجهات غرب از ایران منحرف شده است و تعدد مسائل بحرانی بین‌المللی باعث شده است که آمریکا نتواند از ایران دشمن بسازد در حالی که ایران هم به هیچ وجه در منطقه بحران سازی نکرده بلکه هزینه‌هایی را نیز برای ایجاد و استقرار امنیت و ثبات عراق، افغانستان، یمن، لبنان و سوریه پرداخت کرده است.

این عضو هیات علمی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران با بیان اینکه غرب همیشه ایران را تهدید دانسته است افزود: وجدان‌ عمومی جهان می‌داند که جمهوری اسلامی ایران دنبال ثبات در دنیاست ضمن اینکه دشمن آمریکا لزوماً نباید ایران باشد. همچنین تعدد مسائل بین‌المللی به سود ایران است.

کرمی تصریح کرد: زمانی که بحث بحران سوریه آغاز شد روسیه خیلی مایل نبود که پای کار بیاید در حالی که ایران با حضور قوی رفت و آمد ایجاد کرد و حساسیت آنرا بالا برد.

تهیه و تنظیم: وحید ونایی

انتهای پیام/

 

منبع : فارس

برچسب ها:
آخرین اخبار
پربازدید ها