امروز : سه شنبه ۲ خرداد ۱۳۹۶ - 2017 May 23
۲۳:۴۴
ادموند
کمک مالی
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 145546
تاریخ انتشار: ۲۱ بهمن ۱۳۹۳ - ساعت ۰۵:۵۳
تعداد بازدید: 252
جهان طی چهار دهه گذشته دستخوش دگرگونی بنیادینی شده است. دست کم گفتمان غالب بر جهان آنروز که بیشتر در صف آرایی دو بلوک شرق و غرب در برابر هم تجلی می ...

جهان طی چهار دهه گذشته دستخوش دگرگونی بنیادینی شده است. دست کم گفتمان غالب بر جهان آنروز که بیشتر در صف آرایی دو بلوک شرق و غرب در برابر هم تجلی می یافت این روزها اثری از آن نیست و با فروریختن اساس و بنیان های یکی از دو

بلوک یاد شده جهان شاهد شتاب خیره کننده پدیده چند جانبه گرایی است که در آن قدرت های منطقه ای و فرامنطقه ای با اتحاد و ائتلاف های دو و بعضا چندگانه به ایفای نقش در مناسبات بین المللی به فراخور توان خود مشغولند.  

ایران یکی از همین کشورها است که به برکت پیروزی انقلاب اسلامی به رهبری حضرت امام خمینی (ره) در اواخر دهه 70 قرن بیستم میلادی (22 بهمن 1357)در یکی از حساس ترین و در عین حال راهبردی ترین مناطق جهان کمک های شایانی به ایجاد تغییر در نظام قدرت جهانی و به تعبیری چندجانبه گرایی طی 36 سال گذشته ارائه کرده است.

 طی 36 سال گذشته جهان، منطقه و ایران دست خوش تغییرات شگرفی شده است. پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی ایران در فضای جنگ سرد میان آمریکا و شوروی به عنوان دو ابر قدرت شرق و غرب رخ داد به این معنی که کشورهای جهان در روابط فی مابین  آن روز صرفا می بایست در یکی از این دو بلوک تعریف می شدند. یا شرق یا غرب. پدیده انقلاب اسلامی ایران با شعار نه شرقی و نه غربی اما جبهه جدیدی را پیش روی قدرت های جهانی گشود لیکن هرگز باور در بین سردمداران دو بلوک براین نبود که این جبهه سوم روزی خواهد توانست سامانه جهانی قدرت را به شکلی غیر از «دوقطبی معروف» تغییر دهد. پیش بینی این امر نیز باتوجه به شرایط آن زمان به یک معنی برای استراتژیست های دوبلوک دشوار می نمود چه اینکه طی چند قرن اخیر گفتمانی مشابه گفتمان انقلاب اسلامی ایران هرگز در صحنه مناسبات جهانی پدیدار نشده بود.

انقلاب اسلامی در ایران و تشکیل نظام جمهوری اسلامی در این کشور به عنوان الگوی یک نظام مردم سالار دینی در شرایطی به وقوع  پیوست که ایران آن زمان در محاصره بین ارتجاع عرب از یک سو و نظام های لائیک، کمونیستی و لیبرالیستی از سوی دیگر قرار داشت و کمتر استراتژیستی در دنیای آن زمان شانسی برای قدرت یابی چنین نظامی قائل می شد. علاوه براین دراواسط  دهه هفتاد میلادی و اوایل دهه 80 قرن بیستم  نظام بین المللی با دو تحول بنیادی مواجه بود که ایران از این دو تحول هرگز برخوردار نبود.  نظر به اهمیت بالای مولفه هایی نظیر اقتصاد و فن آوری های نو در کنار مولفه قدرت نظامی، جهان آرام آرام شاهد ظهور بازیگران جدیدی بود. بازیگرانی چون چین، هند، برزیل و کره جنوبی که با تقویت اقتثاد و تکنولوژی تلاش داشتند به عنوان قطب های اقتصادی و تکنولوژیک موقعیت خود را در مناسبات جهانی تقویت کنندایران اما از این دو مولفه در آن زمان محرم بود.

در چنین شرایطی نظام نوپای ایران با دو پدیده خانمانسوز درگیری های داخلی و جنگ تحمیلی با رژیم بعث صدام روبرو شد. رژیمی که همزمان از سوی هر دو بلوک غرب و شرق حمایت می شد و جنگی که هشت سال طول کشید و به طولانی ترین جنگ  بین دو کشور طی قرن بیستم لقب گرفت. هدف از راه اندازی جنگ علیه جمهوری اسلامی ایران ایزوله کردن گفتمان نویی بود که انقلاب ایران به رهبری امام رحمه الله علیه وارد گفتمان موجود در نظام بین الملل کرد. تمامی کشورهای منطقه از افغانستان در شرق تا جمهوری های بعدا استقلال یافته از شوروی در شمال و ترکیه در شمال غرب و کشورهای عربی عضو اتحادیه عرب و حاشیه خلیج فارس در غرب در برابر ایران صف ارایی کردند. اضافه کنید به این لیست بلند بالا رژیم صهیونیستی ، اتحادیه اروپا، آمریکا، شورای امنیت سازمان ملل، سازمانهای بین المللی چون پیمان ناتو، صندوق بین المللی پول، بانک جهانی و.. را که از هر حیث برای ایستایی و ایزوله کردن نظام جمهوری اسلامی از هیچ کوششی دریغ نکردند. همزمان با پیروزی انقلاب اسلامی در ایران تقریبا بیشتر کشورهای منطقه پیرامونی  ما دارای نظام های مستبد و وابسته به غرب یا شرق بودند . از نظام کمونیستی در افغانستان به رهبری ظاهر شاه گرفته تا نظام سرکوبگر انور سادات در مصر و یا نظام لائیک در ترکیه و حکومت آمریکایی جعفر نمیری در سودان.

در چنین شرایطی و با توجه به آغاز جنگ تحمیلی علیه ایران و سرعت بالای پیشرفت کشورهایی چون برزیل، چین ، هند و کره و ... کمترین شانسی می شد برای نظام نوپای چون ایران جهت عبور از حصار بزرگ بین المللی و ساختن شرایط همراه با اقتدار قائل بود. لیکن اینک در آستانه 36 امین سالروز پیروزی انقلاب اسلامی و به یمن ایستادگی و مقاومت غیورمندانه ملت نجیب ایران شرایط به کلی با وضعیت 36 سال قبل متفاوت است. نه از نظام کمونیستی در افغانستان خبری هست و نه از حکومت آمریکایی جعفر نُمیری در سودان. نه سراغی از نظام لائیک در ترکیه می توان یافت و نه از جبروت ادعایی رژیم صهیونیستی چیزی باقی مانده است. مرزهای روابط و همکاریهای سیاسی، نظامی، اقتصادی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در سی و ششمین سالگرد انقلاب شکوهمندش از دورترین نقطه فدراسیون روسیه تا حیاتی ترین مناطق آمریکای لاتین در قاره آمریکا توسعه یافته است. مرزهای جغرافیایی ایران دیگر منجصر به مرزهای مشترک با افغانستان و ترکیه و پاکستان و عراق نیست. دسترسی ایران به آبهای آزاد بین المللی از اقیانوس هند گرفته تا دریای مدیترانه این روزها به برکت توان عملیاتی بالای فرزندان این مرز و بوم  و به یمن تجربه های ارزشمند دوران دفاع مقدس بیش از هرزمان دیگری در خدمت به منافع دینی و ملی قراردارد. رشد حیرت آور ایران در حوزه فن آوریهای نوین، علم  و دانش هسته ای و حوزه دفاعی، این کشور را نه به ادعای غرب در ایزوله و محاصره  بلکه در کانون توجه ملت ها و دولت های دنیا قرار داده است. مقایسه شرایط پیرامونی این روزهای ایران با وضعیت پیرامونی اوایل پیروزی انقلاب بویژه دهه های 80 و 90 میلادی تصویری روشن تر از آینده نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران در مناسبات بین المللی به دست می دهد. ایران امروز در سالروز بهار آزادی  به برکت اسلام  و خون شهدا به یکی از مقتدرترین قدرت های منطقه ای و فرامنطقه ای به اذعان دوست و دشمن تبدیل شده و از او به دیده احترام در نزد ملتها نگریسته می شود.

جهان طی چهار دهه گذشته تغییرات زیادی به خود دیده است. نظام دو قطبی حاکم بر جهان آن روز با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال 1991 و بحران اقتصادی آمریکا در سال 2008 عملا فروپاشید. اعضای پنج گانه شورای امنیت سازمان ملل عمیقا دچار اختلافات شدیدی هستند. پدیده چند جانبه گرایی که به تعبیر بسیاری از ناظران سیاسی با پیروزی انقلاب اسلامی ایران در بهمن 57  آغاز شد  با شتابی خیره کننده درحال پیشروی است و در مسیر خود همه کشورهای جهان از جمله جهان اسلام را دچار تغییر خواهد کرد. ملت های مستضعف در آغاز هزاره سوم میلادی همچنان چشم امید به انقلاب اسلامی ایران و  رهبری جکیمانه حضرت آیت الله خامنه ای (دام ظله العالی) دوخته و باورمندند با الگوگیری از انقلاب اسلامی ایران در رویارویی با منافع استعماری غرب به استقلال و خودباوری خواهند رسید. ایران اسلامی طی چهاردهه از عمرش به نمادی برای استقلال خواهی، حاکمیت ارزش های الهی و حمایت از نهضت جهانی مستضعفین تبدیل شده است همان نهضتی که امام راحل فرمودند « نهضت ما اسلامى است قبل از آنکه ایرانى باشد؛ نهضت مستضعفین سراسر جهان است قبل از آنکه به منطقه ‏اى خاص متعلق باشد». این راهی است که در پیش داریم و مسئولیتی است خطیر که بردوش داریم.

*معاون امور فرهنگی و اجتماعی شهرداری تهران و عضو هیات امنای جمعیت دفاع از ملت فلسطین

منبع : فارس

برچسب ها:
آخرین اخبار