امروز : پنجشنبه ۲ شهریور ۱۳۹۶ - 2017 August 24
۱۳:۰۶
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 148756
تاریخ انتشار: ۲۸ اسفند ۱۳۹۳ - ساعت ۱۹:۵۳
تعداد بازدید: 177
مسكن از مهمترين نعمتهايي است كه انسان مي تواند از طريق آن اصلي ترين نيازهاي فردي و اجتماعي خود را برآورده سازد. خداوند متعال در قرآن مي فرمايد و ...

مسكن از مهمترين نعمتهايي است كه انسان مي تواند از طريق آن اصلي ترين نيازهاي فردي و اجتماعي خود را برآورده سازد. خداوند متعال در قرآن مي فرمايد و الله جعل لكم من بيوتكم سكنا و جعل لكم في جلود الانعام بيوتا تستخفونها يوم ظعنكم و يوم اقامتكم (نحل/80) و خدا خانه هاي شما را محل آرامش شما قرار داد و براي شما از پوست چهارپايان خانه هايي قرار داد كه آنها را هنگام سفر يا هنگام اقامت در هر مكان به آساني جابجا كنيد.

 

 

هنر اسلام:

هنر اسلام و احكام نوراني آن اين است كه براي تمامي مسائل فردي و اجتماعي، طرح و الگو ارائه داده است. يكي از طرحها و الگوهاي اسلامي در خصوص ساخت و ساز مسكن و نوع معماري آن است.

اهميت مسكن:

مسكن به معناي محل استراحت و محل سكونت است. خانه اي كه در آن آرامش (كه مربوط به باطن است) و آسايش (و انس -اطمينان خاطر- كه مربوط به ظاهر است).

مسكن از مهمترين نعمتهايي است كه انسان مي تواند از طريق آن اصلي ترين نيازهاي فردي و اجتماعي خود را برآورده سازد. خداوند متعال در قرآن مي فرمايد و الله جعل لكم من بيوتكم سكنا و جعل لكم في جلود الانعام بيوتا تستخفونها يوم ظعنكم و يوم اقامتكم (نحل/80) و خدا خانه هاي شما را محل آرامش شما قرار داد و براي شما از پوست چهارپايان خانه هايي قرار داد كه آنها را هنگام سفر يا هنگام اقامت در هر مكان به آساني جابجا كنيد.

ويژگيهاي مسكن از نظر اسلام:

از نظر اسلام مسكن خوب دو ويژگي دارد:

1- معماري ظاهري و مادي: يعني آسايش انسان را تأمين كند.

2- معماري باطني و معنوي: يعني آرامش او را تأمين كند.

آسايش با امكانات ظاهري به دست مي آيد و آرامش جز با معنويات فراهم نخواهد شد بنابراين مسكن مناسب، هم بايد از امكانات رفاهي و مناسب روز برخوردار باشد البته بدون تجملات و تشريفات زائد و هم مكان مناسبي براي عبادت و كسب معنويات باشد. حضرت علي عليه السلام مي فرمايد خانه مؤمن محل عبادت اوست (نوروا بيوتكم بتلاوة القرآن – بحار/92/200) روايات متعددي وارد شده كه يكي از اتاقهاي خود را عبادتگاهتان قرار دهيد و اهل بيت عليهم السلام به اين مطلب توصيه نموده و عمل مي كردند. پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله و حضرت علي عليه السلام نيز يك اتاق ويژه براي عبادت داشتند و امام صادق عليه السلام به يكي از اصحاب خود (مسمع) فرمودند دوست دارم يكي از اتاقهاي خود را عبادتگاه خود سازي.

فقها مي فرمايند اگر براي محتضر (كسي كه در حال جان دادن است) جان دادن سخت است او را به مكاني كه در آنجا نماز مي خوانده ببرند تا راحت تر جان دهد. (العروة الوثقي ج1 ص 66)

بنابراين بناي خانه در صورتي با آرامش حقيقي قرين مي گردد كه جلوه اي از معنويت و پرتوي از نور حق در آن بدرخشد در خانه يك مسلمان بايد نمادي از ياد خدا جلوه گر باشد

ويژگيهاي ظاهري مسكن:

مسكن علاوه بر آرامش حقيقي بايد آسايش انسان و خانواده او را نيز فراهم سازد و لذا اسلام به مسكن خوب و وسيع سفارش كرده است؛ فضاي كافي براي استراحت و دور هم نشستن اعضاي خانه، انجام فعاليتهاي فردي، ‌مسائل بهداشتي و سرويس بهداشتي خوب و مناسب از ويژگيهاي مسكن خوب و مناسب مي باشد.

اصل مهم در ظاهر مسكن:

گرچه اسلام در خصوص تأمين خانه خوب و مناسب سفارش نموده اما اكتفاء نمودن به حداقل ها و به دور از تجملات و هوا و هوس، پرهيز از افراط و زياده روي در فراهم آوردن امكانات رفاهي، اسراف، اشرافي گري و ... سفارش اكيد نموده بنابراين اصل مهم در خانه سازي ساده زيستي و دوري از تكلف است.

احكام مسكن:

در اهميت مسكن و ضرورت برخورداري هر فرد از يك مسكن مناسب همين بس كه وارد شده هر كسي كه روزي را اختصاص دهد براي تهيه مسكن آن روز دوست خدا محسوب مي شود.

مسكن از مستثنيات دَين به حساب مي آيد و اگر شخصي ورشكسته شد اسلام خانه او را استثناء كرده و به طلبكار اجازه مطالبه آن را نمي دهد (رساله امام خميني مسأله 2309)

داستان محمد بن ابي عمير قابل توجه است؛ هنگامي كه نيازمند شد يكي از بدهكاران او خانه خود را فروخت و پولش را نزد وي آورد ولي محمد بن ابي عمير حديثي از امام صادق عليه السلام نقل كرد كه «مرد مديون براي اداي دين از منزل مسكونيش رانده نمي شود» جواهر الكلام/25/334. و آن پول را در حالي كه به شدت نيازمند يك درهم آن بود قبول نكرد گرچه او بدهكار خود را ملزم به فروش خانه اش نكرده بود و از نظر شرعي گرفتن پول بلامانع بود.

نوع ساختن مسكن:

خداوند متعال در قرآن مي فرمايد: «و اوحينا الي موسي و اخيه ان تبوآ لقومكما بمصر بيوتا و اجعلوا بيوتكم قبله و اقيموا الصلوة و بشر المؤمنين» (يونس/87)

معناي قبله: يكي از معاني قبله در اين آيه عبادتگاه است يعني خانه هاي خود را محل عبادت قرار دهيد به قرينه و اقيموا الصلوه. معناي ديگر رو در رو قرار دادن خانه ها به صورت متمركز و در كنار هم (نه بر روي هم) تا از پراكندگي و تفرقه دور شده و به استحكام روابط صحيح اجتماعي و احياي روح جمعي بر اساس تقوي (و اقيموا الصلوه) بپردازند.

و قال موسي ربنا انك اتيت فرعون و ملأه زينة و اموالا في الحيوة الدنيا ربنا ليضلوا عن سبيلك ربنا اطمس علي اموالهم و اشدد علي قلوبهم فلا يؤمنوا حتي يرووا العذاب الاليم قال قد اجيبت دعوتكما فاستقيما و لا تتبعان سبيل الذين لا يعلمون (يونس/88 و 89)

عمل فرعون و اطرافيان او: رفتن به سوي تجمل و زينت و تزيين از جانب فرعون براي گمراه كردن از راه خدا و حال آنكه دستور خدا در اين آيات عدم پيروي از راه جاهلان است و لا تتبعان سبيل الذين لا يعلمون

تقسيم بندي فضاي مسكن:

خانه رسول خدا صلي الله عليه و آله و حضرت خديجه سلام الله عليها اولين مسلمانان عالم خانه اي زيبا و جمع و جور داراي چهار اتاق، سه اتاق اندروني (يك اتاق براي فرزندان، يك اتاق براي پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله و حضرت خديجه سلام الله عليها كه -حدود 24 متر مربع بوده- و يك اتاق براي عبادت رسول خدا صلي الله عليه و آله وسلم) و اتاق بيروني براي ملاقات با مردم و ميهمانان بوده است.

طرحي زيبا اما عاري از هرگونه تكلف و زينتهاي دنيوي، بسيار ابتكاري و جالب كه متأسفانه توسط وهابيت تخريب شده است (مرآة الحرمين ص 189)

توجه به بيروني و اندروني:

توجه به حفظ حريم محرم و نامحرم در ساختن مسكن بسيار مهم است. ضمن آنكه در داخل خانه هم جدا بودن اتاق فرزندان با والدين مورد توجه قرار گرفته شده و نيز محل عبادت هم مشخص شده است

امروزه آن مقدار كه به اتاق خواب يا سرويس بهداشتيو تزيين آنها اهميت داده مي شود به اتاق مخصوص عبادت به اندازه يك درصد آن هم اهميت داده نمي شود.

سرويس بهداشتي خانه اسلامي:

امام صادق عليه السلام فرمودند: شايسته است محل تخلي در پوشيده ترين جاي خانه باشد. پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله و سلم فرمودند جبرييل امين بر من نازل شد و گفت در خانه اي كه سگ يا ظرف ادرار در آن باشد ما ملائكه وارد نمي شويم. بنابراين ميتوان نتيجه گرفت كه سرويس بهداشتي بايد دور از محل نشيمن باشد.

همچنين بر اساس فرهنگ شيعي رو به قبله يا پشت به قبله بودن سرويس بهداشتي حرام است اما اهل سنت جايز مي دانند.

اتاق پذيرايي:

پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله فرمودند: هر چيزي زكاتي دارد و زكات خانه اتاق پذيرايي از ميهمان است (نهج الفصاحه ص 478)

امام باقر عليه السلام فرمودند بهترين خانه هاي شما خانه اي است كه در آن يتيمي باشد و مورد اكرام قرار گيرد و بدترين خانه ها خانه اي است كه يتيمي در آن مورد بي مهري قرار گيرد (مستدرك/1/148)

رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمودند بركت به جانب خانه اي كه مردمان ديگر از آن بهرمند مي شوند بسيار سريع روان مي شود. (اصول كافي ج 6 ص415)

رعايت اصل ساده زيستي:

سيره انبياء و اولياء و اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام وعلماي رباني و مؤمنين خالص، رعايت اصل سادگي و ساده زيستي در زندگي به ويژه مسكن بوده است. خانه انسان هرچه تزيين شود و تجملات و تشريفات در آن زياد شود انسان را به سمت ماديات متمايل و از معنويات دور مي سازد

امروزه خانه ها با انواع ظروف تجملي كه هيچ استفاده و كاربردي جز دنيازدگي اهل آن و حسرت و آه براي ديگران ندارد، تزيين مي شود؛ دكورها و ويترينها و كمدهايي كه مملو از وسايل تزييني و زينتي، مجسمه ها و ... مي باشد كه مخالف صريح با سبك زندگي اسلامي و در راستاي سبك زندگي غربي است.

امام خميني رحمة الله عليه فرمودند هرچه برويد سراغ اينكه يك قدم برداريد براي اينكه خانه تان بهتر باشد از معنويتتان به همان مقدار و از ارزشتان به همين مقدار كاسته مي شود ارزش انسان به خانه نيست به باغ نيست (صحيفه نور ج 19 ص 157)

آن چيزي كه روحانيت را تا حال پيش برده و حفظ كرده اين است كه ساده زندگي كرده اند آنهايي كه منشأ آثار بزرگ بوده اند ساده زندگي كرده اند.

سبك معماري غربي:

معماري غربي دقيقا بر خلاف معماري اسلامي است و هر آنچه را كه اسلام مد نظر قرار داده مورد هدف قرار مي دهد. بخش اعظم زيربناي خانه به صورت يك سالن باز در مي آيد و در گوشه اي از آن آشپزخانه كه اختصاص به بانوان دارد بدون هيچ حفاظ و در و پنجره اي به صورت باز (اُپن) در مي آيد و در گوشه ديگر اتاق آينه اي بزرگ نصب مي شود كه افق ديد نامحرمان را تا زواياي داخلي فزوني مي بخشد و فعاليتهاي بانوان در داخل آشپزخانه به راحتي مشاهده مي شود. در اطراف اين سالن باز سرويس بهداشتي، حمام و اتاق خواب قرار دارد نه تنها ميهمان و ميزبان در اين خانه ها امنيت و آسايش ندارند بلكه افراد خانه هم از دست يكديگر امنيت و آسايش ندارند اگر يك نفر تلويزيون ببيند بقيه هم بايد بنشينند و ببينند اگر يك ميهماهن براي يكي از اعضاي خانه مي آيد همگي بايد در كنار ميهمان بنشينند اگر ميهمان نياز به سرويس بهداشتي پيدا كند معذب است. همچنين اگر ميزبان نياز به سرويس بهداشتي داشته باشد.

صفا و صميميت، عاطفه و مهرباني در اين خانه ها به شدت در معرض زوال قرار مي گيرد. اعتقادات مذهبي، عفاف و حجاب مورد هجمه قرار مي گيرد، حريم محرم و نامحرم شكسته مي شود، ميهمانان هنگام پذيرايي مجبورند در كنار ميزبان به صورت مختلط بر سر يك سفره قرار گيرند. خانه هيچ اندروني و بيروني ندارد حتي محل خشك نمودن لباسهاي شسته شده يا داخل خانه در معرض ديد همگان قرار مي گيرد يا كنار پنجره در معرض ديد رهگذران و عابران در حالي كه روايت است لباس بانوان را بايد از ديد نامحرمان محفوظ نگه داشت.

به جاي سادگي و بي پيرايگي كه دستور اسلام است، انواع تزيينات، تجملات، تشريفات زائد و دردسر ساز، مجسمه ها، ظروف تزييني و ... در اين خانه ها به چشم مي خورد اما از هنر اسلامي خبري نيست.

آن مقدار كه به اتاق خواب بها داده مي شود به محل عبادت كمترين توجهي هم نمي شود به جاي صوت قرآن و اذان در اين خانه ها صداي موسيقي و غناي حرام و آواز نامحرمان به گوش مي رسد.

نتيجه:

وقتي سبك معماري اسلامي تبديل به معماري غربي شد، لوازم و تبعات آن نيز به دنبال خواهد آمد و به تدريج نكبتهاي زندگي غربي وارد زندگي مي شود و تربيت خانواده و فرزندان را تحت تأثير خود قرار مي دهد.


ابعاد ظاهري مسكن:

فضاي زمين و زيربناي مسكن از نظر اسلام شامل فضاي بيروني منزل يعني اتاق يا اتاقهايي كه مخصوص مراجعات بيروني منزل و رفت و آمد ميهانان مي باشد كه از فضاي دروني كه متعلق به همسر و فرزندان است بايد جدا باشد تا رفاه و آسايش و امنيت خانواده در حد اعلي تأمين شود. فضاي داخلي يا به اصطلاح اندروني هم از چند اتاق تشكيل مي شود؛ اتاق والدين، اتاق مخصوص فرزندان، اتاق مخصوص عبادت و نيز قسمت سرويس بهداشتي كه بايد در مكاني پوشيده باشد تا عفت و حياء محفوظ بماند.

ارتفاع مسكن:

از مجموع رواياتي كه از حضرات معصومين عليهم السلام رسيده استفادهمي شود كه احداث ساختمان مرتفع شايسته نيست. امام صادق عليه السلام فرمودند سقف خانه را هفت تا هشت ذراع بيشتر قرار ندهيد (حدود 3 الي 3 و نيم متر -به اصطلاح امروزي دوبلكس و سوبلكس) كه عوارضي براي اهل خانه دارد و اگر بيشتر از سه متر بود بالاي آن آية الكرسي نوشته شود تا عوارض منفي آن برطرف شود. پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله فرمودند ساختمان بلند و مرتفع حقوق همسايه ها را ضايع مي سازد و ايشان از مردي انصاري كه در مدينه ساختمان بلند و مرتفعي ساخته بود رو برگرداند و فرمودند چنين بناهاي بلندي براي ديگر ساختمانهاي محل زحمت و مزاحمت ايجاد مي كند و جريان هوا و نور را از آنان دريغ مي دارد (احكام و آداب مسكن غلامرضا گلي زواره ص 92)

پشت بام ساختمان:

مستحب است اطراف بام منزل به اندازه يك متر ديوار كشي شود. امام صادق عليه السلام فرمودند: استراحت بر روي بامي كه ديوار كشي نشده جايز نيست. پرسيدند: اگر از سه طرف ديوار باشد چگونه است؟ فرمودند: كفايت نمي كند و بايد از چهار طرف ديوار كشي شده باشد (حلية المتقين ص 233)

فضاي داخلي منزل:

از نظر اسلام لازم است فضاي داخلي منزل از هر گونه تجملات و تزيينات و مجسمه هاي انسان و حيوان دور باشد. ضمن حفظ سادگي و بي پيرايگي منزل كه انسان را در ماديات غرق مي كند استفاده از هنر اسلامي فضاي منزل را زيبا مي سازد. دور تا دور اتاق امام صادق عليه السلام آية الكرسي نوشته شده بود و در سمت قبله محل عبادتش در منزل از آيات قرآن استفاده شده بود. اسلام  از زيبايي و زينت متعارف كه با موازين شرعي مطابقت داشته باشد استقبال مي كند.

امام صادق عليه السلام فرمودند خداوند دوست دارد هرگاه به بنده اي نعمتي ارزاني داشت آثار آن نعمت را در او ببيند. سؤال كردند چگونه؟ حضرت فرمودند استفاده از لباس خوب، بوي خوش، منزلي تميز كه با گچ سفيد كاري شده باشد و فضاي بيروني منزل تمييز باشد و داخل منزل از روشنايي و نور خوب بهرمند باشد.

فضاي كلي مسكن:

داشتن مسكن خوب و وسيع در روايات از سعادت يك مسلمان شمرده شده و از مسكن تنگ و خانه كوچك نكوهش شده است. البته خانه‌ي وسيع با روي آوردن به تجمل و رفاه زدگي فرق مي كند. منزل وسيع به معناي آنكه اتاقهاي متعددي داشته باشد كه همسر، فرزندان و ميهمانان بتوانند به راحتي از فضاي خانه استفاده كنند. در روايات حضرت علي عليه السلام وسعت صحن و حيات منزل را جزء شرافت منزل دانسته اند و برتري نشيمنگاه و همسايه خوب را جزء بركت خانه‌ي خوب شمرده اند.

نگهداري حيوانات:

همانطور كه نگهداري برخي حيوانات مانند سگ در منزل نكوهش شده به نگهداري برخي حيوانات ديگر سفارش شدهاست نگهداري حداقل يك جفت كبوتر و يك خروس در منزل آثار و فوايدي دارد كه در روايات به آن اشاره شده است. امام صادق عليه السلام فرمودند در خانه‌ي هر پيامبري كبوتري نگهداري مي شد و در خانه‌ي حضرت محمد صلي الله عليه و آله يك جفت كبوتر قرمز رنگ نگهداري مي شد. البته نگهداري گوسفند هم سفارش شده است.

احكام مربوط به ساختمان سازي:

زميني كه مسكن در آن احداث مي شود نبايد غصبي باشد همچنين استفاده از مصالح حرام به شدت منع شده است كه مايه‌ي ويراني منزل خواهد شد. رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمودند هر كس يك وجب از زمين ديگران را غصب كند در قيامت تا هفت طبقه‌ي آن قطعه زمين را بر گردنش آويزند.

مسأله‌ي شرعي:

كسي كه در ملك غصبي نماز بخواند اگرچه روي فرش غصبي و تخت و مانند اينها باشد نمازش باطل است (توضيح المسائل مسأله‌ي 866)

امام صادق عليه السلام فرمودند: كسي كه مالي را از راه غير حلال كسب كند خداوند ساختمان و مصالح ساختماني را بر او مسلط مي سازد (فروع كافي ج 6 ص 531)

امام صادق عليه السلام فرمودند: خداوند متعال ساختمانهايي دارد كه انتقام گيرنده ناميده مي شود پس اگر خداوند به بنده اي مالي عطا كند و او حق آن را (خمس و زكات و انفاقهاي مستحبي) پرداخت نكند آن را بر او مسلط مي كند پس مالش را در آن صرف مي كند و مي ميرد و ساختمان را مي گذارد و مي رود (من لا يحضره الفقيه ج 4 ص 427)

مسكن و موارد ممنوع:

زندگي در خانه اي كه مطابق نياز انسان و مناسب شأن او باشد از نظر اسلام جايز و بلا اشكال است ولي كسي كه بدون نياز به فكر ساخت و ساز مسكن دوم و سوم يا تعمير بيش از حد منزل، تزيين و مجلل ساختن منزل باشد نعمت الهي را تبديل به نقمت مي سازد و مشكلاتي را در دنيا و آخرت براي خودش با دست خود فراهم مي سازد

امام صادق عليه السلام مي فرمايند: هر ساختماني كه فراتر از نياز انسان باشد انگيزه و عاملي ناگوار براي صاحبش در قيامت خواهد شد (بحار الانوار ج 76 ص 150)

مسكن براي فخر و مباهات:

رسول اكرم صلي الله عليه و آله و سلم فرمودند: هر كس خانه اي بنا كند براي ريا و سمعه  كه مردم ببينند يا بشنوند در روز قيامت آن خانه را تا طبقه‌ي هفتم زمين انباشته از آتش نموده و به گردنش مي آويزند و هيچ چيزي مانع او نمي شود جز آن كه در قعر جهنم بيفتد مگر اين كه از اين كار خود توبه كند. سؤال كردند يا رسول الله! ساختن براي رياكاري يعني چه؟ فرمودند: بيش از قدر حاجت خانه بسازد تا بر همسايگان مباهات كند و به برادران ديني خود فخر فروشي كند (بحار الانوار ج 76 ص150)

خانه‌ي اضافي و نياز ديگران:

كسي كه خانه‌ي اضافي دارد مي تواند براي فرار از وزر و وبال آن به افراد نيازمند و محتاج بدهد. امام صادق عليه السلام فرمودند: آن كس كه خانه اي دارد و مسلمان محتاجي به آن نياز دارد و صاحب خانه مانع مي شود خداوند متعال مي فرمايد: اي ملائكه‌ي من بنده ام از دادن خانه اي در اين دنياي فاني به بنده اي ديگر امتناع ورزيد به عزت و جلالم سوگند كه هيچگاه اين شخص در بهشت مسكن نخواهد گزيد (اصول كافي ج 2 ص 367)‌

روزي حضرت علي عليه السلام در بصره به عيادت ربيع بن زياد حارثي كه مورد علاقه‌ي آن حضرت بود رفتند وقتي نگاه آن حضرت به خانه‌ي باشكوه و مجلل ربيع افتاد فرمودند خانه اي با اين وسعت و بناي مجلل به چه كارت مي آيد؟ آيا بهتر نبود با اين مال آخرت خود را آباد مي كردي؟ (ديدگاه اوليه نفي چنين خانه سازي است) سپس حضرت فرمودند آري مي توان همين خانه را با چنين شكوهي وسيله‌ي تقرب به خداوند كني (خانه را خراب نكن ولي اصلاح كن) به اين صورت 1- كه خويشاوندان را در آن اكرام كني (صله‌ي رحم) 2- ميهمان را در آن اطعام دهي (ميهمان نوازي) 3- فقرا را در آن جاي دهي (اجاره به ديگران بدون پول) سزاوار است كه مسكن به اندازه نياز انسان باشد و زائد بر آن اسراف و حرام است.

موارد كراهت:

1-اگر انسان ساختماني براي سكونت دارد مكروه است ساختمان ديگري را شروع كند (اولين دانشگاه آخرين پيامبر ج2 ص 185)

2- مكروه است كه انسان به طور مرتب خانه‌ي خود را عوض كند مگر آنكه منزل اول مناسب و راحت نباشد.

3- مكروه است كسي در خانه‌ي اجاره اي زندگي كند مگر آنكه چاره اي نداشته باشد (اولين دانشگاه آخرين پيامبر ج 2 ص 185)

منع از خريد و فروش بي مورد مسكن:

رسول اكرم صلي الله عليه وآله و سلم فرمودند[1]: هر كس خانه‌ي خود را جز در مورد ناچاري بفروشد خداوند عامل تلف كننده اي مي فرستد تا پول آن خانه را تلف كند (كنز العمال) و هر كس خانه‌ي خود را بفروشد و بهاي آن را به عوض خانه‌ي ديگر ندهد خداوند آن مال را برايش مبارك نگرداند (كنز العمال)

امام صادق عليه السلام با خانه‌ي اضافي چه كردند؟ هشام بن حكم نقل مي كند مردي از حيل هر سال در موسم حج به مدينه مي آمد و در منزل امام صادق عليه السلام ساكن مي شد (حضرت او را جا مي دادند) يك سال مبلغ ده هزار درهم به امام صادق عليه السلام داد تا خانه اي براي او تهيه كنند كه ديگر مزاحم حضرت نشود بعد براي انجام حج به مكه رفت در مراجعت به مدينه سراغ خانه را گرفت امام عليه السلام فرمودند آري خانه اي براي تو خريدم و قباله اي را آوردند كه در آن نوشته شده بود بسم الله الرحمن الرحيم اين خانه اي است كه جعفر بن محمد (عليهما السلام) براي فلان شخص خريده است خانه اي در فردوس برين حد اول آن خانه‌ي رسول خدا صلي الله عليه و آله حد دوم آن خانه‌ي حضرت علي عليه السلام حد سوم آن خانه‌ي امام حسن مجتبي عليه السلام و حد چهارم ان خانه‌ي حسين بن علي عليهما السلام است. چون آن مرد قباله را خواند گفت راضي شدم خدا مرا فداي شما گرداند. امام صادق عليه السلام فرمودند اما پولي كه دادي براي ذريه‌ي حضرت زهرا سلام الله عليها (اولاد امام حسن و امام حسين عليهما السلام) صرف نمودم و اميدوارم كه خدا قبول كند وجزاي آن را در بهشت به تو عطا كند. آن مرد قباله را برداشت و به وطن خويش باز گشت پس از چندي بيمار شد وصيت كرد و اهل خود را سوگند داد تا آن قباله را در كفن وي بگذارند. وقتي ازدنيا رفت اهل او به وصيت عمل كردند فرداي آن روز وقتي سر مزارش رفتند ديدند قباله روي قبرش آمده و در آن نوشته است به خدا سوگند جعفر بن محمد عليهما السلام به آنچه فرموده بود وفا كرد (خرائج قطب راوندي و مناقب ابن شهر آشوب)

ذبح قرباني براي مسكن:

مستحب است كسي كه ساختماني مي سازد يا خانه اي مي خرد گوسفند فربهي را ذبح كرده و گوشتش را به فقرا اطعام كند سپس بگويداللَّهُمَّادْحَرْعَنِّيمَرَدَةَالْجِنِّوَالْإِنْسِوَالشَّيَاطِينِوَبَارِكْلِيفِيبِنَائِی


شهرسازي اسلامي:

از مسائل و رواياتي كه در خصوص سبك معماري اسلامي بيان شد مي توان سبك شهرسازي اسلامي را نيز استخراج كرد.

اتاق عبادت و مسجد:

اگر در روايات سفارش شده كه اتاقي درمنزل به عنوان اتاق عبادت انتخاب شود مي توان استفاده كرد كه داشتن مسجد خوب و مناسب و قرار دادن يك فضاي مناسب براي اين مكان مقدس لازم و ضروري است اما مع الاسف در اگر شهركهاي بزرگ با جمعيت فراوان كه در اطراف شهرها ساخته مي شود با وجودي كه ظرفيت برگزاري نماز جمعه را نيز دارند حتي از داشتن يك مسجد مناسب در بهترين مكان مناسب شهرك محرومند و اين نشان دهنده‌ي تفكر غير اسلامي مجريان اين پروژه ها مي باشد

قبله گاه:

از برخي مجتمعهاي مسكوني گزارش رسيده كه حتي ابتدايي ترين مسائل شرعي نيز در ساخت و ساز رعايت نشده و تمام سرويسهاي بهداشتي رو به قبله ساخته شده اند كه مسؤوليت مستقيم آن با شهرداري و مهندسين ناظر آن منطقه مي باشد كه حتي از ابتدايي ترين مسأله شرعي نيز غفلت كرده اند.

سگ بازي در سطح شهرها:

اگر در روايات از نگهداري سگ در منزل به شدت نهي شده لازم و ضروري است كه از ترويج سگ بازي و سگ گردي در سطح شهرها نيز جلوگيري شود و اين سنت غلط و غربي برچيده شود اما متأسفانه امكانات بهداشتي مانند واكسينه نمودن آنها در اختيار صاحبان آنها قرار داده مي شود.

آپارتمان نشيني:

اگر در روايات اشاره شده كه سقف منزل خود را بيش از سه و نيم متر بالا نبريد ساختن برجها و آپارتمان سازي آن هم در اطراف شهرها كه بيابانهاي وسيعي وجود دارد وجهي ندارد آپارتمانهايي كه حجب و حيا و عفاف را به شدت مخدوش مي سازد به گونه اي كه صداي سخن گفتن معمولي همسايگان اعم از محرم و نامحرم از واحدهاي بالا به پايين و مجاور به راحتي به گوش مي رسد حتي بالاتر آن صداي دوش حمام و سيفون دستشويي همسايه باعث مزاحمت و مسائل ديگر مي شود. صداي تلويزيون، ماهواره و موسيقي كه جاي خود دارد ضمن آنكه حريم محرم و نامحرم در اين مجتمع ها بسيار آسيب پذير است.

روايتي قابل توجه:

شیخ صدوق رحمة الله علیه در من لا یحضره الفقیه روایتی را نقل می کند.

رُوِيَ عَنْ مُحَمَّدٍ الطَّيَّارِ قَالَ‏ دَخَلْتُ‏ الْمَدِينَةَ وَ طَلَبْتُ بَيْتاً أَتَكَارَاهُ فَدَخَلْتُ دَاراً فِيهَا بَيْتَانِ بَيْنَهُمَا بَابٌ وَ فِيهِ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ تُكَارِي هَذَا الْبَيْتَ قُلْتُ بَيْنَهُمَا بَابٌ وَ أَنَا شَابٌّ قَالَتْ أَنَا أُغْلِقُ الْبَابَ بَيْنِي وَ بَيْنَكَ فَحَوَّلْتُ مَتَاعِي فِيهِ وَ قُلْتُ لَهَا أَغْلِقِي الْبَابَ فَقَالَتْ تَدْخُلُ عَلَيَّ مِنْهُ الرَّوْحُ دَعْهُ فَقُلْتُ لَا أَنَا شَابٌّ وَ أَنْتِ شَابَّةٌ أَغْلِقِيهِ قَالَتِ اقْعُدْ أَنْتَ فِي بَيْتِكَ فَلَسْتُ آتِيكَ وَ لَا أَقْرَبُكَ وَ أَبَتْ أَنْ تُغْلِقَهُ فَأَتَيْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ تَحَوَّلْ مِنْهُ فَإِنَّ الرَّجُلَ وَ الْمَرْأَةَ إِذَا خُلِّيَا فِي بَيْتٍ كَانَ ثَالِثُهُمَا الشَّيْطَانَ‏ (من لا يحضره الفقيه ج‏3 ص 252 باب المزارعة و الإجارة حدیث 3913)

نکوهش ساختمان بلند:

امام صادق علیه السلام فرمودند: خانه های خود را تا هفت ذراع قرار دهید که در زیادتر از آن شیاطین ساکن می شوند زیرا آنان نه در آسمان و نه در زمین هستند بلکه در میان هوا می باشند (حلیة المتقین ص 446)

ضررهای آپارتمان نشینی:

علاوه بر مشکلات معنوی که در آپارتمان نشینی ظهور و بروز پیدا می کند بررسی ها نشان داده که ساکنین این ساختمانها بیشتر به پزشک مراجعه می کنند و احساس بیماری جسمی و روحی آنان بیشتر است. محیط آپارتمان زمینه را برای محدود اندیشی فراهم می کند. بر اساس تحقیقات یکی از  روان شناسان اروپایی رشد فکری و جسمی اطفال به موازات نوع مسکن پیشرفت دارد. کودکان دچار بیماری های تنفسی می شوند.

حریم محرم و نامحرم:

اگر در خانه ها رعایت حریم محرم و نامحرم لازم است در سطح شهرها این حرمت مضاعف می شود چراکه یک شهر خود یک خانه بزرگ است بنابراین جمع آوری لشکر دختران بیکار و آواره در سطح شهرها که کاری جز سرک کشیدن به پاساژها و مغازه ها ندارند لازم و ضروری است و این در ابتدا وظیفه والدین سپس مسؤولین امر می باشد.



[1] راوي سني است احتياط شود

منبع:سایت موعود

برچسب ها:
آخرین اخبار