امروز : پنجشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۵ - 2017 February 23
۱۹:۳۹
نمایشگاه رسانه دیجیتال
ادموند
کمک مالی
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 150170
تاریخ انتشار: ۵ اردیبهشت ۱۳۹۴ - ساعت ۲۲:۴۷
تعداد بازدید: 345
جعفر گونزالس
اسپانیا در ذهن و زبان ایرانیان همیشه نامی آشنا بوده است؛ از دور دست ادب و اندیشه و هنر و فرهنگ اسلامی تا گستره‌های طبیعت و سیاست.

جعفر گونزالس

به گزارش پیروان موعود، از دور‌ترین ایام، روابط ایران با اسپانیا در زمینه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و علمی وجود داشته است و بنا بر گفته‌ مورخان، جای پای اسلام و ایران در تاریخ و فرهنگ این کشور به‌خوبی قابل تشخیص است و حضور فرهنگ اسلامی نقش شایسته‌ای را در فرهنگ و تمدن اندلس ایفا کرده است. اگرچه در دوره‌ معاصر این نقش کم‌رنگ‌تر شده است ولی هنوز بسیاری در این کشور هستند که آثار فرهنگی و علمی اسلام و ایران را به زبان اسپانیایی ترجمه و منتشر می‌کنند.

به‌تازگی کتاب «ادیان در خدمت انسان» اثر امام موسی‌صدر به همت جعفر گونزالس به اسپانیایی ترجمه و منتشر شده است. گونزالس تاکنون قرآن مجید، و آثاری از امام خمینی (ره) همچون «تفسیر سوره حمد»، «چهل حدیث»، «آداب الصلوه» و «ولایت فقیه» را به اسپانیایی ترجمه کرده است و تلاش‌های فراوانی برای معرفی اسلام به اسپانیایی‌ها داشته است.

سه‌شنبه اول اردیبهشت، ترجمه اسپانیایی کتاب «ادیان در خدمت انسان» در مرکز فرهنگی شهر کتاب رونمایی شد. در این نشست جعفر گونزالس، رافائل مائوریلو، نجمه شبیری و مهدی فیروزان حضور داشتند.

ارتباط فرهنگی سیال است

فیروزان، در ابتدای سخنان خود به فعالیت‌های بین‌المللی شهر کتاب اشاره کرد و درباره‌ ضرورت برقراری روابط فرهنگی گفت: مجموعه‌ فعالیت‌های معاونت فرهنگی شهر کتاب ابعاد بین‌المللی گوناگونی دارد و شامل حوزه‌های مختلف می‌شود. یکی از مهم‌ترین آن‌ها آشنایی با ادبیات و تحولات زبان و فرهنگ‌های دیگر است. اسپانیا یکی از کشورهایی است که با ایران مشترکات فرهنگی و دینی متعدد دارد؛ رد پای فرهنگ اسلامی و حتا ایرانی در اسپانیا دیده می‌شود. ارتباط فرهنگی بسیار سیال صورت می‌گیرد و هیچ حد و مرزی آن را در بر نمی‌گیرد؛ از این‌روی پرداختن به این مساله از اولویت‌های شهر کتاب است. می‌توان با عواملی چون تحریم‌های اقتصادی و سیاسی دروازه‌های سیاست، اقتصاد و تبادل‌های گوناگون بین کشورها را بست، اما هیچ‌گاه دروازه‌ فرهنگ بسته نمی‌شوند.

مدیر عامل شهرکتاب به مصادیقی در این ‌باره اشاره کرد و افزود: بحث امروز نیز در حوزه‌ روابط فرهنگی است، اما این‌بار گسترده‌تر از گفت‌وگو بین دو ملت؛ امروز یک گفتمان دینی با عنوان مطالعات اسلامی در اسپانیا را پی می‌گیریم. مصداق آن نیز رونمایی از ترجمه‌ اسپانیایی کتاب «ادیان در خدمت انسان» نوشته‌ امام موسی صدر با ترجمه‌ جعفر گونزالس است.

ادیان متفرق و جنگ‌های امروزی

شبیری، سخنان خود را با ایراد طرحی کلی از پیشینه‌ مطالعات اسلامی در اسپانیا آغاز کرد. وی ضمن قدردانی از مترجم کتاب اظهار داشت:‌ این قبیل رویکردها بسیار مبارک است، چراکه چهره‌ دیگری از جهان اسلام، به‌ویژه شیعه را معرفی می‌کند. امام موسی صدر در جهان تشیع چهره‌ای محبوب است. من در سنین جوانی با سخنان و صلابت رفتار و کردار و حتا زیبایی او آشنا شدم.

وی افزود: به واسطه‌ مسائل سیاسی، ما همه چیز هستیم جز آن‌چه واقعا هستیم؛ در داخل هم وضع مطلوب‌تری نداریم. گذشته از تعریف جامعه‌شناسی در این‌باره، دین‌باوری یک مساله‌ مهم درباره‌ ما است. وقتی من در اروپا دانشجو بودم، محافلی مذهبی و هم ادبی وجود داشت که در آنها شرکت می‌کردم. در این میان یک گروه لبنانی هم بود که همه‌ اعضای آن علی نام داشتند. من به کمک آنها با امام موسی صدر آشنا شدم. علاقه و احترام آن‌ها نسبت به او بسیار عجیب بود. به هر حال تشیع و مطالعات اسلامی در آن‌سوی مرز‌ها نیاز به بازنگری و معرفی دوباره دارد. در اسپانیا ترجمه‌ آثاری از این‌دست مغتنم است، چراکه هرچه از جهان اسلام و ایران به آن‌جا می‌رسد، خواه ناخواه به مسائل سیاسی آغشته و جوی خاص را رغم زده است.

شبیری، برخی آسیب‌های اسلام‌شناسی در اسپانیا را تشریح کرد و گفت: در آن‌جا رابطه‌ بین ادیان در شکل و صورتی غیررسمی صورت می‌گیرد و انسجامی ندارد، جز در شهری به نام سویل که به نوعی مرکز ادیان است؛ حتا در آن‌جا حرکت منسجمی در این‌باره صورت نمی گیرد. البته می‌توان به نوعی همبستگی بین مسلمانان اشاره کرد که تعداد آن‌ها متاثر از انقلاب ایران، افزوده شده است.

وی به اهمیت ترجمه‌ کتاب یادشده در بازنمایی رویکردها و نظرگاه‌های اسلامی و شیعی در کشوری چون اسپانیا اشاره کرد و خواندن بخش‌ها و جملاتی از آن را ضروری دانست. شبیری گفت: «ای خدای ابراهیم و اسماعیل، خدای موسی و عیسی و محمد، خدای مستضعفان و همه‌ی آفریدگان...» در نظر آورید وقتی چنین اتفاق‌نظر و وفاقی در کشوری مطرح می‌شود که سال‌های جنگ‌های صلیبی و تفتیش عقاید را گذرانده است،‌ مساله و رویکردی مهم پایه‌گذاری می‌شود؛ لکه‌ ننگ تفتیش عقاید از چهره‌ اسپانیا پاک نخواهد و در چنین کشوری طرح سخنان منسجم موسی صدر به مثابه یک رسالت بزرگ است. در بخش دیگر کتاب آمده است: «سپاس خدایی را است که ترسیدگان را امان دهد، شایستگان را نجات دهد،‌ مستضعفان را برتری دهد، مستکبران را فرونشاند، شاهانی را نابود سازد و دیگرانی را بر جایگاه آنان نشاند و سپاس خدایی را که درهم‌کوبنده‌ جباران، نابودکننده‌ ستمکاران،‌ دریابنده‌ گریزندگان، انتقام‌گیرنده از سرکشان و فریادرس دادخواهان است.»

شبیری، ضمن خواندن بخش‌هایی دیگر، بر زیبایی آن‌ها تاکید کرد و افزود: طرح این قبیل مسائل در جامعه‌ اسپانیا بسیار مطلوب است. این مطالب دغدغه‌‌های سیاسی روز هستند و اگر به درستی درک شوند و مثلا یک اسپانیایی آن‌ها را بخواند و فجایع امروز را (که به بهانه‌ دین صورت می‌گیرند) نیز از نظر بگذراند به یگانگی ادیان پی خواهد برد. امام موسی صدر در این‌باره می‌گوید: «ادیان یکی بوده‌اند، زیرا در خدمت هدفی واحد بوده‌اند. دعوت به سوی خدا و خدمت انسان و این دو نمودهای حقیقی یگانه‌اند و آن‌گاه که ادیان در پی خدمت به خویشتن برآمدند میانشان اختلاف بروز کرد. توجه هر دین به خود آن‌قدر شد که تقریبا به فراموش هدف اصلی انجامید. اختلافات شدت گرفت و رنج‌های انسان فزونی یافت. ادیان یکی بودند و هدف مشترکی را پیش گرفتند؛ جنگیدن در برابر خدایان زمینی و طاغوت‌ها و یاری مستضعفان و رنج‌دیدگان و این دو نیز نمودهایی حقیقی و یگانه‌اند،‌ چون ادیان در نهایت پیروز خواهند شد.» بر این اساس می‌توان دریافت غالب جنگ‌هایی که در دنیا صورت می‌گیرد چه ریشه‌هایی دارد.

خدای واحد و کلام یگانه

گونزالس، در تشریح ضرورت‌های ترجمه‌ این اثر اظهار داشت: نکته‌ خاصی درباره‌ کتاب نمی‌گویم، چراکه شما عمل و حرف سید موسی صدر را خوب می‌شناسید. ما تصمیم گرفتیم یک انتشارات تاسیس کنیم و ترجمه‌ و چاپ این اثر را به مثابه گامی موثر و مطلوب در شروع این امر پنداشتیم. محیط ما مسیحی است و من خود را شاگرد کسانی چون امام موسی صدر و امام خمینی (ره) می‌دانم. به نظر من اسلام به این معنا است که خدا یکی و حرف پیامبران او نیز یگانه است؛ ما این حرف یگانه را با نام‌های مختلف می‌خوانیم. خداوند در کتاب خود اسلام را به شکلی تکوینی معرفی کرده است؛ می‌گوید: همه‌ کسانی که خدا را می‌شناسند و به روز قیامت اعتقاد دارند و عمل صالح انجام می‌دهند از سوی پرودگار خود پاداش می گیرند.

وی افزود:‌ سید موسی صدر به خوبی این فهم و معرفت را عملی کرده است. ما در عصری زندگی می‌کنیم که ظلمی فراگیر را تجربه می‌کند و صهیونیسم آن را سامان‌ می‌دهد. صهیونیست‌ها که در فلسطین و غزه مردم را می‌کشند، همان‌هایی هستند که در اسپانیا نیز فعالیت‌های سیاسی می‌کنند. ما در یک سنگر مشترک قرار داریم و برای ما حرف و عمل سید موسی صدر به‌عنوان یک مرجع مهم و اصیل است. ما در پی این بودیم که این معرفت و فهم را به جماعت اسپانیایی‌زبان انتقال دهیم و عمق و زیبایی و دیدگاه وسیع اسلام را به آن‌ها نشان دهیم. معرفت اهل بیت در محیط اسپانیایی‌زبان شناخته شده نیست و متاسفانه کار فراگیر و موثری در این‌باره صورت نگرفته است.

گونزالس وجود این‌دست آسیب‌ها را دلیلی مهم برای صورت‌بندی رویکردهای خود دانست و تاکید کرد: من در پی این هستم که بر مبنای گفته‌ امام جعفر صادق (ع) زیبایی اسلام را برای مردم بازنمایی کنم، تا آن‌ها دریابند اسلام جز آن‌چیزی است که با رسانه‌های صهیونیستی معرفی می‌شود.

پرسشی بی‌پاسخ

مائوریلو، پژوهش درباره‌ ظهور اسلام در اسپانیا را مستلزم در نظر داشتن کارکرد زبان دانست و در این‌باره گفت: وقتی در این‌باره بحث می‌کنیم باید کارکرد زبان‌های عربی، فارسی و دیگر زبان‌ها را در نظر آوریم. دانشگاه‌های اسپانیا در حوزه‌ زبان عربی بسیار قوی هستند، اما وقتی از منظر زبان فارسی و شیعه‌شناسی به آن‌ها می‌نگریم، درمی‌یابیم از این حیث بسیار ضعیف هستند. از نظر اسپانیایی‌ها ایران جایی دور و عجیب‌وغریب است. در آن‌جا اسلام‌شناسی بسیار قوی، اما شیعه‌شناسی بسیار ضعیف است. این کتاب اولین ترجمه‌ از اندیشه‌های امام موسی صدر به زبان اسپانیایی است. البته حرف و اندیشه‌ او بسیار به‌روز و کارآمد است و از این‌روی من مطمئن هستم برای اسپانیایی‌ها قابل استفاده و مفید خواهد بود.

وی، تداوم این رویکرد را موثر دانست و به تشریح برخی نظرگاه‌های امام موسی صدر پرداخت. مائوریلو گفت: من پانزده سال است که درباره‌ خاندان امام موسی صدر تحقیق می‌کنم و قبلا کتاب‌های او را به زبان‌های مختلف خوانده‌ام. وقتی این کتاب را دوباره خواندم سوالی در ذهنم مطرح شد، مبنی بر این‌که چرا پس از چندین‌بار خواندن باز از آن‌ها لذت می‌برم؟ پاسخ آن زیبایی است؛ واقعا او اندیشه‌ و عملی زیبا دارد. من سعی کرده‌ام از اندیشه و عمل وی یک لغت‌نامه صورت دهم؛ این لغت‌نامه کلماتی را در بر دارد که امام موسی صدر خود از آن‌ها استفاده کرده است یا مربوط به وی هستند؛ کلماتی چون تنش‌زدایی، آشتی‌دادن، وحدت، اعتماد، شهروندی، جوانان، مردان، نیازهای شغلی،‌ اخلاق، فرزند من، بی‌طرف، نیکوکاری، بستنی، حضور علمی، دینی و اجتماعی و حمایت. این کلمات بسیار، شفاف، روشن و زیبا هستند. البته در این میان بستنی عجیب به نظر می‌رسد، اما کسی که با زندگی او آشنا است، چرایی وجود آن را درک می‌کند.

مائوریلو، با اشاره به یکی از وقایع زندگی امام موسی صدر، اهمیت عمل‌گرایی در اندیشه‌ وی را تشریح کرد و افزود: عنوان این کتاب ادیان در خدمت انسان است، در حالی که می‌توانست دین در خدمت انسان باشد و این عنوان برای نمایاندن اندیشه‌ وی کافی است. او آن‌قدر از دین خود مطمئن است و ارتباط خوبی با آن دارد که می‌تواند با ادیان دیگر گفت‌وگو کند. او اولین مسلمانی است که در واتیکان سخنرانی کرده است؛ در انجام بسیاری کارها اولین بوده است؛ مثلا اولین روحانی است که به دانشگاه رفته است. این همه به زیبایی رویکرد او می‌افزاید. امام موسی صدر نام محبوب دیگری، «علی شعریعتی»، را به یاد من می‌آورد. زیبایی امام موسی صدر به امروز رسیده است. جالب توجه است که چطور این همه ویژگی در یک انسان جمع می‌شود. من پاسخی برای این سوال ندارم.

مسیحیت و اسلام، رویکرد مشترک

فیروزان، برخی مختصات و ویژگی‌های کتاب محل گفت‌وگو را تشریح کرد و اظهار داشت: این کتاب تعدادی مقاله را به زبان عربی در بر دارد که برگرفته از سخنان امام موسی صدر در کنفرانس‌ها، همایش‌های مختلف و موسسه‌ای به نام سرای گفت‌وگو (در لبنان) هستند. این مقاله‌ها عموما مفاهیم معرفتی در اسلام را طرح می‌کنند. از گنزالس می‌خواهم درباره‌ تعداد مقالات، جوهر مفهومی و چرایی گزینش آن‌ها مطالبی را بگوید.

گنزالس در پاسخ به این سوالات اظهار داشت: این کتاب شامل ده مقاله است که مقاله‌‌های اول و آخر درباره‌ سید موسی صدر و زندگی اوست. مقالات دیگر، موضوعاتی چون زیبایی اسلام، وحدت لبنان و اهمیت وحدت فرقه‌ها و قبیله‌ها، ادیان و اندیشه‌های مختلف و نزدیکی اعتقاد دینی بین مسیحیت و اسلام را تشریح می‌کنند. اقدامات و اندیشه‌های او درباره‌ وحدت بین ادیان در این زمانه بسیار اهمیت دارد، چراکه امروزه دشمنی خطرناک و خداناشناس در برابر ما قرار دارد. ما در مقابل این رویکرد وحشتناک تکلیفی سنگین داریم؛ از این‌روی دعوت به گفت‌وگو بین ادیان بسیار مهم است؛ سید موسی صدر این کار را انجام داده است.

وی ادامه داد: صهیونیسم تنها در اسرائیل فعالیت نمی‌کند؛ آن‌ها از طرق مختلف در تمام نقاط دنیا فعالیت می‌کنند و رویکردی شیطانی دارند. هدف آن‌ها نابود کردن خلقت خداست. امام موسی صدر برای جمعیت اسلامی لبنان جایی در تاریخ تعریف کرده است که امروز مرجعی اصلی برای مخالفان امپریالیسم است. ما از او درس‌های مختلف می‌گیریم؛ فهم تازه‌ای از دین می‌یابیم و ضرورت مقاومت در برابر ظلم، ضرورت وحدت بین ادیان مختلف، زیبایی انسان در اسلام و چون آن‌ها را درمی‌یابیم. فهم ما از این کتاب می‌تواند در پیش‌برد تمدن اسلامی و وحدت بین ادیان موثر باشد.

برچسب ها:
آخرین اخبار