امروز : جمعه ۸ اردیبهشت ۱۳۹۶ - 2017 April 28
۱۹:۲۹
ادموند
کمک مالی
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 152316
تاریخ انتشار: ۲۱ شهریور ۱۳۹۴ - ساعت ۲۲:۰۱
تعداد بازدید: 327
گروه بین الملل پیروان مــوعــود، تاریخ ترکیه در قرن 21 را می توان در نام رجب طیب اردوغان خلاصه نمود، رهبری که حزب تحت امرش عمده مناصب و مراکز قدرت ...

گروه بین الملل پیروان مــوعــود، تاریخ ترکیه در قرن 21 را می توان در نام رجب طیب اردوغان خلاصه نمود، رهبری که حزب تحت امرش عمده مناصب و مراکز قدرت اعم از پارلمان، کابینه دولت، دستگاه های قضایی، سازمان نیمه دولتی و نیمه خصوصی را در طول 15 سال اخیر و در یک نبرد فرسایشی به ویژه در تقابل با وفاداران به مصطفی کمال آتاتورک بنیان گذار ترکیه نوین توانست کسب نماید.

اغراق نیست که اگر عنوان شود حزب عدالت و توسعه بیش از آن که کارکردی مشابه احزاب نوین بین المللی داشته باشد، متکی به شخص اردوغان بوده و محبوبیت نسبی او در جامعه به ویژه میان جامعه اخوانی ترکیه زمینه رشد و نمو حزب در پلکان قدرت را تجربه نموده است.

فارغ از موفقیت های چشمگیر اردوغان در حوزه های اقتصادی، گردشگری و... دولت تحت امرش در طول 5 سال (با آغاز بیداری اسلامی در منطقه) اخیر تمامی دستاورد های یک دهه پیش را در زمینه تعامل در جامعه بین المللی و افزایش مناسبات با کشورهای همسایه و هم چنین کاهش تنش های داخلی را از دست داده است. تنش توامان میان ترکیه با عراق، ایران و سوریه، لاینحل ماندن مسئله قبرس و ارمنستان، تنش نسبی در روابط ترکیه با آمریکا و اکنون چالشی به نام فروپاشی روند گفتگوها با پ ک ک.

گفتنی است که حرکت شخص اردوغان برای قبضه قدرت از طرق مختلفی نظیر حذف مخالفین در ارتش، پلیس و دستگاه قضایی، اعمال محدودیت در اینترنت، حذف تدریجی مخالفین و تلاش برای تغییر قانون اساسی جهت تمرکز بیش از پیش قدرت در دستان خویش با ناخرسندی فزاینده ای از سوی احزاب رقیب نگریسته می شد. نمود بارز چنین اختلافی را می توان فعالیت های انتخاباتی احزاب رقیب در انتخاب اخیر و متهم نمودن اردوغان به دیکتاتوری مشاهده نمود. از همین رو بود که هیچ یک از احزاب تمایلی به تشکیل دولت ائتلافی با حزب عدالت و توسعه نداشتند.

مناطق کردنشین ترکیه. پیش بینی می شود قریب به 15 میلیون تن در ترکیه سکونت دارند.

انتخابات پارلمانی اخیر ترکیه را می توان شکستی فاحش برای اردوغان دانست، چرا که حزب وی نه تنها موفق به دستیابی به حداکثر آرا جهت تغییر قوانین رسمی کشور جهت افزایش قدرت رئیس جمهور نشد، بلکه از کسب 50 درصد آرا نیز باز ماند. تبلیغات گسترده احزاب ملی گرا و ورود حزب دموکراتیک خلق ها منتسب به کردها و عناصر چپ گرا برای اولین به پارلمان بزرگترین عامل شکست عدالت و توسعه ارزیابی می شود.

بر هم زدن معادله دموکرتیک جهت تامین آمال اردوغان

حزب عدالت و توسعه در خلال ماه های پس از برگزاری انتخابات موفق به تشکیل دولت نگردید، اگرچه شخص اردوغان نیز تمایل چندانی به چنین دولتی نشان نمی داد، چرا که فاصله زیادی میان این دولت و آمال رجب طیب اردوغان وجود داشت. شخص اردوغان و اطرافیانش تلویحا بارها اظهار داشته اند که رئیس جمهور مایل است تا سال 2023 ( صدمین سالروز تاسیس ترکیه) قدرت را در اختیار داشت و با اعمال سازنده اش نامی نیک برای خود در تاریخ بر جای گذارد، لذا انتخابات فوق و احتمال تشکیل دولت ائتلافی زمینه رضایت اردوغان را فراهم نمی آورد و او را ناگزیر به برگزاری انتخاباتی جدید می نمود. رجب طیب اردوغان رئیس جمهور و رهبر سابق حزب عدالت و توسعه اخیرا گفته بود:« اوضاع فعلی ترکیه در صورتی که حزب حاکم 400 کرسی را به دست می آورد و پیش نویس قانون اساسی جدید را تهیه می کرد متفاوت می بود.»

ناظرین بین المللی اردوغان را فردی خودرای و با آمالی دست نیافتنی می نامند، حزب عدالت و توسعه نیز کاملا اتکا به شخص اردوغان دارد. انتخابات اخیر شکستی تلخ برای اردوغان محسوب می شود.

ناظرین براین باورند بهره گیری اردوغان از انفجار شهر سورچ که عملا به مرگ ده ها فعال حقوقی کرد انجامید و بی گمان به داعش نسبت داده می شود، جهت حمله به مواضع پ ک ک صرفا به جهت تغییر معادلات بازی صورت پذیرفته، چرا که عملا ورود حزب دموکراتیک خلق ها به رهبری صلاح الدین دمیر تاش بوده که موجب افول موقعیت حزب عدالت و توسعه گردیده است.

نبردهای اخیر میان پ ک ک و ارتش ترکیه به مرگ شمار کثیری از نظامیان ترکیه انجامیده است.

بنا بر قوانین انتخاباتی ترکیه، مادامی که حزبی موفق به کسب ده درصد آرا کل کشور نگردد نمی تواند به وارد پارلمان شود. حزب دموکراتیک خلق ها در انتخابات اخیر توانست با ائتلافی با برخی عناصر چپ و با کسب 14 درصد آرا وارد پارلمان شود. بنابر همان قوانین و در صورت عدم کسب ده درصد آرا، کل آرای مناطق فوق به سبدی حزبی اختصاص پیدا می کند که بیشترین آرا را پس از حزب دموکراتیک خلق ها کسب کرده و به دلیل عدم تمایل جامعه کرد به دو حزب ملی گرای افراطی حرکت ملی و جمهوری خلق، همواره این حزب اردوغان بوده که پس از دموکراتیک خلق ها آرا را در این مناطق کسب می نمود. عبور از سد ده درصدی توسط حزب اچ دی پی (دموکراتیک خلق) تمامی معادلات را بر هم زده و عدالت و توسعه را از عرش به فرش آورد.

ناظرین بین المللی و کارشناسان امور ترکیه بر این باورند حملات خون بار ترک ها در نبرد با پ ک ک به جهت تغییر موازنه قدرت در انتخابات زودهنگام اخیر است، چرا که با تشدید تنش ها و فروپاشی روند صلح، عملا عناصر چپ گرای ترک به دلیل افزایش فعالیت های ضد کردی و بالا رفتن احساسات ملی گرایانه دیگر تاب ایستادن در کنار حزب اچ دی پی را نداشته و از سویی شماری از پان کردها با مخالفت با مشارکت در انتخابات ترکیه بر مقابله با اسلحه با رژیم حاکم به جای مشارکت در انتخابات تاکید خواهند کرد و همین امر موجب کاهش چشمگیر آرای حزب شده و 14 درصد کرسی های اخذ شده در انتخابات پیشین به سبد عدالت و توسعه واریز خواهد شد.

درگیری میان ترک ها و کردها در سطح ترکیه افزایش یافته است. تصویر فوق مقابله کردهای ساکن استانبول را با پلیس نشان می دهد.

نظمی گور معاون صلاح الدین دمیرتاش در همین باره می گوید :« نتایج انتخابات عمومی ادوغان و نخست وزیر احمد داوداوغلو را خوشحال نکرد. این مناقشه توسط آن ها شروع شد چون آن ها می خواستند قدرتی را که در آن انتخابات از دست داده بودند دوباره پس بگیرند.»

برآورد ها بر این است که با افزایش فعالیت های ملی گرایانه و جو ایجاد شده، حزب وابسته به اردوغان خواهد توانست در انتخابات پیش رو حداقل 50 درصد کرسی ها را کسب نماید. ترکیه در روزهای اخیر شاهد حمایت های بیشتری از اردوغان بوده و موج مخالفت های خشونت آمیز با مخالفین و رسانه های شان به شکل چشمگیری افزایش یافته است. بنابر آن چه رسانه های مستقل کرد منتشر نموده اند صدها دفتر حزب دموکراتیک خلق‌ها، که طرفدار کردهاست، در شهرهای مختلف ترکیه به آتش کشیده شده است. حمله به دفتر روزنامه ملیت نیز در همین راستا ارزیابی می شود.

بر هم خوردن گفتگو با کردها و مقابله با آن ها محبوبیت اردوغان را افزایش داده و پیش بینی ها حاکی از پیروزی احتمالی حزبش در انتخابات پارلمانی اخیر است.

زد و خوردهای خونین میان ارتش و شبه نظامیان پ ک ک در تهییج بیشتر پان ترک ها موثر بوده، تا آن جا که با کشته شده ده ها نظامی ترکیه در روزهای شاهد رویارویی هایی میان ترک های افراطی با کردها در شهرهای استانبول و آنکارا بوده ایم. رهبران احزاب مخالف عدالت و توسعه نیز مدام بر سواستفاده اردوغان از فضای فوق برای انتخابات آتی سخن می رانند. به گفته ی رهبران هر سه حزب اصلی مخالف حزب حاکم عدالت و توسعه و رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه هدف شان از تجدید خشونت‌ها با پ‌ک‌ک، مهار حمایت از حزب دموکراتیک خلق‌ها است.

وقوع جنگ داخلی

بدون تردید برهم زدن معادلات در ترکیه و خشونت ایجاد شده میان ارتش و پ ک ک در کوتاه مدت خروجی بالایی برای حزب اردوغان در پیش خواهد داشت، اگرچه امکان برگزاری انتخابات در برخی مناطق مورد مناقشه دور از ذهن به نظر می آید آن چنان که دمیرتاش صراحتا اظهار داشته شک دارد که با وجود برقراری بیش از ۱۰۰ منطقه نظامی موقت در ترکیه که عمدتا در مناطق کردنشین شرقی واقع شده، انتخابات برگزار شود. با این حال داده های موجود حاکی از پیروزی حزب اردوغان خواهد بود. بهره گیری از حس وطن دوستانه علاوه بر تضعیف دموکراتیک خلق، دو حزب حرکت ملی و جمهوری خلق را نیز خلق سلاح می نماید، چرا که دو حزب اشاره شده مدام اردوغان را به سازش کاری با کردها متهم می نمودند.

صلاح الدین دمیرتش اردوغان را به تهییج افکار ملی گرایانه متهم نموده است.

فارغ از نتایج کوتاه مدت درگیری های اخیر، نگاهی به آینده دورتر حکایت از خسران بالایی است که نصیب ترکیه خواهد شد، خسرانی که شماری از ناظران آن را با عباراتی چون جنگ داخلی تعبیر نموده اند. صلاح الدین دمیرتاش، رهبر حزب دموکراتیک خلق‌ها، حزب عدالت و توسعه را متهم کرده که حملات ملی‌گرایانه را هدایت و کشور را به جنگ داخلی نزدیک می‌کند.

کردهای ترکیه در ابتدای دهه هشتاد میلادی و جهت آن چه احقاق حقوق شان می نامیدند دست به سلاح برده و وارد جنگی خونین با ترکیه شده اند، نبردی که پس از سه دهه به مرگ چهل هزار تن منجر شد. وضع سازشی نسبی میان پ ک ک و حزب عدالت و توسعه در دو سال اخیر را به عنوان برگی زرین در کارنامه اردوغان نگریسته می شد، حال و با تشدید خشونت های فی مابین و مرگ صدها نظامی ارتش ترکیه بعید به نظر می آید آتش فوران گرفته به این زودی ها فروکش نماید. احمد داوود اوغلو پس از کشته شدن سی تن در حملات اخیر وعده نابودی مطلق پ ک ک را داده و اظهار داشته تا تحقق آن نبردها ادامه خواهد داشت.

اوجالان محبوبیت بی نظیری میان کردهای ترکیه دارد.

از سویی جایگاه و نفوذ پ ک ک به اندازه ای است که احتمال نابودی آن دور از ذهن به نظر می آید. پ ک ک و رهبر دربندش عبدالله اوجالان محبوبیت بی نظیر در میان 15 میلیون کرد ترکیه دارند، علاوه بر آن این حزب موفق شده در مناطق کرد نشین سوریه، شاخه سوری اش را به قدرت رسانده و جایگاه خود در عراق و مناطق سنجار تقویت نماید. از همین روست که رسانه ها از ورود مقطعی ارتش ترکیه به شمال عراق و تداوم حملات جنگنده ها به مواضع شمال اقلیم کردستان عراق خبر داده اند، با این وجود جایگاه پ ک ک در شمال عراق به اندازه ای است که حزب حاکم دموکرات در اقلیم کردستان نیز توان رویارویی با آن را نخواهد داشت. نکته حائز اهمیت دیگر در این باره آن که استقرار پ ک ک در کوه های صعب العبور قندیل، عملا توان نابودی این گروه را از وسی ارتش ترکیه سلب نموده است. تاریخ گواهی می دهد که ارتش بعثی صدام حسین و ارتش قدرتمند ترکیه در طول دهه های اخیر هیچ گاه موفق به استیلا بر قندیل نشده اند.

کوه های صعب العبور قندیل محل استقرار شبه نظامیان کرد است.

در تحلیل شرایط کنونی و بلند مدت می توان اذعان نمود که اگرچه اردوغان به تحقق آمالش بیش از پیش نزدیک شده اما ترکیه را وارد جنگی خانمان سوز خواهد نمود. شهر جزیره نمونه مناسبی در این باره است که روزهاست تحت محاصره نظامیان ترک قرار داشته و منع آمد و شد در آن پیاده شده است. مقررات فوق تا بدان جا پیش رفته که پلیس روز پنج‌شنبه ۱۰ سپتامبر، مانع حرکت گروهی از رهبران حزب دموکراتیک خلق‌ها شد که قصد داشتند با پای پیاده وارد شهر شوند. صلاح‌الدین دمیرتاش، رهبر حزب دموکراتیک خلق‌ها به همراه ۳۰ تن از اعضای پارلمان ترکیه از جمله افرادی بودند که می خواستند وارد جزیره شده و محاصره آن را بشکنند. وزارت کشور ترکیه می‌گوید از زمان آغاز یک عملیات نظامی در شهر جزیره در یک هفته قبل، دست کم ۳۰ نفر کشته شده‌اند. وزرات کشور ترکیه اضافه کرده که بیشتر کشته‌شدگان این درگیری‌ها، از شبه‌نظامیان کرد بوده‌اند اما حزب دموکراتیک خلق‌ها که از هواداران کردهای ترکیه است، می‌گوید در این خشونت‌ها ۲۰ غیرنظامی کشته شده‌اند.

حرکت پیاده دمیر تاش و اعضای حزبش جهت شکستن محاصره شهر جزیره.

در همین رابطه روز گذشته نشستی در استانبول برگزار شده و به پیامدهای تداوم درگیری میان ارتش ترکیه و گروه شبه نظامی پ ک ک پرداخته شده است. کارشناسان سیاسی و سیاستمداران کرد در این نشست گفتند با افزایش خشونت ها، ترکیه روز به روز بیشتر به لبه یک جنگ داخلی خونین تمام عیار کشیده می شود. فوات کیمان از اعضای هیئت عملی دانشگاه سابانجی می گوید :« اگر درگیریها بین ارتش ترکیه و حزب کارگران کردستان (پ ک ک ) با همین روند ادامه پیدا کند و مقررات منع رفت و آمد هم پابرجا باشد ترکیه بزودی یک جنگ داخلی را تجربه خواهد کرد.»

اوج تنش های قومی در ترکیه تا بدان جا پیش رو رفته که مراد یسیلاتاش از مرکز تحقیقاتی پژوهش های سیاسی،‌ اقتصادی و اجتماعی از مردم خواسته است تا بین کردهای عادی و شبه نظامیان پ ک ک به دقت تفاوت قائل شوند. او از جامعه خواست تا به انتخابات زودهنگام آینده کشور که قرار است اول نوامبر برگزار شود و همچنین حضور حزب اچ دی پی در پارلمان به نمایندگی از کردها احترام بگذارد.

پلیس و نظامیان شهر جزیره را محاصره کرده و مانع از شکستن حصر آن شده اند.

در پایان بایستی ذکر کرد که اگرچه تنش فوق زمینه افزایش محبوییت مقطعی حزب عدالت و توسعه را در پی خواهد داشت، اما ایجاد بحرانی جدید در ترکیه و بالا گرفته تنش های قومی واقعه ای است که پیامدها و خسرانش نظیر بازی خطرناک اردوغان با سوریه به این زودی ها تمام نشده و دامان ترکیه و منافع ملی اش را خواهد گرفت. به ویژه آن که اعلام آمادگی و ورود ظاهری ترکیه در نبردها بر علیه داعش، می تواند فضایی برای بی ثباتی در ترکیه را از سوی گروه تروریستی داعش مهیا نماید. تکفیری های داعش صدها کیلومتر مرز با ترکیه را در اختیار خود دارند.

منبع:فرهنگ

برچسب ها:
آخرین اخبار