امروز : جمعه ۲۷ مرداد ۱۳۹۶ - 2017 August 18
۱۹:۲۱
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 18211
تاریخ انتشار: ۸ تیر ۱۳۹۲ - ساعت ۱۱:۱۶
تعداد بازدید: 71
حجت‌الاسلام حمیدرضا شاکرین، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری ...

حجت‌الاسلام حمیدرضا شاکرین، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس در تعریف آزادی اندیشه با اشاره به اینکه این بحث در جهان غرب بیشتر در حوزه اندیشه سیاسی، فلسفه سیاسی و بحث‌های حقوق عمومی تعریف می‌شود، اظهار داشت: در اینکه مفهوم آزادی اندیشه چیست، یک تفاوت نگرش بین جهان غرب و اندیشه متفکران اسلامی دیده می‌شود؛ عمدتاً در غرب آزادی اندیشه به آزادی عقیده ناظر است البته باز این بدین معنا نیست که اندیشه به معنای خرد ورزیدن، پژوهش کردن و ... در آنجا مطرح نیست اما رویه غالب در غرب از آزادی اندیشه همان آزادی عقیده است.

وی تعریف آزادی عقیده را در گرایش و پذیرش عقیده، ترویج و تبلیغ نظرات دانست و گفت: اما متفکران اسلامی چون شهید مطهری بین آزادی اندیشه و عقیده تفاوت قایل می‌شوند بنابراین اندیشه به معنای یک تلاش فکری، تحقیق، جستجو کردن و تلاش برای دانستن، فهمیدن، درک کردن و شناختن تعریف می‌شود.

*اسلام برای آزادی اندیشه حدی قایل نشده است

نویسنده کتاب «خشونت در اسلام» درادامه افزود: فکر، یک حرکت ذهنی و اندیشه‌ای است که از مقدمات معلوم آغاز تا مجهولات را به معلوم تبدیل می‌کند با درک این امر و تفاوت بین آزادی عقیده و اندیشه در اندیشه اسلامی اصلاً نمی‌توان برای آزادی اندیشه حدی قایل شد و اسلام هم حدی قایل نشده است، بلکه بیشتر به ترویج و تشویق پرداخته است و بنابراین آزادی اندیشه حد و محدودیتی ندارد.

حجت‌الاسلام شاکرین در پاسخ به این سؤال خبرنگار فارس که آیا قیود و مرزهایی نیز برای این آزادی تعریف شده است یا خیر، گفت: بله البته یک جاهایی مشاهده می‌کنیم که مواردی نفی شده است مثلاً اندیشیدن در کنه ذات الهی چرا که این امر مبحثی نیست که به خرد بشری برسد و جز برای خود خداوند کنه ذاتش بر احدی مشخص نیست این مثال به ما می‌فهماند که میزان توانایی تفکر و خردورزی ما درکجاها محدودیت دارد اما در سایر مواردی حد و مرزی وجود ندارد.

* قرآن مؤکدا بر تفکر ورزیدن اشاره دارد

نویسنده کتاب «سکولاریسم» با تاکید بر اینکه علاوه بر آن یک مجموعه حدودی را هم منطق خاص بشری مطرح کرده و اسلام آنها را تایید کرده است، گفت: با این حال آزادی اندیشه در اسلام محدود نیست بشر تا آنجا که خردش می‌تواند پرواز می‌کند و اسلام نیز در قرآن کریم به صورت مکرر بر تفکر کردن و اندیشیدن دعوت کرده است اما می‌توان بیان کرد که آزادی عقیده غربی از این سنخ نیست و برخورد با آن به تناسب نوع عقاید انسان صورت می‌گیرد و این تفاوت اساسی بین اسلام و اندیشه غربی است.

شاکرین در ادامه افزود:‌عقاید انسان به دو دسته تقسیم می‌شود یک عده شکوفاگر اندیشه انسان هستند که اسلام در این موارد از آنها حمایت می‌کند و برآنها حتی سرمایه‌گذاری نیز می‌کند اما یک مجموعه عقاید هم هست که خرد انسان را در بند می‌کند و او را اسیر خرافه، کج‌فهمی و اموری می‌کند که انسان را مانع رشد خردورزی و کمال می‌کند، در نهایت اسلام آزادی عقیده این چنینی را بر نمی‌تابد.

*در غرب برای هر امر پوچی چون بت‌پرستی، تقیدی ایجاد می‌شود

وی با تاکید بر اینکه نمونه رایج تفاوت آزادی اندیشه و عقیده اسلامی و غربی در مطالعه بت‌پرستی و شرک است، اظهار داشت: براساس اندیشه اسلامی بت‌پرستی بدنه کشنده خرد انسانی است مجال پرواز اندیشه را می‌گیرد برخلاف اندیشه توحیدی که بسیار با این نماد مبارزه می‌کند در اندیشه غرب برای هر امر پوچی چون بت‌پرستی تقیّدی ایجاد می‌شود، استاد مطهری در یکی از مطالب خود بیان کردند که اگر پیامبر بت‌های جزیرة‌العرب را نمی‌شکست تا به امروز در این سرزمین فکر تعطیل شده بود اما اکنون مشاهده می‌کنیم که دنیای غرب برای همین بت‌ها احترام قایل است در صورتی که این احترام به بشریت نیست بشر را سرگرم کردن و چیزی را که مانع رشد فکری می‌شود، برایش ارج و قرب قایل شدن است.

نویسنده کتاب «چرا دین؟ چرا اسلام؟ چرا تشیع» یادآور شد: بنابراین اگر در اسلام محدودیتی هم به ظاهر دیده می‌شود محدودیتی است که خردورزی انسانی ایجاد کرده نه محدودیتی که در خرد ورزی وجود دارد، لذا اسلام اندیشه را آزاد می‌گذارد و تاکید بسیار بر خردورزی می‌کند حتی انسان را راهنمایی می‌کند و موانع آزادی اندیشه و رشد آن را برمی‌شمرد. به طور مثال استاد مطهری بحث‌هایی دارد که چه چیزهایی لغزاننده و مانع رشد فکر و اندیشه انسان است.

*غرب اجازه تحقیق در زمینه هولوکاست را به محققان نداده است

شاکرین در پاسخ به این سؤال که چرا علاوه بر وجود چنین آزادی در اسلام بازهم شعار آزادی اندیشه را غرب سر می‌دهد و حتی مجامع شرقی نیز مجذوب چنین آزادی می‌شود، گفت: غرب یک مسیر دیگری را طی می‌کند یک مغلطه‌ای بین آزادی اندیشه در غرب و اسلام ایجاد کرده است. درست است در غرب شعار آزادی اندیشه سرداده می‌شود ولی برخلاف همین شعار جریان حاکم برغرب کاملا برعکس آن حرکت می‌کند حتی در یک واقعه تاریخی افسانه یا واقعیت چون هولوکاست اجازه تحقیق و کاوش داده نمی‌شود.

این مدرس حوزه و دانشگاه با تاکید بر اینکه آزادی غربی، آزادی واقعی نیست چرا که تنها در عرصه‌هایی از سیاست که منافع سیاستمداران آسیبی نمی‌بینند میدان را باز می‌گذارد، افزود: اما آنچه برخلاف آن بر اسم نظام‌های دموکراتیک است کاملا محدودیت‌زا است در همین آمریکا که مدعی تمدن و مهمترین کشور دموکرات است مشاهده می‌کنیم که فرقه دیویدیان آتش زده می‌شوند بنابراین همین الان خشونت‌های بسیاری در دنیای مدرن مشاهده می‌کنیم بنابراین به نظر بسیاری از صاحب‌نظران در غرب واقعاً این آزادی حقیقی نیست تنها به آزادی‌های سوری و ظاهری که ظاهرا افراد را جذب می‌کند و در واقع همان  تصور آزادی است در جامعه خود ما برعکس این است و گاهاً افراد به دلیل برخی نرم‌ها و ارزش‌های اخلاقی و هنجارهای مذهبی که وجود دارد تصور می‌کنند که آزادی ندارند درصورتی که این تصوری اشتباه است.

*حقیقت آزادی باید عیان شود

وی در پایان در پاسخ به این سؤال که برای شفاف سازی اذهان عمومی برای ایجاد تصور صحیح از آزادی اندیشه چه باید کرد، گفت: در این زمینه رسانه‌ها باید بیشتر کار کنند و بررسی‌های مقایسه‌ای در این راستا بیشتر باشد تا حقیقت آزادی عیان شود البته این درست است که تصور اشتباه از آزادی بسیار است برای فهم درست این امر باید فرهنگ‌سازی صحیح صورت گیرد.

انتهای پیام/
برچسب ها:
آخرین اخبار