امروز : یکشنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۵ - 2016 December 10
۰۲:۲۵
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 18972
تاریخ انتشار: ۹ تیر ۱۳۹۲ - ساعت ۲۰:۲۷
تعداد بازدید: 121
به گزارش خبرنگار دفتر منطقه‌ای خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس، آیین‌های مذهبی بخش مهم هر دین را شکل می‌دهند و شیعیان افغانستان نیز در ...

به گزارش خبرنگار دفتر منطقه‌ای خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس، آیین‌های مذهبی بخش مهم هر دین را شکل می‌دهند و شیعیان افغانستان نیز در این کشور آیین‌ها و مراسم خاص خود را دارند.

در این قسمت به بخش‌هایی از آیین‌های سرور و مراسم مذهبی شیعیان در افغانستان از «نگاه محمد عزیز بختیاری» اشاره شده است.

طبق نوشته «محمد عزیز بختیاری» در کتاب «شیعیان افغانستان» بیشتر شیعیان افغانستان «اثنی عشرى» هستند و تعداد معدودى نیز «اسماعیلى» مذهب‌اند.

در میان شیعیان اثنی عشرى نیز شمار بسیار اندکى «اخبارى» وجود دارند که در اطراف شهر غزنى زندگى مى‌کنند.

در جوامع مذهبى مى‌توان آیین‌ها و مراسم را به 2 گروه مذهبى و غیرمذهبى تقسیم کرد؛ گرچه آیین‌هاى مذهبى نیز به‌طور گسترده با هنجارها، آداب و رسوم اجتماعى آمیخته است و به همین دلیل، در جوامع مختلف اسلامى گونه‌هاى فراوانى از اجراى برخى از مناسک مذهبى را مى‌توان دید.

بنابراین اصولاً باورهاى مذهبى شیعیان افغانستان با شیعیان اثنی عشرى که در ایران، عراق، لبنان و دیگر کشورهاى اسلامى زندگى مى‌کنند، تفاوتى ندارد.

آیین‌هاى مذهبى بخش مهم هر دین و مذهبى را تشکیل مى‌دهد، آیین‌ها در واقع بعد عملى دین‌اند و در برخى ادیان آیین‌ها به قدرى اهمیت دارند که مردم عادى دین را در آیین‌ها خلاصه مى‌کنند، البته دین مبین اسلام به عقیده، زبان و عمل، هر 3 اهمیت مى‌دهد.

بختیاری آیین‌هاى مذهبى شیعیان را به 3 دسته تقسیم کرده است و هر یک از این موارد سه‌گانه، عیدها، سوگواری‌ها و عبادات را تحلیل و بررسی کرده است که در این بخش به آیین‌های ایام عید و جشن و سرور شیعیان در افغانستان پرداخته شده است.

برخی آیین‌ها و مراسم دینی نزد عموم مسلمانان افغانستان اعم از شیعه و سنی مشترک است که از مهم‌ترین آنها می‌توان به عید فطر و عید قربان اشاره کرد و برخی از مراسم مذهبی نیز در میان شیعه و سنی گرامی داشته می‌شود مانند برگزاری مراسم روز عاشورای حسینی، هر چند که نحوه برگزاری آن میان شیعیان و اهل سنت متفاوت است.

محمد عزیز بختیاری ضمن اشاره به آیین‌ها و مراسم مشترک به برخی از مراسم‌ها و آیین‌های خاص شیعیان افغانستان اشاره کرده و آنها را معرفی کرده است.

عید غدیر

عید سعید غدیر یکى از اعیاد مهم شیعیان در سراسر جهان است، مناسبت عید غدیر که روز هجدهم ذى‌الحجه برگزار مى‌شود، آن است که در چنین روزى نبى اکرم (صلّى الله علیه و آله) امام على (علیه السّلام) را در مقام خلیفه و جانشین خود نصب و تعیین کرد.

نبى اکرم (صلّى الله علیه و آله) در راه بازگشت از آخرین حج خود، که حجة‌الوداع خوانده مى‌شود، در میانۀ راه در مکانى به نام «غدیر خم» توقف کرد و به همه حاجیان دستور داد که جمع شوند تا براى آنان سخن بگوید و امام علی (علیه السلام) را به عنوان جانشین خود معرفی کرد.

شیعیان افغانستان نیز مانند دیگر شیعیان جهان، عید غدیر خم را گرامى مى‌دارند؛ در کابل، جلسات پرشمار و باشکوهى در مساجد و تکایا برگزار مى‌شود و در مناطق شیعه‌نشین شهر، حال و هواى عید کاملاً مشهود است.

در مساجد و حسینیه‌ها  مداحان و واعظان، در مدح و ثناى نبى اکرم (صلّى الله علیه و آله) و خاندان پاک آن حضرت سخنرانى و مدیحه‌سرایى مى‌کنند.

جشن نیمه شعبان

جشن میلاد حضرت مهدی (عج) نیز در افغانستان با شکوه برگزار می‌شود، به خصوص در سال‌های اخیر در تمام مساجد و حسینیه‌ها و مراکز فرهنگی منتظران عاشق مراسم خاصی را برگزاری می‌کنند.

در ایام نیمه شعبان، تمام مناطق شیعه‌نشین با پارچه‌های رنگی آذین‌بندی می‌شود و مداحان در مدح امام غایب خود(عج) مدیحه‌سرایی می‌کنند.

عید نوروز

نوروز، نیز از آیین‌هایی است که در میان میان تمام مردم مسلمان افغانستان گرامی داشته می‌شود، هر چند که در میان شیعیان این عید جلوه خاص دارد.

در افغانستان به مناسبت نوروز یک روز تعطیل رسمى است. مراسم نوروز نیز شبیه عید فطر و قربان برگزار مى‌شود.

در شهرها برنامه عید با دید و بازدید از خانه‌هاى یکدیگر و تبریک گفتن عید صورت مى‌گیرد و مهمان‌ها صرفاً با چاى، آجیل و شیرینى پذیرایى مى‌شوند.

طبق نوشته محمد عزیز بختیاری، در روستاها مراسم سال نو قدری متفاوت و پرهزینه‌تر از شهرها است:

شب و روز نوروز، زنان مواد لازم را به خانۀ بزرگ و ریش‌سفید روستا مى‌آورند و با کمک همدیگر غذاى عید را تهیه مى‌کنند.

در برخى مناطق، همۀ اهالى روستا به همان خانه مى‌آیند و در کنار هم غذا مى‌خورند و در بعضى مناطق، غذاى آماده را به خانه‌ها مى‌فرستند.

در برخى مناطق نیز، روز نوروز مردم به قبرستان‌ها مى‌روند و غذاى نذرى با خود برده و به رهگذران مى‌دهند و براى آمرزش اموات دعا مى‌کنند.

چهارشنبه سوری

چهارشنبه‌سورى، که در آخرین چهارشنبۀ سال شمسى برگزار مى‌شود در میان فارسى‌زبانان در کشورهاى ایران، افغانستان و تاجیکستان مرسوم است.

در این روز مردم به دامن طبیعت مى‌روند و آتش روشن مى‌کنند و از روى آن مى‌پرند، آن‌گونه که از ظاهر این جشن باستانى استنباط مى‌شود، این رسم از زرتشتیان بر جا مانده است و دلیل بقاى این رسم نیز احتمالاً کارکردهاى آن است که مردم را در روزى معین به طبیعت مى‌کشاند و فضاى شادى براى آنها فراهم مى‌سازد.

طبق نوشته محمد عزیز بختیاری شیعیان افغانستان نیز در مناطق مرکزى این کشور همین نام را براى مراسم متفاوتى به کار مى‌برند.

آنان چهارشنبه‌سورى را در آخرین چهارشنبه ماه صفر برگزار مى‌کنند و معتقدند در چنین روزى نبى اکرم (صلّى اللّه علیه و آله)، امام على (علیه السلام) و دیگر مسلمانان به جنگ با کفار رفته بودند و فاطمه زهرا (علیها سلام) براى سلامتى آنان غذایى نذری آماده کرده و به مردم دادند و بدین دلیل، غذایى را که براى چهارشنبه سورى تهیه مى‌کنند، «نذر بى‌بى» هم مى‌خوانند و این مراسم، بیشتر برنامه‌اى زنانه به شمار مى‌آید.

گرچه در این مراسم کسى از روى آتش نمى‌پرد، ولى در اینجا نیز آتش به‌گونه‌اى در کار است، غذایى که در این مراسم آماده مى‌شود، «دلده» نامیده مى‌شود، این غذا را از بلغور گندم، شیر یا دوغ و روغن تهیه می نمایند.

ازدواج

عروسى مراسمى است که زن و شوهر در آن به‌طور رسمى، آغاز زندگى مشترک و تازه خود را به دیگران اعلام مى‌کنند.

در همه فرهنگ‌ها، عروسى با جشن و سرور همراه است، این مراسم در همه‌جا شاد و بانشاط برگزار مى‌شود.

طبق بررسی محمد عزیز بختیاری، شیعیان افغانستان نیز به مراسم عروسى بسیار اهمیت مى‌دهند. عروسى در میان این مردم که اغلب فقیرند، بسیار پرخرج برگزار مى‌شود.

در برخى از مناطق شیعه‌نشین، در گذشته رسم بر این بود که پس از خواستگارى، چند تن از خانواده داماد (اعم از زن و مرد) به خانۀ پدر عروس مى‌رفتند و در مراسمى چادرى بر سر عروس مى‌انداختند و پس از آن این دختر و پسر زن و شوهر خوانده مى‌شدند، بدون آنکه عقد شرعى میان آنان خوانده شود پس از مدتى نیز مراسم عروسى برگزار و عقد شرعى خوانده مى‌شد.

در سال‌هاى اخیر در بسیارى از مناطق افغانستان، پس از مراسم خواستگارى و توافق 2 طرف، صیغه عقد را نیز مى‌خوانند؛ گفتنى است در افغانستان هنوز ازدواج‌ها در دفاتر رسمى ثبت نمى‌شود و عقد را نیز روحانى محل مى‌خواند.

مراسم عروسى به‌طور خلاصه چنین برگزار مى‌شود که یک گروه از اقوام و وابستگان داماد که شمارشان از 50 نفر تا چند صد نفر مى‌رسد به خانۀ پدر عروس مى‌روند و در آنجا از آنان پذیرایى مى‌شود.

سپس عروس را با تشریفات خاصى از خانۀ پدرش سوار اتومبیل (در برخى از روستاهاى دوردست، سوار اسب) مى‌کنند و به خانۀ داماد مى‌برند و در آنجا نیز، از آنان پذیرایى مى‌شود.

تعالیم مذهبى با تمام حیات شیعیان افغانستان درآمیخته است؛ ازدواج نیز که یک امر مهم در زندگى آنان است و از تأثیرات مذهبى به دور نمانده است.

تمامی مراسم و جشن شادی‌های مربوط به ازدواج و عروسی‌ها در ایامى برگزار مى‌شود که از نظر مذهبى، روز شادى و سرور باشد.

بیشتر مراسم ازدواج در ایامی مانند بعثت نبى اکرم (صلّى اللّه علیه و آله)، روز عید غدیر و میلاد یکى از امامان معصوم (علیهم السلام) و دیگر مناسبت‌هاى شاد دینى برگزار می‌شود.

از سوى دیگر، در ایام غم و سوگوارى مذهبى، مانند رحلت رسول اللّه (صلّى اللّه علیه و اله)، ایام سوگواری حضرت فاطمه زهرا (علیها سلام)، دهۀ محرم و شهادت دیگر ائمه معصوم (علیهم السّلام) هیچ‌گونه ازدواجى صورت نمى‌گیرد.

انتهای پیام/و
برچسب ها:
آخرین اخبار