امروز : دوشنبه ۲ مرداد ۱۳۹۶ - 2017 July 24
۰۸:۳۲
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 24194
تاریخ انتشار: ۲۲ تیر ۱۳۹۲ - ساعت ۱۳:۳۳
تعداد بازدید: 120
به‌ گزارش خبرنگار خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس در دوشنبه، یکی از زمینه‌هایی که در آینده نه‌ چندان دور می‌تواند هم از سوی مخالفین ...

به‌ گزارش خبرنگار خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس در دوشنبه، یکی از زمینه‌هایی که در آینده نه‌ چندان دور می‌تواند هم از سوی مخالفین دولت و هم از سوی برخی از کشورهای رقیب منطقه‌ای چین استفاده شود، بحث نفوذ روزافزون پکن در تاجیکستان می‌باشد.

این در حالی است که چهار سال پیش چین به‌ یکی از مهمترین سرمایه‌گذاران و ‌شرکای تجاری تاجیکستان تبدیل شد، رسانه‌های خارجی و به خصوص رسانه‌های روسی بحث وابستگی اقتصادی دوشنبه به‌ پکن را به‌ عنوان یک احتمال امکان‌پذیر مطرح کردند.

اما به‌ این دلیل که چین برخلاف سایر قدرت‌ها ادعاهای سیاسی در برابر کشورهای آسیای مرکزی نداشته و سرمایه‌گذاری‌های خود را نیز در تاجیکستان عمدتا بر روی پروژه‌های زیربنایی انجام می‌داد، بیشتر کارشناسان و رسانه‌های تاجیک اینگونه هشدارها را جدی نمی‌‌گرفتند ‌و حتی آن را یک نوع حسادت روس‌ها نسبت به‌ قدرت اقتصادی و مالی چین تعبیر می‌کردند.

اما به تدریج کارشناسان و رسانه‌های ملی تاجیکستان نیز به‌ این موضوع توجه کردند که اکنون به‌ صراحت هم دیدگاه‌های خوش‌بینانه و هم بدبینانه در رابطه با دورنمای همکاری‌های اقتصادی و تجاری این کشور با چین را می‌توان مشاهده کرد.

حضور نیروی کار چین در تاجیکستان و امید به‌ کمک روسیه

چین برای پروژه‌هایی که در تاجیکستان انجام می‌دهد عمدتا نیروی کار خود را وارد می‌کند در ابتدا افکار عمومی تاجیکستان نسبت به‌ این موضوع حساس نبود ولی به تدریج این پرسش‌ها در میان جامعه شکل گرفت که چنانچه بیکاری دامن مردم این کشور را گرفته است و صدها هزار نفر به‌ روسیه مهاجرت می‌کنند، پس چرا از چین باید کارگر جذب شود؟

هم‌اکنون اینگونه بحث‌ها را نه‌ تنها در میان مردم عادی بلکه در بین برخی از مدیران نیز می‌توان مشاهده کرد.

از جمله «نورالدین قیوم‌اف» رئیس انستیتوی مطالعات اقتصادی وابسته به‌ وزارت رشد اقتصادی و تجارت تاجیکستان ضمن سخنرانی در میزگرد مسائل توسعه مشترک اوراسیایی تاجیکستان و روسیه که هفته قبل در دوشنبه برگزار شد از نفوذ رو ‌به‌ رشد اقتصادی چین و به خصوص ورود نیروی کار این همسایه بزرگ منطقه به‌ کشورش اظهار نگرانی کرد.

طرح این موضوع در میزگردی که با هدف بررسی پروژه‌های مشترک همکاری‌های اقتصادی و اجتماعی تاجیکستان و روسیه برگزار شده بود، این پیام را داشت که هنوز برخی از نخبگان علمی و دانشمندان تاجیک در جهت تغییر وضع چشم امید به‌‌ مسکو دارند.

«گئورگی کشلاکف» مدیر کرسی اقتصاد دانشگاه مشترک اسلاویانی روسیه و معاون سابق رئیس شورای وزرای تاجیکستان در دوران شوروی، نیز نفوذ چین در این کشور را فوق‌العاده گسترده توصیف کرد و گفت که چنانچه وضعیت موجود ادامه پیدا کند در 3 تا 5 سال آینده جای پایی برای روسیه باقی نخواهد ماند.

وی با ابراز تأسف از آنکه دولتمردان روس این حقیقت را نادیده می‌گیرند، گفت که هنوز فرصت کاملا از دست نرفته است و روسیه با ‌اقدامات حساب‌شده اقتصادی می‌تواند به‌ تغییر وضع کمک کند.

از نگاه این صاحب‌نظر مسائل اقتصادی، روسیه به‌ طور اساسی باید در تاجیکستان بر روی 2 زمینه کار کند: یکی ایجاد مسیرهای جدید حمل‌ونقل و دیگری احداث نیروگاه‌های جدید برق-آبی که در این 2 زمینه نیز چین بیشتر از سایر طرف‌های خارجی تاجیکستان فعال می‌باشد.

کشلاکف ضمن گفت‌وگو با خبرنگار فارس اشاره کرد که روسیه با همکاری برخی از کشورها و از جمله ایران می‌تواند به‌ ایجاد موازنه در زمینه حضور اقتصادی طرف‌های مهم خارجی در تاجیکستان کمک کند.

ضرورت ایجاد توازن حضور اقتصادی کشورهای خارجی

بنابر اعلام مقامات چینی در 2 دهه استقلال کشورهای آسیای مرکزی مبادله تجاری پکن با این منطقه بیش از 100 برابر افزایش یافته و به 46 میلیارد دلار رسیده است.

از نظر سرمایه‌گذاری نیز چین یکی از مهمترین شرکای بیشتر کشورهای منطقه به‌ شمار می‌رود.

همانگونه که در گذشته اشاره شد هم از نظر مبادله تجاری (بیش از 2 میلیارد دلار) و هم از نگاه سرمایه‌گذاری (بیش از یک میلیارد دلار) چین اصلی‌ترین طرف خارجی تاجیکستان به‌ شمار می‌رود.

برخی از کارشناسان دورنمای به‌ اصطلاح به‌ یکه‌تاز میدان تبدیل شدن چین در این کشور را همراه با برخی از مشکلات قابل‌تصور می‌دانند.

از جمله حساس شدن قدرت‌های رقیب چین و به خصوص روسیه، آمریکا و اروپا بعید دانسته نمی‌شود که اقدامات مختلف سیاسی و امنیتی می‌تواند در دستور کار آنها قرار داده شود.

«دولت عثمان» پژوهشگر مسائل سیاسی منطقه نیز حساس شدن رقبای ژئوپلیتیکی چین در تاجیکستان و منطقه را امکان‌پذیر تلقی کرده و ایجاد تعادل در رابطه با سهم و حضور اقتصادی طرف‌های مهم منطقه‌ای را ضروری می‌داند.

عثمان در پاسخ به‌ این پرسش فارس که از چه طریق دوشنبه می‌تواند هم کمک‌های مالی و اقتصادی چین را داشته باشد و هم با سایر طرف‌های مهم خارجی خود روابط متعادل برقرار کند؟ گفت: برای دستیابی به‌ چنین هدف جدی باید مقامات تاجیک از قبل برای خود تعیین کنند که تا کجا می‌خواهند با طرف‌های اصلی خارجی و از جمله چین نزدیک باشند. اگر میزان نزدیکی تعیین شود و فرصت برای سایر طرف‌ها نیز باقی بماند، به‌ نفع تاجیکستان خواهد بود.

اما «فریده مؤمن‌آوا» معاون رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک وابسته به‌ ریاست جمهوری تاجیکستان این ادعا را که گویا در آینده تاجیکستان از نظر اقتصادی و مالی وابسته به چین خواهد شد، چندان قبول ندارد.

وی که با خبرنگار فارس در دوشنبه صحبت می‌کرد بر اهمیت سرمایه‌گذاری‌های چین در توسعه زیربنایی کشورش تأکید کرد.

از نظر این پژوهشگر مسائل اقتصادی تاجیکستان، اعتبارات چینی برای بلندمدت و با تسهیلات واگذار شده و دوشنبه از امکان بازپس دادن آن برخواهد آمد.

اما «نعمت نعمت‌زاده» روزنامه‌نگار تاجیک این اعتقاد را دارد که نفوذ چین در نهایت منجر به‌ وابستگی تاجیکستان به این کشور خواهد شد.

وی تأکید کرد که بیش از 40 درصد بدهکاری خارجی تاجیکستان به‌ چین ارتباط دارد و اگر وضعیت موجود بیش از این تعمیق پیدا کند، وابستگی کشور ناگزیر خواهد بود.

نعمت‌زاده معتقد است که در صورت عدم توان مالی تاجیکستان برای بازپرداخت اعتبارات، چین می‌تواند خواستار واگذاری معادنی شود که حالا مشغول می‌باشد.

وی این امر را به‌این دلیل بعید نمی‌داند که به‌ اذعان کارشناسان قرقیز، چین در ازای ‌ساخت بخش قرقیزی راه‌آهن چین- قرقیزستان- ازبکستان، خواستار در اختیار گرفتن معادن موجود بر روی این مسیر شده است.

فقط مخالفت افکار عمومی قرقیزستان با این موضوع بود که بیشکک را از موافقت با این پیشنهاد منصرف کرد.

حساسیت جوامع منطقه در برابر چین

براساس نظرسنجی‌های صورت‌گرفته، در سال 2008 بیش از 80 درصد جمعیت تاجیکستان نسبت به‌ چین نظر مثبت داشتند ولی پس از اعلام موافقت دولت تاجیکستان با واگذاری بخشی از قلمرو مورد بحث به‌ چین در 2 سال پیش اعتماد نسبت به‌ چین کاهش یافت.

درحالی که این موضوع در تاجیکستان هنوز شدت خاصی ندارد، در چند سال گذشته کشورهای منطقه حساسیت بحث نفوذ چین برای جوامع خود را تجربه کردند که به‌ برخی از آن‌ها می‌توان اشاره نمود.

در سال 1999 موقعی که «عسکر آقایف» رئیس جمهور سابق قرقیزستان با واگذاری قسمتی از مناطق مرزی مورد بحث به‌چین موافقت کرد، مخالفین وی با علم کردن این موضوع فضای سیاسی قرقیزستان را تا جایی آشفته کردند که دولت مجبور شد با آنان چند دور مذاکره انجام دهد اما با وجود این بحث «فروختن زمین آبا و اجداد قرقیزها به‌چین» بهانه‌‌ای برای اغتشاشات سیاسی در این کشور را فراهم کرد که در نهایت تداوم تظاهرات و راه‌پیمایی‌های مخالفین با این توجیه به‌ فراهم شدن زمینه بروز انقلاب رنگی در قرقیزستان کمک کرد.

در سال 2009 رئیس جمهور قزاقستان اعلام کرد که آماده واگذاری یک میلیون هکتار زمین به‌ چین به‌منظور کشاورزی می‌باشد.

احزاب و رسانه‌های مخالف قزاقی با طرح بحث «به‌ حراج گذاشتن خاک کشور» و «نفوذ بی‌بازگشت چین»، به‌ موضوع به‌حدی دامن زدند که ذهن جامعه این کشور را آشفته کرد و بلافاصله «نورسلطان نظربایف» از این پروژه دست کشید.

اینک در تاجیکستان نیز برخلاف چند سال پیش چه‌ در سطح دیدگاه‌های کارشناسی و چه‌ در سطح افکار عمومی وضعیت در حال تغییر می‌باشد.

تاجیکستان برخلاف سایر کشورهای قدرتمند و دارای ذخایر سرشار انرژی نیازمند کمک‌های اقتصادی خارجی است و در این زمینه چین علاقمندتر از دیگر طرف‌های خارجی این کشور است.

اما بحث حفظ سطح مطلوب و منطقی حضور اقتصادی و مالی چین با در نظر گرفتن منافع سایر قدرت‌ها و طرف‌های منطقه‌ای ذی‌نفوذ در تاجیکستان و مهمتر از این‌ها رفع نگرانی‌های در حال شکل گرفتن در میان جامعه این کشور نیازمند اقدامات جامع و حساب شده دوشنبه می‌باشد.
انتهای پیام/خ
برچسب ها:
آخرین اخبار