امروز : سه شنبه ۳۱ مرداد ۱۳۹۶ - 2017 August 22
۱۰:۵۸
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 34902
تاریخ انتشار: ۲۱ مرداد ۱۳۹۲ - ساعت ۱۲:۰۵
تعداد بازدید: 46
خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس:  - فاطمه حامدی‌خواه_   موزه هنرهای معاصر تهران یکی از 10 موزه برتر هنر مدرن و معاصر جهان است، آن هم به ...

خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس:  - فاطمه حامدی‌خواه_   موزه هنرهای معاصر تهران یکی از 10 موزه برتر هنر مدرن و معاصر جهان است، آن هم به واسطه داشتن آثاری منحصر به فرد از بزرگ ترین هنرمندان نقاش و مجسمه ساز اروپایی و آمریکایی.

اهمیت این آثار به اندازه ای است که «ادوارد لوسی اسمیت» مورخ انگلیسی و منتقد مطرح هنر معاصر جهان درباره آن گفته است: «موزه هنرهای معاصر تهران یکی از مهم ترین و کامل ترین مجموعه شاهکارهای هنر تجسمی معاصر جهان را در اختیار دارد.  گنجینه این موزه با در بر داشتن آثاری از آغاز دهه 1870 تا پایان دهه 1980 تصویری جامع از رویدادهای مهم پیشرفت و توسعه هنر نقاشی و مجسمه سازی غرب از طلوع امپرسیونیسم تا پیروزی مینی مالیسم ارائه می کند.»

اگر چه معماری بی نظیر این موزه نیز بر اهمیت و اعتبار آن افزوده است اما آن چه این موزه را دارای شهرت و اعتبار جهانی ساخته است، همان آثاری است که در فاصله سال های 1880 تا 1976 میلادی خلق شده و به دنبال مدرن کردن هنر ایران در سال های پیش از انقلاب اسلامی یا خریداری شد و یا آن که از سوی مقامات دیگر کشورها به دربار ایران به ویژه فرح پهلوی هدیه شده است.

ساختمان این موزه نیز در زمینی به مساحت 2000 متر مربع در سال 1356 بنا شد و تبدیل به گنجینه ای برای نگهداری شاهکارهای هنری ایران و جهان شد.

اگر چه بعد از انقلاب اسلامی هیچ اثر تازه ای از هنرمندان خارجی به گنجینه موزه هنرهای معاصر اضافه نشد اما همچنان این موزه، جامع ترین و مهم ترین مجموعه هنر غربی در قاره آسیا به حساب می آید و بسیاری از آثار آن در دنیا بی نظیر است؛ به گونه ای که همه موزه های معتبر جهان آرزومند داشتن این شاهکارهای هنری هستند.

علاوه بر آثاری از هنرمندان خارجی، آثار بسیار ارزشمندی از هنرمندان ایرانی نیز در گنجینه این موزه نگهداری می‌شود که در مجموع بیش از 3 هزار اثر هنری است و هر از گاهی از مخزن بیرون آورده می‌شود و به صورت دوره‌ای و به مناسبت‌های مختلف به نمایش گذاشته می‌شود.

اما مدیریت این موزه را چه کسانی بر عهده داشته‌اند؟ از اولین روزهای افتتاح این موزه در سال 1356 تا به امروز 11 مدیر شامل (محمد خامه‌نگار، پولاد عبدالرحیمی، محمدعلی انصاری،  سید غلامرضا اسلامی، سیدمحمد صحفی،‌ حمیدرضا چاکری،‌ علیرضا سمیع‌آذر، عبدالمجید حسینی‌راد، حبیب‌الله صادقی، محمود شالویی و احسان آقایی ) بر صندلی مدیریت این موزه تکیه زده اند. 

بخش اول گفت‌وگوی ما را با احسان آقایی یازدهمین مدیر این موزه  در ادامه می‌خوانید:
 



* برنامه‌های موزه هنرهای معاصر تهران چگونه برنامه‌ریزی می‌شود؟ به نظر می‌رسد برخی از برنامه‌ها به صورت ضرب‌الاجل و بدون این که از قبل پیش‌بینی شده باشد برگزار می‌شود که به هر حال کیفیت برنامه‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد؟ 

برنامه های ما سریع السیر نیست، چرا که نیاز به تأمین اعتبار دارد. معمولاً‌ با همکاری واحد پژوهش و دبیرخانه هنری ،برنامه هایی که موزه قرار است برای سال آینده و حتی دو سال آینده داشته باشد پیشنهاد می شود و اگر اعتبار یک نمایشگاه از سال قبل تأمین نشده باشد نمی توان نمایشگاهی برگزار کرد.

هر سه ماه یک بار شاید یک نمایشگاه در موزه برگزار شود و در کل سال حدود سه تا چهار نمایشگاه موزه دارد که به این منظور برنامه‌های پیشنهاد شده واحد پژوهش را مورد بررسی قرار می دهد. ضرورت برپایی و امکان برپایی آن به لحاظ محدودیت‌های مختلف از جمله محدودیت مالی بررسی می شود و بعد از تصویب، برنامه‌ها برای مرکز هنرهای تجسمی به منظور تأمین بودجه ارسال می شود.

در برنامه‌ریزی‌های شما و پیشنهادهایی که از سوی واحد پژوهش موزه صورت می‌گیرد، آیا تاکنون دخل و تصرفی از سوی مرکز هنرهای تجسمی و یا معاونت هنری صورت گرفته است؟

انصافاً در دوره حضور من در این موزه، مرکز هنرهای تجسمی و معاونت هنری،  هیچ منع ،مخالفت و یا دخالتی برای برنامه های پیشنهاد شده ما نداشته‌اند. به جز دو سال اخیر که به دلیل کمبود بودجه برخی برنامه ها را نتوانستیم برگزار کنیم.

معمولا برنامه‌ها از یک سال قبل برنامه ریزی می شود بعد به شورای اعتباری معاونت هنری ارسال می شود و بودجه آن که مصوب شد آماده برگزاری می شود.

* نمایشگاه غیرمرتبط با موزه هنرهای معاصر نداشته‌ایم

برنامه های پیشنهادی شما تا چه اندازه با عنوان این موزه که به هنر معاصر اختصاص دارد، مرتبط است؟

در 5 سال اخیر چنین نمایشگاهی نداشتیم و تنها نمایشگاهی از آثار نقاشی خط برگزار شده که آن هم به اعتقاد من کاملاً مرتبط با این موزه بوده است.

به هر حال ما فضای نمایشگاهی ما کم داریم. چندین سال است که دوست دارم شاهنامه شاه طهماسب را به نمایش بگذاریم کجا غیر از موزه می توان آن را به نمایش گذاشت، ما مجبوریم گاهی اوقات این کار را انجام دهیم.

از طرف دیگر درباره معاصر بودن با شما اختلاف نظر دارم. چرا که به نظر من حتی نگارگری که هنری اصیل ایرانی است در آثار آقای فرشچیان با آثار مکتب هرات تفاوت وجود دارد و یا آثار نگارگری اردشیر تاکستانی قابل قیاس با نگارگری سنتی نیست و معتقدم جای نمایش آن هم در موزه هنرهای معاصر است. هنرمندان دیگری چون فرح اصولی، آیدین آغداشلو و احسان قائمی نیز وارد حوزه جدیدی از هنر نگارگری شده اند که جای آن در این موزه است. اما درباره برپایی نمایشگاه خط با شما هم عقیده هستم که جای نمایش خط و خوشنویسی در موزه هنرهای معاصر نیست مگر آن که رویکردهای جدیدی در آن لحاظ شده باشد مثل نقاشی خط. با این حال در مدت زمان 5 سالی که من در موزه هنرهای معاصر حضور داشتم چنین نمایشگاه های غیر مرتبطی نداشتیم به جز نمایشگاه اساتید نستعلیق ایران که اگر چه نمایشگاه خوبی بود اما مرتبط با موزه هنرهای معاصر نبود.
 


 

* مدیران موزه معاصر همیشه به موزه‌های دنیا دعوت می‌شوند

شما خودتان به عنوان مدیر موزه چه اندازه با موزه های معتبر دنیا ارتباط دارید و چه اندازه از هنر روز دنیا مطلع هستید؟

خوشبختانه همیشه این مراودات در موزه هنرهای معاصر تهران با سایر موزه‌های دنیا وجود داشته است. معمولاً مدیریت موزه هنرهای معاصر تهران از سوی موزه‌های سراسر دنیا دعوت می شود و در بسیاری موارد هزینه های سفر را هم آن‌ها تقبل می کنند و این موقعیتی را در اختیار مدیر این موزه قرار می‌دهد که از موزه‌های سراسر دنیا بازدید کند و در جریان هنر روز دنیا قرار بگیرد و مدیران موزه هنرهای معاصر تهران نیز در هر دوره ای از این امکانات استفاده می کنند.

خود شما از چه موزه‌هایی دیدن کرده‌اید؟

من در پاریس از موزه‌های پمپیدو، اورسی،‌ موزه هنرهای مدرن و موزه لوور بازدید کرده‌ام و ‌در شهر رم ایتالیا نیز از موزه هنرهای معاصر و موزه هنرهای مدرن آن را دیدن کرده‌ام و موزه‌های دیگر کشورها از جمله اتریش، هلند و ... را نیز دیده‌ام.

این بازدیدها دغدغه شخصی شما بوده یا به دعوت موزه‌ها صورت گرفته است؟

برخی را خودم شخصاً بازدید کرده‌ام و برخی را طی مراودات موزه‌ای دیدن کرده‌ام.
 
* دوره فعالیت‌های آرشیوی در موزه‌ها به سر آمده است

به مهمترین بخش موزه هنرهای معاصر تهران یعنی گنجینه بپردازیم. به آثار خارجی موزه از زمان انقلاب تاکنون هیچ اثر تازه‌ای اضافه نشده است. ما بعد از انقلاب برای غنای بیشتر این موزه چه کرده‌ایم؟

فضای هنر در دنیا الان متفاوت شده است. اگر دوره‌ای در دهه 70 میلادی حراج‌های بزرگ بین المللی وجود داشت و این آثار خرید و فروش می‌شد الان به این شکل نیست. فضای هنر به سمت نیوآرت، دیجیتال آرت، اینستالیشن و ...حرکت کرده است و خرید این آثار نیز نه مقرون به صرفه است و نه فضای نگهداری آن وجود دارد. فضای موزه‌ها نه تنها موزه هنرهای معاصر بلکه هر موزه‌ای در دنیا محدود است و به همین دلیل نمی‌توان در هر دوره، آثار جدیدی از هنر معاصر به موزه اضافه کرد اما کاری که امروزه موزه‌ها انجام می‌دهند، امانت گرفتن آثار هنری و به نمایش گذاشتن آنهاست.

موزه هنرهای معاصر تهران هم باید به این سمت حرکت بکند چرا که دوران فعالیت‌های آرشیوی به نوعی به سر آمده است.

ما همین الان نیز برای آثار موجود در گنجینه خود فضای کافی نداریم و فکر می کنم بهتر است موزه برای حفظ شأن خود با همکاری موزه‌های بزرگ دنیا نمایشگاه بزرگ بین المللی برگزار کند. البته من مخالف خرید آثار خارجی نیستم اما معتقدم فضای موزه‌های امروز متفاوت با دهه 70 میلادی است و در موزه‌های بزرگ هم دیگر به این شیوه آثار هنری خریداری نمی‌کنند چون برخی آثار متعلق به تاریخ هنر است و مهم است که هر موزه‌ای آنها را داشته باشد اما درباره سایر آثار چنین الزامی وجود ندارد چرا که به دلیل تغییر فضا و مدیای هنرمندان آرشیو این آثار سخت شده است.

پس یعنی گنجینه خارجی موزه هنرهای معاصر تهران به نظر شما آرشیو کاملی از دوره هنر مدرن در اختیار دارد و نیاز به تکمیل ندارد؟

بله. موزه آثار بسیار خوبی از دوره امپرسیونیست تا دوران کانسپت چوآل آرت در اختیار دارد. این دوره تاریخ شکل گیری هنر مدرن است و می توانست آثار بیشتر و بهتری را هم داشته باشد اما اکنون وارد دوران پست مدرن شده‌ایم و در حوزه هنر مدرن کمبودی در گنجینه نداریم. از نظر آثار دوران پسامدرنیست گنجینه ما ضعف دارد اما فضای روز هنر پسامدرن چیزی نیست که به آرشیو شدن آن فکر کنیم بلکه باید با بنیادهای هنرمندان آن هماهنگ کرد و آثارشان را در موزه به نمایش گذاشت.

* همه آثار خارجی گنجینه موزه، درجه یک نیست

آیا همه آثاری که در گنجینه خارجی موزه نگهداری می‌شود، آثار درجه یک و شاخصی از هنرمندان مطرح جهان است؟

در گنجینه آثار خارجی موزه هنرهای معاصر، سه دسته آثار با درجه کیفی یک،‌دو و سه داریم.

آثار درجه یک آثاری است که در همان زمان خریداری شدن، آثار بسیار مهمی بودند مثل آثار پیکاسو، مونه،‌ گوگن،‌لوترک و ... آثار درجه دو آثار مربوط به جریانات هنر روز آن زمان بودند مثل آثار پاپ آرت، اوپ آرت و کانسپت چوآل آرت که رئیس موزه با توجه به علاقه خود این آثار را خریداری کرده بود. بخش سوم آثاری است که کارشناسان موزه پیش بینی می کردند برخی از هنرمندان آن در آینده،  بسیار مطرح و سرشناس خواهند شد که موزه باید آثاری از این دست هنرمندان داشته باشد،‌ این بخش از آثار دو بخش دارند برخی پیش بینی‌ها درست بود مثل آثار جسپرجونز که آن زمان هنرمند سرشناس و بزرگی نبود ولی در جریان هنر پاپ آرت آن زمان حضور داشت و امروزه یکی از مهمترین افراد در جریان هنر پاپ آرت است و موزه کار بسیار مفیدی کرد که آثار او را خریداری کرده است. برخی پیش بینی ها هم اشتباه بود و هنرمندان برخی آثار موزه، چندان مطرح و سرشناس نشدند.

چه بخش از آثار گنجینه خارجی تاکنون به نمایش درنیامده است؟

کل آثار موزه، آثار یک دستی نیست. حدود 200 تا 250 اثر معروف در گنجینه خارجی موزه داریم که این آثار شاخص بارها به نمایش درآمده است. اما برخی از آثار درجه 2 یا 3 تاکنون دیده نشده است.

* تابلوهایی با بیمه‌های 200 میلیون دلاری

روند امانت سپاری آثار گنجینه تاکنون یک سویه بوده است آیا تنها محدودیت مالی و کمبود بودجه مانع ارتباط دو سویه و امانت گرفتن آثار هنری از موزه‌های دنیاست؟

نمایشگاه های این چنینی هزینه‌های بسیار بالایی دارند. موزه کنست هاوس زوریخ که نمایشگاهی از آثار پیکاسو برگزار کرد، فقط 100 میلیون دلار تابلو پیکاسو متعلق به موزه هنرهای معاصر تهران را بیمه کرده بود. موزه هنرهای مدرن توکیو نیز فقط 250 میلیون دلار تابلو جکسون پولاک متعلق به موزه معاصر تهران را بیمه کرد. حالا فکر کنید بابت همه آثاری که این موزه‌ها از سراسر دنیا به امانت گرفته‌اند چه هزینه‌ای را متقبل شده‌اند؟

بنابراین باید اول بررسی کنیم چه کاری در اولویت است. آیا اولویت ما گردآوری و نمایش آثار هنر مدرن دنیا در موزه است؟ مگر کل بودجه هنری ما در معاونت هنری چه اندازه است؟
 
بانک و بیمه مهمترین حامیان مالی هنرهای تجسمی در دنیا

* مگر در سراسر دنیا برپایی این نمایشگاه‌ها تنها با حمایت دولتی صورت می‌گیرد؟

این نمایشگاه‌ها در دنیا معمولاً با مشارکت شهرداری‌ها،‌بانک‌ها، بیمه ها ، ‌بخش خصوصی و وزارت فرهنگ و ...برگزار می‌شود، اما در ایران اسپانسرینگ به این شیوه جواب نمی‌دهد. ما در این زمینه رایزنی کرده‌ایم اما بانک‌های ما در حوزه هنر ورود پیدا نمی‌کنند چون مخاطب آن خاص است و ترجیح می‌دهند در حوزه‌های دیگری چون سینما و موسیقی ورود پیدا کنند.

هیچ موزه‌ای در دنیا با هزینه خود موزه این کار را نمی‌کند. مگر با اسپانسرینگ قوی مثل بانک و بیمه که مهمترین‌ها هستند. این به تفاوت فرهنگی ما و دیگر کشورها بازمی‌گردد که هنرهای تجسمی در کشور آن‌ها رسوخ کرده است. به طور مثال حتی در مبتذل ترین فیلم های غربی نیز شاهد آثار بسیار خوبی مرتبط با هنرهای تجسمی در طراحی صحنه آن هستیم. اما در سریال‌ها و فیلم‌های ما چند اثر در زمینه هنرهای تجسمی دیده می‌شود. تا زمانی که این هنر در زندگی ما نهادینه نشده است و تا زمانی که این اتفاق نیفتد، بانک‌ها و بیمه ها هم روی آن سرمایه گذاری نمی‌کنند و وزارت ارشاد هم چون چنین نمایشگاه‌های پر هزینه‌ای در اولویت‌های فرهنگی ما نیست، این کار را قبول نمی‌کند. بنابراین باید حتما با اسپانسرینگ قوی و نهادینه سازی هنرهای تجسمی در کشور اقدام به این کار کرد.
 


 

* مرمت اساسی فضای موزه نیاز به هزینه زیادی دارد

یکی از کارهای شما در این موزه بازسازی فضای آن است، روند بازسازی فضای موزه به کجا رسیده است و با توجه به اهمیت معماری آن، برای کار مرمت و بازسازی از چه کسانی استفاده کرده‌اید؟

اولین کار من در موزه معاصر پرداختن به وضعیت تأسیسات آن بود. با توجه به نقطه ضعف اغلب مدیران که در هر دوره تنها به فعالیت‌هایی با جنبه بیرونی و ظاهری علاقه نشان می‌دهند، تاکنون روی بخش تأسیسات موزه کار ساختاری و زیربنایی انجام نشده است. فقط از بنای موزه استفاده شده است با کارهای تبلیغاتی که فکر می کنم باید مدیران ما نگاهشان اصلاح شود. کاری که من در بخش تأسیسات موزه انجام می‌دهم شاید 10 سال بعد نتیجه داشته باشد، ولی متاسفانه این نگرش هیچ وقت وجود نداشته است و بیشتر به جنبه ظاهری و تبلیغاتی موزه توجه شده است. در عمر سی ساله موزه، هیچ نگرشی نسبت به وضعیت معماری و ساختاری آن نشده است. زمانی که من به عنوان معاون به موزه آمدم  تابستان بود و مصادف با اولین نمایشگاه گنجینه موزه در زمان مدیریت آقای شالویی و همان زمان به دلیل گرمای هوا با مشکل تاسیسات آن مواجه شدیم. پیگیر این موضوع شدم که اعلام کردند این مشکل تأسیساتی موزه حدود 8 سال است که وجود دارد. زمستان‌ها هم سقف موزه آب می داد که هر دوره به طور موقت مشکل آن را حل می ‌ردند و سال بعد دوباره مشکل آن بروز پیدا می‌کرد. از همان سال یکی از مهمترین کارهایی که پیگیری شد با طرح من و کمک آقای شالویی، بحث تاسیسات موزه و مقاوم سازی بنای موزه بود. اما با مشکلاتی هم مواجه بودیم. دفتر طرح های عمرانی وزارت ارشاد در حد مرمت یک فرهنگسرا و یک فضای فرهنگی معمولی خوب عمل می کند اما با این دفتر از زمانی دچار اختلاف شدیم که برای مرمت ساختمان موزه هنرهای معاصر افرادی را فرستادند که برای مرمت یک پشت بام خانه معمولی مناسب بودند و متخصص مرمت چنین فضاهای خاصی نبودند و به همین دلیل هم هزینه های بسیاری را بر موزه تحمیل کردند.

ما مشکلات اساسی موزه را تقریباً برطرف کردیم ولی بارها با مسئولان صحبت کردیم که اگر قرار است فردی برای مرمت و رفع مشکلات ساختاری ساختمان موزه بیاید، باید با  معماری دوران تحول در ایران آشنایی داشته باشد و معماری موزه هنرهای معاصر، فرهنگسرای نیاوران، بنای سابق مجلس شورای اسلامی،‌ برج آزادی و ... را کامل بشناسد. بنابراین در همان دوره بعد از آن که برای سه گالری موزه کف پوش جدید گذاشتند،‌ جلوی کار مرمت‌کاران غیر متخصص را گرفتیم و تیم مشاوری از بیرون موزه را که شامل استادان دانشکده هنر و معماری بودند، به خدمت گرفتیم و کارهای موقتی برای جلوگیری از نفوذ آب را انجام دادیم چرا که کارهای اساسی برای رفع مشکلات بنای موزه نیاز به هزینه زیادی دارد که هنوز موفق به تأمین این بودجه نشدیم.

برآورد هزینه‌های خود را برای این مرمت‌ها به دفتر طرح های عمرانی ارشاد ارسال کردیم که امیدوار بودیم امسال به نتیجه برسد که به دلیل کمبود بودجه این اتفاق نیفتاد.
 
* از تأسیسات موزه به خوبی نگهداری نشده است

در حال حاضر وضعیت بنای موزه و تأسیسات آن با توجه به این مرمت‌های موقت چگونه است؟

حدود 70 درصد از تعمیرات اساسی و کلی در سیستم تأسیسات موزه انجام شده است و اگر به خوبی از آن نگهداری شود، تا 20 سال آینده دوام خواهد داشت.

اگر این تأسیسات موزه خوب نگهداری می‌شد نیاز به این تعمیرات کلی پیدا نمی کرد. سال 88 یک کارشناس زبده را برای بررسی تاسیسات موزه دعوت کردم که اعلام کرد این سیستم تأسیسات که در موزه به کار رفته،  تازه 16 سال است که وارد ایران شده است. یعنی 30 سال قبل این سیستم تجهیزات به طور اختصاصی برای این موزه به کار گرفته شده است ولی نگهداری خوبی از آن نشده است.

* گنجینه موزه دارای کف استانداردهای لازم است/ سیستم ریلینگ موزه نیاز به تجدیدنظر دارد
 
سیستم تأسیسات و تجهیزات گنجینه موزه به چه صورت است؟ آیا آنها هم بازنگری و سرویس شده‌اند و آیا استانداردهای لازم را دارند؟

گنجینه موزه دارای کف استاندارد لازم هست. در طول سالیان بعد از انقلاب، همه مدیران تلاش خود را برای نگهداری گنجینه کردند و از هیچ تلاشی فروگذاری نکردند. یعنی زمانی که تأسیسات ساختمان موزه دچار مشکل بود،‌ تأسیسات گنجینه فعال بود و هیچ مشکلی نداشت. ولی هنوز از سطح استانداردهای روز دنیا خیلی فاصله دارد. به طور مثال سیستم نگهداری ریلینگ ما قدیمی، از جنس آهن با ضخامت زیاد است. در موزه های دنیا این ریل‌ها آلومنیومی،‌ سبک و با ضخامت اندک است که حجم بیشتری از آثار را دربرمی‌گیرد. من فکرمی کنم باید تجدید نظری در سیستم ریلینگ گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران بشود تا بتوانیم فضای بیشتری داشته باشیم و تعداد آثار بیشتری در هر ردیف نگهداری کرد. البته طرح کلی آن را به دفتر طرح های عمرانی ارشاد داده‌ایم و منتظر تامین اعتبار آن هستیم. اما بقیه هزینه‌ها مثل سیستم حرارتی، برودتی و رطوبتی آن خیلی هزینه بر نیست و سیستم کنونی جواب می‌دهد البته می توان آن را به روز کرد اما مشکل ما بیشتر سخت افزاری است که باید تجدید نظر کرد.
ادامه دارد... انتهای پیام/
برچسب ها:
آخرین اخبار