امروز : سه شنبه ۱۶ آذر ۱۳۹۵ - 2016 December 6
۱۱:۵۷
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 42208
تاریخ انتشار: ۱۲ شهریور ۱۳۹۲ - ساعت ۰۱:۰۴
تعداد بازدید: 96
خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس ـ راهبرد فرهنگ: در چند سال اخیر با عنایت به نیاز طبیعی کشور و انقلاب اسلامی مبنی بر تولید علوم انسانی و ...

خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس ـ راهبرد فرهنگ: در چند سال اخیر با عنایت به نیاز طبیعی کشور و انقلاب اسلامی مبنی بر تولید علوم انسانی و دانش ناظر به هویت ملی و بومی و دینی که مطالبه بسیاری از دغدغه‌مندان به‌ویژه رهبر انقلاب هم بوده است اقداماتی در این باره آغاز شده است که خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس با همکاری پایگاه علوم اجتماعی اسلامی ایرانی در نظر دارد در گفت‌وگو با دست‌اندرکاران و صاحب‌نظران و منتقدان به جمع‌بندی تجربیات حاصله بپردازد.

در زیر دومین بخش این گفت‌وگوها را با دکتر علی انتظاری، مدیر گروه جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبایی می‌خوانید.
 

* آقای دکتر شما به عنوان مدیر گروه جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبایی و نیز از همکاران شورای تحول، عملکرد کلی دولت نهم و دهم را در زمینه توجه به علوم انسانی و تحول در علوم اجتماعی چگونه ارزیابی می‌کنید؟

انتظاری: من فکر می‌کنم در مورد علوم انسانی در دولت نهم و دهم بسیار ظلم شده است؛ البته در دولت‌های قبل هم این ظلم می‌شده ولی در این دوره یک ظلم مضاعفی شد. در واقع همیشه علوم انسانی مظلوم بوده و هیچ وقت مورد توجه نبوده است. مسئولان و مدیران همیشه کار خودشان را می‌کردند و تصور می‌کردند نیازی به علوم انسانی ندارند که از آن مشورت بگیرد و علوم انسانی مشکلات آنها را حل بکند اما این دولت عملاً نوک حمله را متوجه علوم انسانی کرد. دولت گذشته بحث بومی شدن علوم انسانی را به نحوی مطرح کرد که عملاً این گونه تداعی شده که ما داریم تولید علم غربی می‌کنیم، بنابراین اصلاً بهتر است که چنین علمی نداشته باشیم.

* علوم انسانی در دولت آقای احمدی نژاد مظلوم واقع شد

در حالی که ما اساساً موانع جدی برای تولید علم داریم و مهم‌ترین مانع تولید علم هم خود دستگاه‌های اجرایی هستند که زیر نظر دولت فعالیت می‌کنند. به این دلیل که پیوند ارگانیک با دانشگاه ندارند و نیازهایشان را از طریق دانشگاه برطرف نمی‌کنند. طبعیتاً دانشگاه‌هایی که از آنها سوال نشود، ضعیف می‌شوند. مثلاً شما در فنی مهندسی نگاه کنید. پروژه ماهواره می‌آورند و به دانشگاه شریف می‌سپارند. چندین میلیارد تومان و به تعبیر برخی میلیارد دلار در اختیار آنها قرار می‌دهند. طبیعی است که رونق پیدا کنند. اساتید کار می‌کنند. دانشجوها همکاری می‌کنند. این کار باعث می‌شود که رشد اتفاق بیفتد ولی اصلاً کسی سراغ علوم انسانی نمی‌آید. برای مثال کسی برای هدفمندسازی یارانه‌ها به سراغ دانشگاه‌های علوم انسانی نیامد که بگوید، من می‌خواهم این پروژه را اجرا بکنم. دانشگاه ابعاد این موضوع را مورد بررسی قرار بدهد تا من بدانم که چه کار باید بکنم. چرا؟ چون خودشان را در این زمینه دانا می‌دانستند. به خصوص این دولت از این جهت بدتر از دولت‌های قبلی بود و خودشان می‌گفتند، ما نخبه هستیم و خودمان همه چیز را می‌دانیم.

* دولت قبل به نظر می‌رسید که اتفاقا بسیار دغدغه علوم انسانی را دارد و مدام از تحول در علم و اسلامی شدن دانشگاه‌ها سخن می‌گفت.

انتظاری: اتفاقاً مسئله اصلی ما این نبود. مسئله ما این است که دانشگاه‌های ما موانع جدی برای تولید دانش دارند، نه این که دانشگاه‌ها در حال تولید دانش غربی هستند. یعنی این گونه نیست که با تخریب علوم انسانی موجود، دانشگاه‌های ما دیگر به سراغ دانش‌های غربی نروند و دانش بومی تولید کنند. بلکه مانع اصلی نبود پیوند ارگانیک میان نیاز، مسئله و دانشگاه است. وقتی این پیوند وجود ندارد، چه اتفاقی می‌افتد؟ یک سری بحث‌های ظاهری در مورد مباحثی مانند نیاز به دانش بومی و اسلامی مطرح ‌شد و عملاً فاصله‌ای که دستگاه‌های اجرایی نسبت به علوم انسانی داشتند، بیشتر شد و تنها چیزی که تبلیغ شد این بود که اینها دارند ترجمه می‌کنند و باید کنار گذاشته شوند و این عملا به ضرر علوم انسانی تمام شد.

مثلاً همین بحث تفکیک جنسیتی را ما مدت‌ها پیش مطرح می‌کردیم اما می‌گفتند اینها مسائل غربی است. حالا که آقا در صحبت‌شان مطرح کردند، نقل مجلس‌ها شد. این برخورد درست نیست. این برخورد از آنجا ناشی می‌شود که می‌گویند کل علوم انسانی غربی است و اینها دارند حرف غربی‌ها را می‌زنند. این نگاه که حرف غربی‌ها را می‌زنند، یک وصله نادرست به علوم انسانی است.

* آدم‌های امنیتی و آدم‌هایی که بیشتر نگاه سیاسی به دانشگاه داشتند مانع رشد علوم انسانی شدند

* که این وصله در دولت نهم و دهم افزایش پیدا کرد.

انتظاری: بله. دیگر آنکه نگاه کنید چه کسانی را به عنوان رؤسای دانشگاه‌های علوم انسانی انتخاب کردند؟ آدم‌های امنیتی و آدم‌هایی که بیشتر نگاه سیاسی به قضیه دانشگاه داشتند. در حالی که فضای علوم انسانی یک فضای خلاقیت، فضای نواندیشی و بحث آزاد است. اگر ما فضای بحث آزاد نداشته باشیم، نمی‌توانیم تولید کنیم. فنی مهندسی نیست که چهارتا پروژه تقسیم شود و هر کس کار خودش را بکند. ما باید بحث بکنیم. باید اساتید با دیدگاه‌های مختلف بیایند و حرف‌هایشان را بزنند تا آنجا اندیشه درست خودش را نشان دهد. وقتی که فضا امنیتی شد، شما عملاً مانع رشد علوم انسانی شده‌اید و به نظر من این اتفاق در دولت نهم و دهم، به دلیل امنیتی شدن فضای دانشگاه‌ها افتاد.

* عملکرد دولت سابق را در زمینه بازنگری محتوا، متون و تغییر سرفصل‌های علوم انسانی، چگونه می‌بینید؟

انتظاری: متاسفانه همه‌اش یک سری کارهای صوری انجام شد. الآن در همین دانشگاه ما یک سری کارهای صوری انجام شده است، تا زود به نتیجه برسند. متاسفانه دانشگاه نمی‌خواست یک کار جدی انجام بدهد. چرا که اگر ما بخواهیم برای دانشجوی سال اول، تغییر اساسی در برنامه‌های درسی بدهیم، باید برویم مطالعه کنیم، نیاز جامعه سنجیده بشود. آینده‌نگری بشود. شرایط جامعه ایرانی در جهان اسلام و در جامعه جهانی مورد بررسی قرار بگیرد و... بعد ببینیم بهترین محتوا و سرفصل در این برهه چیست. این بازنگری یکی از ضروریات بود، اما متأسفانه جنبه صوری داشت. بازنگری درست اتفاق نیفتاد. حتی اگر هم اکنون این امکان را نداشتند که پژوهش عمیق کنند، باید جایش را می گذاشتند که برخی موارد بعداً انجام شود که متاسفانه چنین نشد.

* ورود اساتید مسلمان و معتقد به دانشگاه‌ها از تجربیات موفق دولت نهم و دهم بود

* در زمینه جذب اساتید جدید و بورسیه افرادی که بتوانند قضیه تحول در علوم انسانی را پیش ببرند، عملکرد دولت را چگونه می‌بینید؟

* انتظاری: می‌شود گفت که در این زمینه کارهای نسبتاً موفقی انجام شده است. البته به این هم اشکالات وارد است ولی بالاخره کماکان خودم معتقد هستم که یکی از ارکان مهم دانشگاه استاد است و استادی که اعتقادات ضددینی داشته باشد، تاثیر خود را می‌گذارد. یعنی خیلی از اتفاقات با استاد رخ می‌دهد و استاد محور تغییرات است. این را می‌شود گفت که نسبتاً از تجربیات موفق دولت نهم و دهم بوده است. اساتید مسلمان و معتقد وارد شدند منتها می‌شد این مسئله را با ظرافت و دقت بیشتری انجام داد که افراد فرصت‌طلبی که خودشان را به ظاهر دین درآورده بودند، جذب نشوند. متأسفانه در بعضی موارد این اتفاق افتاد. یعنی درصدی از افراد فرصت‌طلبی که نه بنیه دینی و نه بنیه علمی داشتند، صرفاً یک ظاهر دینی درست کردند و خودشان را وارد دانشگاه کردند. این یک نقطه ضعف بود ولی به نظر من در کل کارهای خوبی انجام شد.

انتهای پیام/س
برچسب ها:
آخرین اخبار