امروز : پنجشنبه ۱۸ آذر ۱۳۹۵ - 2016 December 7
۰۱:۳۱
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 51774
تاریخ انتشار: ۱ مهر ۱۳۹۲ - ساعت ۱۰:۰۰
تعداد بازدید: 61
به گزارش خبرنگار جامعه فارس، سازمان اوقاف طی این سالها پیشرفت‌ها و موفقیت‌های بسیاری را تجربه کرده است. قلمرو فعالیت این سازمان شامل «موقوفات عام ...

به گزارش خبرنگار جامعه فارس، سازمان اوقاف طی این سالها پیشرفت‌ها و موفقیت‌های بسیاری را تجربه کرده است. قلمرو فعالیت این سازمان شامل «موقوفات عام فاقد متولی یا مجهول التولیه و موقوفات خاصه و اماکن مذهبی اسلامی و همچنین اثلاث باقیه و بقعه‌های متبرکه، محبوسات، نذور، صدقات و هر مال دیگری که به غیر از عنوان وقف برای امور عام‌المنفعه و خیریه اختصاص یافته و مؤسسات و انجمن‌های خیریه‌ای که از طرف دولت یا سایر مراجع ذیصلاح به سازمان محول شده باشد.» است.

رئیس این سازمان از طرف ولی فقیه تعیین می‌شود. رئیس کنونی این سازمان حجت‌الاسلام علی محمدی است که از آبان ماه سال 1388، این مقام را بر عهده دارد. به منظور آگاهی از عملکرد سازمان اوقاف و امور خیریه کشور طی چهار سال گذشته با حجت‌الاسلام علی محمدی، رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه کشور گفت‌وگویی به ترتیب زیر را انجام داده‌ایم: 

فارس: مشکلات و محدودیت‌های سازمان اوقاف در گذشته شامل چه مواردی می‌شد؟

حجت‌الاسلام محمدی: بنابر آنچه در دست است سازمان اوقاف در سال 1388 در حوزه وقف و موقوفات با مشکلاتی همچون عدم آمار دقیق و جامع از تعداد موقوفات، رقبات و متولیان و عدم سطح بندی موقوفات به لحاظ وسعت و درآمد، ضعف در رابطه استیجاری دقیق با مستأجرین، درآمد اندک اجارات و بالطبع ضعف در عمل به نیت واقفین، عدم برنامه ریزی برای احیاء و عمران صحیح موقوفات، مطالبات گسترده سازمان از افراد حقیقی و حقوقی، عدم شناخت 77 درصد مردم نسبت به احکام و آثار و برکات وقف، وجود 52 درصد نیروهای قراردادی با سابقه خدمت بالا و سطح تحصیلات پائین (دیپلم و زیر دیپلم) مواجه بوده است.

البته مشکلات تنها به این حوزه محدود نشده و در حوزه بقاع متبرکه و اماکن مذهبی، سازمان اوقاف با عدم وجود الگوی جامع برای توسعه، نگهداری و تجهیز بقاع متبرکه، ضعف در برنامه های جامع و هدفمند فرهنگی و قرآنی در بقاع متبرکه و ضعف در نحوه وصول و هزینه های بقاع متبرکه  دست و پنجه نرم کرده است.

اگرچه ورود تخصصی به فعالیت‌های قرآنی نیز از دیرباز به عنوان یکی از رسالت‌های سازمان اوقاف مدنظر بوده اما در سال 1388 یعنی آغاز دوره اخیر فعالیت این سازمان در این حوزه نیز انحصار فعالیت‌های قرآنی، بالاخص در عرصه مسابقات بین المللی قرآن و عدم برنامه ریزی برای حافظان و قاریان قرآن کریم به عنوان یک سازمان فرهنگی و قرآنی به چشم می‌خورد.

فارس: چه تحولاتی طی سال‌های اخیر در سازمان اوقاف و امور خیریه کشور رقم خورد؟

حجت‌الاسلام محمدی: در دوره چهار ساله اخیر تحولات در حوزه‌های مختلف کاری سازمان اوقاف رقم خورده است که نتایج آن به صورت قابل لمس در عرصه‌های مختلف مشهود است. البته این را باید مرهون سیاست‌های اتخاذی دانست آنچنان که در حوزه وقف و موقوفات  تهیه و تدوین برنامه و بودجه 5 ساله سازمان منطبق بر سند چشم انداز برای مدیریت و بهره وری موقوفات، جمع آوری آمار و شفاف سازی اطلاعات با ایجاد سامانه جامع اطلاعات و مدیریت موقوفات، به روز نمودن اجارات با ایجاد رابطه استیجاری با مستأجرین (حقیقی، حقوقی) به نرخ عادله روز، عمران و آبادانی موقوفات با توسعه سرمایه گذاری و جلب مشارکت های مردمی با هدف بهره وری موقوفات  (افزایش درآمدها و کاهش هزینه‌ها)، تثبیت مالکیت موقوفات با ایجاد تعامل و تفاهم با دستگاه های مرتبط در کشور، توسعه و گسترش فرهنگ وقف با رویکرد ایجاد وقف جدید متناسب با نیاز روز جامعه و بهینه سازی منابع انسانی سازمان برای مدیریت صحیح بر موقوفات (جذب، آموزش و ...) در دستور کار قرار گرفت که نتایج و برکات آن مشهود است.

فارس: در راستای پیشبرد فرمایشات مقام معظم رهبری مبنی بر تبدیل بقاع متبرکه کشور به قطب‌های فرهنگی چه اقداماتی انجام شد؟

حجت‌الاسلام محمدی: همانطور که بیان شد طی چهار سال گذشته حوزه‌های مختلف کاری در سازمان اوقاف دچار تحولات مثبت شده است، از این رو در حوزه بقاع متبرکه و اماکن مذهبی  توسعه کمی و کیفی بقاع متبرکه در سراسر کشور، تبدیل بقاع متبرکه به قطب‌های فرهنگی کشور، ترویج فرهنگ زیارت با رویکرد گردشگری مذهبی در عرصه بین الملل، مدیریت بر درآمد و هزینه‌های بقاع متبرکه، ساماندهی هیأت امناء و خدام بقاع متبرکه و برنامه ریزی برای حضور گسترده مردم در این بقاع صورت گرفت که برکات زیادی را به همراه داشته است.

فارس: در حوزه فعالیت‌های قرآنی در راستای پیگیری مطالبات مقام معظم رهبری چه میزان موفق بودید؟

حجت‌الاسلام محمدی: علاوه بر این در حوزه فعالیت‌های قرآنی پیگیری تحقق مطالبات مقام معظم رهبری در رابطه با تربیت حافظان قرآن کریم، مشارکت با دستگاه ها و مؤسسات فعال قرآنی کشور، افزایش سطح کیفی آموزش و پژوهش در دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم و ایجاد مرکز قرآنی در بقاع متبرکه جهت ساماندهی فعالیت‌های قرآنی سازمان در دستور کار بوده است.

اما همسو با این سیاست‌های اتخاذی نتایج و برکات بسیاری عاید سازمان اوقاف و امور خیریه و حوزه‌های تخصصی آن داشته است. به گونه‌ای که اکنون و در سال 1392 سازمان و فعالیت‌های آن به رشدی بالنده و روزافزون رسیده که گزارش وضعیت کنونی سازمان شاهدی بر این مدعا است.

فارس: در راستای سند چشم‌انداز 1404 چه اقداماتی در حوزه اوقاف صورت گرفته است؟

حجت‌الاسلام محمدی: هم اکنون در حوزه وقف و موقوفات تهیه و تدوین برنامه و بودجه 5 ساله سازمان منطبق بر سند چشم انداز 1404 برای مدیریت و بهره وری موقوفات، طراحی و پیاده سازی سامانه جامع اطلاعات و مدیریت موقوفات و بقاع متبرکه با 14 زیر سیستم، اطلاعات پایه موقوفات، رقبات، بقاع متبرکه، ثبت اطلاعات مالی، حقوقی، ثبتی، مفاصاحساب، مستأجرین و اجارات، متولیان، نیات واقفین و ... همراه با تغییر مدیریت سنتی موقوفات به مدیریت مدرن و پیشرفته با بهره گیری از سیستم هوشمند سامانه جامع مدیریت موقوفات، تصویب و پیاده سازی ساختار و تشکیلات جدید با هدف افزایش کارآمدی و ارتقاء سطح بهره‌وری موقوفات به انضمام ایجاد معاونت بهره‌برداری اقتصادی موقوفات و مرکز قرآنی در ساختار جدید و افزایش 68 درصدی پست‌های مصوب ساختار قبل از 2415 پست به 4060 پست و افزایش ادارات تابعه از 63 اداره به 405 اداره و دفتر نمایندگی صورت گرفته است.

فارس: سازمان اوقاف در پیگیری وصول مطالبات وقف از نهادهای دولتی چه میزان موفق بوده است؟

حجت‌الاسلام محمدی: پیگیری وصول مطالبات سازمان از دستگاه‌ها و نهادهای دولتی و غیر دولتی مانند، ستاد کل نیروهای مسلح، شهرداری‌ها، برخی از وزارتخانه ها و ... شامل انعقاد تفاهم نامه با سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری، نیروهای مسلح، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با رفع اختلاف 850 هزار هکتار از اراضی با سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور که 280 هزار هکتار آن به وقف بازگشته و نیز صدور سالانه بیش از شش هزار سند برای موقوفات براساس تفاهم نامه با سازمان ثبت اسناد که در مقایسه با سال 89 رشد 5/7 برابری داشته، رخ داده است که همسو با این تفاهم نامه تمامی موقوفات تا پایان برنامه پنجم توسعه دارای سند می‌شوند.

بر اساس تفاهم نامه با نیروهای مسلح تعیین تکلیف اراضی، املاک موقوفات و اجاره بهای آنان سرعت گرفته و برنامه‌ریزی برای چند منظوره شدن فعالیت‌های اقتصادی سازمان با اخذ مجوز از مجلس شورای اسلامی برای انتشار اوراق مشارکت و اوراق وقفی و جلب مشارکت‌های مردمی در بهره‌وری موقوفات در دستور کار است.

فارس: طی چهار سال گذشته چه اقداماتی در زمره اولین اقدام در حوزه اوقاف انجام شده است؟

حجت الاسلام محمدی: باید توجه داشت که اقدامات سازمان اوقاف به موارد مذکور که از گذشته نیز در دستور کار بوده است محدود نشده بلکه تشکیل هیأت فقهی، حقوقی و اوقافی به منظور پاسخگویی به موضوعات شرعی، حقوقی و فنی موقوفات، تشکیل شورای عالی راهبردی وقف با هدف راهبری در مدیریت کلان سازمان، تشکیل ستاد نظارت بر حسن اجرای نیات واقفین، تشکیل دبیرخانه وقف و رسانه به منظور تبلیغ و ترویج فرهنگ وقف و برگزاری 4 همایش وقف و رسانه، تشکیل شورای مشاورین و مشوقین وقف از افراد و گروه های مرجع، چاپ و توزیع استفتائات شرعی وقف به تعداد 30 هزار نسخه، تعامل شرعی و قانونی با متولیان موقوفات با برگزاری دوره‌ها و همایش‌های آموزشی و ... ، تهیه و تدوین متن وقف نامه جامع برای وقف های جدید با همکاری سازمان ثبت اسناد و جذب و بکارگیری 700 نفر با تحصیلات کارشناسی و بالاتر( روحانی و غیر روحانی) در راستای بهینه سازی منابع انسانی و تهیه نظام جامع آموزشی با هدف نظام‌مند نمودن آموزش کارکنان و اصحاب وقف در سطح کشور برای نخستین بار در دوره اخیر فعالیت این سازمان انجام شده است.
با توجه به آنکه یکی از ظرفیت‌های موجود سازمان اوقاف در اجرای طرح‌ها و نهادینه سازی فرهنگ وقف حوزه بقاع متبرکه و اماکن مذهبی است در این زمینه نیز ایجاد، توسعه و تقویت زیرساخت‌ها در بقاع متبرکه با انجام عملیات عمرانی و مهندسی با بهره‌گیری از اعتبارات دولتی، نذورات و عواید بقاع و مشارکت‌های مردمی (طرح مودت)، مکانیزه کردن سیستم ثبت نذورات و عواید بقاع متبرکه و نحوه هزینه کرد آن در سامانه جامع مدیریت، راه اندازی مراکز فرهنگی و قرآنی در 1800 بقعه متبرکه، برگزاری برنامه‌های متمرکز فرهنگی و قرآنی در بقاع متبرکه سراسر کشور در طول سال شامل برنامه آرامش بهاری ویژه ایام تعطیلات نوروز، برنامه سوگواره یاس نبوی، برنامه طرح تابستانی نشاط معنوی، برنامه ضیافت الهی ویژه ماه مبارک رمضان، برپایی جشن ولایت علوی، اکمال دین نبوی و همچنین برپایی محافل و مجالس انس با قرآن، برگزاری همایش ملی بزرگداشت امامزادگان منطبق بر طرح و برنامه و سازوکار قوی اجرا شده است.

علاوه بر این، خیمه‌های معرفت و پاسخگویی به سوالات شرعی، مذهبی و اجتماعی مردم با حضور روحانیون و مبلغین اعزامی از قم (اعزام بیش از 10 هزار مبلغ در هر سال) که بر ارتقاء سطح برنامه های فرهنگی بقاع متبرکه افزوده، برپا شده است.

با توجه به اینکه سازمان اوقاف در کنار بقاع متبرکه، دیگر اماکن مذهبی همچون مساجد و حسینیه‌ها را نیز در اختیار دارد، برگزاری جلسات شورای سیاست گذاری، پشتیبانی و نظارت بر عملکرد ستاد بازسازی عتبات عالیات، کمک به احداث، تجهیز، توسعه و تکمیل مساجد مشتمل بر مکان یابی برای احداث مساجد در نقاط محروم و فاقد مسجد ( بیش از 2500 باب مسجد)، تجهیز و بازسازی بیش از 10 هزار مسجد و احداث بیش از 2300 باب مسجد در مناطق محروم را نیز در کارنامه کاری چهار سال گذشته خود دارد.

فارس: کمی هم از اتفاقات مبارک حوزه قرآنی سخن بگویید.

حجت‌الاسلام محمدی: اجرای طرح‌های کلان قرآنی همچون برگزاری مسابقات بین المللی قرآن کریم از دیرباز به همت سازمان اوقاف و امور خیریه انجام شده از این رو در چهار سال گذشته اتفاقات مبارکی در این حوزه نیز رخ داده است. در سطح ملی برنامه ریزی هدفمند برای تربیت یک میلیون نفر حافظ قرآن کریم در طی 4 سال که در سال سال اول برای 230 هزار نفر محقق شده است، همچنین، تربیت 1033 مربی قرآن برای اجرای طرح تربیت حافظان قرآن کریم، افزایش سطح مشارکت دستگاه ها، نهادها و مؤسسات قرآنی در فعالیت های قرآنی سازمان شامل طرح حفظ، مسابقات کشوری، بین المللی و... ، گسترش سطح تأثیر گذاری فعالیت های قرآنی با افزایش حضور اقشار مختلف مردم در عرصه های مسابقات به نحوی که در سال 91 ، 970 هزار نفر در مسابقات کشوری حضور یافته که نسبت به سال 89 رشد 25 برابری دارد، ارتقاء سطح کیفی فعالیت های دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم با رویکرد تربیت نیروهای متخصص و با ایجاد رشته های جدید، تغییر مدیریت و نگاه مدیریتی و توجه ویژه به امر پژوهش، برگزاری سالانه همایش تجلیل از بانوان فعال قرآنی کشور تا کنون 4 دوره و هر دوره با حضور بیش از 2000 نفر از فعالان قرآنی بانوان، چاپ و اهداء بیش از 400 هزار  جلد قرآن کریم، مفاتیح الجنان و نهج البلاغه در سراسر کشور، ترجمه قرآن کریم به زبان های رایج دنیا، برگزاری دو دوره جشنواره قصه های قرآنی و برگزاری محافل و مجالس انس با قرآن در بقاع متبرکه به ویژه در ماه مبارک رمضان انجام شده که متناسب با مخاطب خود دامنه اثرگذاری وسیعی داشته است.

فارس: در سطح بین‌المللی در حوزه قرآنی چه اقداماتی در دستور کار قرار گرفت؟

حجت‌الاسلام محمدی: در سطح بین المللی نیز ارتقای سطح کمی حضور کشورها از قاره‌های مختلف جهان در مسابقات بین المللی از سال 88 تاکنون با رشد 40 درصدی، ارتقای سطح کیفی برگزاری مسابقات با ایجاد تغییرات هدفدار فنی و بازنگری و اصلاح آئین نامه مسابقات، افزایش حضور نخبگان قرآنی و سطح مشارکت نهادها و دستگاه های فعال فرهنگی و اجرایی کشور  و برگزاری سالانه همایش علمی پژوهش های بین المللی قرآن کریم پیگیری شده است.

با توجه به آنکه درک عمیق از تحولات به عمل آمده در فرآیند کاری سازمان اوقاف و امور خیریه در حوزه‌های مذکور در کنار توضیحات کیفی، به ارائه آمار و مستندات نیاز دارد، در ذیل آمار و ارقام مرتبط در فاصله سال های 88 تا 92 ارائه می شود.

فارس: در حوزه کمی وقف شاهد چه تحولاتی طی سال‌های اخیر بودیم؟

حجت‌الاسلام محمدی: در حوزه وقف و موقوفات قبل از سال 89 میانگین عملکرد در حوزه اخذ سند 830 مورد بوده که اکنون با رشد هفت برابری به سالانه نزدیک به هفت هزار مورد رسیده است، در حوزه وقف جدید تا قبل از سال 89 میانگین  سالانه 200 وقف جدید بوده و اکنون میانگین سالانه یک هزار و 350 وقف جدید است (سال 89، 1051 وقف، سال 90 و 91 بیش از یک هزار و 500 وقف، یعنی رشد 5 و 7 برابری).

تا سال 88 میانگین سالانه صدور مفاصاحساب 25 هزار مورد بوده که اکنون با رشد سه برابری به سالانه 85 هزار مورد افزایش یافته است، همچنین، در تعداد دعاوی حقوقی موقوفات در مراجع قضایی از بیش از هشت هزار و 500 پرونده نزدیک به 6هزار و 400 پرونده بررسی و بیش از دو هزار پرونده حل اختلاف شده است.

در حوزه عملیات عمرانی و مهندسی بقاع متبرکه قبل از سال 88، 300 برای 300 بقعه صورت رفته و اکنون برای 2هزار و 212 بقعه؛ در حوزه عملیات عمرانی و مهندسی مساجد  تا سال 88، 5هزار و 407 باب تعمیرات و مرمت شده و این تعداد به 5هزار و 225 باب تعمیرات و مرمت در سال 90 افزایش یافته و 2هزار و 333  احداث نیز در همین سال رخ داده است. علاوه بر این، در سال 91، 10هزار و 632 باب تعمیرات، مرمت و احداث انجام شده است.

فارس: طی چهارسال گذشته چه تعداد مبلغ دینی اعزام شده است؟

حجت الاسلام محمدی: در حوزه اعزام مبلغ دینی طی سال های87 تا 89، 9 هزار نفر اعزام شده اند و این تعداد در سال های 89  تا 91 به 28 هزار نفر افزایش یافته است.اگرچه همه این دستاوردها و آمار ارائه شده نشان از جهشی بلند در حوزه وقف و موقوفات دارد اما هنوز تا رسیدن به نقطه مطلوب راه بسیار است از این رو در نگاهی واقع بینانه  ضعف ها و چالش های پیش روی سازمان نیز بیان می شود.

فارس: چه محدودیت‌هایی در راستای نیل به اهداف وجود داشته است؟

حجت‌الاسلام محمدی: باید توجه داشت که حوزه وقف و موقوفات از کم اطلاعی مردم و مسئولین از احکام شرعی و آثار و برکات وقف در جامعه، وجود مطالبات از اشخاص حقیقی و حقوقی و مؤسسات غیر دولتی، وجود انتظارات متعدد و متنوع از سوی اشخاص حقیقی و حقوقی از اوقاف که اکثراً مطابق با نیت واقفین و قانون و شرع نیست، عدم اهتمام جدی حوزه‌های علمیه و نهادهای دینی به وقف به عنوان سرمایه بزرگ دینی و فقهی، ضعف در قانون و آئین نامه های اوقاف و کمبود منابع و اعتبارات برای عمران و احیای موقوفات کشور رنج می‌برد.

این ضعف‌ها به حوزه وقف محدود نشده بلکه در حوزه بقاع متبرکه و  اماکن مذهبی عدم تأمین بودجه برای احداث ، تعمیر و مرمت و زیر ساخت های بقاع متبرکه در سراسر کشور و کمبود نیروی انسانی متعهد جهت اداره اماکن مذهبی به عنوان هیأت امناء و خدام مشکل آفرین است.

همچنین، در حوزه فعالیت‌های قرآنی ناکافی بودن اعتبارات تخصیص یافته به مسابقات قرآنی کشوری و بین المللی از سوی دولت در قبال حجم گسترده و تأثیر گذاری بالای این برنامه در سطح داخلی و بین المللی و عدم همگرایی دستگاه‌ها و ارگان‌های مسئول به ویژه در حوزه اطلاع رسانی و فضاسازی عمومی فعالیت های قرآنی به چشم می‌خورد.

فارس: درخواست سازمان اوقاف و امور خیریه کشور برای دستیابی به رسالت‌های خود چیست؟

حجت‌الاسلام محمدی: در این میان سازمان اوقاف هم درخواست‌هایی دارد تا بتواند به رسالت‌های خود به بهترین شیوه عمل کند، آنچنان که در حوزه وقف و موقوفات بازنگری قانون اوقاف با توجه به تحولات جامعه و نیازهای سازمان و پرداخت دیون و مطالبات اوقاف از دولت و دستگاه های دولتی، در حوزه بقاع متبرکه و اماکن مذهبی اهتمام ویژه مسئولین کشور در تخصیص اعتبارات به منظور توسعه و بازسازی بقاع متبرکه، توجه ویژه مسئولین کشور به ظرفیت های بالقوه معنوی بقاع متبرکه در جهت تبدیل بقاع متبرکه به قطب های فرهنگی و واگذاری متمرکز اعتبارات برای احداثات، بازسازی و مرمت مساجد کشور و در حوزه فعالیت‌های قرآنی توجه مسئولین کشور به اهمیت برنامه ریزی و اجرای فعالیت‌های قرآنی در سطح بین المللی با توجه به نیاز روزافزون جهانی به معارف قرآن کریم و تأکید به لزوم باز مهندسی رشته‌های تحصیلی و بازنگری سرفصل های دروس دانشگاهی در حوزه علوم انسانی به ویژه رشته علوم قرآن و حدیث و کارآمد سازی این رشته در جهت تربیت مدیران قرآنی مطرح است و تحقق آنها انتظار می‌رود. انتهای پیام/
برچسب ها:
آخرین اخبار