امروز : چهارشنبه ۱ شهریور ۱۳۹۶ - 2017 August 22
۰۳:۳۷
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 51994
تاریخ انتشار: ۱ مهر ۱۳۹۲ - ساعت ۱۳:۰۴
تعداد بازدید: 57
خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس- گروه کتاب و ادبیات: حجت‌الاسلام و المسلمین علیرضا سبحانی نسب با مدرک دکترای شیعه شناسی سال‌های طولانی ...

خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس- گروه کتاب و ادبیات: حجت‌الاسلام و المسلمین علیرضا سبحانی نسب با مدرک دکترای شیعه شناسی سال‌های طولانی است که در حوزه تالیف و تحقیق فعالیت می‌کند. وی سال‌ها پیش با وامی از بانک توانست انتشارات جمال را راه اندازی کند تا اینکه به عنوان ناشر برتر نخستین جشنواره حوزه کودک و نوجوان قم شد و برخی از آثار منتشر شده در این انتشارات خوش درخشیدند و در جشنواره‌ها تقدیر شدند. وی از سال 1387 مسئول کمیسیون طرح سوال حوزه علمیه قم شد و سپس به عنوان مدیر ارزشیابی معاونت آموزش حوزه علمیه قم مشغول به کار شد.
با سبحانی نسب به عنوان مدیر انتشارات جمال در زمینه سرانه مطالعه و راهکارهایی که در این عرصه برای حل مشکلات موجود و افزایش این سرانه وجود دارد، هم صحبت شدیم که در ادامه می‌آید.

*تا مدیریت تلویزیون تغییر نکند، اتفاقی در سرانه مطالعه نمی‌افتد

در اولین سوال سراغ این موضوع می‌رویم که مهمترین نیاز برای افزایش سرانه مطالعه در جامعه کنونی چیست؟

سرانه مطالعه به معنای میزان علاقه‌مندی مردم به دانش است و یکی از مهمترین مسائلی که در این زمینه وجود دارد بحث آموزش عمومی در این زمینه است و این موضوع به عهده رسانه‌های عمومی مانند تلویزیون، اینترنت، روزنامه‌ها و فضاهای مجازی است که بزرگ‌ترین و اثرگذارترین رسانه صدا و سیما است. تا زمانی که صدا و سیما مردم را به معنای درست تشویق به مطالعه نکند و برنامه ریزی‌ها به صورت معقولی نباشد اتفاقی در زمینه افزایش سرانه مطالعه نمی‌افتد. در حال حاضر صدا و سیما مردم را جذب خود کرده است و آنها را تلویحا از مطالعه طرد می‌کند.
در حال حاضر مردم تصور می‌کنند هر آنچه نیاز دارند می‌توانند از تلویزیون برداشت کنند. از سویی حتی به کارشناسان برنامه‌ها هشدار می‌دهند که نامی از کتابی نیاورند که تبلیغی صورت نگیرد چون از لحاظ بازرگانی متضرر می‌شوند. تا وقتی نگاه‌ها چنین است توقع چه اتفاقی را باید داشته باشیم؟ این در حالی است که کتاب‌های خوب باید تبلیغ شوند و بر روی آنها گفت‌وگو صورت گیرد. تبلیغ بر چیپس و پفک هست اما کتاب جایی ندارد. گاه عنوان کتابی هم اگر آورده شود نام مولف و ناشر بیان نمی‌شود تا علاقه‌مندان بتوانند این کتاب را تهیه کنند.

*ناشر توان پرداخت هزینه تبلیغات را ندارد

تبلیغات و معرفی کتاب‌های محدودی در صدا و سیما صورت می‌گیرد، اما عمومیت ندارند.

نگاه مدیران صدا و سیما باید تغییر کند و نسبت به این موضوع حساسیت نشان داده شود. معرفی کتاب‌هایی هم که صورت می‌گیرد بررسی کتاب‌های خاص برای خواص است و برای کمتر کتاب‌ عمومی این اتفاق می‌افتد، در حالیکه کتاب خاص مخاطب مخصوص خود را دارد و با تبلیغ تفاوت چندانی حاصل نمی‌شود. تاکنون کتاب‌های بسیار خوبی در حوزه‌های گوناگون و به خصوص کودکان و نوجوانان و همچنین در زمینه‌های بهداشتی نوشته شده‌اند اما خانواده‌ها آشنایی چندانی با آنها ندارند. تبلیغات تلویزیونی باید با حمایت نهادهای مختلف صورت گیرد چون ناشر خصوصی توان پرداخت هزینه‌های میلیاردی تبلیغاتی را ندارد و در بازار کنونی همین که بتواند هزینه نشر را تامین کند، بسیار مایه خرسندی است.

*تبلیغات تلویزیونی ناشی از رانت‌ است

همان‌طور که شما اشاره کردید، تبلیغاتی صورت می‌گیرد اما بر روی موضوعات خاصی است، به طور نمونه تنها در زمینه دفاع مقدس و چندین کتاب مشخص تبلیغ می‌شوند، البته همین موضوع بسیار اثرگذار هم بوده است و کتاب‌هایی که در تلویزیون تبلیغ شده‌اند به چاپ‌های چهلم و بیشتر هم رسیده‌اند.

این تبلیغات ناشی از رانت‌های ارتباطی است. به طور نمونه انتشارات سوره مهر به عنوان یک ناشر دولتی با ارتباطاتی که با صدا و سیما دارد می‌توانند از این توان بزرگ، بهره ببرند. در حالیکه ناشران دیگری هم هستند که به اندازه سوره مهر کتاب چاپ می‌کنند ولی امکان بهره از این توان را ندارند. در حال حاضر اوضاع نشر اینگونه شده است که باید بیش از دو سال صبر کند تا بتواند هزینه‌های خود را تامین کند. اما یک ناشر باید به صورت تخصصی بر روی موضوعی به بررسی و تحقیق بپردازد و به حدی روی موضوعات کار کند که جامعه اشباع شود و بعد سراغ موضوعات دیگری برود اما الان یک ناشر به موضوعات و محورهای مختلفی می‌پردازد و به مطالب گوناگونی سرک می‌کشد چون حمایتی ندارد و با چاپ کتاب‌های عمومی به دنبال تامین هزینه‌های خود است.

مساله دیگر هم اینجاست که تبلیغ کتاب‌های دفاع مقدس بسیار به جا است و در نشرهای زیادی منتشر شده‌اند اما با یک نگاه یک جانبه گرانه فقط کتاب‌های یک یا دو نشر معرفی می‌شوند و بر روی همان موضوعات مورد بحث نیز نگاه جامع‌نگری وجود ندارد و این مساله حتی ظلم به موضوع دفاع مقدس است.

*برخی از کتاب‌ها حیف از کاغذ و مرکب هستند

صرف تبلیغ تلویزیونی و معرفی کتاب کفایت نمی‌کند و جای خالی نقد و بررسی کتاب در تلویزیون احساس می‌شود. برنامه‌های جُنگی با موضوعات ورزشی، سیاسی، اقتصادی، سینما،‌ ورزشی و ... داریم اما برنامه‌های نقد و بررسی کتاب نداریم. این در حالیست که شبکه‌های تلویزیونی ما مدام به تعداد آنها افزوده می‌شود.

طرح برنامه تلویزیونی نقد و بررسی کتاب را چند سال پیش ما دادیم اما هیچ اقبالی به آن نشان داده نشد. بخشی از این موضوع به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باز می‌گردد چون ممکن است کتاب چاپ شده خیلی مورد نقد قرار بگیرد و وزارت ارشاد نمی‌خواهد کتابی را که چاپ کرده است مورد نقد قرار بگیرد. از سویی هم برخی از ناشران که در این شرایط سخت کتاب تولید می‌کنند حاضر نمی‌شوند که کتاب هایشان نقد شود اما بیشتر ناشران از این طرح استقبال می‌کنند اما تاکنون اتفاقی در این حوزه نیفتاده است. برخی از کتاب‌ها در واقع حیف از کاغذ و مرکب هستند که در حال حاضر تولید می‌شوند و اگر نقد درستی در جامعه شکل بگیرد این آثار به کنار گذاشته خواهند شد و به مرور شاهد رشد در کیفیت خواهیم بود.

*در این میان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی چه نقشی باید ایفا کند؟

معتقدم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هر آنچه که در قانون اساسی آمده است را وظیفه خود می‌بیند که انجام دهد تا نیازی به پاسخگویی به نمایندگان مجلس نداشته باشد و به دنبال آنچه در قانون نیامده است توجهی نمی‌کند. وزارت ارشاد حتی کتاب‌هایی که خریداری کرده است را هم حق خود می‌داند که هر زمانی‌که بخواهد هزینه آنها را پرداخت کند و این بی‌تقوایی‌ها در ارشاد موج می‌زند. به قول برخی از دوستان انگار بهتر است ارشاد کاری نکند و در نتیجه سنگ اندازی نشود!

*وزارت ارشاد باید از کتابفروشی‌ها حمایت کند

یکی از مسائل دیگر اینست که کتابفروشی‌ها در شهرهای بزرگ مانند تهران در بخشی از شهر متمرکز شده است و در بسیاری از نقاط کتاب‌ها در دسترس همه نیستند.

وزارت ارشاد باید فضای جامعه را برای خرید کتاب در مردم تقویت کند و با حمایت از کتابفروشی‌ها به خصوص در شهرستان‌ها کتاب با موضوعات گوناگون را در دسترس همه قرار دهد و این موضوع باعث می‌شود کتاب به صورت خودکار ارتقا یابد. عدم پراکندگی کتاب‌فروشی‌ها آسیبی است، البته تمرکز کتابفروشی‌ها در یک نقطه از شهر مزیت بزرگی است که هر کسی بتواند با مراجعه به آن تمام کتاب‌های منتشر شده را داشته باشد اما وزارت ارشاد با اعطای وام‌ها از کتابفروشی‌ها در سطح شهر حمایت کند. در شهرهای کوچکی مانند قم که ما فعالیت می‌کنیم این موضوع مساله‌ای نیست اما در شهرهای کلان این مسئله آسیب رسان است.

یکی دیگر از موضوعاتی که مطرح می‌شود چاپ کتاب‌هایی هستند که از نظر محتوا بی ارزش هستند و برخی معتقدند پر شدن کتاب‌های بی محتوا در بازار کتاب سلیقه مخاطب را تحت تاثیر قرار داده است و بسیاری روی خوش به کتاب نشان نمی‌دهند.

این موضوع ارتباط چندانی به وزارت ارشاد ندارد و خود جامعه این کتاب‌ها را پس می‌زند. متاسفانه سیستم ویترین کتاب‌های متوسط و ضعیف گسترده‌تر از کتاب‌های خوب است.

خود شما به عنوان ناشر در افزایش سرانه مطالعه چه نقشی باید داشته باشید؟

اولین کار ناشر حفظ خود است تا انتشاراتی‌ها مضمحل نشوند. بالا بردن کیفیت کتاب‌ها از نظر محتوا و کیفیت در چاپ از وظایف ناشران است تا بتوانند مخاطبان را جذاب کنند.

*سرانه مطالعه کاهش نیافته است

برخی مطرح می‌کنند سرانه مطالعه در کشور دستخوش تغییرات زیادی شده است و روز به روز شاهد کاهش سرانه و میل به مطالعه هستیم.

با توجه به رشد تکنولوژی نباید تمام انتظارات را از نشر مکتوب داشته باشیم و سهم زیادی از مطالعه در فضای سایبری صورت می‌گیرد، ارائه آمار از آثار مکتوب گمراه کننده است و باید با آموزش‌های عمومی فرهنگ مطالعه را افزایش دهیم و بخش تربیت و مطالعه در رویکرد‌های آموزشی قرار گیرند. البته منظور تنها فهم نوشتاری نیست و بقیه روش‌های مطالعه هم مطرح شوند. به نظرم سرانه مطالعه نسبت به سال‌های پیش از انقلاب کاهش نیافته است اما نوع و سنخیت آن تغییر کرده است. در گذشته با توجه به امکانات موجود نیاز مردم به آثار مکتوب بیشتر شده است و اقبال بیشتری به کتاب به صورت چاپی بوده است اما امروزه افزایش دل‌مشغولی‌ها فرصت چندانی را نگذاشته است و حس مطالعه را از مردم گرفته است.

رشد تکنولوژی‌ها یکی از موضوعات مهمی است که بسیاری از مناسبات را تغییر داده است و امکان‌های جدید را شکل داده است، که ناشران می‌توانند از این تکنولوژی‌ها به شکل‌های کاربردی و ویژ‌ه‌ای بهره ببرند به طور نمونه امکان مطالعه کتاب در موبایل یا تهیه کتاب‌های شنیداری.

به نظرم کوتاهی است و بخشی از آن به عهده ناشران است که در این زمینه کوتاهی کرده‌اند و ضرر آن را هم خواهند دید.

انتهای پیام/و
برچسب ها:
آخرین اخبار