امروز : جمعه ۳۰ تیر ۱۳۹۶ - 2017 July 21
۱۳:۴۶
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 52867
تاریخ انتشار: ۳ مهر ۱۳۹۲ - ساعت ۰۹:۰۹
تعداد بازدید: 192
خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس-گروه کتاب و ادبیات: وضعیت کتاب و کتاب‌خوانی در ایران یکی از دغدغه‌های اصلی مقام معظم رهبری در چند دهه ...

خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس-گروه کتاب و ادبیات: وضعیت کتاب و کتاب‌خوانی در ایران یکی از دغدغه‌های اصلی مقام معظم رهبری در چند دهه اخیر بوده است. ایشان هم در زمان ریاست جمهوری و هم در زمان رهبری همواره توجه ویژه‌ای به کتاب و کتابخوانی داشته است. ایشان در مناسبت‌های مختلف به آسیب شناسی و بیان مشکلاتی که در این عرصه وجود دارد، پرداخته است. بیانات ایشان همواره چراغی راهی برای شناسایی، آسیب شناسی و حل مشکلات و معضلات در عرصه‌های گوناگون است و تدقیق در بیانات و پیام‌های ایشان راهکارهای برون رفت از مشکلات موجود را ترسیم می‌کند.

مقام معظم رهبری با توجه به اهمیتی که برای موضوع کتاب‌ و کتابخوانی قائل هستند، هر ساله از نمایشگاه بین‌المللی کتاب بازدید کرده و با ناشران به صورت مستقیم گفت‌وگو می‌کنند.

در پیام ایشان در سال 72 که به مناسبت آغاز هفته کتاب صادر شده، آمده است: «با تلخى باید اعتراف کنیم که رواج کتاب و روحیه‌ کتابخوانى در میان ملت عزیز ما که خود یکى از مشعل‌داران فرهنگ و کتاب و معرفت در طول تاریخ پس از ظهور اسلام بوده است، بسى کمتر از آن چیزى است که از چنین ملتى انتظار مى‌رود.»

در بیانات مقام معظم رهبری در دیدار مسئولان کتابخانه‌ها و کتابداران نیز با توجه به اهمیت مطالعه در کشور، گفتند: « باید جورى بشود که در سبد کالاى مصرفى خانواده‌ها، کتاب یک سهم قابل قبولى پیدا کند و کتاب را بخرند براى خواندن، نه براى تزئین اتاق کتابخانه و نشان دادن به این و آن. این هم یک نکته است، که مسئله‌ کتابخوانى در جامعه است.»

در سال 1372 تیراژ کتاب‌ها بیش از 3000 جلد بوده است اما با این حال ایشان در همان پیامی که به مناسبت آغاز هفته کتاب صادر کرده بودند، به تیراژ کتاب هم اشاره‌ای کردند و آمده است: «ما در کشورمان، در جامعه‌ خودمان، از واقعیتى که در این زمینه وجود دارد، راضى نیستیم. بله، درست است؛ امروز حجم کتاب‌هائى که تولید می‌شود، با گذشته خیلى تفاوت کرده است؛ گاهى چند برابر کتاب منتشر می‌شود، یا تیراژ کتاب‌ها بالا می‌رود؛ لیکن این کافى نیست؛ این‌ها براى کشور ما خیلى کم است.»

اما در اوضاع کنونی علیرغم افزایش جمعیت و با جوان بودن هرم سنی کشور اما تیراژ کتاب‌ها با کاهش چشم‌گیری مواجه شده است و تیراژ‌ها به 1000 جلد و حتی کمتر رسیده است و بحث مطالعه به موضوعی مورد چالش تبدیل شده است.




یکی از نگرانی‌هایی که در جامعه کنونی احساس می‌شود، بحث فاصله گرفتن اقشار جامعه از مطالعه است و کارشناسان و فعالان فرهنگی هر کدام دلیلی برای این موضوع مطرح می‌کنند. این موضوع حتی به میان محصلان، دانشجویان و اساتید دانشگاه‌ها نیز رسوخ کرده است و کمتر وقتی را برای مطالعه کتاب می‌گذارند.

برخی گرانی کتاب، برخی عدم تبلیغ درست، برخی نبود کتاب‌های مناسب در بازار کتاب، برخی جایگزینی رسانه‌های تصویری را به جای کتاب و ... از دلایل این مسئله بر می‌شمارند.

اما در این حال منصور واعظی دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی کشور تاکید کرده است در شرایطی که مسئولان کشورهای غربی از کاهش سرانه کتابخوانی ابراز نگرانی می‌کنند، میزان مطالعه در کشور ما رو به افزایش است. روندی که در این سال‌ها طی شده افزایش سالانه‌ مطالعه در فضای مجازی و کاهش مطالعه‌ کاغذی بوده است.

وی سرانه مطالعه در کشور را 75 دقیقه خوانده بود که این موضوع با واکنش اهالی فکر و قلم روبرو شد و بارها سعی بر روشن کردن این موضوع کرد. بسیاری معتقدند که معیار این پژوهش و جامعه آماری این مسئله به درستی روشن نشده است و آنچه حتی در ظاهر موضوع هم دیده می‌شود خیلی کمتر است.

وی در زمینه‌ سرانه مطالعه گفته بود: ما هر سال 5 سنجش شامل خواندن کتاب، خواندن قرآن و ادعیه، نشریه و روزنامه و همچنین خواندن در فضای مجازی انجام می‌دهیم. پیش از این دو سنجش یکی در سال1378و دیگری در سال1353 انجام شده بود، اما از سال1386 به بعد ما هرساله سنجش مطالعه داشته‌ایم که اگر بخواهیم مقایسه‌ای بین سال78 و اردیبهشت‌ماه90 انجام دهیم، در سال78 سرانه‌ مطالعه کتاب 6/5 دقیقه بوده است و طبق آخرین سنجش به 15دقیقه رسیده است. به گفته واعظی با توجه به سرانه‌های فعلی ما که به‌مدت 3سال بالاترین مقام در زمینه‌ کتاب و کتابخوانی را در منطقه داشتیم، به‌زودی در ردیف کشورهای پیشرفته جهان قرار خواهیم گرفت!

واعظی تا اینکه در نماز جمعه تهران حاضر شد و در سخنان پیش از خطبه‌های نماز جمعه تهران عنوان کرد: اصرار بر پایین بودن سرانه مطالعه، بدون استدلال‌های منطقی و آمار صحیح، تحقیر ملی است و با اطمینان می‌گویم آمار ارایه شده از سوی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور به واقعیت بسیار نزدیک‌تر است.

یکی از مباحث مهمی که در این میان باید به آن توجه داشت اینست که آماری که به عنوان آمار مطالعه اعلام می‌شود، دربرگیرنده ساعات مطالعه فقط کتاب نیست. از کل آمار سرانه مطالعه، 15 دقیقه مربوط به کتاب‌، 32 دقیقه مربوط به روزنامه‌، 21 دقیقه مربوط به قرآن و ادعیه و 5 دقیقه مربوط به نشریات است که این آمار نشان دهنده افزایش سرانه مطالعه قرآن و ادعیه است. همین موضوع قرار گرفتن مطالعه کتاب‌های مذهبی در بحث سرانه مطالعه هم انتقادات زیادی به دنبال داشت. اما در مقابل بسیاری معتقدند که مطالعه قرآن و ادعیه از آن رو که در انسان‌سازی و تعلیم انسان‌ها اثرگذار هستند، باید در سرانه مطالعه محاسبه شوند.

حجت‌الاسلام و المسلمین محمد صادق یوسفی‌مقدم رئیس مرکز فرهنگ و معارف قرآن ، درباره اعمال قرائت قرآن و ادعیه در سرانه مطالعه، گفت: در حوزه قرآن دو کار انجام می‌شود یکی قرائت و تلاوت قرآن است که صرفاً برای انجام ثواب و بر اساس سفارش مؤکد معصومین(ع) به قرائت یومیه آن صورت می‌گیرد و این موضوع در سرانه مطالعه نمی‌گنجد، اما فعالیت‌های ‌مطالعاتی و پژوهش‌های قرآنی نیز صورت می‌گیرد که به طور یقین باید در سرانه مطالعه جایگاهی برای آن در نظر گرفت.

وی تصریح کرد: غرض از مطالعه افزایش اطلاعات و ارتقای سطح دانش و فهم انسان نسبت به یک موضوع است. هنگامی که انسان در حوزه ادبیات، فلسفه و عرفان مطالعه می‌کند، در همان حوزه متخصص می‌شود؛ بنابراین حوزه علوم قرآن هم یک حوزه از حوزه‌های دانشی است که اگر کسی که در آن مطالعه داشته باشد دانشش در همان حوزه افزایش پیدا می‌کند و علی‌القاعده باید این گونه مطالعات را جزو سرانه مطالعه به شمار آورد.

این کارشناس با اشاره به اینکه بخشی از دیدگاه مردم به مطالعه قرآن و ادعیه گریز ناپذیر است و نمی‌توان آن را تغییر داد، اظهار کرد: این نگاه نه فقط از بین نمی‌رود، بلکه وجود آن نیز ضروری است. این دیدگاه را باید به سمت و سویی حرکت داد که هر دو هدف هم از نظر معنوی و هم معرفتی تامین شود. ما نیازمند تغییر روش و نگاه در مسئولان هستیم که باید تحقق پیدا کند و مطالعه قرآن را در سرانه مطالعه قرار بدهند و یک نگاه هم به خود مردم داریم که باید از دیدگاه و منظر معرفتی برای آن تلاش کرد.

منصور واعظی هم در این زمینه پاسخ داده بود: اکنون سرانه مطالعه قرآن و ادعیه در کشور افزایش پیدا کرده است. برخی‌ ادعا می‌کنند که مطالعه‌ قرآن و ادعیه را نباید در میانگین سرانه‌ مطالعه لحاظ کرد، اما باید به اطلاع آن دسته از کسانی که چنین نگاهی دارند برسانم در کشورهای پیشرفته دنیا نیز مطالعه کتاب‌های آسمانی در شمار سرانه‌ مطالعه لحاظ می‌شود.

دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی کشور در گفت‌وگو با خبرنگار کتاب و ادبیات خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس، درباره نحوه بررسی سرانه مطالعه توضیح داد: سرانه مطالعه تنها مطالعه کتاب نیست و نتیجه این بررسی هایی که برای سنجش میزان مطالعه انجام شد را در 35 جلد کتاب منتشر کردیم. 32 استان به صورت تفکیکی، استان تهران به صورت مجزا، بررسی مطالعه در کلان شهرها در یک جلد و یک کتاب هم بررسی استان سیستان و بلوچستان در قالب سه بخش بخش شیعه نشین، بخش سنی  نشین و بخشی که اهل تسنن و تشیع در کنار هم زندگی می کنند به منظور بررسی رفتارها در میان انها تدوین و منتشر شده‌اند.

وی افزود: در ابتدای هر کتاب روش مطالعه، جامعه آماری، شیوه بررسی و نمونه‌ها آورده شده لاست و کسانی که منتقد هستند به ان کتاب‌ها مراجعه کنند و با روش عالمانه‌ای که در محافل آکادمیک تدریس می‌شود و در این پژوهش‌ها مورد استفاده قرار گرفته است، آشنا شوند.

البته نباید این نکته را فراموش کرد که 15 دقیقه مطالعه کتاب در کشوری با تمدنی طولانی و از اهالی فرهنگ و ادب بسیار تاسف برانگیز است. در جامعه ‌ای که میانگین سنی آن جوان است و دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی بسیاری را در خود جای داده است و در جامعه ‌ای که هر جوان بخش عظیمی از ساعات خود را در فضای مجازی و شبکه‌های تلویزیونی می‌گذراند کتاب و کتاب‌خوانی بسیار کم رونق است. فرهنگ کتاب و کتاب‌خوانی باید با فعالیتی دسته جمعی و نه تنها در یک یا دو نهاد بلکه در تمام بخش‌های فرهنگی مورد توجه قرار گیرد. البته نگاه جدی به محتوایی که مورد توجه اقشار کتابخوان باید قرار بگیرد هم بحث مهم دیگری است که همتی جدی می‌طلبد.

و در پایان به یکی از ماندگارترین شعرهایی که در ذهن همه نقش بسته است و از سال‌ها پیش از انقلاب در کتاب‌های درسی آمده است، اشاره می کنیم. شعری از عباس یمینی شاعر ارزشمند کشور  که در این شعر می‌خوانیم:

«من یار مهربانم دانا و خوش بیانم
گویم سخن فراوان با آنکه بی‌زبانم
هر مشکلی که داری، مشکل گشای آنم
پندت دهم فراوان من یار پند دانم

من دوستی هنرمند، با سود و بی‌زیانم

از من مباش غافل، من یار مهربانم.»

اما این شعر هم در همان صفحات کتاب نقش بستند.
انتهای پیام/و
برچسب ها:
آخرین اخبار