امروز : پنجشنبه ۲ شهریور ۱۳۹۶ - 2017 August 24
۱۱:۰۷
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 57480
تاریخ انتشار: ۱۳ مهر ۱۳۹۲ - ساعت ۱۵:۰۱
تعداد بازدید: 48
خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس-گروه سینما: نشست «نسبت سینمای ایران با مخاطب» با حضور مرتضی شایسته و محسن علی اکبری از تهیه کنندگان ...

خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس-گروه سینما: نشست «نسبت سینمای ایران با مخاطب» با حضور مرتضی شایسته و محسن علی اکبری از تهیه کنندگان سینما در خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس برگزار شد.
 
این سومین نشستی است که خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس درباره رابطه سینما و مخاطب در ایران برگزار کرده است.
 
اهم نکات مطرح شده در این جلسه از این قرار است:
 
* شایسته:از 60 فیلم تولید شده در سال، 55 فیلم شکست میخورد

*علی اکبری: اگر فیلم خوب باشد مردم با این شرایط اقتصادی هم به سینما میروند

* سال گذشته 95درصد فیلم ها با ضرر کامل روبرو شدند

*شایسته: برای حل مشکل سینما باید اول از فیلمنامه شروع کرد/فیلمنامه نویسها همزمان در چند پروژه کار میکنند

*شایسته: فیلم با فیلمنامه ضعیف، حتی با بهترین عوامل هم ضعیف از کار در میآید

*دستمزد فیلمنامه نویس حدود 15 تا 25 میلیون و کارگردان با سابقه 30 تا 50 میلیون است/فیلمنامه خوب باشد، عوامل حرفهای به راحتی قرارداد میبندند

*برای خیلی از تهیه کننده ها سود در تولید است نه اکران

*برخی سرمایه گذارها دولتی و خصوصی می گویند فیلمم برود جشنواره کافی است، گیشه و اکران مهم نیست

*تهیه کننده ها تظاهر میکنند که وضعشان خوب است

* شایسته:آن کسی که فیلمش نمی فروشد و میلیاردر است ما نیستیم بلکه تهیه کننده دولتی و سفارشی و رانت خوار است!

*سرمایه گذار خصوصی یا بساز بفروش است یا می خواهد دختر و پسرش را وارد سینما کند یا اینکه می خواهد اسمی دَر کنند و کارخانه اش را تبلیغ کند و یا علاقمند سینما است

*خارجی ها روی چه فیلمی سرمایه گذاری می کنند

*شایسته:فیلمساز ما باید در دام تهیه کننده خارجی با غرض سیاسی نیفتد

*شایسته:فیلمساز باید در مواجهه با سرمایه‌گذار خارجی حواسش باشد/باید مواظب باشد در سوراخ سمبه ها گیر نکند مثل آن فیلمسازی که رفت و خودش را فروخت

* از 400 تله فیلم تلویزیون 5 تای آن هم یادمان نمانده

* آقای ایوبی به زیرساختهای سینما بپردازد ما فیلمسازها هم قول بدهیم پول مان که برگشت، آن را صرف بساز بفروش و پاساژ سازی نکنیم و با آن فیلم خوب بسازیم
مشروح این مشست به شرح زیر است:

* شایسته:از 60 فیلم تولید شده در سال، 55 فیلم شکست میخورد
 
فارس: مانند دو میزگرد قبلی بحث را از اینجا شروع کنیم که حال روز امروز سینمای ایران را چطور ارزیابی میکنید؟

مرتضی شایسته: واقعیتش حال روز سینمای ایران در مجموع خوب نیست. صریح بهتان میگویم. بسیاری از اهالی سینما بیکارند و 95 درصد دفاتر تولید و توزیع بسته اند و فعالیتی ندارند. سینماهای کشور اکثرا تعطیل یا در حال تعطیل شدن اند. فقط چند سینمای خوب و پرفروش مثل سینما آزادی داریم و دیگر هیچ. در خانه سینما 5 هزار عضو هستند اما چهار هزار و نهصد نفرشان بیکارند. این تصویر کلی از حال و روز سینمای ماست. برای رسیدن به سینمایی مطلوب به تکامل سه چرخه نیاز داریم؛ چرخه تولید / توزیع / و نمایش. امروز پایه های این 3 چرخ نمی چرخد. از 60 فیلمی که در سال تولید می شود 55 فیلم فروش اش آنقدر پایین است که جز ضرر چیزی عاید تهیه کننده نمیشود.

فارس: در حالی که فروش یک فیلم باید بیش از سه برابر هزینه تولیدش باشد تا به سود برسد...

شایسته: بله. آن تعداد معدود فیلم هایی هم که می فروشد با پشتیبانی تبلیغات تلویزیونی و شهری است که خودش کلی هزینه است. من الان مسئول کانون پخش ام. از سی دفتر پخش، بیست و پنج الی بیست و شش دفتر تا یا تعطیل اند یا در آستانه تعطیل شدندند.

*علی اکبری: اگر فیلم خوب باشد مردم با این شرایط اقتصادی هم به سینما میروند

فارس: چرا چنین شرایطی به وجود آمده؟

محسن علی اکبری: یکی از دلایلی اصلی به وجود آمدن این فضا مشکلات اقتصادی است که امروز گریبان مردم را گرفته. با این تحریم هایی هم که جدیدا صورت گرفته توان اقتصادی مردم ضعیف و ضعیف تر شده. خوب با این شرایط چطور انتظار داریم سینماهایمان مملو از تماشاچی باشد؟ سینما جزو آن قسمت مازاد بر زندگی است. مثل غذا نیست که اگر کسی نخورد تلف شود. مردم امروز دیگر پولی برای رفتن به سینما ندارند.
 
فارس: با این حال هنوز هستند فیلم هایی که فروش نسبتا خوبی دارند.
 
نکته دوم بحثام اتفاقا اینجاست. ما اگر فیلمی بسازیم که در آن نوآوری باشد و با قصه ای تازه حرفی برای گفتن داشته باشد، مردم حتی حاضر میشوند از غذای شبشان هم بزنند و به سینما بروند. امروز سالن های ما خالی است چون جدا از مبحث اقتصادی، اکثر فیلم های ما تکراری و کلیشه ای اند.
 
* سال گذشته  95درصد فیلم ها با ضرر کامل روبرو شدند
 
فارس: این تکراری و کلیشه ای شدن چقدر به خود سینماگران بر میگردد؟
 
علی اکبری: دلیل اصلی اش لرزان بودن پایه های اقتصادی سینماست. امروز بازگشت سرمایه در سینمای ما سخت شده و تهیه کننده دیگر ریسک نمیکند. بیش از حد توان هزینه نمیکند. هزینه فیلم سینمایی شهری امروز حدود ششصد - هفتصد میلیون تومان است. تهیه کننده اگر بخواهد برای فیلمش موسیقی و صداگذارای حرفه ای انجام بدهد و ریسک کند و مثلا چهار تا ماشین منفجر کند آن وقت هزینه میشود یک میلیارد.
 
فارس: یعنی دستش میلرزد هزینه کند...
 
علی اکبری: آن هم در فضای فعلی که از 50 فیلم فقط 4 تایش میفروشد و 46 تایش حتی هزینه تولیدشان را بر نمیگردانند. ما تحلیل جامعی بر اوضاع اقتصادی سینما داشتیم و دیدیم در سال 91 ، تقریبا نزدیک به نود و پنج درصد فیلم های ما با ضرر کامل روبرو شده اند.
 
فارس: ضرری که تهیه کننده فیلم متقبل میشود؟
 
قطعا این ضرر بیش از همه یقه تهیه کننده را میگیرد تا دیگر عوامل فیلم. حرف اول و آخر را در سینما تهیه کننده میزند. تهیه کننده هرچقدر توان اقتصادی اش بالاتر برود فیلمهای ما بهتر خواهند شد و هرچقدر این توان پایین تر بیاید برعکس میشود. برای برون رفت از این شرایط ، من در جلسات شورای عالی سینما پیشنهادی مطرح کرده بودم که منطقی هم بود. نظر من این بود که با توجه به پیشرفت تکنولوژی سینما در سراسر دنیا، و گسترش شبکه های ماهواره ای و وجود دی وی دی در خانه ی همه مردم، و اینکه مردم امروز با هزار تومان آثار روز سینمای دنیا را در خانه شان میبینند، بهتر است که دولت بیاید سی درصد از سهمیه تمام سالن های سینمایی کشور را خریداری کند.
 
فارس: برای همه فیلم ها؟
 
علی اکبری: همه فیلم ها... همان طور که به کارمندان دولت در طول ماه دو کیلو شکر و یه کیلو برنج و غیره میدهند، سهمیه ی این سی درصد هم به طور رایگان بهشان داده شود. این طرح اگر چند سال اجرا شود و مخاطبان به طور مستمر و رایگان به سینماها بروند و فیلم ببینند، فرهنگ فیلم دیدن و سینما رفتن بسیار رشد میکرد. بعدش اگر بلیط ها را رایگان هم ندهیم خودشان میروند بلیط میخرند و سینما می روند.
 
فارس: این طرح در کشور دیگری هم انجام شده؟
 
علی اکبری: اکثر کشورهایی که در سینما پیشرفت کردند ابتدایش همین کار را کردند. تشویق کردن مردم برای رفتن به سینما، به صورت نیم بهاء ، رایگان یا بن دولتی.
 
فارس: در اینجا هم برای بعضی فیلم ها این کار را کردند اما سر و صدای خیلی ها در آمد...
 
علی اکبری: چون تنها برای چند فیلم این کار را کردند! بحث من فقط یکی دو فیلم نیست.
 
شایسته: باید برای همه فیلم ها این کار صورت بگیرد نه تنها دو سه فیلم مورد نظر مدیران.
 
علی اکبری: ما اصلا در آن جلسات در مورد فیلم خاصی صحبت نمی کردیم. میگفتیم سی درصد صندلی های تمام سالن های سینمای کشور خریداری شود. آن وقت برای هر فیلم، حداقل یک میلیارد به تهیه کننده میرسید و یک میلیارد هم صاحب سینما گیرش میامد. ما اگر تنها ده درصد سالن های سینما را پر کنیم پول تولید فیلم مان برگشته. حالا شما حساب کن سی درصد سالن های سینما چه مقدار خواهد شد. وقتی دولت برای ساخت یک موشک نزدیک به یک میلیارد دلار هزینه میکند قطعا خرید سی درصد صندلی های سینماهای کشور برایش رقمی به حساب نمیآید. ضمن اینکه با به وجود آوردن فضایی گرم و آرام در سینما، محیط خانواده گرمتر میشود و بلطبع درگیری و طلاق کاهش پیدا میکند.

فارس: مطمئنید که طلاق اینطوری کمتر میشود؟
 
علی اکبری: بهرحال خانوادهای که فرصت نمیکند کنار هم باشد این دو ساعت فرصت مناسبی برای کنار هم بودن است که همین هم مغتنم است و به این فضا کمک می کند.

فارس: آقای شایسته؛ نظر آقای علی اکبری این است که در سینما حرف اول را تهیه کننده میزند. شما این حرف را قبول دارید؟

شایسته: در همه جای دنیا تهیه کننده حرف اول را میزند و در ایران هم همین طور است. اما این نباید چماقی بشود که هر وقت سینما ما دچار ضعف شد تنها یقه تهیه کننده بیچاره را بگیریم. اینکه امروز فیلم های ما دچار ضعف شده اند دلایل زیادی دارد که یکی از اصلی ترین دلایلش سانسورهای سلیقه ای موجود در وزارت ارشاد است. فیلمنامه اول رو میدهیم میگویند نه! نسخه دوم و سوم را میدهیم باز میگویند نه!
 
علی اکبری:جلوی خلاقیت را میگیرند...
 
شایسته: سر آخر هم فیلمنامه ای که خاصیت چندانی ندارد را مجوز ساخت میدهند! امروز بیش از 85 الی 90 درصد فیلم های ما بی خاصیت شده اند. خود آقای علی اکبری فیلمنامه ای را به وزارت ارشاد فرستاده بودند که رد شد، با اعمال تغییراتی برای بار دوم فرستادند که باز هم رد شد. چندین بار فیلمنامه فرستاده و رد شد و آخر به نسخه ای از آن مجوز دادند که دیگر بی رنگ و بو بود...
 
علی اکبری: خیلی متفاوت با آن نسخه اولیه بود...
 
شایسته: اگر بررسی کنید میبینید در این سالها اکثر فیلم ها بی خاصیت بودند.
 
فارس: منظورتان از بی خاصیت چیست؟ اتفاقا سال گذشته که سر خیلی از این فیلم ها و محتوای صریح آن کلی جنجال به راه افتاد...

شایسته: من دارم راجع به کلیات حرف میزنیم

علی اکبری: نه دو سه تا فیلم!
 
*شایسته: برای حل مشکل سینما باید اول از فیلمنامه شروع کرد/فیلمنامه نویسها همزمان در چند پروژه کار میکنند
 
شایسته: من دارم راجع به کلیات حرف میزنم... این مسیر کج و معوج اگر می خواهد درست شود اول از همه باید فیلمنامه هایمان درست شود. فیلمنامه نویس ها امروز به شدت گرفتار و درگیرند یا در تلویزیون فیلمنامه می نویسند یا همزمان در چند سریال و شبکه های استانی کار میکنند. فیلمنامه نویس درست و حرفه ای کسی است که با تهیه کننده ای مشخص قرارداد ببندد و دو - سه ماه تنها برای آن تهیه کننده کار کند و فیلمنامه اش را تکمیل و عرضه کند و پولش را بگیرد.

این یک مورد. مورد دیگر هم که میخواهم بگویم مسئله سالن هاست. یکی از بحران های اساسی سینمای ایران همین مبحث سالن های سینمایی است. میگویند ما سیصد سالن داریم در حالی که سالن درست و حسابی ما زیر پنجاه تاست. در تهران هم در مجموع تنها 5 - 6 سینما، 80 درصد فروش فیلمها را به دوش میکشند.
 
علی اکبری: آن هم تازه نه همه فیلم ها!
 
شایسته: نه همه فیلم ها!
 
*شایسته: فیلم با فیلمنامه ضعیف، حتی با بهترین عوامل هم ضعیف از کار در میآید 
 
فارس: شما می فرمایید مشکل اصلی امروز سینمای ما فیلمنامه است، و بعد سالن ها. به نظرتان اگر سطح فیلمنامه نویسی ما بالاتر برود و بتوانیم آثار جذاب تولید کنیم، مخاطب برای دیدین فیلم به سینما میرود؟
 
شایسته: چرا که نه! امروز همه چیز را فیلمنامه تعیین میکند. بالا سر یک فیلمنامه خوب اگر عوامل درجه دو یا سه هم بگذاری آن فیلم تبدیل به اثری متوسط میشود، اما یک فیلمنامه ضعیف و به دردنخور را اگر عوامل درجه یک هم بالا سرش بگذاری در انتها چیزی جز اثری ضعیف ازش در نمیاید.
 
فارس: ما الان چند فیلمنامه نویس خوب در کشور داریم؟ تعدادشان از کارگردانان خوب کمتر است؟
 
شایسته: خیلی کمتر است! بحث من کسانی که هم فیلمساز هستند هم فیلمنامه نویس نیست، کسانی مثل آقای حاتمی کیا و کیمیایی و داوودنژاد بحث شان جداست، من در مورد کسانی حرف میزنیم که کارشان صرفا فیلمنامه نویسی است و وارد کارگردانی و فیلمسازی نشدند. تعداد این افراد بسیار کمتر از کارگردانان ماست.

*دستمزد فیلمنامه نویس حدود 15 تا 25 میلیون و کارگردان با سابقه 30 تا 50 میلیون است/فیلمنامه خوب باشد، عوامل حرفهای به راحتی قرارداد میبندند

فارس: در مورد فیلمنامه نویسان بحثی که همیشه مطرح میشود دستمزدشان است. فیلمنامه نویسان بارها در مصاحبه هایشان گفته اند که ما با این دستمزدهای کم و ناچیز مجبوریم پرکار باشیم و به طور همزمان در چند پروژه سینمایی و تلویزیونی کار کنیم. الان یک فیلمنامه نویس خوب بابت هر فیلمنامه چقدر دستمزد میگیرد؟
 
شایسته: الان چیزی در حدود پونزده تا بیست و پنج میلیون تومان.
 
فارس: کارگردان چقدر؟
 
شایسته: کارگردان اول بین پانزده تا بیست، کارگردان باسابقه سی تا پنجاه میلیون. ولی خوب، مگر یک فیلمنامه نویس قرار است چقدر برای نوشتن یک فیلمنامه وقت بگذارد؟ چیزی حدود دو ماه. بعد که تمام شد میتواند برود سر کار بعدی اش. دلیلی ندارد همزمان چند کار را در دست بگیرد. من تهیه کننده هم وقتی فیلمنامه خوب داشته باشم خیالم راحت میشود. عوامل حرفه ای به راحتی قرارداد میبندند و مطمئنا کار در انتها فیلم فروش خوبی میکند و مورد استقبال مردم قرار میگیرد.
 
*برای خیلی از تهیه کننده ها سود در تولید است نه اکران
 
فارس: انتقادی که این روزها زیاد مطرح میشود این است که در کشور ما سود یک تهیه کننده، در "تولید" است، نه در "اکران". یعنی برای یک تهیه کننده خیلی مهم نیست فیلمش در گیشه چقدر فروش خواهد داشت و مردم چه استقبالی از فیلم میکنند، زیرا قبل از اکران پول خود را در میآورد. بارها دیده ایم تهیه کننده ای که فیلم اولش نمیفروشد فیلم دومش را میسازد. فیلم دومش نمیفروشد سومی را میسازد، و این ماجرا همچنان ادامه دارد...
 
علی اکبری: متاسفانه این آفتی است که به امروز و دیروز مربوط نمیشود و سال هاست دامن گیر سینمای ماست. خیلی از تهیه کننده ها این کار را میکنند و این مساله مشخصا برای سینمای سفارشی است.
 
شایسته: یا همان سینمای دولتی...
 
*برخی سرمایه گذارها دولتی و خصوصی می گویند فیلمم برود جشنواره کافی است، گیشه و اکران مهم نیست
 
علی اکبری: وگرنه من تهیه کننده خصوصی که میخواهم فیلمی مثل "کتاب قانون" را که طرحش مال خودم است بسازم، بلطبع مطمئن هستم که با یک اکران خوب و گسترده میتوانم سه برابر تولید سود به دست بیاورم. آنوقت دیگر چرا در "تولید" دنبال سود بگردم؟ هزینه فیلم از جیب شخصی خودم تامین شده و فیلم مال خودم است. ولی خوب بعضی مواقع ماجرا برعکس میشود. مثلا میخواهم فیلمی برای حوزه هنری و فارابی بسازم که دو زار هم نمیفروشد. بهشان میگویم این فیلم نمی فروشد. میگویند تو به فروش و این چیزهایش کاری نداشته باش من صاحب پول هستم دلم میخواهد چنین چیزی را بسازم. تو فقط برو بساز. خوب وقتی تهیه کننده خصوصی میداند فیلم نمیفروشد و این را به خود سرمایه گذار دولتی هم گفته، بلطبع در همان "تولید" دنبال سود میگردد نه "اکران"، زیرا اصلا معلوم نیست این فیلم اکران شود یا نه! که اگر اکران شود فروشی نخواهد کرد. این ماجرا یک سوی دیگر هم دارد و در بخش خصوصی هم اتفاق میافتد. فردی سرمایه دار می آید میگوید این فیلم را برایم بساز. بهش میگویم این فیلم فروش نخواهد کرد، میگوید بهم بگو آیا این فیلم را جشنواره های خارجی تحویل میگیرند؟! میگویم بله احتمالا جشنواره ها تحویل میگیرند! میگوید خوب فروش برایم مهم نیست همین برایم کافی است فیلمبرداری را شروع کن!
 
فارس: منظورتان از آن سرمایه دار، بودجه شخصی است دیگر؟
 
علی اکبری: بله بودجه شخصی... خوب اینجا هم وقتی تهیه کننده میبیند این سرمایه گذار اصلا فروش و گیشه برایش مهم نیست، و فیلمش هم فروش چندانی نخواهد کرد، قبل از اکران، در همان تولید پول خود را کنار میگذارد. تهیه کننده هایی که با این افراد، یا با ارگان هایی مثل فارابی و حوزه هنری و... همکاری میکنند، در همان تولید دنبال منافع مالی شان هستند.  
 
فارس: ولی طبعا مکان هایی مثل فارابی و حوزه هنری هم دوست دارند فیلم هایشان فروش بالایی داشته باشد و دیده شود...
 
علی اکبری: به دوست داشتن که نیست! در عمل در بسیاری از مواقع خلاف این اتفاق می افتد. بارها شده این ارگان های دولتی تهیه فیلمی را به من پیشنهاد بدهند که خودشان هم می دانند فروش نخواهد کرد و در گیشه شکست خواهد خورد اما باز اصرار به ساخته شدندش دارند.
 
فارس: آقای شایسته شما گفتید از 50 فیلم اکران شده، بیش از 45 فیلم ضرر مالی میدهند. آقای علی اکبری هم گفتند بیش از 95 درصد فیلم ها شکست اقتصادی میخورد، یعنی سینمای ایران از نظر اقتصادی دارد ضرر میدهد. خوب در این صورت اکثر تهیه کنندگان ما باید یا ورشکست باشند یا وضع مالی شان به شدت خراب باشد. پس چرا امروز تهیه کنندگان ما همه وضع مالی شان خوب است؟!
 
شایسته: از کجا میدانید خوب است؟!
 
فارس: همه میگویند!
 
شایسته: آن چیزی که همه میگویند با آن چیزی که ما می بینیم فرق میکند! اصلا این طور نیست میگویید.
 
فارس: یعنی میخواهید بگویید وضع مالی تهیه کنندگان بد است؟!
 
شایسته: چرا فکر میکنید بد نیست؟! تهیه کننده ها دارند یک جوری آبروداری میکنند. الان شما مطمئنی که وضع مالی من خوب است؟ مطمئنی که وضع آقای علی اکبری خوب است؟
 
فارس: آقای علی اکبری را دقیق نمی دانیم اما وضع مالی شما را که همه میگویند توپ است! (خنده جمع)
 
علی اکبری: خیلی خوب است که همه این حرف را میزنند!
 
شایسته: ما دوست داریم همین را بگویند! بگویند وضع مالی ما توپ است! خیلی ممنون که از وضع مالی من تعریف می کنید! (خنده جمع)
 
*تهیه کننده ها تظاهر میکنند که وضعشان خوب است
 
فارس: آخر آقای شایسته چطور میشود که فلان تهیه کننده از 10 فیلم آخرش 9 فیلمش فروش خوبی نداشته باشد اما الان میلیاردر باشد! این پول ها از کجا می آید؟
 
شایسته: باور کنید وضع مالی همه تهیه کننده ها خوب نیست. چه کسی گفته میلیاردر هستند؟! اینگونه تظاهر میکنند! که مثلا وضع مالی ما خیلی خوب است و رفاه کامل به سر میبریم! در حالی که مشکلاتی که اهالی سینما دارند یقه تهیه کنندگان را همه گرفته. تهیه کننده ای دو - سه کارش اکران نشده یعنی رسما زمین خورده، ورشکست شده، ولی طوری میگردد که انگار وضع مالی اش عالی است!
 
علی اکبری: مجبور است این کار را کند!

* شایسته:آن کسی که فیلمش نمی فروشد و میلیاردر است ما نیستیم بلکه تهیه کننده دولتی و سفارشی و رانت خوار است!

شایسته: واقعا مجبور است! تا دیگران فکر نکنند کارش را بلد نیست! فکر نکنند در کارش زمین خورده است! اما دفترش از ده پرسنل رسیده به یک پرسنل، و اگر بتواند نصف دفترش را هم اجاره میدهد به جای دیگر. شما این ها را در نظر بگیرید! شما از من میپرسید این تهیه کننده ها چطور وقتی فیلم هایشان نمی فروشد باز هم فیلم میسازند، من به شما اطمینان میدهم که این ها تهیه کننده بخش خصوصی نیستند. مگر میشود کسی تهیه کننده  خصوصی باشد و با نفروختن دو - سه فیلمش ورشکست نشود؟ الان شما در هیئت داوری جامعه صنفی، یا هیئت داوری خانه سینما که نگاه کنی، میبینی هشتاد درصد شکایت ها در مورد بحث مالی است. آن کسی که فیلمش نمی فروشد و میلیاردر است ما نیستیم! تهیه کننده دولتی و سفارشی و رانت خوار است! شما اگر صفحه آخر روزنامه "بانی فیلم" را بخوانی میبینی فلان فیلمساز میگوید فیلم من آماده تولید است منتظریم فارابی نظرش را بگوید! یعنی چه این حرف؟! یعنی طرف همین طور بی کار نشسته کنج خانه تا فارابی یا حوزه هنری یا فلان ارگان های دولتی پول بگذارند کف دستش که برو فیلم بساز! شما چنین حرفی را اصلا از تهیه کننده خصوصی نمیشنوی. اصلا به فارابی و حوزه هنری چه ربطی دارد که من ِ شایسته میخواهم چه بسازم که بیاید نظر بدهد خوب است یا بد. طرف دائم مصاحبه میکند که آقا اگر پول ندهید فیلم ام به جشنواره نمیرسدها! اگر هوایم را نداشته باشید فیلم برای بهمن ماه آماده نمیشود ها! خوب این تهیه کننده ها و این فیلمساز ها معلوم است فروش فیلم برایشان اهمیتی ندارد و ده فیلمشان هم در گیشه شکست بخورد ککشان نمیگزد.
 
فارس: بعضی تهیه کننده ها دولتی اند و همان طور که گفتید حسابشان مشخص است، سوال ما که هنوز جوابش را به طور درست نگرفتیم این است که چطور میشود آن تهیه کننده ای که میگوید خصوصی است، و به دولت و رانت وصل نیست، وقتی چند فیلمش نمی فروشد و ضرر میدهد پشت بندش فیلم بعدی اش را کلید میزند؟
 
شایسته: آن فیلمها ربطی به تهیه کننده خصوصی ندارد! آن تهیه کننده اگر واقعا دولتی نباشد، مطمئن باشید سرمایه گذار جداگانه برای فیلمش پیدا کرده است. از جیب شخصی پول نمیدهد.
 
فارس: قصد ما اصلا سیاسی کردن بحث نیست، میپرسیم برای اینکه به طور دقیق از شرایط اقتصادی و تولید آثار سینمایی مطلع شویم. شما به ما بگویید مثلا فیلمسازی مثل آقای جعفر پناهی، سرمایه تولید فیلم هایشان را از کجا می آورند؟ اکثر فیلمهای وی -شاید بشود گفت همه آثارش- هیچ وقت در ایران اکران گسترده نشدند و بلطبع از نظر مالی کاملا ضرر دادند، اما وی به راحتی پشت هم فیلم میسازند. هزینه تولید این فیلمها از کجا تامین میشود؟
 
شایسته: آهان! این قضیه اش فرق میکند! برای بعضی فیلمها سرمایه گذار خارجی وجود دارد و سرمایه گذاران خارجی حامی بعضی فیلمسازان هستند. فلان فیلمساز فیلمنامه اش را به تهیه کننده خارجی داده، آن تهیه کننده هم پسندیده و چند صد هزار دلار به فیلمساز میدهد و میگوید این را برایم بساز.
 
علی اکبری: ایران هم یکی از ارزان ترین کشورهای دنیا در عرصه فیلمسازی است.
 
شایسته: این افرادی که میگویید سرمایه گذار خارجی ساپورتشان میکنند. داستان این شرکت های خارجی؛ با تهیه کنندگان شخصی داخلی، و سرمایه گذاران خصوصی داخلی کاملا متفاوت است.
 
*سرمایه گذار خصوصی یا بساز بفروش است یا می خواهد دختر و پسرش را وارد سینما کند یا اینکه می خواهد اسمی دَر کنند و کارخانه اش را تبلیغ کند و یا علاقمند سینما است
 
فارس: سرمایه گذاران خصوصی داخلی چه کسانی هستند؟ جدا از تهیه کنندگان تعریف میشود؟
 
شایسته: بله. ممکن است فردی سرمایه دار در عرصه تهیه و تولید هیچ آگاهی و تخصصی نداشته باشند و فقط سرمایه گزار باشد.
 
فارس: یعنی شخصی خارج از حیطه سینما؟
 
علی اکبری: دقیقا؛ فردی که مثلا بساز بفروش است یا یک آنتی میلیارد است...
 
شایسته: به چند دلیل هم وارد سینما میشوند. یا علاقه شخصی شان است و واقعا فرهنگ و سینما را دوست دارند، یا اینکه میخواهند به نوعی پسر و دخترشان را وارد سینما کنند!
 
علی اکبری: یا اسمی دَر کنند!
 
شایسته: یا کارخانه بزرگی دارند و میخواهند با فیلمبرداری در ساختمان این کارخانه، تبلیغش را بکند. یک جوری معرفی و تبلیغ تجاری.
 
فارس: پس نیت شان فرهنگی نیست؟
 
شایسته: نه، نوعا نگاهشان فرهنگی نیست.
 
علی اکبری: بیشتر به خاطر اسم دَر کردن و مطرح شدن است.
 
شایسته: و بعضا منافع اقتصادی و اجتماعی.
 
علی اکبری: من از وسط جلسه حرفی توی دلم مانده! اجازه دارم به عقب برگردم و جواب اینکه گفتید وضع مالی اکثر تهیه کنندگان عالی است را بدهم؟!
 
فارس: بفرمایید!
 
علی اکبری: دختر من دانشجوی سینماست، برایم تعریف میکند توی دانشگاه بچه ها ازش می پرسند کدام پاساژ معروف تهران به اسم توست و کدام برج های مطرح مال پدرت هست؟ نمیروند بینند مثلا یک طلا فروش که مغازه ای دو در سه دارد و هیچ موقع توی دید نیست، گاهی در ماه صد الی دویست میلیون درآمد دارد! اما فقط لازم است یک فیلم ما فروش خوبی داشته باشد همه فکر میکنند وضع مالی مان عالی است. نمیگویند این فقط یک فیلم بوده نه همه فیلم های این تهیه کننده! ماجرای ما عین دستمزد بازیگران است. بازیگری می آید در فیلمی بازی میکنه و صد میلیون دستمزد میگیرد، بعد میرود و به مدت یک سال در هیچ اثری بازی نمیکند. شما این صد میلیون را باید تقسیم کنی بر دوازده ماه! آنوقت میبینی وضع مالی اش آنچنان هم خوب نیست. من همین جا صراحتا میگویم؛ من تنها چیزی که از خودم دارم یک آپارتمان صد و پانزده متری در اشرفی اصفهانی است! نه دفتر کار از خودم است و نه خانه اجاره ای ام در ولنجک که ساکنش هستم. هرچند در ظاهر طوری نشان میدهم که انگار وضعم توپ است! دفتر و دستک و پرسنل ام را طوری تنظیم میکنم که انگار خانه ولنجک هم مال خودم است! این هم به این بر میگردد که اهالی سینما کلا زیادی توی چشم هستند!

*خارجی ها روی چه فیلمی سرمایه گذاری می کنند

فارس: خوب، برگردیم به مبحث سرمایه گذاران خارجی که ناتمام ماند. سرمایه گذاران خارجی بیشتر روی چه فیلم ها و چه افرادی سرمایه گذاری میکنند؟
 
علی اکبری: آنها هر قدمی که برمیدارند با شناخت است. آدمی که باهاش کار میکنند، برایشان مهم است و باید قبلا در جشنواره های بین المللی زیادی رفته باشد. در یک بده بستان هایی، ارتباط هایی شکل میگیرد که آن آدم سرمایه گذار و فیلمساز با هم آشنا میشوند. مخصوصا که فیلمسازی در ایرانی بسیار بسیار ارزان است و تهیه کنندگان خارجی ترسی برای سرمایه گذاری در آثار ایرانی ندارد. در ایران برای تولید یک فیلم حدودا پانصد هزار دلار هزینه میشود که دستمزد بازیگر درجه هفتم هالیوود هم نیست!
 
شایسته: اصلا آنها میخندند به اینقدر ارزان بودن تولید فیلم در ایران!
 
علی اکبری: سالی که من «اصحاب کهف» را تولید کرده بودم تهیه کننده ای خارجی ازم پرسید چقدر برایش خرج کردی؟ گفتم پانصد هزار دلار! با حیرت گفت چطور میشود؟! مگر ممکن است سریال به این گردن کلفتی فقط با پانصد هزار؟

خوب آنها وقتی میبینند هزینه تولید فیلم در ایران اینقدر ارزان است راحت سرمایه گذای میکنند.
 
فارس: ولی بالاخره باید سرمایه شان هم برگردد دیگر.
 
علی اکبری: نگران بازگشت سرمایه آنها نباشید! آنها خوب بلدند چطور سرمایه را برگردانند. آنقدر شبکه های مختلف پخش دارند که بازگشت مالی برایشان مثل چشم بر هم زدن است. از طریق اینترنت فیلم میفروشند. مثل کشور ما نیست که کپی رایت رعایت نشود. آنجا طرف برود اینترنت فیلم ببیند هم باید پول بدهد. از پول همان اینترنت مطمئن باشید ده برابر پولی که به فیلمساز ایرانی میدهد در میاورد. این را هم فراموش نکنیم که تهیه کنندگان غربی تا به امروز هیچ وقت رقم سنگینی برای تولید فیلم ایرانی پرداخت نکردند. اکثرا رقم هایی در حدود صد هزار دلار هزینه کردند.
 
شایسته: آن هم تنها روی چند نفر.
 
*شایسته:فیلمساز ما باید در دام تهیه کننده خارجی با غرض سیاسی نیفتد

فارس: با این حال بعضی ها در کشورمان به سرمایه گذاران خارجی بدبین اند. به نظرتان این بدبینی چقدر درست است؟
 
شایسته: به نظرم ماجرا تا این حد که بعضی ها شلوغ میکنند پیچیده نیست. من تهیه کنندگان خارجی بسیاری را میشناسم؛ هیچ کدامشان نه جاسوس جایی هستند نه از نهادهای سیاسی خط میگیرند. همان طور که در سینمای ایران سرمایه گذاری میکنند، در کشورهای دیگر هم میکنند.
 
علی اکبری: یک پکیج است. الته تهیه کننده غربی که قصد و قرض سیاسی هم داشته باشد هست، اما قطعا کلیت ماجرا این طور نیست.
 
شایسته: فیلمسازان ما باید حواسشان باشد توی دام آن تعداد معدود نیفتند.
 
علی اکبری: دوره ای این طور بود که هرچقدر ایران را سیاه تر نشان میدادی آن طرف بیشتر تحویلت میگرفتند، اما امروز دیگر دوره تحویل گرفتن و جایزه دادن به فیلمهای سیاه نما گذشته. کسی دیگر حسابشان نمیکند.
 
فارس: چرا سرمایه گذاران خارجی فقط روی یک عده خاص سرمایه گذاری میکنند؟ این همه فیلمساز بزرگ در کشور ماست چرا پیشنهاد همکاری برای ساخت فیلم به آنها داده نمیشود؟
 
شایسته: خوب مشخصا آنها روی فیلمسازانی سرمایه گذاری میکنند که اهل رفت و آمد به فستیوال های بین المللی باشند و خواستار چنین ارتباط و همکاری ای هم باشند. برخی از سینماگران سینمای خاص خودشان را دارند. نه چندان اهل فستیوال رفتن هستند و نه شاید اصلا علاقه ای به همکاری با تهیه کننده خارجی داشته باشند. آنها هم بلطبع میروند روی افرادی شاخصی که برند هستند و در جشنواره های خارجی رفت و آمد و تمایل برای همکاری دارند سرمایه گذاری میکنند.
 
فارس: دلیلی سرمایه گذاری شان چیست؟
 
علی اکبری: یک پکیج است. میخواهند پکیجی را آماده کنند. که آخر سال بگونید کمپانی ما از ایران فیلم دارد، از اروپا و آفریقا هم فیلم دارد. البته به فیلمهای سیاسی و مسئله دار و سیاه نما هم بها میدهند، اما اینکه بگوییم همه سرمایه گذاران خارجی دنبال منافع سیاسی و حمایت از فیلم های سیاه نما هستند قطعا غلط است. سرمایه گذارانی که قصد و عملشان سیاسی است، خیلی محدود و و مشخص اند. مثالی برایتان میزنم. جوانی را میشناختم به اسم «سیدمحمد مجدزاده». این پسر فیلم کوتاه میساخت و هیچ کدام از آثارش سیاه و این حرفها هم نبود. از طریق اینترنت وصل شد به یکی از این شرکت های خارجی. آنها دعوتش کردند و او رفت و الان در خارج از کشور فیلمسازی میکند. وضعش هم خوب است. نه سیاسی بود و نه ضد انقلاب. بچه بسیار پاکی بود و نمازش ترک نمیشد. دارد خیلی سالم آن ور آب کارش را میکند و فیلمش را میسازد.

*شایسته:فیلمساز باید در مواجهه با سرمایه‌گذار خارجی حواسش باشد/باید مواظب باشد در سوراخ سمبه ها گیر نکند مثل آن فیلمسازی که رفت و خودش را فروخت

شایسته: این موضوع بستگی به خود فیلمساز هم دارد. فیلمساز ایرانی وقتی میخواهد فیلمش را بسازد و دنبال سرمایه گذار خارجی میگردد، که اتفاقا کار ناپسندی هم نیست، باید حواسش به همه چیز باشد. نباید زیاد دنبال سوراخ سمبه بگردد! یک موقع حواسش میاید سر جایش میبیند توی یکی از این سوراخ ها گیر کرده است! آلوده شده است! بله، این هم هست! مثل آن فیلمساز داخلی که رفت خارج و گرفتار آنها شد و خودش را فروخت. ما اگر با آن وری آبی ها میخواهیم کار کنیم نباید دنبال دردسر باشیم و باید  راه درست و صحیح را برویم. آنجا اگر مثلا ده تهیه کننده وجود داشته باشد، شاید تنها دو نفرشان به خاطر منافع سیاسی کار میکنند، مابقی شان نه. فیلمساز ما با کمی هوش میتواند بفهمد که نباید طرف آن دو سرمایه گذار مشخص برود.
 
فارس: سوال آخرمان هم میپرسیم و بعد رویم سراغ جمع بندی. از نظر شما چرا اوایل انقلاب مردم به طور گسترده به سالن های سینما می رفتند ولی امروز نه؟
 
علی اکبری: خوب آن زمان ماهواره و برنامه های ماهواره ای نبود. امروز سریال های غربی بسیاری از مردم ما را پای ماهواره نشاندند و دیگر آن مخاطب انگیزه چندانی برای رفتن به سالن سینما و دیدن فیلم داخلی ندارد.
 
فارس: اما همین الان هستند فیلمهای داخلی که فروش نسبتا خوبی دارند. همین "هیس دخترها فریاد نمیزنند" 3 میلیارد را هم رد کرده.
 
علی اکبری: خوب اینها استثنا هستند دیگر.
 
شایسته: این را هم در نظر بگیرید که قیمت بلیط سینمای ایران امروز خیلی بیشتر از قبل شده. امروز هر بلیط در پردیس های سینمایی 6 هزار تومان است. به طور کلی بحث اصلی ای که ما در در طول این میزگرد دائم راجبش حرف زدیم یک چیز است: متاسفانه ما مخاطبان مان را از دست داده ایم.

* از 400 تله فیلم تلویزیون 5 تای آن هم یادمان نمانده

علی اکبری: ما ضعف اصلی از خودمان است تا سریال های غربی. همین تلویزیون خودمان را ببینید با چه شدتی دارد به فرهنگ و هنر کشور ما لطمه میزند. اینقدر که ما از تلویزیون کشور خودمان لطمه میخوریم از شبکه های غربی نمیخوریم. اصلا چه نیازی است که ما این همه شبکه داخلی داشته باشیم؟
 
شایسته: خنده دار است!
 
علی اکبری: مسخره ترین نوع فعالیت رسانه ای در دنیا فعالیت رسانه ای تلویزیون کشور ماست! امروز شبکه دو سریالی را پخش میکند فردا همان سریال را شبکه تماشا پخش میکند! پس فردا همان سریال را شبکه 3پخش میکند! بعد میبینید همان سریال را دارند همه شبکه ها پخش میکنند! خوب آقا مخاطب چند دفعه این سریال را ببیند؟ همین می شود که دیگر تلویزیون نمیبیند و شبکه های ماهواره ای را دنبال میکند. این را منی میگویم که محسن علی اکبری هستم و کارنامه و سابقه ام مشخص است. صدا و سیما با افتتاح این همه شبکه به فرهنگ و هنر این مملکت ضربه سنگینی زد. از طرفی هم دائم کارمند اضافه میکند. ما رفتیم آنور دیدیم که با بیست نفر دارند شبکه می چرخانند. بعد دائم میگویند  ما 400 تله فیلم تولید کردیم. برای هر تله فیلم 120 میلیون خرج میکنید و دست آخر منی که پای تلویزیون نشستم و همه اش را دیدم 5 تایش هم در یادم نمانده! شما بیا جای این 400 تا تله فیلم، پنجاه تا از تولیدات برجسته سینمای ایران را بخر و پخش کن. مردم را به سینما نزدیک تر کن. با خرید آثار تاثیرگذار سینمایی مردم را به سینما بکشان.
 
فارس: فیلمهای سینمایی را که میخرند...
 
علی اکبری: نه آقا دیگر نمیخرند!
 
فارس: در سال این همه فیلم سینمایی خریداری میشود!
 
شایسته: چه کسی چنین حرفی زده؟ خودتان تلویزیون رو ببینید حساب کار دستتان میاید. قبلا روزهای جمعه دائم فیلم سینمایی نشان میدادند و در طول هفته اثر سینمایی پخش میکردند، الان فقط تله فیلمهای خودشان را نشان میدهد.
 
علی اکبری: من همین جا میگویم و امیدوارم منتشر کنید. آقای ضرغامی در تمام این مدت هیچ وقت از سینمای ایران حمایت نکرده است. هیچ حمایت جدی و تاثیرگذاری نداشته است...
 
* آقای ایوبی به زیرساختهای سینما بپردازد ما فیلمسازها هم قول بدهیم پول مان که برگشت، آن را صرف بساز بفروش و پاساژ سازی نکنیم و با آن فیلم خوب بسازیم
 
شایسته: در سینمای ایران مسائل و بحران های زیادی وجود دارد که امروز کمی بیش از گذشته گسترش یافته. چه در تولید آثار سینمایی و چه در پخش و نمایش. ما از مدیر جدید سازمان سینمایی آقای ایوبی، انتظار داریم زیر ساخت ها را درست کند و سالن سینما بسازد و آنهایی که بسته شدند را دوباره راه بیندازد. طوری که سال بعد مثلا بگویند در این معاونت سینمایی صد سالن سینمایی آغاز به کار کرده است.

علی اکبری: من هم به حرفهای آقای شایسته در بحث زیرساخت ها بسیار معتقدم. وقتی صندلی درستی در سالن سینما نباشد و مخاطب نتواند راحت بشیند و آسایش داشته باشد، قطعا سالن ها خالی خواهد بود و آثار ما فروش نخواهند کرد. آقای ایوبی باید به طور جدی و مستمر به زیر ساخت ها و ساخت سالن های سینمایی بپردازد و از آن طرف ما فیلمسازها هم قول بدهیم که زمانی که پول مان برگشت، آن را نبریم صرف ساخت و ساز و بساز و بفروش و پاساژ سازی کنیم، بلکه با آن برویم فیلم خوب بسازیم و امکانات سینمایی وارد کنیم و جدیدترین دوربین ها را خریداری کنیم.

اگر همه دست به دست هم بدهیم و «یا علی» بگوییم و از جایمان بلند شویم، آن وقت مطمئنن چرخ های سینمای ایران به حرکت در میاید و سالن ها پُر میشوند و این سینما باعث افتخار و غرورمان خواهد شد.
 
انتهای پیام/ی
برچسب ها:
آخرین اخبار