امروز : جمعه ۱۹ آذر ۱۳۹۵ - 2016 December 9
۱۵:۳۸
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 57774
تاریخ انتشار: ۱۴ مهر ۱۳۹۲ - ساعت ۱۱:۰۲
تعداد بازدید: 49
به گزارش خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس، نشست «بافت و شرایط فرهنگی عصر امامت حضرت جواد الائمه(ع)» از سلسله ...

به گزارش خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس، نشست «بافت و شرایط فرهنگی عصر امامت حضرت جواد الائمه(ع)» از سلسله نشست‌های بازخوانی سیره چهارده معصوم(ع) با حضور  «احمد پاکتچی» عضو شورای عالی علمی مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی و عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) در شب شهادت امام جواد(ع) در پژوهشکده تاریخ اسلام برگزار شد.

در ابتدای نشست پاکتچی با اشاره به اینکه سعی خواهد کرد از دریچه یک روش علمی به بازخوانی بافت و شرایط فرهنگی عصر امامت حضرت جواد الائمه(ع) بپردازد، اظهار داشت: از آنجایی که امام جواد(ع) در سن هشت سالگی به امامت رسید و در عنفوان جوانی در سن 25 سالگی به شهادت رسید، در این میان افرادی که با امام هم عصر بودند را می‌توان در قالب سه نسل در بازده زمانی سال 185 تا 210، 210 تا 235 و 235 تا 260 هجری قمری تقسیم کرد که به نوعی در زمان حیات خویش از وجود مبارک امام نهم بهره گرفته‌اند.

وی با اشاره به اینکه هر گفتاری که تاریخ اتفاق می‌افتد به تنهایی هیچ ارتباطی با هم ندارند، افزود: وقتی این گفتارها که ظاهراً هیچ ارتباطی با هم ندارند را انتخاب می‌کنیم و کنار هم قرار می‌دهیم، متوجه ارتباط معنادار آن‌ها می‌شویم، به همین منظور در بررسی دوران امام جواد(ع) با این مسأله توجه شده است.

*فرهنگ و تمدن در عصر امام جواد(ع)

ناظر دانشنامه ده جلدی امام رضا(ع) در ادامه به برش‌های از زندگی جوادالائمه پرداخت و «فرهنگ و تمدن» نخستین گفتاری بود که در دوران زندگی امام جواد(ع) به آن اشاره کرد:
 


ردیف
تاریخ(ه.ق)
رویداد
توضیحات
1
172

تأسیس دولت ادارسه در مغرب
 
2
184
ابراهیم ادلب در افریقیه
 
3
205

بازگشت به تکریم شمایل‌ها در مسیحیت شرقی

جهان مسیحیت در این زمان به سمت تکریم شمایل پیش رفت که در این شرایط موج مخالفت‌ها در جهان اسلام نسبت به این موضوع را شاهد بودیم.

4 206

عهد طاهر به پسرش عبدالله هنگام امارات بدرقه

نمونه‌ای از یک سیاست‌نامه ایرانی
5
206
استقلال دولت طاهریان
 
6
211

امر مأمون به ممنوعیت ذکر معاویه به نیکی
 
7
212

- 212 ـ اظهار قول به خلق قرآن توسط مأمون و تفضیل امام علی(ع) بر همه صحابه (حمایت از معتزله و شیعه)

مأمون از یک سو از اعتدال و تشیع حمایت می‌کند!

8 217

تأسیس بیت‌الحکمه در بغداد

در آنجا قرار بود که متون‌های دیگر به زبان عربی ترجمه شود، به نوعی یعنی به فرهنگ‌های دیگر اهمیت دادن

9 218
ماجرای مِحْلِه

ادامه ماجرای قول قرآن و نحوه برخورد سلبی و تفتیش عقاید مردم

10 218

کثرت گرفتن ناگهانی گرایش به خرمدینی به گزارش ابن اثیر

در این سال در همدان و اصفهان و شهرهای  دیگر بلاد فارس گرایش به دین خرمدینی‌ها رخ داد. «بابک خرمدین» در دوره ولادت امام جواد(ع) و تا  شهادت امام جواد(ع) فعال و مطرح بوده است، در واقع گرایش به بابک خرمدین در بازتاب سرکوب کردن فرقه «محله» توسط مأمون بوده است،‌چرا که وی فکر می‌کرده با سرکوب کردن «محله» می‌تواند مردم را مسلمان‌تر کند، در حالی که موجب رفتار برعکس مردم و گرایش به خرمدرینی شد.

 

وی با اشاره به اینکه تاریخ تشکیل حکومت ملی در لیست فرهنگ قرار می‌گیرد، ادامه داد: در عرصه فرهنگی دوران امام جواد(ع) با چند واقعه مهم روبرو هستم،‌ از جمله «گسترش گرایش ملی و احیای فرهنگ ملی فرهنگ‌های دیگر»؛ مانند ظهور و بروز خرمدینی‌ها،‌ عهد طاهر به فرزندش عبدالله و تکریم شمایل توسط مسیحیان، «رد پای محله و مداخله دولت در اعتقادات مردم» که در زمان مأمون عباسی سنگ بنای این جریان زده شد، همچنین «توجه بیش‌تر به غریبه‌ها» که عمدتاً مسلمان نبودند.

*اتفاقات تاریخی عصر جوادالائمه(ع)

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) با اشاره به اینکه یکی از مشکلات عباسیان، قیام‌های علوی بود، خاطرنشان کرد: در دوره‌ای مأمون برای اینکه قیام‌های علوی را سرکوب کند، از یک شخص علوی برای ولایتعهدی خود بهره جست، البته باید در زندگانی ائمه معصومین(ع) به خصوص امام صادق(ع)، ‌امام موسی کاظم(ع) و امام رضا(ع) توجه داشت که این بزرگواران از حمایت علوی‌ها برخوردار بودند.

وی با بیان اینکه کاریزمای شخصیت امام موسی کاظم(ع) عاملی برای حمایت زیدیه از این امام همام بود، افزود: اما امام جواد(ع) با اینکه در کودکی به امامت رسیدند و در جوانی هم به شهادت رسیدند، فقط گروهی که اعتقاد به امامیه داشتند، ایشان را قبول داشتند، اما آن گروهی که قائل به عرفی بودن امام-مانند زیدیه- بودند، جایگاهی برای امام جواد(ع) قائل نبودند.

پاکتچی همچنین به سیر تاریخی عصر امام جواد(ع) اشاره کرد که در ادامه می‌آید:
 


ردیف
تاریخ(ه.ق)
رویداد
توضیحات
1
193

 آغاز خلافت امین
 
2
198

قیام‌های متعدد علوی

علوی‌ها حرکت عباسی را به چالش کشیدند.
3
198

‌آغاز خلافت مأمون

در اینجا باید پرسید که چرا مأمون به این نتیجه رسید که یک علوی را ولیعهد کند!

4 204

آمدن مأمون به بغداد

آغاز دوره امام جواد(ع)، ایجاد تغییر رویه در حمایت از علوی‌ها

5 206

غزا با جزیره سودانیه (منطقه آفریقیه)
 
6
207
قیام علوی در یمن
 
7
209

مرگ میخائیل بن جو رجیس پادشاه روم

با روی کار آمدن امپراتوری جدید، بلافاصله زمینه جنگ با جهان اسلام فراهم شد.

8 210
تسلط مأمون بر مصر
 
9
210

مرگ شهریار بن شروین فرمانروای طبرستان و تسلط مازیار بر آن
 
10
210
کامل شدن فتح کرت
 
11
215
جنگ مأمون با روم
 
12
219

ادامه جنگ با روم و فتح هرقله (آسیای صغیر)

نخستین فتح مأمون در خارج از جهان اسلام
13
218
آغاز خلافت معتصم
 
14
219

قیام علویان در طالقان خراسان
 
15
220
بنای سامرا

حکومت بازی مانند بغداد که خود را در ناامنی می‌دیده است، ساخت سامرا بیانگر نوعی تشنج فضای داخلی حکومت است که برای ایجاد امنیت بیشتر به احداث شهر نظامی می‌زند.

 

*ظهور چهره‌های شاخص کلامی در عصر امام نهم/ ورود فلسفه به مباحث کلامی در زمان جوادالائمه(ع)

وی با اشاره به تفاوت دوره امام جواد(ع) با دوران ائمه پیشین، گفت: یکی از مسائل مهم و جدید در این دوره که ربطی به دوره امام صادق(ع) و امام موسی کاظم(ع) ندارد و حتی می‌توان گفت در دوران امام رضا(ع) هم نبوده است،‌ ظهور و بروز مکتب «اهل سنت و جماعت» در دوران امام جواد(ع) بوده است.

عضو شورای عالی علمی مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی با بیان اینکه شاخص‌های علم کلام در عصر امام جواد(ع) رویش کردند و برای نخستین بار فلسفه وارد مباحث کلامی شد، خاطرنشان کرد: در این دوره پر تلاطم‌ترین تولید حوزه کلامی را شاهد هستیم، چرا که ظهور مکاتبی نظیر بغداد و مصری هستیم، در این شرایط اگر امامی فعالیت می‌کرد، باید توانایی پاسخگویی هجمه آن‌ها را داشته باشد که امام جواد(ع) بسیار توانمند از عهده این مهم بر آمد.

وی در ادامه به معرفی چهره‌های کلامی که در حوزه علوم اسلامی در دوران امام جواد(ع) بودند، پرداخت:
 


ردیف
تاریخ(ه.ق)
عالم
1
190

وفات تقریبی ضرار بن عمرو متکلم شاذ معتزلی
2
200

وفات اصم متکلم شاذ معتزلی
3
210

وفات بشر بن معتمر متکلم معتزلی
4
213

(قول اشهر) وفات ثمانة ‌بن اشرس متکلم معتزلی
5
215

وفات معمر بن عباد متکلم معتزلی
6
218

218 ـ وفات بشر مریسی متکلم حنفی نزدیک به معتزله
7
225

تألیف «العقیده» توسط محمد بن عکاشته کرمانی در عقاید اهل سنت و جماعت

8 225

وفات ابراهیم نظام متکلم معتزلی
9
226

وفات ابوالهذیل علاف متکلم معتزلی
10
226

وفات ابوموسی مردار متکلم معتزلی و بانی مکتب بغداد
11
230

وفات تقریبی حسین نجار متکلم معتزلی ـ جبری
12
234

وفات جعفر بن مبشر متکلم معتزلی
13
236

وفات جعفر بن حرب متکلم معتزلی
14
240

وفات ابوجعفر اسکافی متکلم معتزلی
15
240

وفات ابن کلاب از متکلمان اهل سنت و جماعت
16
243

حارت محاسبی از متکلمان اهل سنت و جماعت
17
245

وفات حسین کرابیسی از متکلمان اهل سنت و جماعت
18
247

وفات ابوعیسی وراق، متکلم جنجالی معتزلی ـ شیعی
19
253

وفات خشیش بن اصرم نسایی صاحب «عقیده‌نامه» اهل سنت و جماعت

20 255

وفات عمر بن بحر جاحظ، متکلم معتزلی

پاکتچی در انتهای سخنانش گریز کوتاهی به جایگاه فقه میان اهل سنت در زمان امام جواد(ع) و فعالیت‌ عالمان حدیث در رواج مسندها و تصنیف‌ها در این دوران پرداخت و ابراز داشت: گاهی مؤلف مجموعه حدیثی را بدون ترتیب به رشته تحریر در می‌آورد، به عبارتی دیگر نویسنده کتاب اعتقادی به ترتیب ندارد و مخالف ترتیب است که از جمله مصنف‌نگار‌ان عصر امام جواد(ع) می‌توان به «ابی شیبه»، «ابو عبید قاسم بن سلام» و «ابو عبید قاسم بن سلام» اشاره کرد.
انتهای پیام/
برچسب ها:
آخرین اخبار
پربازدید ها