امروز : یکشنبه ۴ تیر ۱۳۹۶ - 2017 June 25
۲۱:۲۵
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 58437
تاریخ انتشار: ۱۵ مهر ۱۳۹۲ - ساعت ۱۲:۱۰
تعداد بازدید: 89
خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس - گروه ادبیات انقلاب اسلامی؛ ژولیده نیشابوری شاعر آئینی و انقلابی بود که شعرهای او مورد توجه مردم واقع ...

خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس - گروه ادبیات انقلاب اسلامی؛ ژولیده نیشابوری شاعر آئینی و انقلابی بود که شعرهای او مورد توجه مردم واقع شده است. از همین نظرگاه است که سومین عصرانه ادبی فارس با محوریت شعر و اندیشه «ژولیده نیشابوری»‌در روز سه‌شنبه ساعت 16 برگزار خواهد شد. از این رو «مصطفی محدثی خراسانی» که سالیان سال سردبیر نشریه «شعر» بوده و همیشه خودش یکی از معرف‌های شعر آئینی و انقلاب اسلامی بوده است، یادداشتی را در اختیارمان قرار داده که شما را به خواندن آن دعوت می‌کنیم؛

«نگاهی به جایگاه ژولیده در شعر آئینی معاصر»

شعر آیینی فارسی در طول تاریخ همواره نسبت به سایر حوزه‌های محتوایی از حساسیت‌های خاصی برخوردار بوده و همین حساسیت‌ها موجب شده که ورود به آن متناسب با مرتبه شعری شاعران متفاوت باشد. از مهم ترین این حساسیت‌ها دغدغه بیشتری است که باید شاعر نسبت به مخاطب داشته باشد؛ به این لحاظ که گسترده‌ترین طیف مخاطب را در شعر آئینی توده‌های مردم شکل می‌دهند. بدیهی است الزام آن این خواهد بود که شاعر شعر آئینی با ذهن و زیانی سخن بگوید که بتواند به راحتی و روانی با این طیف گسترده ارتباط برقرار کند و از همین جاست که دغدغه فهم مخاطب از اصلی‌ترین چالش‌های فراروی شاعر می‌شود. این دغدغه در بسیاری از موارد موجب آن شده که شاعر از بلندی شعر پا فرو نهد و از خیر شاعرانگی‌ها و ظرافت‌های ذهنی و زیانی بگذرد و در نهایت به کلامی صرفا موزون قناعت کند که در نهایت همان حرف‌ها و اندیشه‌های معمول را در قالب وزن و قافیه در اختیار مخاطب قرار می‌دهد و متقابلا اگر می‌خواسته شأن شعر را رعایت کند و با ذهن و زبان ساخته و پرداخته و هنری سخن بگوید باید از خیر این طیف گسترده مخاطب می‌گذشته و به جمع بسیار محدودتر مخاطبان خاص قناعت. این روند کم‌کم این توهم را خصوصا در سال‌های قبل از انقلاب اسلامی به وجود آورد که سرودن شعر آئینی کار طیف خاصی از شاعران است که از آن ها به عنوان شاعر اهل بیت یا مداح و مرثیه‌خوان نام برده می‌شود. این خط‌کشی موجب شد که دفتر شعر آئینی ما به دو بخش جدا از هم تقسیم شود؛

بخش اول که به لحاظ حجم خیلی چشم گیرتر بود، شعرهایی بودند که مخاطب عام می‌توانست با آن ارتباط برقرار کند و معمولا بر زبان مداحان و مرثیه‌سرایان اهل بیت متداول بود و در محافل و مجالس در مساجد و تکایا خوانده می‌شد، ولی اکثر آنها تنها فهم توده‌ها را در پی داشت و از پسند خواص بی‌بهره می‌ماند.

بخش دوم که به لحاظ کمی، بسیار در مقایسه با بخش اول اندک بود، شعرهایی بود که شاعران توانمند می‌سرودند که بهره‌مند بود از ظرافت‌ها و ظرفیت‌های شعری و جایگاه قابل قبولی در جریان شعر فارسی داشت، اما این بخش هم تنها پسند خواص را در پی داشت و از فهم عوام بی‌بهره می‌ماند.

در این بین بودند شاعرانی که توانایی حفظ‌ شان شعر را در نزدیک به فهم توده‌ها را داشتند و از طرفی بودند مداحان و مرثیه‌سرایانی که با همان ذهن و زبان توده فهم آثارشان از ظرافت‌ها و ظرفیت‌های شعری هم بی‌بهره نبود.

گروه سوم شاعرانی بودند که صرفا هنر شعرشان را وقف مدح و مرثیه اهل بیت کرده بودند. این گروه توانستند نقش اصلی را در این میان به عهده گیرند و خود راه‌ حلی شدند برای مشکلی که همواره شعر آئینی ما با آن مواجه بود که شرح آن در سطور بالا آمد.

محمد حسن فرح بخشیان یا همان ژولیده نیشابوری مشهور، یکی از این گروه نسبتا انگشت‌شمار شاعران و ارادتمندان آل‌الله بودند. شاعرانی که کلامشان به زیورهای شعر آراسته بود و در عین حال چون مخاطب اصلی آنها توده‌های مردم بودند، تلاش کردند به ذهن و زبان آن ها نزدیک شوند. این امکانی بود که تلاش آنها برای شعر آئینی فراهم می‌کرد تا بتواند به نمونه‌هایی دست پیدا کند که همان معیار کهن نقد ادبی ما -یعنی فهم عوام و پسند خواص را- در پی داشته باشد و متقابلا، این شرایط برای این گروه شاعران نیز این امکان را فراهم کرد تا به ذهن و زبانی معتدل و سهل و ممتنع در شعر دست پیدا کنند که در این روزگار غنیمتی بزرگ است.

ژولیده به این زبان دست پیدا کرد و بزرگ ترین راز توفیق او پس از ارادت قلبی که به خاندان اهل بیت داشت را باید در نائل آمدن به همین ذهن و زبان دانست؛ به گونه‌ای که بسیاری از شعرهای ژولیده را می‌توان به عنوان نمونه‌های درخشان این ذهن و زبان، شاهد مثال آورد که به ذکر این مثنوی روان و در عین ساخته و پرداخته که بیانگر توانمندی مثال‌زدنی ژولیده در به کارگیری سهل و ممتنع زبان است اکتفا می‌کنیم. برخی از ابیات تداعی‌کننده به آن سهل و ممتنع پروین اعتصامی و ایرج میرزا هستند.
این شنیدستم که مستی روسیاه
نیمه ی شب دید شیخی را به راه
انتهای پیام/
برچسب ها:
آخرین اخبار
پربازدید ها