امروز : پنجشنبه ۸ تیر ۱۳۹۶ - 2017 June 29
۲۱:۰۸
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 60801
تاریخ انتشار: ۲۱ مهر ۱۳۹۲ - ساعت ۲۰:۱۲
تعداد بازدید: 69
خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس - گروه ادبیات انقلاب اسلامی؛ رضا اسماعیلی، اولین چهره‌ای بود که در سلسله برنامه‌های «شب شاعر» از وی ...

خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس - گروه ادبیات انقلاب اسلامی؛ رضا اسماعیلی، اولین چهره‌ای بود که در سلسله برنامه‌های «شب شاعر» از وی تجلیل شد. او که امروز هم در شعر و هم در نقد به عنوان چهره‌ای قابل توجه در عرصه شعر انقلاب به حساب می‌آید، حرف‌های زیادی راجع به «عباس باقری» دارد که قرار است در ششمین برنامه شب شاعر، به او بپردازند. اسماعیلی، عباس باقری را در دو حوزه‌ شعر و مدیریت فرهنگی چهره‌ای ستودنی و عدم مهاجرت باقری از سیستان و بلوچستان به پایتخت را نشان از ایثار و گذشت او می‌داند.

شنیدن حرف‌های ادبی و فرهنگی رضا اسماعیلی در مورد «عباس باقری» ما را با یکی از مشاهیر ایران زمین آشنا خواهد کرد.

_ شروع آشنایی شما با آقای «باقری» کجا بود؟

خوشحالم که قرار است راجع به شاعر خوب و نام‌آور انقلاب آقای «عباس باقری» صحبتی ‌شود، شخصیت‌ این بزرگواران و سلوک ادبی ایشان ثبت و ضبط شود تا ان‌شاءالله برای نسل آینده بتوانیم الگوهای مناسبی را معرفی می‌کنیم. با آقای باقری و همچنین آثار ایشان بعد از پیروزی انقلاب اسلامی آشنا شدم. در آن سال‌ها مطبوعات، بستر خوبی برای چاپ آثار شاعران انقلاب بودند. در مجلاتی که اوایل انقلاب منتشر می‌شد، آثار ایشان را در آن مجلات که اوایل انقلاب منتشر می‌شد، مشاهده می‌کردم. چون آقای باقری ساکن زابل بود کمتر به تهران می‌آمد و بیشتر از طریق مطبوعات می‌توانستیم آثار همدیگر را بخوانیم. دوستانی که در تهران بودند امکان تماس و حشر و نشر با آن‌ها بیشتر بود ولی دوستانی که در شهرستان‌ها و استان‌ها تشریف داشتند این‌گونه نبود، مگر زمان برپایی کنگر‌ه‌های شعر دفاع مقدس (جنگ) که این فرصت دست می‌داد و ما با این عزیزان از نزدیک آشنا می‌شدیم و گپ و گفتی داشتیم و دوستی‌ها استمرار پیدا می‌کرد. من از طریق نشریات ادبی انقلابی، آثار آقای باقری را مطالعه می‌کردم.

* معلم شعر انقلاب

- بیشتر در چه نشریه‌هایی آثار ایشان منعکس می‌شد؟

مجلاتی مثل «جوانان»، «اطلاعات هفتگی»‌ و هر از گاهی نشریه سوره حوزه هنری تبلیغات اسلامی کارهای ایشان را چاپ می‌کردند. بعضی از غزل‌های آقای باقری را در «جنگ‌های سوره» می‌دیدم. در روزنامه‌هایی مثل «جمهوری اسلامی» و «اطلاعات» و «کیهان» به صورت پراکنده چاپ می‌شد و در دهه اول انقلاب در این نشریات آثار ایشان را می‌دیدم. بیشتر شاعران توجه زیادی به قالب‌های کلاسیک داشتند و اول انقلاب هم بیشتر غزل می‌گفتند و گاهی اوقات رباعی از ایشان می‌دیدم و بعد هرچه به جلوتر رفت تعلق آقای باقری به قالب نیمایی و سپید بیشتر شد و در سال‌های اخیر هم بیشتر قالب سپید را انتخاب کرد. ایشان نشان داده است که به این قالب علاقه‌مند است و دوست دارد که آثارش را در این قالب ارائه دهد. در کنگره‌هائی که با محوریت شعر دفاع مقدس برگزار می‌شد سالانه ایشان را می‌دیدیم و در ده سال اخیر ارتباط من با ایشان خیلی بیشتر شد، و دلیل دیگر این که آقای باقری یکی از دوستان آقای اسرافیلی است و من هم به آقای اسرافیلی ارادت فراوان دارم و کنگره‌هایی که آقای باقری در استان سیستان و بلوچستان برگزار می‌کردند، با بزرگواری ما را دعوت می‌کردند. همچنین گاهی اوقات آقای باقری به خاطر حضور در انتخابات انجمن قلم ایران شرکت می‌کردند و همین طور ارتباط ما با هم بیشتر و بیشتر شد. وقتی که شناخت بیشتری نسبت به استاد باقری پیدا کردم، متوجه شدم که ایشان یکی از چهره‌های بسیار فروتن است و اگر بخواهیم عنوانی را برای آقای باقری انتخاب کنیم باید به او عنوان «معلم شعر انقلاب»‌ را اختصای دهیم. ایشان به جهت سلوک اخلاقی‌ای که دارد واقعا زیبنده این لقب هستند.

* باقری دغدغه بسیاری دارد که شاگردان خودش را معرفی کند

- شما چه ویژگی‌ای در سلوک اخلاقی آقای باقری مشاهده کردید که از او به عنوان «معلم شعر» یاد می‌کنید؟

اگر من بخواهم از برجستگی‌های اخلاقی آقای باقری صحبت کنم باید به فروتنی و تواضع ایشان اشاره کنم. من هیچ موقع ندیدم که ایشان در جایی از خودش حرفی بزند یا حتی از جوایزی که کسب کرده است و یا حتی کتاب‌هائی که چاپ کرده است به هیچ عنوان در مجامع ادبی اسمی از خودش نمی‌آورد. ولی در عین حال دغدغه بسیاری دارد که شاگردان خودش را معرفی کند. دوست دارد این شاگردان را به سراسر ایران معرفی کند. یادم هست سه چهار سال پیش بود که در یک مجموعه بسیار ارزنده اشعار شاعران جوان سیستان و بلوچستان را گردآوری می‌کرد و با هماهنگی‌هایی که با نهادهای فرهنگی انجام داده بود و این مجموعه تا چاپ شد یک بسته فرهنگی هم از این مجموعه به من هدیه داد که مجموعه نفیسی است.

- آقای اسماعیلی! به فعالیت‌های سیستان شناسی ایشان اشاره‌ای داشتید.

بله، ایشان در حوزه سیستان‌شناسی دانشگاه زابل فعالیت می‌کنند و کارمند رسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هستند. چون در بخش سیستان‌شناسی مشغول هستند، کنگره‌ای با عنوان سیستان‌شناسی برگزار می‌کردند. در کنگره مفاخر سیستان و بلوچستان را دعوت می‌کردند و هر ساله دوستان شاعر را به این کنگره دعوت می‌کردند و آن ها به این استان می‌رفتند و شاعران اشعارشان را با مضامین مفاخر استان سیستان قرائت می‌کردند و مقالاتی هم ارائه می‌شد. گزیده اشعار و مقالات هم چاپ شده است.

آقای باقری خیلی دغدغه دارد که میراث فرهنگی سیستان و بلوچستان را حفظ کند، در ذهن شاعران کشور هم این دغدغه را ایجاد می‌کرد که به سیستان بروند و اطلاعاتی راجع به آن جا پیدا کنند و در مورد مشاهیر آن استان در قالب شعر، داستان و مقاله، کارهایی را عرضه کنند که آن زمان حرکت بسیار ارزنده‌ای بود. در سال‌های اخیر هم این حرکت انجام می‌شد ولی به خاطر کمبود بودجه فرهنگی متاسفانه انجام نشد.

* آثار باقری تشخص زبانی دارد

- یک نکته‌ای که راجع به «عباس باقری» مدنظر هست، این است که دوری ایشان از پایتخت باعث شده که ایشان کمتر معرفی بشود و حقیقتا دستگاه‌ها و نهادهای فرهنگی هم در معرفی این شخصیت کم‌نظیر کم کاری کرده‌اند. حقیقتا ایشان خودش را ایثار کرده است و حتی خودش دوست ندارد از سیستان و بلوچستان و زابل دل بکند و فکر می‌کنم حدود پنج دهه است که در آن جا به فعالیت‌های فرهنگی و ادبی می‌پردازد.

برای آقای باقری بارها و بارها پیش آمده است که دوستان به ایشان پیشنهاد کرده‌اند که پایتخت نشین شود و می‌دانید که اگر شاعری به تهران بیاید می‌تواند به صورت جهشی رشد پیدا کند. البته با توانمندی‌های ادبی و اجرائی که استاد باقری دارد جزء افراد نادر است. در حوزه ادبی به شهادت آثاری که در حوزه شعر سپید خلق کرده است، در این شعر صاحب هویت زبانی و استقلال زبانی است. شما وقتی آثار سپید ایشان را می‌خوانید این آثار تشخص دارند، می‌توانید تشخیص بدهید که این اثر به ایشان تعلق دارد و می‌توان گفت آثار ایشان تشخص زبانی دارد. یا در حوزه اجرایی در سمت‌هائی که تاکنون انجام وظیفه کرده -مثل رئیس فرهنگی دانشگاه علوم پزشکی سیستان و بلوچستان- به عنوان رئیس فرهنگ و ارشاد اسلامی زابل هم بوده‌اند.

- البته در حال حاضر هم در این جایگاه مشغول فعالیت هستند.

در حوزه مدیریتی و اجرایی کارنامه پرباری از خود دارد. به طور طبیعی نهادهای فرهنگی برای شکار چنین چهره‌ای با هم رقابت می‌کنند. خیلی از شاعرانی که چنین پشتوانه‌هایی نداشتند، پیشرفت کردند، ولی باقری می‌خواهد به فرهنگش خدمت کند و خودش را وقف منطقه خودش کرده است. ایثار آقای باقری باعث شده که در سیستان و بلوچستان در حوزه فرهنگ فعالیت کند و بیش از چهل سال است که با همه محدودیت‌ها دست و پنجه نرم کرده و صابون محرومیت‌ها را به تن مالیده است. این گونه توانسته زمینه شد و تعالی شاعران جوان را فراهم کند و این جوانان را زیر پر و بال خودش بگیرد.

آقای باقری حضور پررنگی هم در جلسات شعر استان داشته است. هرگاه دیده که شاعر و یا نویسنده‌ای در عرصه ادبیات فرد مستعدی است، دست او را گرفته و آثار او را چاپ کرده است. خودم امروز شاهد هستم که این نسل به نیکی از آقای باقری یاد می‌کنند و می‌گویند اگر آقای باقری در استان نبود ما ناشناخته باقی می‌ماندیم.

* کمتر فردی می‌تواند از وسوسه پایتخت‌نشینی خود را حفظ کند 

این نکته را هم بگویم که خیلی از دوستان هستند که امروز به وی پیشنهاد می‌دهند زمینه حضورش را در تهران فراهم کنند، باز هم ایشان با اکراه و بی‌میلی به این موضوع نگاه می‌کنند. و این جای دست‌مریزاد گفتن به ایشان را دارد. چون کمتر فردی می‌تواند از وسوسه پایتخت‌نشینی خود را حفظ کند.

- اگر بخواهیم راجع به شعر آقای باقری بحث کنیم، شما چه شاخصه‌هایی را برای شعر ایشان برمی‌شمرید؟

ایشان در حوزه شعر سپید چند دوره را پشت سر گذاشته و یک سیر تکوینی و تکاملی داشته است. برای مثال در اوایل انقلاب که به شعر کلاسیک توجه می‌شده، ایشان هم در آن فضا سعی کرده بود کارهای کلاسیکش را ارائه کند،‌ ولی در دهه دوم انقلاب به قالب‌های نیمایی و سپید توجه داشت. آن زمان در شعرهایش زبان آرکائیک وجود داشت و به نوعی تحت تأثیر «اخوان ثالث» بود. ولی در دهه سوم انقلاب با توجه به این موضوع احساس می‌کرد باید به زبانی صحبت کند که مردم برایشان قابل فهم باشد و به روز باشد و شعر به مردم نزدیک‌تر باشد. زبانش روان‌تر و ساده‌تر و مردمی‌تر شده بود. و در دهه سوم انقلاب به زبان روایی و رسمی روی آورد. یعنی وقتی شما کتاب «روزی، کبوتری» ایشان را مشاهده می‌کنید، سپید سروده‌های کوتاه آقای باقری است و زبانی به لحن محاوره و امروزی دارد و زبانی از جنس مردم کوچه و بازار را دارد. در ظاهر زبان ایشان هیچ‌گونه پیچیدگی و غموضی را نمی‌بینید و در عین حال با توانمندی توانسته مضامین را با چینش هنرمندانه به تصویر بکشد. یعنی هرچه به این سال‌ها نزدیک‌تر شده، زبانش مردمی‌تر و ساده‌تر شده است و این نشان‌دهنده این است که آقای باقری شعرش مردمی‌تر و ساده‌تر شده است. شعرش از کلاسیک شروع می‌شود و بعد به زبان آرکائیک (باستان‌گرایی) و زبان ساختارمند اخوان ادامه پیدا می‌‌کند و در دهه سوم انقلاب به یک زبان مردمی، و امروز هم در این مرحله متوقف نمانده است و دنبال نگاه‌های جدید در حوزه ادبی است. او سعی می‌کند خودش را با شرایط زمانی و مکانی انطباق بدهد و یک حرکت رو به جلو داشته باشد و هیچ موقع خودش را محدود نکرده و متوقف نمانده است. همیشه در حال کسب تجربه است.

* اثر انگشت بومی و اقلیمی در شعر باقری

- ما گاهی اوقات که شعرهای آقای باقری را مطالعه می‌کنیم به ویژگی‌های اقلیمی سیستان و بلوچستان نیز پی می‌بریم.

بله، این ویژگی اقلیمی در شعرهای آقای باقری دیده می‌شود و نگاه مثبت و سازنده‌ای است که ایشان در شعرش یافت می‌شود و اصالت خودش را در شعر حفظ کرده است. در ذهن و زبان آقای باقری اثر انگشت بومی و اقلیمی دیده می‌شود، یعنی هم لهجه و اصطلاحات و ترکیبات محلی در شعرهایش یافت می‌شود.
انتهای پیام/
برچسب ها:
آخرین اخبار