امروز : پنجشنبه ۱۸ آذر ۱۳۹۵ - 2016 December 7
۰۱:۳۴
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 64567
تاریخ انتشار: ۹ اسفند ۱۳۹۲ - ساعت ۱۱:۲۹
تعداد بازدید: 257
مراد از گشایش برکت‌های آسمان و زمین برای مؤمنان پارسا، آن زندگی پاکی است که با همان مقدار از نعمت‌های مادّی که دارد بهترین ...

مراد از گشایش برکت‌های آسمان و زمین برای مؤمنان پارسا، آن زندگی پاکی است که با همان مقدار از نعمت‌های مادّی که دارد بهترین بهره‌برداری‌ها را بدون طغیان و سرکشی داشته باشد و در آن، امنیّت و آرامش و رضایت حکمفرما باشد، و همیشه با او همراه باشد.

«وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُری‏ آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ بَرَكاتٍ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ وَ لكِنْ كَذَّبُوا فَأَخَذْناهُمْ بِما كانُوا يَكْسِبُونَ؛1
و اگر اهل شهرها و آبادی‌ها ایمان می‌آوردند و تقوا پیشه می‌کردند، برکات آسمان و زمین را بر آنها می‌گشودیم؛ ولی (آنها حق را) تکذیب کردند؛ ما هم آنان را به کیفر اعمالشان مجازات کردیم.»
برای رسیدن به کمالات معنوی، دو بعد از ابعاد رشد را باید تقویت کرد:یکی، بعد اعتقادی که انسان، ایمانِ راسخ به مبدأ و معاد داشته باشد، و دیگری بعد عملی که حریم‌های الهی را به وسیله پارسایی و رعایت تقوا و پیروی از خدا و رسولش نگاه دارد و از آن حریم‌ها تجاوز نکند. این دو بال زمینه سعادت و پیروزی انسان را فراهم می‌سازد. خداوند در این زمینه می‌فرماید: 
«وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ يَخْشَ اللَّهَ وَ يَتَّقْهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْفائِزُونَ؛2
و هر كه خدا و رسولش را فرمان برد و تقوای او را رعایت کند، چنین كسانی به حقیقت كامیابند.»
برای رشد و شکوفایی در ابعاد مادّی زندگی، مهم‌ترین وسیله، سعی و تلاشی است که هر انسانی داشته باشد.  در این باره، فرقی بین مسلمان و غیر مسلمان و خداپرست و غیرخداپرست وجود ندارد. 
«ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّراً نِعْمَةً أَنْعَمَها عَلی‏ قَوْمٍ حَتَّی يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ؛3 
این كیفر، نمایانگر آن است كه خداوند نعماتی را كه به قومی عنایت فرموده، تغییر نمی‏دهد؛ مگر آنكه آن قوم خودشان  را تغییر دهند ...»
نکته قابل توجّه این است که قرآن برای جوامع انسانی، راه دیگری غیر از اسباب مادّی را برای رشد مادّی ذکر کرده است و آن حاکمیّت ایمان و تقوا در جامعه است که موجب رشد و برکت در زندگی می‌شود؛ همچنان که در آیه مورد بحث همین مطلب آمده است. درآیات قبل، خداوند سرگذشت اقوامی، همچون قوم هود و صالح و شعیب و نوح و لوط را به طور اجمال بیان کرد که چگونه بر اثر کفر و طغیان دچار عذاب الهی شدند، آنگاه دراین آیه می‏گوید: 
«اگر مردم این آبادی‌ها و نقاط دیگر، به جای طغیان و سركشی و تكذیب آیات پروردگار و ظلم و فساد، ایمان می‏آوردند و در پرتو آن پارسایی پیشه می‏كردند، نه تنها مورد خشم پروردگار و مجازات الهی واقع نمی‏شدند؛ بلكه درهای بركات آسمان و زمین را به روی آنها می‏گشودیم.»
در جای دیگر، خداوند از زبان حضرت نوح (ع ) بیان می‌کند که اگر همین کافران طغیان‌گر دست از لجاجت بردارند و توبه کنند، خداوند نعمت‌های خودش را برای آنان ارزانی می‌دارد:
«وَ یا قَوْمِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُرْسِلِ السَّماءَ عَلَيْكُمْ مِدْراراً وَ يَزِدْكُمْ قُوَّةً إِلی‏ قُوَّتِكُم؛4
ای قوم من! از پروردگارتان طلب عفو و سپس به درگاهش توبه كنید تا باران فراوان و پی‏درپی از آسمان بر شما فرو فرستد و نیرویی بر نیروی شما بیفزاید ...»
همچنین در جای دیگرمی فرماید: «وَ أَنْ لَوِ اسْتَقامُوا عَلَی الطَّریقَةِ لَأَسْقَيْناهُمْ ماءً غَدَقاً؛5
اگربر طریقه ایمان استقامت ورزند، ما آنها را با آب فراوان سیراب می‏كنیم.»
این نکته درباره اهل کتاب نیز صادق است، آنجا که می‌فرماید: «وَ لَوْ أَنَّهُمْ أَقامُوا التَّوْراةَ وَ الْإِنْجِیلَ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ مِنْ رَبِّهِمْ لَأَكَلُوا مِنْ فَوْقِهِمْ وَ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ؛6
و اگر آنها به احكام تورات و انجیل و آنچه از سوی آفریدگار پروردگارشان نازل فرموده ،عمل می‏كردند، قطعاً از بالای سرشان [بركات آسمانی‏] و از زیر پاهایشان [بركات زمینی‏] برخوردار می‏شدند.»
آری، طبق وعده خداوند، توجّه جامعه به معنویات، زمینه‌ساز نزول خیر و برکت در زندگی است؛ همان گونه که تقوای افراد نتیجه‌اش این است که خداوند راه خروج از گرفتاری‌ها را به او نشان می‌دهد و از جایی که حساب نمی‌کند، به او روزی می‌دهد. «وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً  وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِب؛7
و هر كس از خدا پروا كند، [خدا] برای او راه بیرون‏شدنی قرار می‏دهد و او را از راهی كه گمان نمی‏برد، روزی می‏دهد.»

شرایط نزول برکات خداوند در سایه ایمان و تقوا
این معنویات زمانی می‌تواند زمینه نزول برکات الهی باشد که شرایط زیر فراهم شود:
1. این ایمان فقط ظاهر سازی و آمیخته با ریا و زهد فروشی نباشد و کاملاً در دل رسوخ پیدا کرده باشد. بنابراین توجّه به رعایت شئون ظاهری، بدون آبادانی درون انسان ها، دردی را دوا نمی‌کند.
2. این تقوا در تمام جوانب زندگی، خودش را نشان دهد و این گونه نباشد که در توجّه به ارزش‌ها و ضدّ ارزش‌ها گزینشی رفتار شود، یعنی به بعضی از آنها توجّه و از بعضی غفلت یا افراط و تفریط صورت گیرد، که این مورد نیز اشتباه است؛ بلکه باید همه ارزش‌ها به صورت هماهنگ رشد کند.
3. با توجّه به لفظ «القری» در آیه مورد بحث، معلوم می‌شود که این ایمان و تقوا که موجب وفور نعمت می‌شود، باید فراگیر، همگانی باشد، و حاکم بر جامعه و پیوند قوی با خداوند باشد، جهل و خرافه در میان مردم رواج نداشته باشد، هر کس به راحتی بتواند امر به معروف و نهی از منکر کند، اصل حاکم بر دولتمردان و مردم، رعایت قسط و عدل باشد؛ به گونه‌ای که هرکس بتواند به حق خود برسد و ظالم در امنیّت و مظلوم در ناامنی نباشد.

مراد از برکت‌های الهی
اهل لغت برکت را به معنای «فایده ثابت»8 و «رشد و نمو»9 ذکر کرده‌اند.«قاموس قرآن» می‌گوید: «بركت به معنی ثبوت فایده است در اثر نموّ و رشد، مجمع آب را بركه گویند كه آب در آن ثابت است.10
با توجّه به این معنا، آنچه در برکت مهم است، دوام بهره‌برداری از نعمت هاست، بنابراین  برکت منحصر در وفور نعمت نیست‌؛ زیرا چه بسا وفور نعمت باشد؛ امّا عاری از دوام، آرامش، امنیّت، رضایت و سلامتی جسم و روان باشد. قرآن درباره اعراض‌کنندگان از یاد خدا می‌فرماید: 
«وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْری فَإِنَّ لَهُ مَعیشَةً ضَنْكاً؛11
و هر كس از یاد كردن من روی بگرداند، پس برای او زندگی تنگی است...»
ممکن است چنین شخصی از نعمت‌های مادّی فراوان برخوردار باشد؛ امّا در سختی و تنگنا باشد، و نتواند از این نعمت‌ها به خوبی استفاده کند. بنابراین هر لحظه ممکن است این نعمت از او زایل گردد.خداوند در این باره می‌فرماید: 
«وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذینَ يَبْخَلُونَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْراً لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ سَيُطَوَّقُونَ ما بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِیامَةِ وَ لِلَّهِ میراثُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ؛12
وكسانی‌كه به آنچه خداوند از فضل خود بر آنها داده، بخل می‏ورزد، گمان نكنندكه برای آنها خوب است؛ بلكه برای آنها بد است. به زودی آنچه بخل ورزند، در قیامت طوق گردنشان می‏شود»
بنابراین مراد از گشایش برکت‌های آسمان و زمین برای مؤمنان پارسا، آن زندگی پاکی است که با همان مقدار از نعمت‌های مادّی که دارد بهترین بهره‌برداری‌ها را بدون طغیان و سرکشی داشته باشد و در آن، امنیّت و آرامش و رضایت حکمفرما باشد، و همیشه با او همراه باشد. آن‌چنان که در فراز آخر از دعای ابوحمزه آمده است: 
«اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُكَ إِیمَاناً تُبَاشِرُ بِهِ‏ قَلْبِی وَ يَقِیناً حَتَّی أَعْلَمَ أَنَّهُ لَا يُصِیبُنِی إِلَّا مَا كَتَبْتَ لِی وَ رَضِّنِی بِمَا قَسَمْتَ لِی؛13
خدایا ! از تو ایمانی می‌خواهم که با قلبم همراه باشد و یقینی عنایت کن تا بدانم چیزی به من نمی رسد؛ مگر آنچه را برایم نوشته‌ای و مرا به آنچه تقسیم کرده‌ای، راضی قرار ده.»

بیان مصداق این آیه
این آیه منحصر در گروه ملّت و گروهی خاص نیست و حکایت از سنّت الهی می‌کند که اگر در جوامع معنوی اتّحاد حاکم باشد، برکات الهی برای آنها باز می‌شود؛ بارزترین مصداق این آیه، زمانی است که نظام عدل‌گستر حضرت مهدی(عج) تشکیل شود و جوامع بشری ایمان، تقوا، امر به معروف و نهی از منکر را سرلوحه زندگی خود قرار دهند، به همین جهت  در روایتی از امام حسین بن علی(ع) زمان رجعت را این چنین ترسیم می‌کند: «وَ لَتَنْزِلَنَّ الْبَرَكَةُ مِنَ السَّمَاءِ إِلَی الْأَرْضِ حَتَّی إِنَّ الشَّجَرَةَ لَتَقْصِفُ‏  بِمَا يُرِیدُ اللَّهُ فِیهَا مِنَ الثَّمَرِ وَ لَيُؤْكَلَنَّ ثَمَرَةُ الشِّتَاءِ فِی الصَّيْفِ وَ ثَمَرَةُ الصَّيْفِ فِی الشِّتَاءِ وَ ذَلِكَ قَوْلُ اللَّهِ تَعَالَی‏ وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُری‏ آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ‏ بَرَكاتٍ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ وَ لكِنْ كَذَّبُوا  ثُمَّ إِنَّ اللَّهَ لَيَهَبُ لِشِیعَتِنَا كَرَامَةً لَا يَخْفَی عَلَيْهِمْ شَيْ‏ءٌ فِی‏  الْأَرْضِ وَ مَا كَانَ فِیهَا ...؛14
بركت از آسمان به زمین فرود آید؛ به طوری كه درخت تاب كشیدن میوه را نداشته باشد. میوه تابستانی در زمستان خورند و میوه زمستانی در تابستان، چنان‌كه خدا می‌فرماید: اگر ایمان می‏آوردند و پرهیزكار می‌شدند، درهای بركت را از آسمان و زمین برایشان می‏گشودیم؛ ولی تكذیب كردند، سپس خداوند كرامت به شیعیان ما دهد كه هیچ چیز در زمین، از نظرشان مخفی نماند.»
در این باره، روایات دیگری نیز خبر ازسرازیری نعمت در این زمان می‌کند،  پیامبر اکرم(ص) این روز موعود را چنین بیان می‌کند: «ساکنان زمین و آسمان او را دوست دارند، آسمان بارانش را فرو می‌فرستد، زمین، گیاهان خود را می‌رویاند... و زندگان آرزو می‌کنند که کاش مردگانشان زنده بودند و عدل و آرامش حقیقی را می‌دیدند و مشاهده  می‌کردند که خداوند چگونه برکاتش را بر اهل زمین فرومی‌فرستد.»15
در روایت دیگری نیز از پیامبر گرامی اسلام(ص) آمده است: «ثروت در بین مردم سرازیر می‌شود؛ به گونه‌ای که مردم برای صدقه دادن به دنبال نیازمند می‌گردند و پیدا نمی‌کنند. مال را به هرکه عرضه می‌کنند، می‌گوید: از این مال بی‌نیازم.»16
آری، خداوند به مقتضای رحمتش، به اندازه ظرفیت انسان‌ها و اعمالشان فیض و رحمتش را به بندگان می‌بخشد و بهترین و بیشترین  نزول رحمت، همان عصر ظهوری است که خداوند بدان وعده داده است...

عبدالرسول هادیان شیرازی
پی‌نوشت‌ها:
1. سوره اعراف (7)، آیه 96.
2. سوره نور، آیه 52.
3. سوره الأنفال، آیه 53.
4. سوره هود، آیه 52.
5. سوره جن، آیه 16.
6. سوره مائده(5)، آیه 66.
7. سوره طلاق، آیات 2 ـ 3.
8. مفردات راغب، قاموس قرآن «ماده برک».
9. لسان العرب، ماده «برک».
10. قاموس قرآن«ماده برک».
11. سوره طه، آیه 124.
12. سوره آل‏عمران، آیه 180.
13. مفاتیح الجنان، دعای ابوحمزه ثمالی.
14. (الخرائج و الجرائح، ج2، ص849 ـ 850).
15. بحارالانوار، ج 51، ص 104.
16. مسنداحمد، ج 2، ص 530.

منبع: موعود

برچسب ها:
آخرین اخبار