امروز : جمعه ۱ بهمن ۱۳۹۵ - 2017 January 20
۱۸:۲۸
ادموند
کمک مالی
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 65237
تاریخ انتشار: ۱۲ اسفند ۱۳۹۲ - ساعت ۰۶:۰۲
تعداد بازدید: 67
اعلام برگزاری دومین دوره مسابقات قرآنی «تسنیم» ویژه دستگاه‌های فرهنگی کشور، بهانه‌ای شد تا از سر خیرخواهی، نگاهی عمیق‌تر از آنچه که هست به مسابقات ...

اعلام برگزاری دومین دوره مسابقات قرآنی «تسنیم» ویژه دستگاه‌های فرهنگی کشور، بهانه‌ای شد تا از سر خیرخواهی، نگاهی عمیق‌تر از آنچه که هست به مسابقات قرآنی بیندازیم، شاید که مفید افتد. «فذکر فان الذکری تنفع المؤمنین»

تاریخچه مسابقات قرآنی در کشور

آنچه مسلم است تاریخ اینگونه رقابت‌ها شاید به 50 سال هم نرسد که برای یک رویداد فرهنگی و تکامل آن زمان زیادی نیست.

قبل از انقلاب به دلیل مجامع انگشت‌شمار قرآنی (جلسات سنتی قرآن کریم) مسابقات داخلی جلسات گاهی به همت فرهنگیان و متولیان جلسه که اهمیت رقابت سالم را به عنوان یک وسیله مناسب انگیزشی به ویژه در بین نوجوانان و جوانان درک می‌کردند، انجام می‌شد.

در این بین مهم‌ترین و رسمی‌ترین مسابقه قرآنی کشور، مسابقاتی بود که اوقاف آن زمان برای اعزام قاری برتر به مسابقات مالزی انجام می‌داد که بر اساس شنیده‌ها، این کار از دهه 50 (حدود 1352 یا 1353) آغاز شد.

اما بعد از انقلاب و حاکمیت نظام اسلامی و با عنایت به توجه ویژه به امر قرآن، ارتقای کمی و کیفی جلسات سنتی قرآن، تشکیل کلاس‌های آموزشی قرآن در ارگان‌ها، سازمان‌ها، وزارتخانه‌ها و نهادهای غیردولتی، همه و همه باعث شد تا ضرورت برگزاری مسابقات و رقابت‌های قرآنی بیش از پیش احساس ‌شود.

در همین راستا برگزاری مسابقات قرآنی به عنوان یکی از فعالیت‌های قطعی و مؤثر از جلسات، محلات، مناطق شهری و روستایی، آغاز و تا بالاترین سطح استانی، کشوری و بین‌المللی تداوم یافت.

نقاط قوت و ضعف

هرکدام از مسابقات قرآنی بر حسب موقعیت دارای نقاط قوت و ضعفی بوده و هستند که باید در جای خود مورد نقد و ارزیابی قرار گیرد و با پیشنهادهای سازنده به سمت ارتقای کمی و کیفی گام بردارند.

اما راجع به مسابقات قرآنی سازمان‌ها (اعم از دولتی، نیمه‌دولتی یا غیردولتی) اول باید نیات و اهداف بانیان خیر برگزاری مسابقات را در اینگونه مراکز که مخاطبان آنها پرسنل سازمان و یا پرسنل و خانواده‌هایشان هستند، جستجو کرد که می‌تواند شامل؛

تقدیر و تشویق قرآنیان مجموعه

شناسایی قرآنیان و برنامه‌ریزی برای ارتقای آنان

ایجاد انگیزه بین مخاطبان برای انس بیشتر با قرآن

ایجاد بستر مناسب برای آموزش خواص

ایجاد فضای مناسب آموزشی برای عموم مخاطبین

انجام فعالیتی فرهنگی برای اشاعه فرهنگ قرآنی

و یا برآیندی از دو یا چند نیت و اهداف ذکرشده

با توجه به تجربه و سوابق حدود 30 ساله چه به عنوان کارمند و چه به عنوان کارشناس و طراح و برنامه‌ریز  یا داور مسابقات سازمان‌ها به تحلیل‌های واقع‌بینانه‌ای دست یافته‌ام که به شرح زیر تقدیم می‌کنم؛

واحدهای فرهنگی سازمان‌ها به تبع عرق دینی و مذهبی خود، علاقه‌مند به انجام فعالیت‌های شایسته و مؤثر قرآنی در مجموعه متبوعه و آشنا ساختن مخاطبان هدف خود با آموزه‌های قرآن کریم هستند و در همین راستا عناوین مختلفی را در پیش رو دیده و سهل‌ترین آنها را از نظر اجرایی تصویب و اجرا می‌کنند، از جمله؛

آموزش (حضوری ـ غیرحضوری)
مسابقه
محافل

اردوهای آموزشی ـ تفریحی

انتشار نشریه یا جزوه

شناسایی، سطح‌بندی، ارتقا

و از این میان گزینه‌های «مسابقه و محافل» از اقبال بیشتری برای انتخاب و اجرا برخوردارند.

«محافل» که حیثیت و تعریف خود را دارد و در مناسبت‌های مختلف ملی و مذهبی تشکیل یافته و با حضور یک مجری توانا، چند قاری ممتاز، حافظ توانمند، گروه‌های تواشیح و سؤالی از مخاطبان و اهدای جوایز و... به انجام می‌رسد و ممکن است موج مناسبی هم برای فرهنگ‌سازی قرآنی ایجاد کند.

اما مسابقه

فراخوان‌های معمول شامل؛

1ـ قرائت تحقیق؛ کل قرآن یا بخشی از آن یا سوره‌ای مشخص

2ـ ترتیل‌خوانی؛ باز هم به همان ترتیب

3ـ حفظ؛ بسته به نظر کمیته فنی

4ـ مفاهیم؛ باز هم تصمیم با کمیته فنی و البته روند مثبت و رو به رشدی هم می‌تواند داشته باشد.
5ـ اذان
6ـ تواشیح
7ـ بخش هنری
8ـ ادبی

9ـ تحقیق و پژوهش

و البته بندهای 1 تا 4 تقریباً همیشگی است و دیگر بندها در صورت امکان و داشتن مخاطب در دستورکار قرار می‌گیرند و اجرایی می‌شوند.

مخاطبان

مخاطبان مسابقات سازمانی معمولاً کسانی هستند که به دلیل داشتن علاقه‌مندی به آموزه‌های قرآنی، خارج از محیط سازمان به تقویت معلومات تئوری و مهارتی در جلسات و مؤسسات قرآنی پرداخته‌اند و از توانمندی نسبتاً قابل قبولی برخوردارند و معمولاً هم در مسابقات سالیانه تکرار می‌شوند.

گاه می‌شود به خاطر آیین‌های داخلی و منع شرکت نفرات ممتاز رشته‌ها در سال‌های آتی در همان رشته، افراد منتخب سال‌های گذشته، تغییر رشته داده و مثلاً چون سال قبل در قرائت تحقیق اول شده‌اند، امسال در ترتیل شرکت می‌کنند، سال بعد در اذان، سال بعدی در مفاهیم و سال‌های بعد در اذان و دیگر رشته‌ها!

مهم‌ترین آسیب و نقطه ضعف

مهم‌ترین آسیب همین است که مخاطب طرح، یک عده خاص و معدود سازمانی هستند که گاه یک درصد شاغلان را شامل می‌شوند و همان‌ها سال‌های آینده به شکل تکراری شرکت می‌کنند!

پس بقیه چگونه باید از سفره پربرکت قرآن متنعم شوند؟

مگر نه آنکه قرآن مأدبة الله است و همگان باید فرصت حضور بیابند؟

مگر نه آنکه قرآن «هدیً للناس» است و باید که فرصت بهره‌مندی برای عموم فراهم شود.

مگر نه آنکه ما باید جذب حداکثری داشته باشیم؟

مگر نه آنکه بودجه فرهنگی سازمان‌ها و دستگاه‌ها به ویژه در زمینه قرآنی باید صرف عموم افراد زیر مجموعه آن سازمان شده و به گونه‌ای شایسته، علاقه‌مندی را در آنها به وجود آورده و با خود همراه کند؟

پس باید آستین را بالا زد و طرحی نو در انداخت تا همگان بیایند و همراه شوند.

چه باید کرد؟

از میان طرح و برنامه‌های مختلف فقط به یکی از آنها اشاره می‌کنم که در برخی سازمان‌ها و ارگان‌ها به اجرا درآمده و اتفاقاً بسیار مؤثر بوده و افراد زیادی را با خود همراه کرده است.

ناگفته پیداست که ممکن است طرح‌های زیادی باشد که بتواند نقاط ضعف مطروحه را پوشش دهد و انشاءالله که اجرایی شود و چنین باد.

طرح پیشنهادی؛ ایجاد شناسنامه قرآنی + آموزش + آزمون و ارتقا

1ـ ایجاد شناسنامه قرآنی:

تدوین یک فرم برای مشخص کردن وضعیت قرآنی افراد هدف؛ شامل؛

سطح معلومات قرآنی در زمینه‌های مختلف (قرائت، ترجمه، مفاهیم، تفسیر، هنرهای مرتبط، تعلیم، تبلیغ و...)
نیازسنجی

علاقه‌مندی‌ها

میزان ارتباط با حوزه‌های دینی و مذهبی
و...
2ـ آموزش

برقراری سیستم آموزشی بر اساس یافته‌های شناسنامه قرآنی افراد و ایجاد تسهیلات مختلف حقوقی و مادی و معنوی برای شرکت‌کنندگان و موفقان دوره‌های آموزشی

البته باید اذعان کرد که اگر مدیران و رؤسای سازمان‌ها دغدغه گسترش فرهنگ قرآنی را در بین کارکنان داشته باشند، می‌توانند بخش‌های مختلف سازمان متبوعه را با اینگونه فعالیت‌ها همراه کنند، از جمله بخش‌های آموزش، روابط عمومی، رفاه و...
3ـ آزمون
به 2 صورت؛

الف) آزمون پایانی دوره‌ها که با مشوق‌ها و تسهیلات همراه خواهد بود.

ب) به شکل برگزاری مسابقه بر مبنای همان آموخته‌ها و منابع دوره‌های آموزشی و فراهم آوردن جوایز به برگزیدگان بر مبنای حدنصاب‌ها و نه فقط نفر اول تا سوم بلکه رتبه‌ها بر اساس حدنصاب تعیین و به همه آنها که مشمول حدنصاب می‌شوند جایزه تعلق گیرد.
4- ارتقا

بدیهی است این برنامه‌ریزی در میان‌مدت باعث تعمیق و گسترش فرهنگ قرآنی و انس هر چه بیشتر با قرآن کریم در بین مخاطبان هدف خواهد شد.
سخن پایانی

اگر قرار است دستگاه‌های فرهنگی زیرمجموعه طرح تسنیم کار ارزنده و عمومی برای گسترش و تعمیق آموزه‌های قرآنی بین کارکنان خود انجام دهند، می‌توانند بر اساس این چهارچوب برنامه‌ریزی کرده و بودجه لازم را در اختیار قرار دهند و نتایج درخشان حاصله را به نظاره نشینند.

صد البته این حرکت شایسته نه تنها مفید عموم کارکنان تحت امر خواهد بود بلکه سند افتخاری است که به عنوان الگویی شایسته در اختیار سایر وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها و نهادها قرار خواهد گرفت.

حسین اخوان اقدم
انتهای پیام/ت
برچسب ها:
آخرین اخبار