امروز : چهارشنبه ۷ تیر ۱۳۹۶ - 2017 June 28
۱۰:۴۶
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 73195
تاریخ انتشار: ۱۴ فروردین ۱۳۹۳ - ساعت ۱۱:۴۸
تعداد بازدید: 72
بیان مساله: پیشروی های ارتش سوریه در مناطق مختلف سوریه و بازپس گیری بسیاری از مناطق این کشور ازچنگال تروریست های سلفی و ارتش به اصطلاح آزاد سوریه ...

بیان مساله:

پیشروی های ارتش سوریه در مناطق مختلف سوریه و بازپس گیری بسیاری از مناطق این کشور ازچنگال تروریست های سلفی و ارتش به اصطلاح آزاد سوریه فرآیند جدیدی در معادلات داخلی سوریه به وجود آورده است. این فرآیند با پیشروی های ارتش در مناطق الرقه، جبل قلمون، دیرالزور و اقتدار این ارتش در مناطق ریف دمشق عرصه را بر تروریست ها تنگتر نموده است. از سویی دیگر شکاف در محور ترکی، عبری، عربی و غربی باعث برهم خوردن تعادل نیروهای رادیکال تروریستی شده است. این فرآیند چه تاثیری بر آرایش نیروها در داخل دارد؟ پیشروی های ارتش ناشی از چه عاملی است و سناریوی پیش روی مخالفان داخلی و خارجی سوریه با تفوق ارتش چه گزینه ای خواهد بود؟ نوشتار حاضر درصدد پاسخگویی به این سوالات است تا بتواند به چشم انداز روشنی از تحولات آینده سوریه بدست آورد.

تحلیل مساله:

پویایی نیروی های موافق بشار الاسد با برتری قاطع آنان در نبرد القلمون از یک سو و طرفداری هواداران بشار الاسد در کمین های حمایتی از سیاست های دولت ملی این کشور از سویی دیگر زمینه را برای تفوق ارتش فراهم نمود. در کنار این مساله باید به شکاف های عمیقی اشاره نمود که در اردوگاه تروریست های داعش ( دولت اسلامی شام عراق ) و تروریست های جبهه النصره در سرزمین شام وجود داشت. برخلاف آغاز بحران سیاسی در روزها و ماه های اولیه تروریست های داعش و  جبهه النصره از یکدستی برخوردار نیستند. به طوری که دامنه نفوذ نیروهای داعش به مرزهای شمالی سوریه و حد فاصل بین مرزهای استان دیرالزور در سوریه و الانبار در عراق رسید و دامنه نفوذ نیروهای جبهه النصره به استان های جنوبی  سوریه محدود شد. این نیروها گرچه در رهبری با هم اختلاف نظر دارند اما از یک مشی رادیکالی برخوردارند. و برهمین اساس غیر از تعارض با یکدیگر با دیگر جریان های سکولار، لیبرال و ناسیونال تعارض عمیقتری دارند. اوج این تعارضات درگیری های داعش و جبهه النصره با نیروهای ارتش آزاد به فرماندهی سلیم ادریس در اواسط سال 2013 میلادی و در مرزهای شمالی سوریه بود.

غیر از نیروهای سکولار، داعش در مرزهای شمالی با نیروهای کردهای اتحاد دمکراتیک کردستان و نیروهای دفاع مردمی وابسته به این حزب چالش دارد.به طوری که در مناطق کردنشین سوریه نیروهای رادیکال حتی تهدید به سوزاندن کردها و تخریب روستاها نمودند. بنابراین آنچه که واقعیت دارد، نگرش های رادیکال و افراطی این گروهها با تمامی جریان های داخلی از موافقان و مخالفان است. مساله مهمتر در تحلیل این نیروها عدم آشنایی افراد این گروه با زبان عربی و مناطق جغرافیایی سوریه است که عرصه را بر آنان تنگ نموده است. چرا که بیشتر آنان غیرسوری بوده و همین واقعیت افراد داعش و جبهه النصره را در بن بست قرار داده است به طوری که آنان سه راه حل بیشتر ندارند: یکی ورود به داخل خاک عراق از طریق مرز های استان الانبار که آنهم با نیروهای ارتش عراق روبه رو خواهند شد. دوم اینکه انجام عملیات های انتحاری که عمدتا ناموفق و در دام انتحاری گرفتار می شوند و سوم تسلیم شدن به گروه دیگری از مخالفان یا نیروی های ارتش سوریه که سرنوشت معلومی نخواهند داشت. با توجه به این پیش زمینه ها هرچه بحران حادتر می شود، قدرت جبهه النصره و داعش کمتر می شود. 

در کنار این بن بست ها باید به بحران در فرماندهی گروههای رادیکال داعش و جبهه النصره اشاره نمود. کشته شدن بسیاری از فرماندهان داعش و جبهه النصره در نبردهای ریف حلب و دیرالزور ضربه سنگینی بر نیبردهای بعدی این گروهها در کسب، لاذقیه، الرقه و درعا بود. بحران در فرماندهی جبهه النصره باعث شد تا در نبرد لاذقیه بیش از 400 تن از انان تسلیم نیروهای ارتش سوریه شوند. کشته شدن عزام الملا و سامی الاطرشی تنها دو نمونه از بحران فرماندهی در جبهه النصره بود. البته غیر از این شکاف ها و بحران های داخلی گروههای رایدکال باید به شکاف در متحدان منطقه ای گروههای رایدکال اشاره نمود. عمده ترین این شکاف ها به شرح زیر است:

شکاف در محور عربی: شکاف دولت های عربی در قبال بحران سوریه به اوج خود رسید. در ابتدای بحران، سقوط الاسد محور وحدت کشورهای عربی بود. اما پس از تفوق ارتش و مقاومت نیروی هوادار سوریه از نظام سیاسی سوریه، نوعی تردید در تداوم حمایت از مخالفان بشار الاسد به وجود آمد. اوج شکاف ها میان قطر و عربستان سعودی بود. قطری ها حامی نیروهای هوادار اخوان و عربستانی ها طرفدار نیروهای سلفی بودند. از سویی دیگر کشورهای امارات و بحرین با حمایت از رویکرد عربستان از پیروزی نیروهای اخوان ابراز نگرانی نمودند. این شکاف ها تا جایی پیش رفت که شبکه الجزیره عملا در عربستان مسدود و با توجه به تنگنای سیاسی قطر در مساله سوریه شیخ حمد عملا از قدرت کنارگیری و جای خود را به شیخ تمیم داد. بحران سیاسی در مصر و سقوط دولت اخوانی المرسی زنگ خطری برای قطر بود چرا که پیروزی المرسی نوعی قوت قلب برای قطری ها بود. به طوری که از قطر به عنوان پایگاه تبلیغاتی اخوان یاد می شد. با توجه به همین بحران ها بود که نقش شبکه الجزیره و اخوانی ها به تبع شکست در مصر، در سوریه نیز تنزیل یافت.

اوج شکاف محور عربی  در بیست و پنجمین اجلاس سران عرب در کویت و در ماه مارس 2014 میلادی بود. عربستان در این اجلاس تلاش نمود تا کرسی سوریه را به نماینده مخالفان یعنی احمد الجربا بسپارد اما مخالفت عراق، سودان ، الجزایر و لبنان مانع از تکیه احمد الجربا بر کرسی سوریه در اتحادیه عرب شد.

شکاف در محور غربی: اوج شکاف در محور به رویکرد فرانسه و آمریکا برمی گردد در حالی که فرانسه خواهان مداخله نظامی در بحران سوریه بود، ایالات متحده و دولت اوباما تمایلی به دخالت نظامی سوریه نداشتند. فرانسه درصدد بود که با بین المللی کردن مساله سلاح های شیمیایی در غوطه شرقی مقدمات حمله نظامی به سوریه را فراهم نماید اما ایالات متحده درصدد بود که با امحاء سلاح های شیمیایی سوریه از طریق سازمان منع تسلیحات شیمیایی و اعمال تحریم های بیشتر علیه سوریه از باتلاق دیگری برای نظامیان آمریکایی بپرهیزد.با پیشروی های ارتش و تفوق نیروی بشار الاسد گمان می رود که آمریکا و غرب درصدد فرسایش نیروها در سوریه هستند. با بروز بحران کریمه و ناآرامی های اوکراین این شکاف ها بیشتر شد به طوری که نگاه غربی ها به مساله کریمه و تشدید تحریم ها علیه روسیه و اعطای وام های میلیاردی به دولت جدید غربگرای اوکراین در اولویت بندی های غربی های جای سوریه را گرفت.

شکاف در محور ترکی: در داخل ترکیه نسبت به سیاست های ترکیه در قبال سوریه چالش عمیقی وجود دارد. افکار عمومی مردم ترکیه مخالف شدید سیاست های اردوغان و حزب عدالت و توسعه هستند و احزاب مخالف این کشور نیز نسبت به دخالت حزب عدالت و توسعه در بحران سوریه رضایت چندانی ندارند. سه حزب عمده مخالف یعنی حرکت ملی، جمهوری خواه خلق و صلح و دموکراسی در کمپین های انتخاباتی شهرداری های ترکیه بشدت علیه اروغان موضع گیری نمودند. برهمین اساس بود که هاکان فیدان و داوود اوغلو درصدد بودند تا با بهانه تراشی برای سوریه مقدمات دخالت در سوریه را فراهم نمایند که انتشار فایل صوتی منتسب به آنان در شبکه اجتماعی یوتیوب  اوج این رسوایی ها بود که صدای منتسب به فریدون سینیرلی اوغلو قایم مقام وزارت امور خارجه ترکیه می گوید که حمله به آرامگاه سلیمان شاه می تواند توجیه بین المللی برای ما داشته باشد و همه در کنار ما قرار می گیرند. انتشار این فایل صوتی بیانگر این واقعیت بود که در داخل ترکیه شکاف عمیقی نسبت به سیاست ترکیه در قبال سوریه وجود دارد. علی الخصوص اینکه ترکیه در این مقطع در آستانه انتخابات شهرداری ها بود. در همین مقطع حمایت توپخانه ای ارتش ترکیه از تروریست ها موجب نارضایتی افکار عمومی ترکیه علی الخصوص ساکنان مرزی هاتای و شانلی اورفا شد. 

شکاف در محور عبری: در محور عبری برخلاف سه محور دیگر مناقشه بر سر نحوه دخالت است و در اصل دخالت تفاوتی وجود ندارد. جریان های رادیکال درصدد بازگشایی جنگ جدیدی در جبهه جولان می باشند و جناح های کارگری و یش آتید معتقد به فرسایش داخلی سوریه هستند. بمباران نواحی جولان توسط جنگنده های اسرائیلی در اواخر مارس 2014 بیانگر تلاش رادیکال های  اسرائیل برای گشایش جبهه جدید بود. با این وجود با توجه به برتری ارتش سوریه احتمال مداخله اسرائیل در مقطع کنونی بسیار بعید است.

چشم انداز رویداد:

سال 2014 سال سرنوشت  سازی برای سوریه خواهد بود. شکاف در اردوگاه تروریست ها از یک سو همسویی مردم، احزاب و جریان های موافق بشارالاسد از سویی دیگر مقدماتی را فراهم نموده است که ارتش با همسویی مردم در بیشتر مناطق تفوق نسبی داشته باشد. از سویی دیگر چالش های سیاسی میان عربستان و قطر از یک سو و ترکیه و دول غربی از سویی دیگر بستری را فراهم نموده است که این کشورها در عین حمایت از مخالفان مورد اعتماد خود نیم نگاهی هم به راه حل سیاسی موضوع یعنی انتخابات داشته باشند. در چنین شرایطی در محورهای فوق الذکر به سناریوی حمایت از آوارگان و بهره برداری از رای این آوارگان در معادلات سیاسی و انتخابات خواهند پرداخت. اما از آنجا که اکثریت قریب به اتفاق سوری ها مساله امنیت و آرامش در کشور را بر مسائل اقتصادی رفاهی و سیاسی ترجیح می دهند، حتی در صورت غیبت بشار الاسد در انتخابات، هواداران دولت مرکزی سوریه دست بالا را در انتخابات خواهند داشت و دولت مرکزی سوریه محرک اصلی در چرخش تحولات داخلی این کشور خواهد بود. در چنین شرایطی انزوای داخلی تروریست ها در مرزهای سوریه بیشتر خواهد شد و مبارزه علیه تروریست در راس برنامه های ملی این کشور قرار خواهد گرفت.

انتهای متن/
برچسب ها:
آخرین اخبار
پربازدید ها