امروز : سه شنبه ۱۶ آذر ۱۳۹۵ - 2016 December 6
۱۵:۴۳
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 83274
تاریخ انتشار: ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۳ - ساعت ۱۲:۰۹
تعداد بازدید: 57
خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس ـ سجاد اسلامیان: نخستین روزهای نمایشگاه کتاب بود که این پیامک به دستم رسید؛ «با نمایش 500 عنوان کتاب ...

خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس ـ سجاد اسلامیان: نخستین روزهای نمایشگاه کتاب بود که این پیامک به دستم رسید؛ «با نمایش 500 عنوان کتاب ترجمه شده به زبان‌های مختلف صورت گرفت؛ حضور فعال سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران».

بهترین فرصت بود که ببینیم آنچه که سه سال پیش و با آغاز موج جدید بیداری اسلامی «نهضت ترجمه معکوس» خوانده شد چه پیشرفتی داشته است.

کتاب‌ها اما بیشتر از آنکه به زبان عربی باشد به زبان‌های متفاوت بود؛ انگلیسی، فرانسه و زبان‌های کوچک دیگر؛ کتاب‌هایی با تنوع موضوعی اما بیشتر درباره اسلام و ایران و مسلمانان.

به نظرم آمد این کتاب‌ها حتی اگر برگزیده‌ای از کل کتاب‌های ترجمه شده در سازمان فرهنگ و ارتباطات باشد برای یک نهضت کم است و به نظرم رسید که هیچ سیاست مشخصی برای ترجمه کتاب‌ها وجود ندارد.

* روند ترجمه و چاپ کتاب در خارج از کشور/ کتاب‌ها دو دسته می‌شوند

برای همین با برخی از مسئولان غرفه صحبت کردم تا ببینم روند ترجمه و انتشار یک کتاب در سازمان فرهنگ و ارتباطات چگونه است؟ روندی که به نظر مهم است.

کتاب‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند؛ کتابی که در خارج از ایران نوشته شده و توسط رایزنی‌های فرهنگی حمایت، چاپ و منتشر می‌شود و یا کتاب‌هایی که در ایران نوشته شده و قرار است ترجمه و در کشور مقصد توزیع شود.

در مورد اول اگر کتاب مورد علاقه جمهوری اسلامی باشد و یا نویسنده از علاقمندان جمهوری اسلامی باشد کتاب به نظر رایزن و بر اساس سیاست‌ها و برنامه‌ای که سازمان و رایزنان دارند چاپ می‌شود.

این کتاب‌ها به صلاحدید رایزن و سیاست‌های سازمان یا از نویسنده‌اش حمایت مالی می‌شود و یا کتابش را می‌خرند و پس از خرید اگر به زبان دیگری است ترجمه می‌شود و یا اگر به زبان‌ همان کشور است، توزیع می‌شود.

دسته دوم از کتاب‌ها اما کتاب‌هایی است که در ایران تالیف شده و بر اساس درخواست رایزن فرهنگی به کشور مقصد می‌رود و ترجمه، چاپ و توزیع می‌شود.

البته این کتاب‌ها استثناهایی هم دارد؛ یعنی آنکه اگر کتابی بخواهد به زبان‌های معروف یا به قول مسئول غرفه «رسمی» مثل انگلیسی و فرانسه و عربی ترجمه شود این کار در ایران صورت می‌گیرد و تنها زبان‌های کوچک مثل زبان مالایایی هستند که مترجم‌شان در کشور مقصد اقدام به ترجمه می‌کند.

ترجمه به زبان‌های رسمی توسط انتشارات الهدی انجام می‌شود اما درباره زبان‌های دیگر یک مسیر عجیب و غریب وجود دارد که گویا از آن گریزی نیست.

یکی از مسئولان غرفه در این باره می‌گوید: شما به عنوان نمایندگی فرهنگی تشخیص داده‌اید که یک کتاب از ایران ترجمه شود نمی‌توانید نسخه فارسی را آنجا ببرید باید این کتاب به یک زبان رسمی مثلا انگلیسی ترجمه شده باشد و بعد می‌رود آنجا و مثلا به مالایایی ترجمه می‌شود.

او می‌افزاید: البته مترجم هم باید بومی باشد چراکه ترجمه کمی از سطح کتاب می‌کاهد و مفهوم کتاب نزدیک به 20 درصد افت می‌کند؛ البته وقتی کتاب در ایران به انگلیسی ترجمه می‌شود مفهوم کلی کتاب با 2 تا 3 درصد افت منتقل می‌شود اما در زبان مقصد افت بیشتری دارد.

* شورای سیاستگذاری کتاب سازمان فرهنگ و ارتباطات اجازه ترجمه کتاب‌ها را صادر می‌کند

البته مسئولان غرفه می‌گویند یک شورای سیاستگذاری در سازمان فرهنگ و ارتباطات وجود دارد که درباره ترجمه کتاب‌ها نظر می‌دهد و اینگونه نیست که اگر رایزن تشخیص بدهد، فوری و یک نفره اقدام کند بلکه او کتاب را می‌فرستد ایران، شورای سیاست‌گذاری موسوم به «شورای کتاب» آن کتاب را با جوانب سیاسی، عقیدتی، اجتماعی، اقتصادی و ... بررسی می‌کند و بعد به آن نمایندگی اجازه داده می‌شود که آن کتاب را ترجمه کند و این شورای سیاست‌گذاری کتاب زیر نظر معاونت پژوهشی سازمان فرهنگ و ارتباطات است.

باز نگاهی به کتاب‌ها می‌اندازم تنوع کتاب‌ها برایم سوال است؛ بیشتر کتاب‌ها درباره اسلام و ایران و بخش دیگری از کتاب‌ها سیاسی است کمتر کتاب داستان و رمان در این بین می‌بینم و این سوال بعدی من است که می‌گویند: رمان‌های دوران دفاع مقدس بعضا ترجمه شده که مثلا الان در پاکستان کتاب دا در کراچی در حال ترجمه است.

سوال بعدی تعداد نسخه‌ای است که هر کتاب چاپ می‌شود که می‌گویند: کمتر از 3 هزار نسخه چاپ نمی‌شود و اگر کم بیاید چاپ دوم می‌خورد.

* کتاب‌های شهید مطهری بیشترین ترجمه را داشته است

آمارشان درباره سه چیز اما جالب و بسیار خوب است؛ کتاب‌های شهید مطهری به بیشترین زبان‌ها ترجمه شده است و با توجه به تاکید مقام معظم رهبری درباره ترجمه قانون اساسی، این قانون به 30 زبان ترجمه شده و وصیتنامه سیاسی _ الهی امام خمینی(ره) نیز به عنوان یک امر روتین و به صورت دستورالعمل، ترجمه شده و هر ساله تجدید چاپ می‌شود و در سراسر دنیا نماینده می‌تواند آن را چاپ کند و نیازی به مجوز ندارد.

البته همه کتاب‌هایی که به کشورهای خارجی می‌رود کتاب‌هایی نیست که چاپ و توزیع می‌شود؛ علاوه بر اینها «اتاق‌های ایران» در دانشگاه‌ها تاسیس شده تا کتاب‌های مربوط به ایران در آنجا قرار بگیرد.

* برپایی 200 اتاق و گوشه ایران در دانشگاه‌های دنیا/کتابخانه‌های کوچک ایران‌شناسی

اگر جای خوبی به رایزنی‌ها بدهند نامش «اتاق ایران» است و اگر کوچکتر باشد نامش «گوشه ایران» است که در دانشگاه‌ها راه‌اندازی می‌شود که مثلا در دانشگاه نومل پاکستان 90-80 متر اتاق ایران داریم و تمام کتب مربوط به ایران در آنجا وجود دارد.

برای این اتاق‌ها و گوشه‌های ایران که عدد آن به 200 می‌رسد، هر چند یکبار کتاب سفارش داده می‌شود و این اتاق‌ها در حال رشد بوده و در حال تغذیه شدن با کتاب‌های جدید درباره ایران است و عملا حکم یک کتابخانه ایرانی در یک دانشگاه خارجی است.

استقبال از این اتاق‌ها هم به گفته مسئولان غرفه بیشتر توسط دانشجوها، محققان و آشنایان به زبان فارسی و کسانی که علاقه به آشنایی به زبان فارسی دارند صورت می‌گیرد و نویسندگان به عنوان منبع از این اتاق‌ها استفاده می‌کنند و کسی که بخواهد درباره ایران بداند راضی از این اتاق‌ها بیرون می‌رود.

از غرفه سازمان فرهنگ و ارتباطات بیرون می‌روم از خیلی از نکاتی که در آنجا شنیده‌ام از جمله چاپ کتاب‌های شهید مطهری(ره)، ترجمه قانون اساسی به 30 زبان، وجود 200 اتاق ایران در جهان خوشحالم اما سوالات زیادی مانده است که امیدوارم بعدا به جواب آنها برسم.

مثلا «چرا ترجمه کتاب‌ها این بروکراسی وحشتناک را طی می‌کند؟»، «چرا ترجمه کتاب‌ها به زبان‌های معروف در ایران باید انجام شود؟»، «آیا رایزنی‌ها به دنبال به دست آوردن میل و رغبت ناشران کشورهای مختلف برای ترجمه کتاب‌های ایرانی نیستند؟» و «آیا با این بروکراسی روزی به آنچه نهضت ترجمه معکوس خوانده می‌شد می‌رسیم؟»
انتهای پیام/س
برچسب ها:
آخرین اخبار