امروز : چهارشنبه ۱ شهریور ۱۳۹۶ - 2017 August 23
۱۰:۳۸
ادموند
کمک مالی
کانال پیروان موعود
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 85141
تاریخ انتشار: ۸ خرداد ۱۳۹۳ - ساعت ۰۶:۰۰
تعداد بازدید: 71
به گزارش خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس، هشتمین پیش همایش از همایش بین‌المللی اندیشه‌های علامه طباطبایی در تفسیر ...

به گزارش خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس، هشتمین پیش همایش از همایش بین‌المللی اندیشه‌های علامه طباطبایی در تفسیر المیزان پیش از ظهر امروز (چهارشنبه 7 خرداد) با حضور آیت‌الله سیدحسن سعادت مصطفوی مدیر گروه فلسفه دانشگاه امام صادق(ع)، آیت‌الله محمود رجبی قائم مقام مؤسسه امام خمینی(ره)، احمد پاکتچی مدیرگروه علوم قرآن دانشگاه امام صادق(ع) و مهدی ایزدی عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) در سالن شهید صدر این دانشگاه برگزار شد.
 





 

در این همایش احمد پاکتچی درباره «انسان و معنی: بازخوانی منظر علامه طباطبایی در المیزان و آثار فلسفی» سخن گفت و عنوان کرد: در طول یکصد سال اخیر از سوی اهل دانش توجه زیادی به این مسئله شده که انسان در جهانی زندگی می‌کند که درگیر مسئله معناست. بحث درباره اینکه معنا چیست بسیار مهم است چرا که از این طریق متوجه می‌شویم انسان دنیای اطراف خود را چگونه درک می‌کند.

وی با اشاره به اینکه علامه طباطبایی در بیست جلد تفسیر المیزان درباره انسان صحبت کرده و دسته‌بندی‌هایی نیز درباره انسان و معنا داشته است، افزود: علامه در دو بخش در نوشته الانسان فی الدنیا مطرح می‌کند که ی نخست علامه معانی را به عنوان صور علوم ذهنی در نظر می‌گیرد، خود این به دو بخش تقسیم می‌شود بخش نخست صور علوم ذهنی برآمده از ارتباط ما با موجودات خارجی و با وجود حقیقی ما ارتباط برقرار می‌کند و سپس صورتی در ذهن ما حاصل می‌شود که در اتصال با دنیای خارج است و بخش دیگر معانی که علامه درباره‌اش صحبت کرده بخشی حاصل قوه متصرفه ماست که با آن معنا در دنیای ذهن می‌سازیم که ناظر هیچ واقعیتی در عالم خارج نیستند.

ناظر دانشنامه امام رضا(ع) با بیان اینکه زمانی علامه طباطبایی درباره معانی صحبت می‌کند بیشتر صبغه فلسفی آنها را مدنظر دارد تا آیات قرآنی توضیح داد: در فصل دوم «الانسان فی الدنیا» یک بحثی مطرح شده که زندگی و حیات است، به نظر بنده که به مباحث مطروحه در علوم روز پرداختم موضوع رابطه معاد و زندگی ناظر به وجودات خارجی و دوم وجودات اعتباری است که اینها را علامه در دو بخش حاصل زندگی می‌داند و ارتباط مستقیم بین ساحت معنا و زندگی قائل است.

پاکتچی با تأکید بر اینکه در بسیاری مسائل اعتباریات علامه نظریاتی بیان کرده که در یک قرن اخیر توسط بزرگان بیان شده ولی مطمئناً علامه با آنها سروکاری نداشته، گفت: اینجا موضوع نیاز و احتیاج است انسان در ارتباط نیازها و احتیاجات معناهای اعتباری می‌سازد، علامه در مباحث فلسفی‌اش وارد نیازهای پیچیده نشده ولی در تفسیر المیزان اشارات جالبی به نیازهای پیچیده یا فرهنگی و عمیق دارد.

وی در ادامه افزود: علامه با تأکید بر مدنی بالطبع بودن افلاطون بحث مدنیت را مطرح می‌کند و این جالب است که برخی مباحث انتقادی او نقطه عزیمت علامه در نوشته‌هایش شده است، توضیح داد: ما اگر به دنبال نظریه معنا از دیدگاه‌های اندیشه‌ای وی هستیم باید به همین بحث نیاز توجه کنیم حتی بحث توحید و جستجو به دنبال خدا نیز به عنوان یک نیاز مطرح شده و علامه از بی خداها نقل کرده که چقدر ضعیف هستند و دنبال خدا می‌گردند.





*نظریات مختلف درباره عالم ذر

همچنین در این پیش‌همایش مهدی ایزدی درباره «عالم ذر از دیدگاه علامه طباطبایی در تفسیر المیزان» سخن گفت و در این راستا عنوان کرد: مرحوم علامه طباطبایی درباره عالم ذر مواضع مختلفی از تفسیر المیزان دارند، منتها بحث مبسوطی که گفته شده در تفسیر آیات 172 و 173 سوره اعراف است اما این به این معنا نیست که در مسائل دیگر یا بخش‌های دیگر اشاره‌ای به این امر نداشته است.

وی در ادامه افزود: از مجموعه مباحث علامه در تفسیر المیزان که استفاده کنیم سه دیدگاه علامه درباره عالم ذر مطرح است که دو دیدگاه مشهور و معطوف بین محدثان و مفسران است که گاهی مرحوم علامه دیدگاه دوم که موضوع مجازی و تمثیلی بودن آیات مختلفه است را به جمهور مفسرین و قول مجازی بودن را به جمهور محدثین نسبت دادند.

این مدرس دانشگاه دیدگاه نخست علامه درباره عالم ذر را «حقیقی بودن آیات و روایات عالم ذر» به شمار آورد و توضیح داد: اینجا ما باید بپذیریم هر جزء به اجزاء انسان که به واسطه آدم ابوالبشر می‌رسند همان سلب انسان کامل را دارد بنابراین براساس علوم، کل ذرات هستی دارای شخصیت تام دنیوی هستند با این ذرات تک تک ذرات اقرار به ربوبیت الهی دارند و با چنین عقل و درایتی حجت بر آنها تمام می‌شود و مجموعه ذرات دو مرتبه به حضرت آدم بازگشت می‌کنند این خلاصه دیدگاه حقیقی بودن زبان آیات و روایات است.

ایزدی با بیان اینکه علامه طباطبایی 4 اشکال به این دیدگاه گرفته است، افزود: نخستین آنها اینکه چطور می‌شود پذیرفت ذره‌ای از ذارت که به وجود می‌آید با چند واسطه به حضرت آدم باز می‌گردد و اینها همان عقل و درایت انسان کامل را دارند با توجه به اینکه شخصیت هر انسان به نفس او مربوط است که علامه مطرح می‌کند، حدوثش با بدن دنیوی است؟

وی یادآور شد: مرحوم علامه با وارد کردن این اشکالات می‌گویند که اینها به وجود ذر انسان وارد می‌شوند و راه حل علمی هم برای آنها نیست و با توجه به این اشکالات نمی‌توانیم اینها را به حقیقت برسانیم. در جای دیگری علامه می‌گوید این تفسیر مستلزم این است وجود انسان با همین شخصیت دو بار به دنیا آمده باشد و در نهایت تمام این اشکالات به یک چیز باز می‌گردد و آن تولد دوباره انسان  یکی پس از دیگری و لازمه یک چیزی غیر خودش است، البته منظور از این دو چیز، دو شخصیتی بودن انسان نیست.

ایزدی نظریه دوم درباره عالم ذر را این دانست که ما زبان آیات و روایات اولیه را زبان مجاز، تفسیر و استعاره بدانیم و افزود: این نظر را مرحوم علامه به جمهور مفسرین تعمیم می‌دهند به تعبیر علامه هر انسان هر چقدر متکبر و مستکبر و بهره مند مادی باشد بالاخره اگر خود را بررسی کند ، فقر ذاتی خود را اذعان می‌کند این نشان می‌دهد انسان در عمق جان خود معترف فقر ذاتیش است. نقد علامه البته به این نظریه این است که این دیدگاه مخالف آیات قرآن کریم است.

وی در پایان با اشاره به اینکه عالم ذر، عالم کُن است و عالم دنیا، یکون، توضیح داد: این حقیقت است و مجاز نیست بسیاری روایات دیگر هم می‌گوید و ابایی از پذیرش این امر نیست.

انتهای پیام/ک
برچسب ها:
آخرین اخبار