امروز : سه شنبه ۹ خرداد ۱۳۹۶ - 2017 May 29
۰۱:۲۸
ادموند
کمک مالی
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 92055
تاریخ انتشار: ۸ تیر ۱۳۹۳ - ساعت ۰۶:۰۰
تعداد بازدید: 17
«استانیسلاو پریتچین» کارشناس مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز در مؤسسه مطالعات شرق‌شناسی فرهنگستان روسیه و کارشناس حوزه خزر در مصاحبه با خبرنگار ...

«استانیسلاو پریتچین» کارشناس مرکز مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز در مؤسسه مطالعات شرق‌شناسی فرهنگستان روسیه و کارشناس حوزه خزر در مصاحبه با خبرنگار خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس در بیشکک با اشاره به لزوم همگرایی منطقه‌ای در بحث امنیت و همکاری‌های اقتصادی در حوزه خزر، تصریح کرد: براساس مواضع روسیه، تنها کشورهای منطقه می‌توانند در تأمین امنیت دریای خزر نقش داشته و به عبارتی، تنها نیروهای مسلح کشورهای حوزه خزر می‌توانند در این دریا حضور داشته باشند.




وی که برای شرکت در کنفرانسی در مورد اتحادیه گمرکی به قرقیزستان سفر کرده بود با حضور در دفتر خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس در بیشکک، به بررسی فرصت‌ها و چالش‌های همکاری بین کشورهای حوزه خزر پرداخت.

** خزر؛ دریای صلح است

پریتچین در سخنان خود دریای خزر را دریای صلح نامید که تمامی مسائل مربوط به آن باید با مذاکرات حل‌وفصل شود ضمن آنکه به طور کلی منافع روسیه و ایران در بسیاری جهات مشترک است از جمله در حوزه خزر بویژه در این رابطه که باید تنها کشورهای این حوزه و بدون حضور نیروی سوم مسائل امنیتی آن را تعریف و حل‌وفصل ‌کنند.

این کارشناس روس در پاسخ به این سؤال فارس که با توجه به اشتراک منافع روسیه و ایران در حوزه خزر، تضاد منافع آنها با غرب را در چه مواردی می‌دانید، اظهار داشت: به طور سنتی روسیه و ایران، بازیگران بزرگ منطقه‌ای در حوزه خزر هستند و در مدت 300 سال گذشته برخی موافقت‌نامه‌های دوجانبه بین‌المللی در زمینه همکاری‌های دریایی میان این 2 کشور وجود دارد.

وی ادامه داد: پس از سال 1991 در این حوزه 3 کشور مستقل جدید یعنی قزاقستان، آذربایجان و ترکمنستان به وجود آمدند اما روسیه و ایران هنوز هم مهمترین و کلیدی‌ترین بازیگران این منطقه هستند و البته بسیار مهم است که منافع آنها بویژه از نظر تأمین امنیت منطقه‌ای، مدنظر قرار گیرد.

**‌ تکاپوی غرب برای افزایش نفوذ در حوزه خزر

پریتچین افزود: البته کشورهای غربی برای حضور در منطقه خزر تمایل بسیار زیادی دارند زیرا این منطقه سرشار از منابع انرژی است ضمن آنکه مسائل مربوط به انرژی، موضوعات ژئوپلیتیکی و مسائل امنیتی را نیز دربر می‌گیرد.

این کارشناس روس تصریح کرد: در سال 1994 اولین توافق‌نامه در زمینه استخراج انرژی از حوزه خزر توسط جمهوری آذربایجان در مورد مجموعه «آذری- چراغ- گیونشلی» امضا شد که براساس آن، شرکت‌های غربی شروع به توسعه این میدان کردند و سپس شرکت‌های روسیه و ایران نیز به این امر وارد شدند تا به نوعی در زمینه استخراج منابع این حوزه جبران خسارت کرده و ثبات را بر وضعیت استخراج انرژی خزر حاکم سازند زیرا آذربایجان همکاری با کشورهای غربی در توسعه میادین انرژی خود در این حوزه را آغاز کرده بود.

وی همچنین بیان کرد: اگر ما در مورد اینکه چگونه کشورهای غربی در حال تلاش برای تأمین منافع خود در این منطقه هستند، صحبت کنیم پس باید گفت که آنها در وهله نخست در راستای ایجاد یک جایگزین برای تأمین امنیت در این حوزه از سوی روسیه و ایران تحت عنوان «گارد خزر» تلاش می‌کنند و البته با حمایت آمریکا درپی تحقق ایده ایجاد یک سازمان امنیت منطقه‌ای شامل ترکمنستان، آذربایجان و قزاقستان بودند.

** عدم‌استقبال کشورهای ساحلی خزر از طرح‌های امنیتی واشنگتن

پریتچین ادامه داد: اما این ایده پشتیبانی نشد زیرا کشورهای تازه استقلال‌یافته احساس کردند که منافع حاصله از افزایش همکاری‌های زودگذر با غرب به بهای از بین بردن روابط این کشورها با روسیه و ایران نمی‌ارزد.

این متخصص حوزه خزر اظهار داشت: از سال 2007 زمانی که دومین اجلاس سران کشورهای ساحلی خزر در تهران برگزار شد، مسئله تأمین امنیت در این حوزه از عرصه جهانی به جایگاه منطقه‌ای انتقال یافت.

به نظر وی، کشورهای این حوزه متعهد به حفظ صلح در دریای خزر و حل‌وفصل تمام مسائل این حوزه از راه مسالمت‌آمیز بوده و اجازه نمی‌دهند از خاک آنها برای تجاوز به کشور ثالث استفاده شود.

این کارشناس روس افزود: فکر می‌کنم از سال 2007 به بعد موضوع تأمین امنیت در حوزه خزر مسئله‌ای حاد نبوده و در سال 2010 در «باکو» نتایج نشست قبلی تأیید شد ضمن آنکه در سال جاری نیز در «آستاراخان» روسیه چهارمین اجلاس سران کشورهای ساحلی دریای خزر برگزار می‌شود.

به باور این تحلیلگر، در وهله نخست این نتیجه‌گیری‌ها در مورد امنیت منطقه‌ای با در نظر گرفتن منافع همه پنج کشور ساحلی خزر در دستور کار نشست آتی قرار خواهد گرفت تا امکان مداخله کشورهای غربی و استفاده آنها از درگیری بین اعضای این حوزه برای تقویت نفوذ خود، کاهش یابد.

** تشکیل اتحادیه اقتصادی اوراسیا و تقویت همکاری با ایران

پریتچین در پاسخ به این پرسش فارس که تشکیل اتحادیه اقتصادی اوراسیا چه تأثیری بر روند تعیین رژیم حقوقی دریای خزر خواهد داشت، گفت: در چارچوب همگرایی اقتصادی در اوراسیا موانع جدی و پیچیده‌ای که موجب خدشه‌دار شدن روابط روسیه و ایران و روابط قزاقستان و ایران شود، مشاهده نمی‌شود بنابراین در بطن خود این فرآیندها تلاش‌هایی برای پیدا کردن شکل مطلوب همکاری جهت تقویت موقعیت اقتصادی و رشد اقتصادی  کشورهای شرکت‌کننده، صورت می‌گیرد.

وی افزود: در این راستا از منظر نظم نوین جهانی چنانچه روسیه، قزاقستان و بلاروس موفق به تحقق طرح‌های اقتصادی که مستلزم افزایش همکاری‌های اقتصادی با ایران است، شوند در آن صورت این مسئله برای ایران یک نکته مثبت خواهد بود.

** آمریکا بدنبال دور زدن روسیه و ایران در زمینه انرژی دریای خزر

این کارشناس روس در پاسخ به این سؤال که جایگاه خزر در استراتژی آمریکا چیست، عنوان کرد: صرفا سخن گفتن از منافع آمریکایی‌ها از نگاه ایجاد تعادل در بحث انرژی و نفت و گاز دریای خزر، مهم نیست اما باید دانست که آمریکا در وهله نخست از موقعیت خود به عنوان یک قدرت جهانی برای ایجاد بیشترین تعداد مسیرهای مستقل انتقال انرژی به منظور تولید نفت و گاز بیشتر به نفع خویش استفاده می‌کند زیرا برای آنها نفت و گاز این منطقه استراتژیک مهم است.

این متخصص حوزه خزر ادامه داد: بنابراین آنها به دنبال ایجاد مسیر و منابع دیگر برای اطمینان از امنیت متحدان اصلی آمریکا و اتحادیه اروپا در جهان هستند.

به عقیده پریتچین، به دلیل این ملاحظات، انگیزه‌های اصلی و منطق اقدامات آمریکا در درجه اول تأمین بازارهای تولید برای شرکت‌های خود است زیرا بسیاری از شرکت‌های آمریکایی در دریای خزر کار می‌کنند و در این راستا برای آنها ایجاد مسیر انتقال انرژی به بازارهای جهانی و اروپا مستقل از روسیه و ایران در اولویت نخست قرار دارد.

وی تصریح کرد: بنابراین آنها هنوز هم علاقمند به ساخت خط‌لوله گاز «ترانس خزر» از ترکمنستان به آذربایجان و ایجاد کریدور جنوب از طریق گرجستان و ترکیه به کشورهای جنوبی اتحادیه اروپا هستند ضمن آنکه علاقمندی و حمایت آمریکا از این مسئله در سطح سیاسی مشاهده می‌شود.

پریتچین همچنین در پاسخ به این سؤال که آیا خطر رشد نظامی‌گری در دریای خزر کاهش یافته و کدام یک از کشورهای ساحلی خزر خواهان وارد کردن کشورهای ثالث به این دریا هستند، گفت: ما در حال حاضر شاهد سطح جدی نظامی شدن منطقه از بسیاری جهات هستیم و این واقعیت در درجه اول به این دلیل که هنوز مسائل مربوط به وضعیت حقوقی دریای خزر به طور کامل حل‌وفصل نشده، مرتبط می‌باشد.

** لزوم رفع تناقضات با هدف اعتمادسازی بین کشورهای ساحلی

این کارشناس خزر افزود: در این زمینه برخی تناقض‌ها بویژه بین آذربایجان و ایران و همچنین میان آذربایجان و ترکمنستان وجود دارد که البته این مسئله یک شرایط خاص بی‌اعتمادی بین طرف‌ها ایجاد می‌کند.

وی در ادامه گفت: متأسفانه مسئله امنیت حقوقی که بیانیه آن در سال 2007 در تهران به امضا رسید، هنوز جنبه صوری داشته و در این زمینه یک توافق کامل که طرف‌ها متعهد به رعایت آن باشند، صورت نگرفته است.

پریتچین افزود: بدیهی است که روسیه و ایران در وهله نخست به دنبال تلاش‌های مستقل برای اطمینان از تأمین امنیت خود در این حوزه هستند اما از سوی دیگر واشنگتن با ارائه پشتیبانی فنی به کشورهای تازه استقلال‌یافته، همکاری‌های خود را در سطح تبادل دانش و تجربه با این کشورها ادامه می‌دهد که در این زمینه برخی همکاری‌های مشخص وجود دارد ضمن اینکه ترکیه نیز در این رابطه به شکلی بسیار فعال به همکاری با ترکمنستان روی آورده است.

این کارشناس روس عنوان کرد: متأسفانه بحث نظامی شدن این دریا وجود دارد مگر آنکه کشورهای این حوزه قادر به حل‌وفصل موضوعات مربوطه در چارچوب وضعیت حقوقی باشند و در حالت بهتر موفق به ایجاد یک سازمان منطقه‌ای در بحث تأمین امنیت در این دریا شوند.

وی ادامه داد: این سازمان می‌تواند چیزی شبیه به شورای عالی دریاسالاران و یا مدیران ناوگان‌های کشورهای ساحلی باشد که از طریق هماهنگی‌های مشترک برای تأمین امنیت منطقه تلاش کند و این مسئله ارتقاء سطح اعتماد بین این کشورها را در پی خواهد داشت.

به نظر این تحلیلگر، چنانچه در این مسیر به طور فعالی کار شود و تمرینات مشترکی صورت گیرد، میزان رقابت در این حوزه کاهش یافته و موجب می‌شود که این کشورها همدیگر را نه به عنوان رقیب بلکه به عنوان شریک تصور کنند.

** وابستگی غرب به انرژی حوزه خزر

پریتچین در پاسخ به این پرسش که وابستگی اروپا به منابع نفتی دریای خزر چه تأثیری بر روند استخراج انرژی از بستر این دریاچه همراه با دور زدن روسیه و ایران دارد، تصریح کرد: در این رابطه در درجه نخست می‌توان یک فرآیند بسیار فعال را در زمینه همکاری آذربایجان با شرکای غربی با هدف استخراج گاز از بستر این دریاچه مشاهده کرد که دربرگیرنده یک پروژه بزرگ جدید موسوم به «شاه‌دنیز 2» بوده و ارزش آن حدود 20 میلیارد دلار است.

این کارشناس روس اظهار داشت: این طرح یک پروژه بسیار مهم است بویژه برای اتحادیه اروپا به دلیل آنکه اجازه می‌دهد یک مسیر دیگر برای انتقال منابع انرژی دریای خزر مستقل از روسیه و ایران ایجاد کنند.

به گفته این کارشناس، این در حالی است که مسئله ایجاد خط‌ لوله گاز «ترانس خزر» ترکمنستان نیز از دستور کار غربی‌ها حذف نشده ضمن آنکه وابستگی آنها به گاز روسیه، به طور جدی کشورهای اروپایی را به سمت افزایش همکاری با کشورهای آذربایجان و ترکمنستان وادار می‌سازد اما این مسئله تاکنون در چارچوب شرکت‌هایی که در کار تولید و کمک به ساخت خطوط لوله نفت و گاز در این مناطق مشغول هستند، در جریان است.

انتهای پیام/
برچسب ها:
آخرین اخبار
پربازدید ها