امروز : جمعه ۴ فروردین ۱۳۹۶ - 2017 March 23
۰۱:۴۶
ادموند
کمک مالی
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 97104
تاریخ انتشار: ۲۴ تیر ۱۳۹۳ - ساعت ۰۶:۰۱
تعداد بازدید: 25
به گزارش خبرنگار خبرگاری فارس در بیشکک، بنابر اعلام وزارت کشور قرقیزستان، کمیته‌ امنیت ملی این کشور در فوریه سال 2014 گزارش داد که تعداد 50 نفر ...

به گزارش خبرنگار خبرگاری فارس در بیشکک، بنابر اعلام وزارت کشور قرقیزستان، کمیته‌ امنیت ملی این کشور در فوریه سال 2014 گزارش داد که تعداد 50 نفر قرقیز، 150 قزاق و 200 نفر از روسیه به گروه‌های تروریستی در سوریه ملحق شده‌اند و حال آنکه تعداد قرقیز‌های پیوسته به گروه‌های تروریستی در سوریه رو به افزایش بوده و شمار آنها به 70 نفر رسیده است.

این مسئله در حالی است که به نظر «قادر ملک‌اف» کارشناس علوم اسلامی قرقیزستان و رئیس مرکز پژوهشی «دین، حقوق و سیاست»، آمار غیررسمی قرقیزهای شرکت‌کننده در درگیری‌های سوریه حدود 500-450 نفر می‌باشد.

در ادامه مطلب دلایل و روش‌های رشد افراطگرایی در جوامع آسیای مرکزی و قرقیزستان مورد بررسی قرار می‌گیرد.

** کانال‌های استخدام داوطلب در قرقیزستان

 1 - سازمان‌های افراطی 

یکی از دلایل بسترساز برای رشد افراط‌گرایی در قرقیزستان این است که سازمان‌های دینی رادیکال از زمان‌های قدیم در این کشور فعالیت داشته و جزء اولین عاملان جذب نیرو از میان قرقیزها برای درگیری‌ها در سوریه به شمار می‌روند.

به گفته‌ «امیل ژن‌بیک‌اف» معاون رئیس اداره دهم وزارت کشور قرقیزستان که مرکز مبارزه با افراط‌گرایی در این کشور می‌باشد، هم‌اکنون «حزب‌التحریر»، «حرکت اسلامی ازبکستان» و سازمان‎های پاکستانی و عربی از این طریق فعالیت‌های افراطی را در کشور مدیریت می‌کنند.

در این رابطه برطبق آمارهای غیررسمی، تعداد طرفداران سازمان‌های رادیکال در قرقیزستان به چندین هزار نفر می‌رسد که تعدادی از آنها به سوریه رفته‌اند.

با این حال، کارشناسان تأکید دارند که مهره‌های اصلی سازمان‌های افراط‌گرای فوق‌الذکر از حضور مستقیم در درگیری‌ها واهمه داشته و تبلیغ کردن را ترجیح می‌دهند و درپی متقاعد کردن دیگران برای انجام باصطلاح جهاد هستند.

2- استفاده از فضای مجازی

کانال بعدی جذب افراط به سمت درگیری‌ها فضای داخلی می‌باشد و در این زمینه قادر ملک‌اف معتقد است که شبکه‌های مجازی از دیگر فضاهای در نظر گرفته شده برای انجام تبلیغات و جذب نیرو به شمار می‌روند و مبلغان اینترنتی به طور گسترده از این فضا در سطح جهانی استفاده می‌کنند.

یکی از فعال‌ترین و مشهورترین مبلغان «سعید بوریاتسکی» بوده که علیرغم کشته شدن وی، خطبه‌های تبلیغاتی او توسط افراط‌گرایان از طریق اینترنت به مردم عرضه می‌شود.

همچنین کشورهای عربی و گروه‌های افراطی روسیه از جمله مبلغان اینترنتی هستند که با زبان‌های مردم آسیای مرکزی که غالباً روسی است، به تبلیغ و تقویت افراط‌گرایی مشغول هستند.

به نظر «امیل نصرالدین‌اف» پروفسور دانشگاه آمریکایی در آسیای مرکزی، امروزه پدیده‌ «امامان اینترنتی» به صورت گسترده‌ای توسعه یافته و شهرهای بزرگ بیشتر تحت تأثیر آن قرار می‌گیرند در نتیجه اکثر کسانی که پس از گوش دادن به چنین خطبه‌هایی به سوریه می‌روند، روس‌زبان هستند که غالباً تحت تأثیر تبلیغات «سلفیت» در فضای اینترنتی قرار گرفته‌اند.

از سوی دیگر قادر ملک‌اف تصدیق می‌کند که متأسفانه دولت نیز برخی مشکلات در زمینه تأمین امنیت اقتصادی، نظامی، اطلاعاتی و حقوقی مردم دارد که در نتیجه‌ نمی‌تواند به طور مؤثر با تبلیغات اینترنی پدیده «جهاد تروریستی» مبارزه کند.

به گفته وی، این در حالی است که وقتی مردم تحت تأثیر امامان اینترنتی قرار گرفتند، به بهانه‌ جهانگردی به ترکیه می‌روند و سپس سر از سوریه درمی‌آورند.

براساس تجربه‌ مدیران مسدودسازی سایت‌های افراط‌گرایانه فعال در قرقیزستان، با اینکه از جستجوی اطلاعات با ماهیت رادیکالی جلوگیری نمی‌شود اما کنترل بر روی انتشار مطالب افراط‌گرایانه شدیدتر می‌شود.

آنان تأکید دارند که با این وجود، بستن یک سایت باعث ادامه‌ کار آن در قلمروی جدید با محتوای سابق می‌شود و این مسئله ضرورت تقویت نهادهای مجری قانون در جهت تأمین امنیت اطلاعاتی کشور و مردم را مطرح می‌سازد.

به باور کارشناسان، در حال حاضر در قرقیزستان روند تقویت مبارزه با افراط‌گرایان در فضای مجازی قابل‌مشاهده می‌باشد اما این کار را نمی‌توان تا هنگامی که تمام شبکه‌های اینترنتی تبلیغات افراطگرایانه مسدود نشده و جلوی اعزام داوطلبان به نقاط درگیری گرفته نشود، کافی دانست.

3- امام‌خطیبان پیروی دیدگاه‌های افراطی

گروه سوم که به تقویت روند افراط‌گرایی در قرقیزستان کمک می‌کنند، اجتماعات کوچک و عده‌ای از امام خطیبان مساجد هستند که به دیدگاه‌های رادیکالی پایبند بوده و در راستای جذب شبه‌نظامیان برای جنگ در سوریه  فعالیت می‌کنند.

به طور کلی وجود این ناهنجاری‌ها بر لزوم مدیریت قوی از سوی اداره‌ روحانیت جامعه‌ مسلمانان قرقیزستان تأکید می‌کند که البته به نحوه انجام اصلاحات در این ساختار دینی و مبارزه با برخی مشکلات از جمله مسئله فساد در اعزام داوطلبان به حج بستگی دارد.

اگر مشکلاتی در بحث شفافیت در اعزام به حج در جامعه قرقیزستان به وجود آید، موجب از بین رفتن ایده‌ اصلاحات اداره‌‌ روحانیت مسلمانان‌، ایجاد گروه‌بندی‌های بعدی در قرقیزستان و از کنترل خارج شدن اوضاع در بین آنها خواهد شد که در نتیجه منجر به افزایش تعداد داوطلبان برای شرکت در درگیری‌های مناطق دیگر خواهد شد.

به گفته «ذاکر چاتایف» معاون مدیر مرکز تحقیقات آسیای مرکزی دانشگاه قرقیزی – ترکی «ماناس» و کارمند کمیسیون دولتی در امور دینی قرقیزستان، اداره‌ روحانیت مسلمانان قرقیزستان باید با مسؤلیت خود وظیفه رهبری در میان مسلمانان این کشور را در جهت تقویت اجتماعات مختلف برعهده گیرد تا این امر با توجه به تصمیمات شورای دفاع قرقیزستان در فوریه سال جاری، باعث شکل‌گیری خط‌مشی جدید در کشور در رابطه با دین شود.

4- مهاجرت کاری به روسیه

مهاجرت کاری جوانان قرقیز به روسیه چهارمین دلیل برای تأثیرپذیری آنها از افراط‌گرایان می‎باشد و آ‌نجاست که بعضی از جوانان آسیای مرکزی تحت تأثیر تبلیغات گروه‌های قفقاز شمالی قرار می‌گیرند.

به گفته‎ قادر ملک‌اف، در آینده نه چندان دور و با رشد افراطگرایی در جامعه قرقیزستان افراد برای کسب درآمد به سوریه خواهند رفت که این امر نکته قابل‌تأملی به نظر می‌رسد.

** نقش «جماعت تبلیغ» در بروز حرکت‌های افراطی

امروزه ثابت شده است که سازمان‌هایی مانند «حزب التحریر»، «حرکت اسلامی ازبکستان» و «حرکت اسلامی ترکستان شرقی» در جذب شبه‌نظامیان شرکت دارند اما مسئله‌ استفاده از ظرفیت حرکت «جماعت تبلیغ» بحث‌برانگیز است که نسبت به کشورهای همسایه در قرقیزستان علنی فعالیت می‌کند.

البته برخی از مقامات دولتی فعالیت مبلغان این گروه را در گرایش مردم قرقیزستان به سمت شرکت در درگیری‌ها محکوم می‌کنند.

از سوی دیگر، امروزه دلیل محکمی برای اثبات حرکت این گروه‌ در جذب و فرستاندن افراد برای شرکت در درگیری‌های سوریه در دست نیست.

علاوه براین، قادر ملک‌اف و امیل نصرالدین‌اف ادعا می‌کنند که این جنبش مشغول مبارزه‌ ایدئولوژیک بر ضد سازمان‌های دینی افراطی بوده و در برخی موارد به دولت کمک می‌کنند.

در ادامه امیل نصرالدین‌اف اعتراف می‌کند که در مواردی نیز اعضای‌ جنبش جماعت تبلیغ به سازمان‌های افراطی ملحق شده‌اند که به این ترتیب برخی از پیروان آن می‌توانند به طور مستقل و خارج  از ساختار سازمان در درگیری‌ها شرکت داشته باشند.

به گفته‌ «باکیت دوبانایف» کارمند نمایندگی مرکز ضدتروریستی کشورهای مشترک‌المنافع در منطقه‌ آسیای مرکزی، پیوستن قرقیزستان به اتحادیه‌ گمرکی و در نهایت تشدید گرایش‌ همکاری بین کشورهای‌ عضو اتحادیه، تقویت تلاش‌ها در جهت مبارزه با سازمان‌های دینی افراطی و تقویت کنترل بر فعالیت ساختارهای دینی را طلب می‌کند.

** دلایل حضور قرقیزها در درگیری‌های سوریه

از سوی دیگر، «اقبال میرسعیداف» کارشناس سیاسی و مسئله افراط‌گرایی در دره‌ فرغانه در پایان‌نامه‌ دکترای خود عنوان می‌کند که در واقع در تمام مدت چهار سال جنگ در کشور سوریه هیچ کدام از علمای رسمی قرقیزستان فتوایی در خصوص برائت از تأثیر تبلیغات افراط‌گرایان و نرفتن افراد این کشور به جنگ در سوریه صادر نکرده‌اند و تنها در مساجد به این موضوع اشاره می‌شود.

وی ادامه می‌دهد: 2 دلیل باعث رفتن مردم قرقیزستان به سمت حضور در درگیری‌های سوریه می‌شود.

1- انگیزه مالی

دلیل اول این است که به خانواده‌ شرکت‌کننده در جنگ کمک مالی قابل‌ملاحظه‌ای از طرف حامیان جریان افراط ارائه می‌شود که این گزینه در جنوب قرقیزستان ملموس است.

این مسئله در حالی است که زنها از محله‌های ازبک‌نشین بیشتر تحت تأثیر این عوامل قرار می‌گیرند.

در این رابطه «مهیا عبدالرئوف‌آوا» یک حقوقدان مستقل در شهر «اوش» در مورد وقوع این پدیده می‌گوید که در میان اقلیت‌های ازبکی قرقیزستان پدیده‌ چندهمسری و ازدواج در سنین پایین افزایش یافته است و آنان این مسئله را با آداب و رسوم و شریعت مرتبط می‌دانند.

به گفته‌ وی، تعداد مردهایی که احکام اسلام را فقط در ظاهر رعایت می‎کنند تا از آن برای ازدواج و طلاق زنان در هر موقعیتی استفاده ‌کرده و بچه‌ها را بدون تأمین مالی به زن‌ واگذارند، افزایش یافته است ضمن آنکه زنان نیز در این موقعیت‌ چاره‌ای جز قبول شرایط و شرکت در درگیری‌ها برای خود نمی‌بینند.

در دوره‌ پس از درگیری‌ها در جنوب قرقیزستان و پس از سال 2010 گرایشات نسبت به چندهمسری و ازدواج زودهنگام به طور قابل‌ملاحظه‌ای رو به افزایش بوده و این مسئله در حالی است که رعایت حقوق زنان‌ در این شرایط روز به روز کاهش می‌یابد.

در ضمن، در سال‌های دهه 1990 حضور زنان در سازمان‌های افراطی مختلف حدود یک درصد بوده اما امروزه این عدد به 14 درصد رسیده است.

2- افتادن در دام ایده‌های افراطی

دلیل دوم شرکت افراد در جنگ سوریه با انگیزه‌های ایدئولوژیک بود که در پی قرار گرفتن در دام ایده‌های افراط‌گرایان صورت می‌گیرد به طوری که به گفته «ظفرجان آتادجانوف» یک خبرنگار مستقل در شهر اوش، افراد اغفال شده حتی با پول خود سلاح خریده و راهی جنگ می‌شوند اما با دیدن ظلم و ستمی که شبه‌نظامیان نسبت به زندانیان و مردم غیرنظامی روا می‌دارند، از ایدئولوژی جنگ مأیوس شده و به وطن خود برمی‌گردند. ‌

در مجموع امروزه مسائل مهمی برای قرقیزستان و سایر کشورهای آسیای مرکزی در مورد جلوگیری از شرکت افراد این کشورها در درگیری‌های سوریه و همچنین مشکلات مربوط به کسانی که از درگیری‌ها برمی‌گردند، وجود دارد که در اکثر موارد حاملان ایدئولوژی‌های افراط‌گرایانه این مشکلات را بر سر راه دولت‌ها و جامعه قرار می‌دهند.

به نظر کارشناسان، حل کامل این مسئله فعلاً از عهده هیچ کشوری برنمی‌آید زیرا مردم در ظاهر امر برای کار و بدون سلاح به ترکیه و روسیه می‌روند که در این صورت برای دستگیری آنها هیچ مدرکی وجود ندارد ضمن آنکه مشکل کسانی که از جنگ برمی‌گردند نیز به خاطر عدم کنترل مرزی بر سفرهای مردم بومی کشور به داخل قابل‌حل نمی‌باشد و در نهایت تنها راهی که در حال حاضر وجود دارد مبارزه با رشد افراط گرایی در کشورها خواهد بود.

** راه‌های مقابله با تشدید افراط‌گرایی

در این رابطه کارشناسان تأکید دارند که باید اصلاحات در اداره‌ روحانیت مسلمانان به طور کامل انجام شود و مسئله حج را باید شفاف و بدون فساد مالی برگزار کرد چراکه این امر باعث جلب اعتماد مسلمانان خواهد شد.

در ضمن باید بر روی بازنگری و ارتقاء سطح دانش امامان مساجد تأکید خاصی کرد تا آنها بتوانند درست و کافی مسائل مختلف جامعه از جمله مسئله‌ جهاد را تفسیر کنند.

از سوی دیگر، نیاز به اراده‌ سیاسی برای انجام مبارزه‌ مؤثر با فساد مالی در ساختارهای دولتی وجود دارد زیرا در این صورت نارضایتی مردم به خاطر بی‌عدالتی از بین می‌رود و تلاش‌ گروه‌های افراطی برای سوءاستفاده از این معضلات ناکام خواهد ماند.

علاوه براین، تحلیگران تصریح می‌کنند که برای مقابله با رفتن مردم کشورهای آسیای مرکزی به مناطق درگیری باید در شبکه‌های تلویزیونی محلی برنامه‌هایی را تدارک دید که محتوای ایدئولوژی افراطگرایان دینی را آشکار سازد.

تنها در این صورت خانواده کسانی که برای جنگ به مناطق درگیری رفته‌اند، برای همکاری با نهادهای مجری قانون آمادگی پیدا کرده و اسامی‌ فرزندان خود را که در درگیری‌ها حضور دارند، اعلام می‌کنند.
انتهای پیام/.
برچسب ها:
آخرین اخبار