امروز : سه شنبه ۵ بهمن ۱۳۹۵ - 2017 January 24
۲۰:۲۸
ادموند
کمک مالی
موسسه قاف
جنبش
کد خبر: 99455
تاریخ انتشار: ۴ مرداد ۱۳۹۳ - ساعت ۱۱:۳۷
تعداد بازدید: 136
به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری با هدف ارتقای ‌اقتدار ملی، تولید ثروت ...

به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری با هدف ارتقای ‌اقتدار ملی، تولید ثروت و افزایش کیفیت زندگی مردم از طریق افزایش توانمندی‌های فناوری و نوآوری در کشور، ارتقای «نظام ملی نوآوری» و تکمیل مؤلفه‌ها و حلقه‌های آن، توسعه «اقتصاد دانش‌بنیان» از طریق هماهنگی و هم‌افزایی بین‌بخشی و بین دستگاهی، ارتقای ارتباط «دانش» با «صنعت» و «جامعه» و تسهیل تبادلات بین بخش‌های عرضه و تقاضای فناوری و نوآوری ایجاد شده است.

عملکرد معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری بخصوص در چند سال اخیر بسیار مورد تاکید مقام معظم رهبری نیز بوده است که این مسئله اهمیت عملکرد این معاونت در برنامه‌های کلان کشور را نشان می‌دهد.

این معاونت که سورنا ستاری را در راس خود دارد این روزها معاونانی را در زیرمجموعه خود می‌بیند که اکثر قریب به اتفاق از نیروهای علمی توانمند کشور هستند.

محمود شیخ زین‌الدین با سابقه و تجربه بسیاری که در امر فناوری در کشور دارد و شاید بتوان نامش را در بین بنیانگذاران امر تجاری‌سازی در کشور نیز گنجاند این روزها به عنوان معاون تجاری‌سازی و نوآوری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری فعالیت می‌کند.

شیخ زین‌الدین دارای مدرک دکترای علوم و صنایع غذایی، با گرایش بیوتکنولوژی مواد غذایی از دانشگاه ناتینگهام انگلستان بوده و تاکنون عناوین رئیس شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان، مدیر برتر فناوری کشور در سال1389، رئیس شاخه غرب آسیا و عضو هیات مدیره انجمن بین‌المللی پارک‌های علمی(IASP) از سال 2010 تا سال 2012، رئیس جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی، عضو کارگروه ارزیابی کمیته تخصصی فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و ... را در کارنامه اجرای و علمی خود دارد. 

وی که از زمان حضورش در معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری برنامه‌های مهمی را برای توسعه امر تجاری سازی در کشور تدوین و اجرایی کرده است با حضور در خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس و بازدید از تحریریه این خبرگزاری در گفت‌وگویی تفصیلی، برنامه‌های معاونت علمی در بخش تجاری سازی فناوری‌های کشور را تشریح کرد.




شیخ‌زین‌الدین در ابتدا به اهمیت ارتباط رسانه‌ها با بخش علمی کشور اشاره کرد و وظایف رسانه‌ها برای تحقق فرمایشات مقام معظم رهبری در حوزه علم و فناوری را بیان کرد.

وی گفت: در صورت برقراری ارتباط دوستانه نهادهای علمی با رسانه‌های ارتباط جمعی، اهداف کشور در حوزه علم و فناوری بسیار سریع‌تر محقق می‌شود و مسئولان حوزه علمی کشور نیز با استفاده از بازوی رسانه کار آسان‌تری را برای انجام وظایف خود پیش رو دارند.

معاون تجاری سازی و نوآوری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری با اشاره به اهمیت مسئله اقتصاد دانش‌بنیان که فراتر از توسعه علم و فناوری است، گفت: رسانه‌ها باید کمک کنند تا موضوع علم و فناوری را به جریان اقتصادی تبدیل کنیم که سال‌هاست مد نظر مقام معظم رهبری بوده و  در برنامه‌های بالادستی مانند نقشه جامع علمی کشور و برنامه چهارم و پنجم توسعه نیز به این موضوع تاکید شده است.

گفت‌وگوی مشروح خبرگزاری پیروان موعود به نقل از خبرگزاری فارس با محمود شیخ‌زین‌الدین معاون تجاری سازی و نوآوری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری را در زیر می‌خوانید:




فارس: با توجه به تاکیدات مقام معظم رهبری بر حوزه علم و فناوری، در حال حاضر مهم‌ترین اولویت بخش علم و فناوری کشور چه محورهایی است؟

شیخ‌زین‌الدین: بحث اقتصاد دانش بنیان بسیار مهم است، البته راه حل مشکل اقتصاد دانش‌بنیان در حوزه علم و فناوری نیست بلکه راه‌حل آن را باید در جای دیگری یافت.

حوزه علم و فناوری تلاش کرده است و در سی و چند سال گذشته استراتژی‌های خوبی را داشته‌ایم و روند عمومی در این حوزه رو به پیشرفت بوده است ولی تمام استراتژی‌ها مربوط به عرضه علم و فناوری بوده است نه ایجاد تقاضا.




* مسئله اقتصاد دانش‌بنیان فراتر از توسعه علم و فناوری است

در حوزه آموزش عالی، تحصیلات تکمیلی، پژوهش و ... کارهای خوبی داشتیم که محصول آن نیز در مقایسه با استانداردهای بین‌المللی خوب است، هم مقالات علمی و هم فارغ‌التحصیل‌های ما کیفیت بین‌المللی دارند.

ولی مسئله اقتصاد دانش‌بنیان فراتر از توسعه علم و فناوری است و باید موضوع را به جریان اقتصادی تبدیل کنیم که سال‌هاست مد نظر مقام معظم رهبری بوده و  در برنامه‌های بالادستی مانند نقشه جامع علمی کشور و برنامه چهارم و پنجم توسعه نیز به این موضوع تاکید شده است ولی ظاهر امر این است که در این حوزه‌ توفیقی که باید را نداشته‌ایم.

یکی از رسالت‌های رسانه‌ها کارکردن در این حوزه است.

فارس: برای رسیدن به اهداف تاکید شده، در چه حوزه‌هایی بهتر و در چه حوزه‌هایی ضعیف‌تر عمل کرده‌ایم؟

شیخ‌زین‌الدین: جایی که در حوزه علم و فناوری بازار تعریف شده است مشکلی نداریم مانند حوزه‌های دفاعی، هسته‌ای، پزشکی که مشتری و کاربرد علمی آن مشخص بوده است و به طور ملموس مردم نتیجه پیشرفت علمی را در این حوزه‌ها می‌بینند ولی وقتی وارد حوزه کلان اقتصادی می‌شویم رتبه ما اگر در چاپ مقالات هفدهم دنیا است در تجاری‌سازی فاصله زیادی با این رتبه داریم، این فاصله نشان می‌دهد ما نتوانستیم محصولات ناشی از فعالیت علمی را وارد بازار کنیم.

فارس: علت این مشکلات کجاست؟

شیخ‌زین‌الدین: اگر بخواهیم ریشه‌یابی کنیم باید به سیاست‌های ابلاغی اقتصاد مقاومتی بنگریم، هدف این است که ما باید از اقتصاد نفتی جدا شویم و در ایجاد درآمد تنوع ایجاد کنیم، در حوزه اقتصادی که تکیه بر فروش منابع دارد و در آن به انرژی یارانه تعلق می‌گیرد بسیاری از فعالیت‌های فناورانه و نوآورانه اقتصادی نیست زیرا ارزش واقعی منابع در این اقتصاد خودش را نشان نمی‌دهد.




در عمل کار نوآورانه از لحاظ اقتصادی فرصت ظهور و بروز در بازار را ندارد بنابراین اگر خواستیم نوآوری وارد بازار شود باید انرژی یارانه نداشته باشد و از درآمد نفتی جدا شویم.

هدف این بوده است که از نفت جدا شویم و شرط لازم برای تحقق این هدف هم همین است یعنی هدف و شرط لازم برای رسیدن به هدف یکسان است.

در سال 2010 در یک کنفرانس در رابطه با توسعه مبتنی بر فعالیت‌های دوستدار محیط زیست، گزارشی از عربستان سعودی مطرح شد که قصد دارند پارک‌های علم و فناوری ایجاد کنند که یکی از روسای پارک‌های کشور انگلستان به آنها گفت شما تا زمانی که اقتصاد متکی به نفتی دارید چطور انتظار دارید فناوری در کشورتان رشد کند؟

فارس: چرا در بخش ارائه مقالات قوی‌تر از ارائه فناوری عمل می‌کنیم؟

شیخ‌زین الدین: خبرنگاران همواره از اهل علم و فناوری می‌پرسند چرا فقط مقاله ISIچاپ می‌شود؟

جواب اینکه چرا فقط مقاله‌های ISI چاپ می‌کنیم در حوزه علمی نیست، در تصمیم گیری‌های کلان اقتصادی است، یک مورد این است که منابع طبیعی ما باید قیمت‌گذاری واقعی شود، شامل نفت، هوا، آب و غیره.

وقتی از هوایی تنفس می‌کنیم که یک منبع بین‌نسلی است اگر به قیمت واقعی‌اش توجه نکنیم تکنولوژی حاصل از آن نیز قیمت واقعی خود را پیدا نمی‌کند.

در لایه پایین‌تر انرژی مثال ملموس‌تری است و در لایه سوم نیز سالانه حدود هفتاد تا هشتاد میلیارد دلار واردات داریم که بخش قابل توجهی محصولات دانش‌بنیان است.

اگر می‌توانستیم بخش بزرگی از این میزان را در داخل تامین کنیم تقاضای جدی برای محصولات فناوری ایجاد می‌کردیم همانطور که در حوزه بهداشت، دارو، واکسن، نفت و دفاع، ساختمان، راه، مخابرات، ارتباطات، برق، انرژی محصولاتی را وارد می‌کنیم که می‌توانیم آنها را تولید کنیم اما بستر اقتصادی لازم فراهم نیست.

زمانی که قیمت ارز افزایش یافت مقرون‌ به صرفگی تولید برخی از محصولات از دست رفت.

فارس: برای حل این مشکلات و حمایت از تولیدات داخلی، معاونت علمی و فناوری چه کرده است؟

شیخ‌زین‌الدین: کسانی که در بخش علم و فناوری کار می‌کنند وظیفه خود را انجام می‌دهند و مشکلات کشور در بسیاری از بخش‌ها حل شده، ما سعی کردیم در معاونت علمی به دلیل اینکه موازی کاری با دستگاه‌های دیگر نکنیم برای دانشگاه‌ها تحریک تقاضا شود.

مثلا دانشگاه‌های ما به طور سنتی اعتباراتی را از وزارت علوم دریافت می‌کردند تا تامین تجهیزات کنند ولی تجهیزات داخلی خریداری نمی‌شد. نمایشگاه تجهیزات ساخت داخل آغاز شد و در یک برآورد سرانگشتی دیدیم ظرفیت بازار از سال گذشته بیشتر است.

میزان حمایت از نمایشگاه تجهیزات از 20 میلیارد تومان به 40 میلیارد تومان افزایش یافت و میزان حمایتی یارانه نیز به 40 درصد افزایش یافت و با این عدد 100 میلیارد تومان خرید را می‌توانستیم تضمین کنیم.

جمعا 730 میلیارد تومان سفارش داشتیم که بحث بسیار جدی و اساسی بود.

شاید برای نخستین بار باشد که خریدار ایرانی پیچیده‌ترین تجهیزات را ایرانی خریداری می‌کند یعنی به لحاظ فرهنگی موفق شدیم بخش باسواد جامعه را متقاعد کنیم که محصول ایرانی خریداری کند یعنی به لحاظ اقتصادی یک بازار حدود 1000 میلیاردی داریم.

بنابراین در شرکت‌ها اشتغال ایجاد شده،‌ طراحی‌ها دقیق‌تر شده و کیفیت تجهیزات بالاتر رفته است که این مسائل سبب می‌شود بسیاری از این شرکت‌ها برای کار پژوهشی به دانشگاه‌ها سفارش دهند.




* تاکید بر اهمیت نظام ملی نوآوری

اگر مشکل حوزه تقاضا حل شود حوزه عرضه نیز تقویت می‌شود که این مسئله مربوط به کار اقتصادی است، در حوزه علم و فناوری وقتی وارد جزئیات می‌شویم خود را خوب نشان می‌دهد.

حوزه اقتصاد دانش‌بنیان با موضوع علمی فناوری است ولی جنس آن اقتصادی اجتماعی است.

برای فعالیت در این حوزه ما باید به نظام ملی نوآوری توجه کنیم زیرا موضوع از جنس اقتصاد است و کنش‌گرهای مختلف مانند بیمه، مالیات، بانک‌ها، دانشگاه‌ها و زیر ساخت‌های قانونی به طور عام در آن دخالت دارند.

شاید نقطه ضعف ما این باشد که مثلا در شرکت‌ها به لحاظ علمی مشکل نداریم ولی به لحاظ اقتصادی خلا جدی داریم.

در نظام ملی نوآوری نیز در زیر نظام‌ها مشکل داریم، البته سعی شده است به این ابعاد کم و بیش توجه شود.

فارس: به طور مثال چه مشکلاتی؟

شیخ‌زین‌الدین: به طور مثال در زیرنظام استاندارد مشکل داریم و اگر نتوانیم محصولات دانش‌بنیان را استاندارد کنیم با مشکل مواجه می‌شویم که مسئولیت این کار با اداره استاندارد است ولی باید در این حوزه فعالیت بیشتری داشته باشیم.

* استانداردی برای سنجش محصولات داخلی نداریم

استاندارد کردن این گونه مسائل نیاز به تبحر و اشراف زیادی دارد که تفاهم‌نامه‌ای با اداره استاندارد داشته‌ایم و نیاز داریم برنامه‌ریزی خاصی در این حوزه داشته باشیم.

در حوزه نفت نیز بزرگ‌ترین مسئله همین است و هنوز موفق نشدیم استانداردی را برای سنجش محصولات داخلی تعریف کنیم البته با همت سازمان ملی استاندارد و تفاهم‌نامه‌ای که با این سازمان داریم سعی داریم این کار را انجام دهیم.

نیاز داریم که برای این موضوع برنامه‌ریزی جدی داشته باشیم.. اینکه تجهیزاتی استفاده کنیم که وسط فرایند ما را با مشکل مواجه کند ایده آل نیست.

ما موفق نشدیم هنوز برای تجهیزات استاندارد ملی تعریف کنیم.

در همان حوزه عرضه محصولات علم و فناوری نیز جا برای تغییر نگاه ضروری است، در خیلی از دانشگاه‌های کشور به کل زنجیره محصولات حاصل پژوهش توجه نمی‌شود، قائل به این نیستیم که دانشگاه متولی تجاری‌سازی محصولات خودش است ولی قائل به این هستیم که برای این کار باید فکر شود و باید برنامه ریزی کنیم.

فارس: برای تقویت ارتباط صنعت و دانشگاه چه کرده‌اید؟

شیخ‌زین‌الدین: مسئله ما ارتباط صنعت و دانشگاه نیست مسئله اصلی ما جای دیگری است که یکی از  اجزای این مسئله، ارتباط صنعت و دانشگاه محسوب می‌شود.

اساس این است که ما یکسری تصمیم‌های سخت اقتصادی باید بگیریم که همیشه عامه‌پسند نیست مثلا اگر بخواهیم قیمت انرژی را واقعی کنیم مشکل زیاد می‌شود. قیمت انرژی را تغییر می‌دهیم و بیشتر از آن تعهدات در پرداخت یارانه ایجاد می‌کنیم.

هنوز یاد نگرفتیم با زور بازو و فکرمان درآمد ایجاد کنیم.



حلقه مفقوده صنعت و دانشگاه زمانی برقرار می‌شود که تقاضا از جایی باشد که تولید نیست.

ما یک نیاز فناوری داریم که یا این نیاز را حس نمی‌کنیم یا حس می‌کنیم ولی از جای دیگری رفع می‌کنیم.

وقتی قیمت منابع طبیعی خدادادی خود را نمی‌دانیم یعنی این نیاز را حس نمی‌کنیم.

گاهی حس می‌کنیم ولی محصول خارجی را می‌خریم زیرا نرخ ارز به گونه‌ای است که این مسئله را به ما دیکته می‌کند.

بخش عمده‌ای از تولیدات ما در مجموعه‌هایی است که به دستگاه‌های عمومی وابسته هستند این مسئله هدردهی منابع است.

ما به دانشگاه می‌گوییم چرا به صنعت ارتباط نداری و به صنعت می‌گوییم چرا با دانشگاه ارتباط نداری. علت مشخص است زیرا صنعت راحت‌تر است که از غرب بخرد.

تا این مسئله را حل نکنیم مفهوم ارتباط صنعت و دانشگاه مفهوم واقعی نیست.

در بقیه کشورهای دنیا فضای طبیعی اقتصادی وجود دارد که ارتباط با علم داخلی برای آن‌ها اقتصادی است.

در حال حاضر خودروسازهای ما علاقه‌ای به تولید خودروی هیبریدی ندارند بنابراین در حوزه اقتصاد دانش‌بنیان که دولت در حال تدوین استراتژی‌ها هست باید تصمیماتی بگیریم که معنادار شدن علم و فناوری در حوزه اقتصاد را جدی کند.

فارس: معاونت علمی برای معنادار شدن علم و فناوری در حوزه اقتصاد چه تصمیماتی دارد؟

شیخ‌زین‌الدین: یکی از اهداف اساسی معاونت در این دوره این است که علم و فناوری را برای بخش اقتصادی معنی دارتر کند.

موضوع ارتباط صنعت و دانشگاه جدا از بحث کلان اقتصادی در کشور است اگر خواستیم مردممان طعم میوه شیرین علم و فناوری را بچشد مجبوریم برای محصولات علم و فناوری بازار به وجود بیاوریم.

ما امروز وظیفه داریم مدل‌هایی بسازیم که نیاز بازار خودمان را با توان داخلی حل کنیم و پس از آن نیم نگاهی به صادرات داشته باشیم.

هیچ جای دنیا اینگونه نیست که پژوهشگاه کار علمی کند و آن را نیز خودش به فروش برساند، همیشه یک بال مدیریتی و علمی در کنار موضوع هست.

البته برنامه ریزی را دولت باید انجام دهد تا بازار تضمین شود که در این زمینه صندوق نوآوری و شکوفایی راه‌اندازی شده که با انگیزه بهتری در دولت جدید فعالیت می‌کند و رئیس‌جمهور نیز هزار میلیارد تومان برای این صندوق پیش‌بینی کرده است.

تا امروز 430 شرکت دانش‌بنیان را به این صندوق معرفی کردیم و این صندوق علاوه بر تسهیلات، اقدامات خوبی داشته است.

کارگزارانی معرفی کرده، حتی وام قرض‌الحسنه را به خریداران شرکت‌های دانش‌بنیان می‌دهد که اقدام خوبی برای بحث تحریک تقاضا است.

از سوی صندوق توسعه ملی نیز تسهیلاتی ارائه می‌شود که کارمزد آن 4 درصد کمتر از حد معمول است و این مسائل نشان می‌دهد که دولت در این حوزه عزم جدی دارد و امیدواریم کسانی که در دولت و شرکت‌های دولتی خریدهای کلان انجام می‌دهند تلاش کنند.

مذاکراتی با وزیر نفت داشتیم و 10 بسته کالایی به عنوان اولویت مطرح شده است که به عنوان دغدغه جدی به آن می‌پردازیم.

در حال یافتن راه‌حل‌هایی هستیم تا در این حوزه پاسخگو باشد  زیرا در این حوزه تجربه طولانی نداریم و در حال یافتن راه حل‌هایی هستیم تا با شرایط ما تطبیق داشته باشد.

حمایت‌ها محدود به ارائه تسهیلات نیست محدود به ایجاد بازار هم نیست.

البته این دو مهم است ولی محدود به این مسائل نیست. ما باید فرآیندهایی داشته باشیم که شرکت‌ها را کمک کند با ویژگی‌های بازار آشنا شوند.

دانشگاه‌ها و مراکز علمی ما باید خودشان را آماده کنند که تکنولوژی خود را عرضه کنند.

فارس: برای تشویق دانشگاه‌ها در این زمینه معاونت علمی آئین‌نامه‌ای را تدوین کرده است. در این رابطه توضیح دهید؟

شیخ‌زین‌الدین: آئین‌نامه اعطای جایزه تجاری‌سازی فناوری را تدوین کردیم که دانشگاه‌های علم و صنعت و علوم پزشکی به صورت پایلوت این کار را آغاز کردند.




10 دانشگاه در حوزه وزارت علوم و 4 دانشگاه وزارت بهداشت در این طرح هستند.

دانشگاه‌های صنعتی شریف، امیرکبیر، تهران، علم و صنعت، شیراز، صنعتی اصفهان، تبریز، مشهد، فنی مهندسی، تربیت مدرس، علوم پزشکی تهران، شهید بهشتی، اصفهان و شیراز در طرح جایزه حضور دارند.

این آئین‌نامه به این صورت است که اگر شرکت فناوری در دل دانشگاه کاری را انجام داد و محصولی را فروخت ما 5 درصد فروش شرکت را تا سقف مشخصی به دانشگاه جایزه می‌دهیم.

عضو هیات علمی دانشگاه نیز که در تجاری‌سازی دخالت دارد جایزه می‌گیرد.

یکی از مشکلات این است که برخی از اعضای هیات علمی ما به دلیل این مشکلات وارد این حوزه‌ها نمی‌شوند و استراتژی‌های معاونت بیشتر بر این بحث است که نگاه ویژه و جدی بر اهمیت شرکت‌های دانش‌بنیان دارد.

فارس: آیا این برنامه‌ها می‌تواند معاونت را در تحقق اهدافش مبنی بر تامین 20 درصد درآمد کشور از طریق محصولات دانش‌بنیان کمک کند؟ 

شیخ‌زین‌الدین: در سند جامع این مسئله قید شده و در سخنان مقام معظم رهبری نیز مطرح بوده است که حداقل 20 درصد درآمد کشور از محصولات دانش‌بنیان باشد که باید به این سمت برویم که آن را محقق کنیم.

تمام برنامه ریزی‌های ما این است که بتوانیم این قضیه را محقق کنیم. حتی ارائه وام‌ها و تسهیلات به شرکت‌های دانش‌بنیان نیز در راستای تحقق این امر است.

ما علاقمندیم شرکت‌ها از منابع صندوق نوآوری و شکوفایی استفاده کنند ولی از طرفی تسهیلاتی را نیز خودمان پرداخت کنیم.

معاونت علمی برای حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان کوچک‌ برنامه‌ریزی کرده‌ است تا از طریق توسعه مراکز خدمات تجاری‌سازی در استان‌ها از این شرکت‌ها حمایت کند.

فارس: در رابطه با این مراکز خدمات تجاری‌سازی توضیح دهید.

شیخ‌زین‌الدین: کریدورهای تجاری سازی متشکل از پارک علم و فناوری و صندوق اعتباری هستند که نقش حمایتی و نظارتی دارند و خدمات هم ارائه می‌دهند به این صورت که پارک علم و فناوری وظیفه هدایت، نظارت و مشاوره را برعهده دارد و صندوق اعتباری نیز تسهیلات معاونت علمی را بنا به نظر پارک‌ها در اختیار شرکت‌ها قرار می‌دهد.

در حال حاضر بحث ایجاد کریدورها در استان‌های تهران(در دو مکان)، اصفهان، آذربایجان شرقی و شیراز آغاز شده است و در حال بررسی زیرساخت‌ها برای ایجاد کریدور در استان‌های دیگر که صندوق پژوهش و نوآوری دارند، هستیم.

توسعه این مراکز با هدف غیر متمرکز عمل کردن در معاونت علمی برای گسترش پوشش حمایتی شرکت‌های دانش‌بنیان در کشور به وجود آمده است زیرا پارک‌ها به لحاظ قانونی بسترهای خوبی هستند ولی نیاز به تقویت دارند.
انتهای پیام/
 
برچسب ها:
آخرین اخبار